İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/03/2026 Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan toptan çanta satın aldığını, bunun karşılığında senet verdiğini, borcu ödemekte zorlandı-ğının, davalının müvekkiline karşı .... İcra Dairesi'nin ... esas ve .... İcra Dairesi'nin ... esas 2.366.321-TL olan borcun indirimle 2.000.000-TL olarak kabul…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2022/1802 KARAR NO: 2026/471 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 12/05/2022 NUMARASI: 2021/441 Esas 2022/307 Karar DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/08/2021 İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/03/2026 Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan toptan çanta satın aldığını, bunun karşılığında senet verdiğini, borcu ödemekte zorlandı-ğının, davalının müvekkiline karşı .... İcra Dairesi'nin ... esas ve .... İcra Dairesi'nin ... esas 2.366.321-TL olan borcun indirimle 2.000.000-TL olarak kabul edildiğini, protokole istinaden davalıya 1.558.483,30-TL değerinde ürünlerin teslimi (ayakkabı, çanta kemer) ile ödeme yapıldığını, buna rağmen davalının icra takiplerine devam ettiğini; davalının ... Dairesi dosyasına dayanarak İstanbul 24. AHM'nin 2020/8 esas sayılı dosyasında tasarrufun iptali davası açtığını ve alacağı hiç tahsil etmemiş gibi müvekkilinin borcunun 1.026.000-TL olduğunun iddia edildiğini, açılan davanın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Dava dilekçesinde harca esas değer 1.026.736-Tl olarak gösterilmiştir. CEVAP : Davalı vekili, davacının belirttiği 29/08/2019 tarihli protokolde 2.000.000-TL'nin 31/10/2019 tarihinde ödenmesi halinde 2.366.321-TL yerine alacağın 2.000.000-TL olarak kabul edildiğini, ancak ödenen tutarın 1.381.557,17-TL olduğunu, davacı protokole uymadığından hükümsüz kaldığını ve artık geçerli olmadığını, defterler incelendiğinde davacının gerçek borcunun feriler hariç toplam 1.878.828,42-TL olduğunun tespit edileceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece, bilirkişi raporuyla da tespit edildiği üzere, davacının protokolde belirlenen 2.000.000-TL tutarındaki ürünü 31/10/2019 tarihine kadar davalıya teslim etmediği, bu nedenle protokolün 3. maddesindeki "borç mal karşılığı ödenmiş olacağından geçmişe dönük olarak borcun sadece 2.366.321,-TL'lik kısmı bitmiş olacaktır" şartının da geçersiz hale geldiği, taraf şirketlerin incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre, davacının ürün teslimini vadesinde yerine getirmemesinden dolayı taraflar arasındaki protokol şartlarının yerine getirilmediği, bu nedenle davacının davalıya borcunun bulunduğu ve davacının protokolden dolayı davalıya borçlu olmadığını ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili, müvekkilinin protokol uyarınca 1.558.483,30-TL değerinde ürünleri teslimle ödeme yaptığını, davalıya öncelikle 648.240-TL değerinde 11.903 çift ayakkabı teslim edildiğini, bu teslimde davalıya gönderilen mesajda ayakkabıların hangi mağazalardan toplandığının yazıldığını, daha sonra davalıya 910.243,01-TL değerinde 17.504 çift ayakkabı teslim edildiğini, anladıkları kadarıyla 17.504 çift ayakkabının faturası kesilirken, 11.903 çift ayakkabının faturasının kesilmemiş olduğunu, fakat bu ürün adedinin davalıya teslim edildiğini, 11.903 ayakkabının faturasının müvekkiline kesilmediğinin yargılamada ortaya çıktığını, davalının ürün adedini almadığını iddia dahi etmediğini, bu hususta nakliye firmalarının dinlenmesi, sevk irsaliyelerinin sunulması, davalı yetkilisinin yeminli dinlenilmesi talep edilmişse de mahkemenin kabul etmediğini; protokolün iki icra dosyasını ve vadesi geçmiş borçların toplamını kapsadığını, vadesi gelmemiş borçları kapsamadığını, zaten vadesi geçen borçlar için icra takibi başlatılmadığını, müvekkilinin davalıya .... İcra Dairesi dosyasında 995.842-TL ve ........ İcra Dairesi dosyasında 770.467-TL borçlu dolduğunu, buna karşın davalıya mal ile 1.558.483,30-TL ödeme yapıldığını, davalının hiç ödeme yapılmamış gibi işlemlere devam ederek tasarrufun iptali davasıyla tüm alacağını istediğini; ..... İcra Dairesi dosyasında haczedilmiş 9.000 ayakkabı icradan satılarak dosya borcunun ödendiğini, bu hususunda bilirkişi tarafından incelenmediğini; protokolde borcun tespiti kısmında her ne kadar vadesi gelmemiş 900.000-TL borç da yazılmış ise de bu borcun anlaşma konusu yapılmadığını, bu davaya da konu edilmediğini; incelemenin yeterli olmadığını, fatura düzenlenmediğinden teslimin kabul edilmemesinin hatalı olduğunu ve davalı şirketin yetkilisi yeminli olarak dinlenseydi dosyanın aydınlanacağını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. GEREKÇE : Dava, taraflar arasındaki satım sözleşmesi kapsamında davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacının delil olarak dayandığı .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde davalı-alacaklının, davacı-borçlu ... ... AŞ'ye (önceki unvan ... ... AŞ) karşı aldığı ihtiyati haciz kararına istinaden toplam 10 adet bonoya dayalı asıl alacak ve feriler toplam 797.661,60-TL'nin tahsili için kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlattığı, 10/07/2019 tarihinde 8.943 adet ayakkabının haczedildiği, 10/09/2020 tarihli yazıda alacaklının alacağına mahsuben 225.250-TL bedelle ihaleyi aldığı ve satışın kesinleştiği, 16/09/2022 tarihli İcra Dairesi yazısında borç miktarını 1.475.519,81-TL olduğu, İcra Dairesi'nin 30/05/2024 tarihli kararıyla borçlu-davacının İstanbul 3. ATM'nin 2018/140 esas sayılı dosyasıyla 03/04/2023 tarihinde iflasına karar verildiğinden, İİK'nın 193. maddesine göre takibin durdurulmasına karar verildiği belirlenmiştir. Yine .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde davalı-alacaklının davacı-borçlu ... ... AŞ'ye (önceki unvan ... ... AŞ) karşı aldığı ihtiyati haciz kararına istinaden toplam 14 adet bonoya dayalı asıl alacak ve feriler toplam 1.026.736,59-TL'nin tahsili için kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlattığı, haczi istenen markalar için Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan verilen 15/08/2019 tarihli cevapla borçlu-davacı adına kayıtlıyken 12 adet markanın 2019 yılında çeşitli tarihlerde 3. kişiye devredildiğinin bildirildiği, İstanbul 24. AHM'nin 2020/8 esas sayılı alacaklının açtığı tasarrufun iptali talepli davada verilmiş 14/01/2020 tarihli söz konusu markalar üzerine ihtiyati haciz konulması hususunun bildirildiği, icra dairesinin 06/12/2021 tarihli yazısında borç miktarının 995.842-TL, 23/09/2022 tarihli yazısında borç miktarının 1.603.299,73-TL ve 04/03/2023 tarihli kapak hesabında ise borcun 1.602.690,54-TL olduğu, İstanbul .... İflas Dairesi'nin 03/04/2024 tarihli yazısıyla borçlu-davacının İstanbul 3. ATM'nin 2018/140 esas sayılı dosyasıyla 03/04/2023 tarihinde iflasına karar verildiğinden, İİK uyarınca gerekli işlemlerin yapılması ve hacizli malların bildirilmesinin istenildiği görülmüştür. Davacının davasına dayanak yaptığı İstanbul 24. AHM'nin 2020/8 esas sayılı dosyasında, dava tarihinin 06/01/2020, davacının eldeki davanın davalısı, davalıların eldeki davanın davacısı ... ... AŞ (önceki unvan: ... ... AŞ) ve ...Limited olduğu, .... İcra Dairesi dosyasında davalı ... ... AŞ'den (... ... AŞ) 1.026.736,59-TL alacaklı olduğunu, ... Dairesi dosyasında gösterilmiş haczedileme-miş markaların devrine yönelik olarak tasarrufun iptalinin istenildiği, 14/01/2020 tarihli ara kararla markaların üzerine ihtiyati haciz konulduğu, davada eldeki davanın bekletici mesele yapıldığı ve yargılamasının devam ettiği tespit edilmiştir. Davacı şirket hakkında İstanbul 3. ATM'nin 2019/140 esas, 2023/213 karar sayılı ve 03/04/2023 tarihli kararıyla iflasına karar verildiği; karara karşı istinaf yoluna başvurulduğu, İstanbul BAM 17. HD'nin 29/02/2024 tarihli ilamıyla kararın doğru olduğundan bahisle başvurunun esastan reddine karar verildiği; temyiz incelemesinde Yargıtay 6. HD'nin 29/05/2024 tarihli ilamıyla kararın onandığı ve kesinleştiği; iflas tasfiyesinin İstanbul .... İflas Dairesi'nin .... esas sayılı dosyasında devam ettiği anlaşılmıştır. Davacının delil olarak dayandığı 29/08/2019 tarihli "Protokol"ün "Borcun Tespiti" bölümünde, .... İcra Dairesi'nin ... ve ..... ("...." kastedildiği anlaşılmaktadır) İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takiplerine konu alacağın ve vadesi geçmiş bonoların toplam borcunun 2.366.321-TL olduğu, bu borcu yeniden yapılandırılması ve bonoların ödenmesi hususundaki ihtilafların çözümü kapsamında belirlenen şartlara göre borcun tasfiyesi için anlaşmaya varıldığı, ....... Dairesi ve ... Dairesi dosyalarında takibe konulan asıl alacak ve ferileriyle birlikte toplam 2.000.000-TL olarak kabul edileceği, bu icra dosyaları dışında taraflar arasında ticari ilişki kapsamında, vadesi geçmiş veya vadesi gelmemiş bonolar ile faturalardan kaynaklı cari hesap ilişkisinde ise toplam 900.000-TL borç bulunduğu; icraya konulmuş ve vadesi gelmiş borçlar ile ilgili faturası kesilen mallar (2.000.000-TL fatura tutarındaki mal) 31/10/2019 tarihine kadar davalıya teslim edildiği takdirde, anılan borç mal karşılığı ödenmiş olduğundan geçmişe dönük olarak borcun sadece 2.366,321-TL kısmının bitmiş olacağı, buna göre tarafların birbirlerini ibra etmiş kabul edeceği kararlaştırılmıştır. Yargılama aşamasında alınmış ve tarafların ticari defterlerinin incelendiği mali müşavir bilirkişi raporunda, 29/08/2019 protokol tarihinde, davacının davalıya verdiği (... Dairesi 995.842-TL+........ İcra Dairesi 770.467-TL+portföydeki takibe konu olmayan senetler 1.450.012-TL=) 3.216.321-TL tutarlı senetlerden, vadesi gelen senet tutarının (... Dairesi 995.842-TL+..... İcra Dairesi 770.467-TL+portföydeki takibe konu olmayan senetler 600.012-TL=) 2.366.321-TL tutarındaki senetler olduğu, protokol tarihinde 600.012-TL kısmı için henüz takip başlatılmadığı, fakat protokole konu edildiği, davalı nezdindeki 850.000-TL tutarlı senedin protokole hiç dahil edilmediği ve protokol tarihinde vadelerinin gelmediği; protokol tarihinde davalının ticari defterlerinde davacıdan toplam 2.789.071,43-TL alacaklı olduğu, bunun 1.766.309-TL'si için iki icra takip dosyasında istenildiği, bu miktarın şüpheli alacaklar hesabına virman yapıldığı; protokolden sonra davacının davalıya 910.243,01-Tl fatura düzenlediği, bu faturanın her iki tarafın defterlerinde kaydedildiğinden uyuşmazlığın bulunmadığı; taraflar arasındaki cari hesap uyuşmazlığının davalının davacıya kestiği 194.648,40-TL fatura, 2.147,04-TL fatura ve 179,12-TL senet protesto masrafına ilişkin hareketten, davacının ticari defterlerinde ise 56.740-TL virman kaydından kaynaklandığı; davalıda kayıtlı 18/01/2019 tarihli 194.648,40-TL faturanın davacıda kayıtlı olmadığı, fatura içeriği ürünlerin teslimine ilişkin irsaliyede ürünlerin ......... Tesisi ...../Kocaeli'ye sevk edildiği, teslimi gösteren imzalı-kaşeli belge ile BA bildirimi bulunmadığı; davacı defterlerindeki 31/03/2019 tarihli 56.740-TL virman kaydına ilişkin tespit yapılamadığı; tarafların defterlerinde 29/08/2019 protokol tarihinden sonrasında davacının davalıya 20/09/2019 tarihli 910.243,01-TL fatura düzenlediği, protokole göre 31/10/2019 tarihine kadar 2.000.000-TL'lik malın davalıya teslimi gerekirken 910.243,01-TL'lik malın davacıya teslim edildiği, yani 1.089.756,99-TL tutarında eksik kaldığı protokolün geçersiz sayılması durumunda, davalının cari hesap ilişkisinde protokol ve protokole konu olmayan senet alacaklarının mevcut olduğu, 910.243,01-TL'lik mal teslimini davalının protokole saydırmayıp seçimlik hakkı yönünden diğer senet alacaklarına mahsup etmek üzere icra takibine devam ettiği anlaşıldığı görüşü bildirilmiştir. Somut olayda, 29/08/2019 tarihli protokolde davacının davalıya vadesi geçmiş 2.366.321-TL borcu olduğu, 31/10/2019 tarihine kadar 2.000.000-TL bedelindeki malı davalıya iade-teslim etmesi halinde söz konusu borcun sona ereceği, aksi halde sona ermeyeceği kararlaştırıl-mıştır. Dosyaya sunulan belgelere göre davacı 31/10/2019 tarihine kadar, davalıya 910.243,01-TL'lik malı teslim etmiş olup, başkaca mal teslim ettiğini kesin delillerle ispat edememiştir. Davacının dosyaya sunduğu whatsapp yazışmalarında da davacının başkaca mal teslim ettiği ve protokol şartını yerine getirdiğini gösteren bir husus bulunmamaktadır. Basiretli tacir olan davacı şirket, faturası kesilmediğini iddia ettiği 11.903 adet çift ayakkabının teslimini ispat eden bir delili yargılamada ve istinaf aşamasında ibraz etmemiştir. Mahkemece getirilmediğini ifade ettiği belgeler de, davacının kendi uhdesinde bulunması gerektiğinden bu itiraz nedeni de benimsenmemiştir. Bu nedenle davacı protokoldeki şartı yerine getiremediğinden, protokolün geçerli olmadığı, yani protokol tarihinde vadesi geçmiş olduğu ifade edilen borcun 2.366.321-TL olarak kaldığı, 2.000.000-TL üzerinden sona ermediği anlaşılmak-tadır. Davacı eldeki davada, davalının 06/01/2020 tarihinde açtığı tasarrufun iptali davasında .... İcra Dairesi dosyasında kendisinden alacaklı olduğu belirtilen 1.026.736,59-TL kadar davalıya borçlu olmadığının tespitini istemiş olup, dava tarihi olan 04/08/2021 tarihi itibariyle bu miktar kadar menfi tespit iddiasını ispatlamalıdır. Her iki takip dosyasındaki feriler ve protokolden sonra vadesi gelmiş olacak alacaklar dahi gözetilmeden protokol tarihindeki vadesi gelmiş 2.366.321-TL borçtan iade edilmiş 910.243,01-TL düşüldüğünde 1.456.077,99-TL borç kaldığı, .... İcra Dairesi dosyasında 10/09/2020 tarihli yazıya göre davalı-alacaklının ihalede alacağına mahsuben satın aldığı 8.943 adet ayakkabı bedeli 225.250-TL de düşüldüğünde 1.230.827,99-TL daha borcun kaldığı, dosyada başkaca tahsilat bulunmadığı ve kesinleşmiş her iki takipte de ferilerle beraber dava tarihi itibariyle çok daha yüksek oranda kapsak hesabı alacağı bulunduğu anlaşılmak tadır. Kaldı ki ker iki takip dosyası da, davacının iflas kararının kesinleşme -siyle İİK'nın 193/2. maddesi gereğince düşmüştür. Dolayısıyla davacı, davalıya iddia ettiği gibi 1.026.736,59-TL borçlu olmadığını ispat edememiştir. Bu tespitlere ve delil olarak dayandığı kendi ticari defterlerindeki kayıtlara göre iddiasını ispat edememiş olan davacının, davalı şirket yetkilisinin dinlenilmesi hususu da sonuca etkili değildir. Açıklanan nedenlerle ve hükme elverişli bilirkişi raporu ile yeterli inceleme soncunda mahkemece davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Davacı tarafından peşin yatırılan 4.000-TL harçtan alınması gereken 732-TL istinaf karar harcının Hazine'ye gelir kaydına, fazla yatırılan 3.268-TL harcın istek halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 13/03/2026