Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009-4-7 (Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 09-08/157-50 Karar Tarihi : 25.2.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONG ÖR, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Mehmet ÖZDEN, Canan KARAMANOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : İtemsan Temizlik Güvenlik Sistemleri Taşıma İkram Hizmetleri Turizm Dış. Tic. ve Paz. Ltd. Şti . Halil Rıfat
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009-4-7 (Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 09-08/157-50 Karar Tarihi : 25.2.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONG ÖR, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Mehmet ÖZDEN, Canan KARAMANOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : İtemsan Temizlik Güvenlik Sistemleri Taşıma İkram Hizmetleri Turizm Dış. Tic. ve Paz. Ltd. Şti . Halil Rıfat Paşa Mh. Perpa Ticaret Merkezi A Blok K:11 No: 1338 Okmeydanı Şişli/İstanbul 20 D. TARAFLAR : - Trenkwalder International AG Richard Trenkwalder -Platz 1, 2432 Schwadorf, AVUSTURYA - Thomas BRASER Hetzental 9, 2753 Oberpiesting, AVUSTURYA - Karl WANNA Grenzgasse 5 25 42 Kottingbrunn, AVUSTURYA - Cengiz KÜÇÜKKUŞ A-1220 Wien Leonard Bern steinstr. 8/3/25 30 AVUSTURYA - Adnan OFLU Anafartalar Cd. Bahçe Sk. No:4 D:14 Ümraniye/İstanbul - Perpa Temizlik İnşaat Elektrik ve Sağlık Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. Halil Rıfat Paşa Mh. Perpa Ticaret Merkezi A Blok K: 11 No: 1338 Okmeydanı Şişli /İstanbul - Recep BAKIR Fahrettin Kerim Gökay Cd. No:238 K:5 D:18 Göztepe Kadıköy/İstanbul 40 E. DOSYA KONUSU: İtemsan Temizlik Güvenlik Sistemleri Taşıma İkram Hizmetleri Turizm Dış. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. (İtemsan) nin % ( ) oranında 09-08/157 -50 2hisse sinin Trenkwalder International AG (Trenkwalder ), Thomas BRASER, Karl WANNA ve Cengiz KÜÇÜKKÜŞ tarafından Adnan OFLU ve Perpa Temizlik İnşaat Elektrik ve Sağlık Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. (Perpa) den devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 9.2.2009 tarih ve 992 sayı sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında 50 Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereke n Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 19.2.2009 tarih ve 200 9-4-7/Öİ-09-MÖ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu aynı tarih ve REK.0.08.00.00 -120/52 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09-08 sayılı Kurul toplantısınd a görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, - bildirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu nun iznine tabi olduğu, devir sonucunda ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi, böylece rekabetin 60 önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı; bu çerçevede işleme izin verilmesi gerektiği , - Pay Devri Sözleşmesi nin 6.1.6. maddesinde düzenlenen rekabet yasağının ortak girişim sona erdikten so nra 5 yıl ile sınırlı olması ve hem Hissedarlar Sözleşmesi nin 6.1. maddesi hem de Pay Devri Sözleşmesi nin 6.1.6. maddesindeki rekabet yasaklarının yatırım amaçlı hisse alımlarını kapsamadığının açıkça belirtilmesi halinde yan sınırlama olarak değerlendir ilebileceği görüşü ifade edilmiştir. 70 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Tarafların faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün pazarı şehir temizliği, çöp toplama, teknik hizmet, personel hizmetleri, itfaiye hi zmetleri, işletme yönetimi ve temizlik hizmetleri olarak belirlenmiştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar 80 İşleme konu olan teşebbüsün faaliyetlerinin faaliyetlerin ülke çapında sunulabilir nitelikte olması dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak tespit edilmiştir. 09-08/157 -50 3 H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.2.1. 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 Sayılı Tebliğ 90 Çerçevesinde Değerlendirme Devralma işleminin konusu , İtemsan ın % ( ) oranındaki hissesinin Trenkwalder, Thomas BRASE R, Karl WANNA ve Cengiz KÜÇÜKKU Ş tarafından Adnan OFLU ve Perpa dan devralınması na ilişkindir. 1997/1 sayılı Tebliğ'in Birleşme ve Devralma Sayılan Haller başlıklı 2. maddesinin (c) bendine göre, Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve mal varlığın a sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture) 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçeve sinde teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul 100 edilmektedir. Bu çerçevede, teşebbüsler arası bir işlemin birleşme ve devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır: - Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması, - Ortak girişimi n bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması, - Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması. Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde söz konusu unsurları taşıdığı anlaşılan bildirim konusu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi kapsamında ortak girişim oluşturulmasına yönelik bir devralma ol duğu kanaatine varılmıştır. 110 Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan, ...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur. hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir. Trenkwalder in 2007 yılı itibarıyla Türkiye de ilgili hizmet pazarında ki cirosu ( ..) TL, olduğundan -diğer verilere bakılmaksızın - anılan işlemin Kurul un iznine tabi olduğu anlaşılmıştır. 120 Bununla birlikte, r ekabetçi bir yapıya sahip olan ilgili pazarda; ortak girişim işleminin taraflarının paylarının dü şük olması (Trenkwalder % ( - ), İtemsan %(...)), çok sayıda teşebbüsün faaliyet göster mesi ve giriş engellerinin bulunma ması dikkate alınarak bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi anlamında hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi ve bunun sonucunda ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurm ayacağı kanaatine ulaşılmıştır. 09-08/157 -50 4H.2.2. Pay Devri Sözleşmesi nde Düzenlenen Rekabet Yasağının Değerlendirilmesi 130 Bildirime konu ortak girişim işl emini düzenleyen ve taraflar arasında 21.10.2008 tarihinde imzalanan Pay Devri Sözleşmesi nin 6.1.6. maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir: Satıcılar, başka bir ortaklıkta (joint venture), konsorsiyumda, ortaklık birleşmelerinde veya kooperatiflerde he rhangi bir iştirakinin bulunmadığını ve bu şekildeki iştiraklere girişmek veya bu türden iştirakleri iktisap etmekle yükümlü olmadıklarını beyan ederler. Şirket; şehir temizliği, çöp toplama, teknik hizmet, personel hizmetleri,itfaiye hizmetleri, işletme y önetimi (kat mülkiyetine tabi yöneticilik hizmeti , hastane, sanayi tesisleri vs.) ve temizlik hizmetleri alanında faaliyet göstermektedir. Satıcılar, şehir temizliği, çöp toplama teknik 140 hizmet, personel hizmetleri, itfaiye hizmetleri, işletme yönetimi ve t emizlik hizmetleri dışında faaliyet gösteren şirketlerin hisselerini devralma hakkına sahiptir. Bununla birlikte Satıcılar, anılan faaliyet konusuna sahip şirketlerde dolaylı veya dolaysız olarak herhangi icracı işleve sahip bir organ veya başka bir sıfatl a hiçbir faaliyette bulunamazlar. Birleşme ve devralma işlemine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz konusu yasağın yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma , sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerini sağlaması gerekmektedir. 150 Yukarıda aktarılan rekabet yasağının, yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve gerekli olduğu ve sadece taraflar bakımından bağlayıcı olduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca, orantılılık kriteri açısından bakıldığında, rekabet yasağının yalnızca devre konu hizmetleri kapsadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, Pay Devri Sözleşmesi nde rekabet yasağına ilişkin olarak herhangi bir süre öngörülmemiştir. Söz konusu rekabet yasağına süre kısıtı getirilmesi orantılılık ilkesinin bir gereği olduğundan, ilgili pazarın rekabetçi yapısı da gözönünde bulundurularak , rekabet yasağının 5 yıl süre için geçerli olmasının makul olduğu kanaatine varılmıştır. 160 I. SONUÇ Düzenlen en rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1. Bildirim konu su işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkı nda Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltı lmasının söz konusu olma ması neden iyle bildirim konu su işleme izin verilmesine, 170 09-08/157 -50 52. Pay Devri Sözleşmesi nin 6.1.6. maddesinde düzenlenen rekabet yasağının ortak girişim sona erdikten sonra 5 yıl süre ile sınır lı olması halinde yan sınırlama olarak kabulüne OYBİRLİĞİ ile karar veril miştir.