İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/02/2026 Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili aleyhine davalı şirket tarafından Bakırköy 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, yapılan takibin açıkça usu…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 43. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2022/767 KARAR NO : 2026/145 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 08/10/2021 NUMARASI : 2020/907 Esas - 2021/869 Karar DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/02/2026 Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili aleyhine davalı şirket tarafından Bakırköy 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, yapılan takibin açıkça usule aykırı olduğunu, davalı tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacaklarının kesinlikle hiç bir hukuki dayanağının olmadığını, müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığını, müvekkili şirket ile davalı taraf arasında ticari ilişkinden kaynaklı fatura düzenlendiğini, ancak bu fatura tutarının icra takibinden önce davalı tarafından tahsil edildiğini, müvekkili hakkında açılan icra takibine konu 09.08.2020 tarihli 94.164,00 TL tutarlı fatura alacağının icra takibinden önce ... Bankası 10.11.2020 tarihli ... çek seri numaralı müşteri çeki ve 08.04.2020 keşide tarihli 31.08.2020 ödeme günlü 143.724,00 TL tutarlı senedin Bakırköy 35. Noterliğinde 17.09.2020 tarihinde ödendiğini, davalı şirketin haksız kazanç elde etmeye çalışılarak bedeli ödenmiş olan faturayı ilamsız takibe koyarak adeta ya tutarsa mantığıyla hareket ederek ilamsız icra takibi yaptığını, ne yazık ki davacı müvekkilinin bu takibe süresi içerisinde itiraz edemediğinden dosyanın kesinleştiğini, davalı tarafın bu kesinleşmenin ardından davacı müvekkilinin banka hesaplarına İ.İ.K. 89/1 md. gereğince haciz ihbarnamesi gönderip, şirkete ait iki araca haciz koyarak yakalatıp yediemine bağlattığını ve fiili hacizle yaklaşık 60.000,00 TL tutarında malı haciz ettiğini, ardından müvekkilinin ... Bankasındaki hesabına 18.11.2020 tarihinde 82.602,59 TL'lik tutarına bloke konulduğunu, 09.12.2020 tarihinde de Bakırköy 2. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından davalı vekiline reddiyat yapıldığını, bu nedenle dosyada geriye kalan 35.930.54 TL (faiz ve masraflar hariç) yönünden müvekkilinin borcunun olmadığının tespit edilmesi zaruretinin hasıl olduğunu, taraflarınca ilgili icra dosyasındaki fatura alacağından kaynaklı bir borçlarının olmadığının tespiti yönünden Arabuluculuğa yapılan başvuru neticesinde 11.12.2020 tarihinde Arabuluculuk görüşmelerine başlanıldığını; tarafların 11.12.2020 tarihinde görüşme yaptıklarını, fakat uzlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle telafisi imkânsız zararlar doğmaması ve hak kaybı yaşanmaması için öncelikle ve ivedilikle teminatsız veya uygun görülecek bir teminat karşılığında Bakırköy 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibin durdurulmasını, dosyada kalan bakiye tutar olan 35.879,29 TL dikkate alınarak araçlar üzerindeki hacizlerin taşkın haciz oluşturacağından ... plakalı araçlar üzerindeki hacizlerin fekkini talep talep ettikleri, haklı davalarının kabulüne ve davacı müvekkilinin borçlu olmadığının menfiden tespitine ve Bakırköy 2. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takibinin iptaline, alacağın (%20) yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Her ne kadar davacı, davalı ile olan ticari ilişkisi sonucu davalı tarafından kendisine düzenlenen faturalardan kaynaklı adına takip başlatıldığı ve icra takibine itiraz edemediğinden bahisle takibin kesinleştiğini ancak takip konusu edilen fatura bedellerinin davalıya icra takibinden önce ... Bankası 10.11.2020 tarihli ... çek seri numaralı müşteri çeki ve 08.04.2020 keşide tarihli 31.08.2020 ödeme günlü 143.724,00 TL tutarlı senet ile Bakırköy 35. Noterliğinde 17.09.2020 tarihinde ödendiğini iddia etmiş ise de, ödeme def'i ile ispat yükünün iş bu davada davacıda olduğu ancak davacının yukarıda bahsi geçen senet ile noterde ödeme yapıldığına ilişkin iddiasını somutlaştıramadığı anlaşılmaktadır. Zira, Bakırköy 35. Noterliğinde 17.09.2020 ve ... yevmiye numaralı ibranamesi incelendiğinde, davacının ödeme aracı olarak ileri sürdüğü 143.724,00 TL' lik senedi ... adına ibra ettiği görülmekle, dosya kapsamına göre ibra edenin veya lehine ibra edilenin davacı ve davalı olmadığı, yine davacı veya davalı ile organik bağının dosya kapsamından anlaşılamadığı ve yine buna ilişkin davacı tarafça mahkemeye herhangi bir delil sunulmadığı anlaşılmıştır. Yine davacının ödeme aracı olarak davalıya, dava konusu borcun ödendiğini iddia ettiği senedin incelenmesi ile iş bu senedin taraflar arasında hangi ticari ilişkiye yönelik olduğu, dosya kapsamına sunulan iki adet senet olması ile senet arka yüzü olarak bir belgenin bulunduğu ancak bu belgenin hangi senede ait olduğunun yine anlaşılamadığı ve yine hangi senede ait olduğu bilinememekle birlikte ciro silsilesine göre yetkili hamilin dava dışı .... LTD.ŞTİ. olduğu hususları ile tüm dosya kapsamına göre davacının davasını ve iddialarını, HMK' nın ilgili maddeleri gereğince dava dilekçesi ve ekinde sunmuş olduğu deliller ile ispatlayamadığı anlaşılmakla, açılan davanın reddine, ..." karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme ...'ın borçlu şirket ile bağlantısını araştırmadan eksik bilgi ve belgelerle dosyayı karara çıkardığını, ... ... kayıtlarından da anlaşılacağı üzere borçlu şirketin yetkilisi olduğunu, karşı tarafın ticari defterleri ibraz etmekten kaçınması halinde ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılacağını, TTK bakımından çek ödeme aracı olarak dizayn edildiğini, gerçekten de TTK 795, üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce ibraz edilen çekin ibraz tarihinde ödeneceği esasını kabul ederek, çekin kredi aracı olarak kullanılmasını önlemeye çalıştığını, yasa koyucu bu esası daha da perçinleştirmek için ibrazda ödenir esasına aykırı şartların hükümsüz olacağını düzenleme altına aldığını, her ne kadar çek kanunu ile farklı düzenlemeler getirilmiş olsa da TTK bağlamında çekin bono ve poliçenin aksine ödeme aracı olduğunun kabulü gerektiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. GEREKÇE : Dava, icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti(menfi tespit) davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, icra takibine konu fatura bedelinin ödenip ödenmediği noktasındadır.Davalı tarafından davacıya 30/03/2020 tarih ve 94.164,00 TL bedelli fatura düzenlenmiştir.Davalı takip alacaklısı tarafından, davacı takip borçlusu hakkında, Bakırköy 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, "fatura" sebebine dayalı olarak 94.164,00 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 11/08/2020 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmıştır. Davacı tarafça, takibe konu fatura bedelinin çek ve senet verilerek ödendiği, başlatılan icra takibi sonrasında 82.602,59 TL'ye bloke konularak davalıya 18/11/2020 tarihinde reddiyat yapıldığı iddiasıyla 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 72. maddesi uyarınca kalan bakiye tutar 35.930,54 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Davalı ... tarafından düzenlenen 08/04/2020 tarihli tahsilat makbuzu ile 31/08/2020 vade ve 143.724,00 TL bedelli senet ve 22/05/2020 tarihli tahsilat makbuzu ile 10/11/2020 keşide tarih ve 180.857,00 TL bedelli ... ... nolu çeki davacı ...'nden teslim almıştır.... tarafından gönderilen yazı cevabı ve eklerine göre dava dışı ... . Ltd. Şti. Tarafından 10/11/2020 tarihinde davacı ... lehine 180.875,00 TL bedelli olarak keşide edilen ... nolu çek sırasıyla davacı lehtar, davalı ... ve dava dışı ... tarafından ciro edildikten sonra çek bedeli 12/11/2020 tarihinde ...'e ödenmiştir.Dava dışı ... tarafından davacı ... lehine 08/04/2020 tarihinde 31/08/2020 vade ve 143.724,00 TL bedelli bono keşide edilmiş ve sırasıyla davacı lehtar, davalı ... ve dava dışı ... Ltd. Şti. tarafından cirolanmıştır.Dava dışı ... Bakırköy 35. Noterliğinin 17/09/2020 tarih ve ... YN'lu ibraname ile, diğer bir kısım bonoların yanı sıra yukarıda bahsi geçen 143.724,00 TL bononun ciro ile kendisine geçtiği, alacaklarının hepsini aldığı ve başkaca alacağı kalmadığı belirtildikten sonra senet borçlusu ...'ı ibra etmiştir.İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, davalı-alacaklı şirketten icra takip ve dava konusu edilmeyen 49.560,00 TL tutarında bir faturanın da davacı şirket ticari defter kayıtlarında mevcut olduğu, icra takip konusu edilen 94.164,00 TL tutarındaki fatura ile takip konusu edilmeyen 49.560,00 TL tutarındaki faturaların toplamının (94.164,00 + 49.560,00) 143.724,00 TL olduğu, bu tutarın, davacı-borçlu şirket tarafından davalı şirkete dosyada mevcut 08.04.2020 düzenleme tarihli, 31.08.2020 ödeme günlü 143.724,00 TL tutarında bir senedin düzenlenerek verildiği, bu senedin davalı şirket tarafından teslim alındığına dair 08.04.2020 tarihli davalı-alacaklı şirkete ait tahsilat makbuzunun düzenlendiği, verilen bu senedin davacı şirketin 30.04.2020 tarihinde ... yevmiye madde numarası ile ticari defter kayıtlarına aldığı tespit edilmiştir.Davalının ticari defterlerini incelemeye ibraz etmediği hususu ile davalı tarafından düzenlenen tahsilat makbuzları ve dava dışı ... Bakırköy 35. Noterliğinin 17/09/2020 tarih ve ... YN'lu ibraname nazara alındığında davalının ciro silsilesinde yer aldığı çek ve bono nedeniyle üzerilerinde yazan tutar kadar menfaat temin etmiş durumdadır. Çekin hamil tarafından tahsil edilmiş olması ve bononun ise ibranamede bono bedelinin tahsil edildiğinin belirtilmesi ve keşidecinin ibra edilmesi karşısında bu çek ve senedin tekrar davalı cirantaya dönme ihtimali bulunmadığından ve ayrıca davalı tarafça, çek ve bononun başkaca bir borç ilişkisi için alındığı iddia ve ispat edilmediğinden davacı, davalıya karşı çek ve bono bedeli kadar borcundan kurtulmuş durumdadır. Bu nedenle ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Dava konusu icra takibi 11/08/2020 tarihinde başlatılmış olup, çek bedeli takipten sonra 12/11/2020 tarihinde üçüncü kişi tarafından tahsil edilmiş, bonoya ilişkin ibraname ise yine takipten sonra 17/09/2020 tarihinde düzenlenmiştir. Buna göre, takip tarihi itibariyle davacının borcu sona ermediğinden davalının takibinde kötüniyetli olduğunun kabulü mümkün değildir. Bu nedenle, davacının şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddi gerekir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesince ispatlanamadığından bahisle davanın reddine karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 1-Davanın KABULÜNE, 2-Davacının, Bakırköy 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, 3-Davacının şartları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine, 4-Başlangıçta peşin olarak alınan 613,61 TL harcın, alınması gerekli olan 2.454,41 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.840,80 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 5-Arabuluculuk aşamasında Adalet Bakanlığı tarafından ödenen arabulucu ücreti 1.320 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 6-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu başvuru harcı 54,4 TL, peşin harç 613,61 TL, posta ve tebligat gideri 153,10 TL, bilirkişi ücreti 750,00 TL, olmak üzere toplam 1.571,11 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 35.930,54 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 8-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya; davalının yatırdığı avanstan artan kısmın kendisine iadesine, 9-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak; a-Davacı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, b-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 220,70 TL, posta ve tebligat gideri 94,00 TL olmak üzere toplam 314,7 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a. maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 05/02/2026