Rekabet Kurumu · D.2017-2-20 (Soruşturma ) Karar Sayısı : 18-44/703 - · K.18-44/703 -345 Karar Tarihi : 22.11.2018 A. TOPLAN

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2017-2-20 (Soruşturma ) Karar Sayısı : 18-44/703 -345 Karar Tarihi : 22.11.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN , Mehm et AYAN, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖR LER: Didem ULUÇ SÜDEMEN, Ahmet ŞAHİN, Emircan AKSAKAL C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : - Sony Eurasia Pazarlama A.Ş. Temsilciler

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2017-2-20 (Soruşturma ) Karar Sayısı : 18-44/703 -345 Karar Tarihi : 22.11.2018 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN , Mehm et AYAN, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖR LER: Didem ULUÇ SÜDEMEN, Ahmet ŞAHİN, Emircan AKSAKAL C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : - Sony Eurasia Pazarlama A.Ş. Temsilcileri: Av. İ. Yılmaz ASLAN, Av. Caner K. ÇEŞİT Gazi Umur Paşa Sk. Bimar Plaza, 38/8, Balmumcu, Beşiktaş/İstanbul E. DOSYA KONUSU: Sony Eurasia Pazarlama A.Ş. nin, bayilerinin sattığı ürünlerin yeniden satış fiyatını belirleyerek 4054 sayılı Kanun un 4 . maddesini ihlal ettiği iddiası. (1) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle , - Sony Eurasia Pazarlama A.Ş. nin (SONY) bayileri (Sony Center lar) üzerinde baskı kurarak bayilerinin müşterilere sattığı ürünlerin yeniden satış fiyatını belirlediği, alım satım şart larını tespit ettiği, - Başvuru dilekçesinde gönderilen e -posta yazışmalarında bu hususun görülebileceği, - SONY nin rekabeti ihlal eden eylemleri nedeniyle başvuru sahibinin zarara uğradığı, - Başvuru sahibinin SONY ile akdettiği bayilik sözleşmesinin haksız ve hukuka aykırı şekilde feshedildiği iddia edilmiş, SONY hakkında gerekli yaptırımların uygulanması talep edilmiştir . (2) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurum u kayıtlarına 16.05 .2017 tarih, 3439 sayı ile intikal eden başvuru üzerine düzenlenen 05.06.2017 tarihli ve 201 7-2-020/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu , 03.07 .2017 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 17-20/333 -M sayı ile iddialar hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 25.08.2017 tarihli ve 20 17-2-20/ÖA sayılı Ön araştırma Raporu Kurulun 07.09.2017 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 17 -28/458 -M sayı ile SONY hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Soruşturma bildirimi 20.09.2017 tarihinde SONY tarafından tebellüğ edilmiş, SONY nin birinci yazılı savunmas ı 19.10.2017 tarih ve 7559 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. 18-44/703 -345 2/37 (3) Soruşturma süresinin uzatılmasına ilişkin olarak hazırlanan 23.01.2018 tarih ve 1086 sayılı Bilgi Notu Kurulun 08.02.2018 tarihli toplantısında görüşülmüş ve soruşturmanın 07.03.2018 t arihinde sona eren ilk altı aylık süresi 18 -04/51 -M sayılı karar ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un (4054 sayılı Kanun) 43. maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde altı ay uzatılmıştır. (4) Soruşturma kapsamında 04.07.2018 tarihinde SONY gen el merkezinde, 05.07.2018 tarihinde SONY bayileri olan Akmel Dayanıklı Tüketim Malları İhracat İthalat Ltd. Şti. (AKMEL), Tarlacılar Ev Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (TARLACILAR) ve Nur -pa Elektrik Elektronik San. Tic. Ltd. Şti. nde (NUR -PA), 06.07.2018 tarihinde ise Denkel İletişim Hizmetleri A.Ş. de (DENKEL) yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. (5) Soruşturma döneminde SONY ve bayilerinden 10.07.2018 tarih ve 8618 sayı ile bilgi talebinde bulunulmuş, NUR -PA nın cevabi yazısı 16.07.2018 tarih ve 5146 s ayı, DENKEL in cevabi yazısı 16.07.2018 tarih ve 5167 sayı, SONY nin cevabi yazısı 17.07.2018 tarih ve 5194 sayı, 23.07.2018 tarih ve 5295 sayı ve 04.09.2018 tarih ve 6518 sayı, TARLACILAR ın cevabi yazısı 23.07.2018 tarih ve 5317 sayı, AKMEL in cevabi yaz ısı 14.08.2018 tarih, 5740 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. (6) Soruşturma süreci sonunda hazırlanan 07.09.2018 tarihli, 2017 -2-20/SR sayılı Soruşturma Raporu Rekabet Kurulu üyeleri ile soruşturma tarafına tebliğ edilmiş ve soruşturma tarafının ikinci yaz ılı savunması talep edilmiştir . SONY tarafından gönderilen ikinci yazılı savunma 03.10.2018 tarih ve 7134 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu yazılı savunmada soruşturma heyeti tarafından ulaşılan tüm sonuç ve kanaate katıldıkları, herh angi bir itirazlarının olmadığı, 4054 sayılı Kanun kapsamında Rekabet Kurulu nezdinde sahip oldu kları yazılı ve sözlü tüm savunma haklarından feragat ett ikleri ifade edilmiştir. Hazırlanan 12.10.2018 tarihli, 2017 -2-20/EG sayılı Ek Görüş, Kurul üyeleri ve teşebbüse tebliğ edilmiştir. SONY nin üçüncü yazılı savunması 02.11.2018 tarih ve 7924 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. İlgili savunmada soruşturma heyeti tarafından ulaşılan tüm sonuç ve kanaate katıldıkları, herhangi bir itirazlarının olmadığ ı belirtilmiştir. (7) Hazırlanan 05.11.2018 tarihli, 2017 -2-20/BN sayılı Bilgi Notu, Kurulun 15.11.2018 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 18 -43/675 -M sayı ile 4054 sayılı Kanun un 46. maddesine göre sözlü savunma yapılmasına gerek olmadığı na ve nihai karar t arihine karar vermiştir. (8) Kurul; yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor a, Ek Görüş e, toplanan delillere, yazılı savunmalara ve incelenen dosya kapsamına göre 22.11.2018 tarih ve 18-44/703-345 sayı ile işbu nihai kararı tesis etmiştir . (9) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili rapor ve ek görüş sonucunda SONY hakkında 4054 sayılı Kanun un 16. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmasına gerek olmadığı, bununla birlikte, SONY ye online satışlar bakımından bayilere gönderilen tavsiye fiyat listelerinin sabit fiyata dönüşmesine yol açacak müdahalelerde bulunulmaması gerektiği yönünde Başkanlık Görüşü gönderilmesinin uygun olacağı belirtilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Hakkında İnceleme Yapılan T eşebbüs : Sony Eurasia Pazarlama A.Ş. (SONY ) (10) SONY, 19 90 yılında Sony Servis ve Mühendislik unvanıyla Japonya merkezli Sony Corporation tarafından Türkiye deki servis hizmetlerinin geliştirilmesini sağlamak amacıyla kurulmuş olup, 1993 yılında Sony Eurasia Pazarlama A.Ş. unvanını alarak 18-44/703 -345 3/37 satış ve satış sonrası hizmetleri bir arada sunmaya başlamıştır. SONY, tüketici elektroniği alanında; televizyon, audio cihazları, video kamera, video, DVD, portatif audio, oto müzik sistemleri, oyun konsolu (playstation) ve aksesuarlarının, ayrıca, radyo TV yayıncılığı, medika l, güvenlik görüntüleme, video konferans ve video projeksiyon cihazlarının ithalat, satış ve pazarlamasını gerçekleştirmektedir. (11) SONY, söz konusu ürünlerin ithalatı ile yurtiçine satışını yapmakta ve yetkili servis noktaları aracılı ğıyla satış sonrası hizm etleri sunmaktadır. SONY nin elektronik ürünleri Sony mağazaları (Sony Center), teknomarketler, zincir marketler gibi kanallardan pazara sunulmaktadır. I.2. İlgili Pazar ve Pazara İlişkin Bilgiler I.2.1. Tüketici Elektroniği Pazarına İlişkin Bilgiler (12) Elekt ronik sektörü, son dönemde, tüm diğer sektörlerin gelişmesine katkıda bulunan ve ülke ekonomileri için stratejik öneme sahip temel bir sanayiye dönüşmüştür. Sektör, Batı Avrupa, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) , Japonya gibi gelişmiş ülkelerin yanı sıra, özellikle gelişmekte olan ülkeler için de ekonomik kalkınmada önemli bir role sahiptir. Elektronik sektörünün hızla gelişmesi sonucunda rekabet artmış, özellikle ar -ge faaliyetlerinin yoğunlaşması, kullanılan teknolojinin sürekli olarak yenilenmesi sonucun u doğurarak elektronik sektörünün belirleyici özelliğini oluşturmuştur. Diğer yandan bu hızlı değişim, piyasaya sunulan ürünlerin yaşam evrelerinin nispeten kısa olması sonucunu da ortaya çıkarmıştır. (13) Beyaz eşya, küçük ev aletleri, telekomünikasyon ürünler i, bilgi teknolojileri ürünleri ve fotoğraf ürünleri olarak alt segmentlere ayrılabilen pazarın beş ana dağıtım kanalı bulunmaktadır: - Hızlı tüketim malları perakendecilerinin bulunduğu kanal (mass kanal), - Teknomarketler (TSS 1), - Bayilerin olduğu geleneksel kanal, - Özelleşmiş mağazaların bulunduğu bilgisayar mağazaları, - Turkcell, Vodafone ve Türk Telekom ürünlerini satan mağazaların yer aldığı telekomünikasyon mağazaları. (14) Yukarıda yer verilen dağıtım kanallarından bazıları dar kapsamda ürün satışı yaparken baz ıları tüketici elektroniği ürünlerinin hemen her alanında faaliyet göstermektedir. Örneğin, telekomünikasyon mağazalarında panel televizyon ya da beyaz eşya bulunmayabilirken, hızlı tüketim malları perakendecileri ya da teknomarketler kanalında telefondan bilgisayara, beyaz eşyadan küçük ev aletlerine kadar pek çok ürün tüketiciye sunulmaktadır. Ayrıca internet üzerinden alışverişin yaygınlaşması ile birlikte internet aracılığıyla tüketici elektroniği ürünleri satışı yapan firma sayısının arttığı belirtilme lidir. (15) Günümüzde tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarının hızla değiştiği, özellikle daha büyük alanlı ve daha fazla ürün çeşitliliğinin bulunduğu organize perakende kanalının tüm dünyada yaygınlaştığı görülmektedir. Buna paralel olarak tüketici elektroni ği ürünlerinin satış ve dağıtım altyapısı da değişmiş, geleneksel satış noktalarına kıyasla alıcı gücü yüksek olan ve maliyet avantajı nedeniyle ürünleri daha uygun fiyatlarla sunabilen teknomarketler gelişmiştir. Yine bu noktalarda değişik markalara ait ç eşitli ürünlerin birlikte sergilenmesi, tüketicilerin klasik bayilere nazaran teknomarketlerden alışveriş yapmalarını sağlayan bir diğer unsur olarak ortaya çıkmaktadır. 1 Technology super stores (teknoloji süper marketleri) olarak adlandırılmaktadır. 18-44/703 -345 4/37 (16) Tedarikçi tarafına bakıldığında tüketici elektroniğinin tek bir alt segmentinde faaliy et gösteren tedarikçilerle birlikte, pek çok tüketici elektroniği ürünlerini bir arada sunan tedarikçilerin de bulunduğu görülmektedir. Örneğin, Samsung cep telefonu, panel televizyon ve beyaz eşya gibi pek çok alanda ürün satışı yaparken, sadece bilgisaya r donanımları satan küçük ölçekli tedarikçiler de yer almaktadır. (17) Türkiye de tüketici elektroniği pazarında son yıllarda önemli gelişmelerin yaşandığı görülmektedir. GFK verilerine göre tüketici teknolojisi ürünleri pazarı, 2017 nin dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre %17,2 lik bir büyüme performansı ile yaklaşık 54 milyar TL ciro değeri elde etmiştir. Öte yandan tüketici elektroniği sektörüne ilişkin verilere bakıldığında, sektörün 2017 nin son çeyreğinde 2016 nın son çeyreğine göre %9 oranında büyüme kaydettiği anlaşılmaktadır. Sektöre dahil olan ürün grupları incelendiğinde; soundbar ve bluetooth hoparlörler ile video kameraların üçüncü çeyrekte de olduğu gibi çift haneli büyümeye devam ettiği, en büyük paya sahip olan TV lerin ise se ktör toplamı ile aynı seviyede bir büyüme performansı gösterdiği belirtilmektedir. (18) Dosya kapsamında incelenen teşebbüs konumundaki SONY ve Türkiye pazarında faaliyet gösteren rakiplerinin tüketici elektroniği pazarında SONY nin en çok satış yaptığı ürün gr upları bakımından pazar paylarına aşağıda yer verilmektedir. Tablo 1: 2013 -2017 Yılı Televizyon (LCD) Grubu Pazar Payları (%) Marka 2013 2014 2015 2016 2017 Samsung ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) LG ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Vestel ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Philips ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Sony ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Tablo 2: 2013 -2017 Yılı Oyun Konsolu, Oyun, Aksesuar Grubu Pazar Payları (%) Oyun Konsolu Marka 2013 2014 2015 2016 2017 Sony (PS ) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Paralel İthalat (PS) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Microsoft (Xbox) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Paralel İthalat (Xbox) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Diğer (Nintendo) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Oyun 2013 2014 2015 2016 2017 Sony (PS) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Bilkom (PS) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Aral (PS) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Paralel İthalat (PS) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Microsoft (Xbox) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Paralel İthalat (Xb ox) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Diğer (Nintendo) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Aksesuar 2013 2014 2015 2016 2017 Sony (PS) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Paralel İthalat (PS) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Microsoft (Xbox) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Paralel İthalat (Xbox) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Diğer (Nintendo) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) 18-44/703 -345 5/37 Tablo 3: 2013 -2017 Yılı Akıllı Telefon Grubu Pazar Payları (%) Marka 2013 2014 2015 2016 2017 Samsung ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Apple ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) LG ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) General Mobile ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Vestel ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Huawei ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Sony ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Nokia ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Turkcell ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) HTC ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Casper ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: GFK Verileri/Teşebbüsten Gelen Bilgiler (19) Teşebbüsten gelen bilgilerde S ONY nin 2017 yılında televizyon (LCD) grubunda %( ..) ; oyun konsolu, oyun ve aksesuarlarında sırasıyla % ( ..) , %( ..) ve % ( ..) ; profesyonel fotoğraf makinesi ve lens grubunda % ( ..) ; akıllı telefon grubunda %( ..) pazar payına sahip olduğu belirtilmiştir . SONY pazar verilerinden hareketle, 2017 itibarıyla teşebbüsün en güçlü olduğu pazarın % ( ..) pay ile oyun (playstation) aksesuarları pazarı olduğu, diğer ürün gruplarında ise % ( ..) altında pazar payı nın bulunduğu görülmektedir. SONY nin ürün grubu bazında cirolarına aşağıda yer verilmektedir. Tablo 4: 2013 -2017 Ürün Gruplarına İlişkin Ciro Bilgisi (TL) Ürün Grubu 2013 2014 2015 2016 2017 Akıllı telefon ve aksesuar ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Oyun konsolu, oyun ve aksesuar ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Televizyon ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Profesyonel fotoğraf makinaları ve lensler ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Profesyonel amaçlı kame ralar ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) (20) Tabloda yer alan verilerde dikkat çeken husus, SONY cirosunun en önemli bölümünü oluşturan (yaklaşık % ( ..) ) cironun akıllı telefon pazarında elde edilmiş olmasıdır. Söz konusu ciro, SONY nin 2017 yılı itibarıyla % ( ..) gibi oldukça sınırlı bir paya sahip olduğu akıllı telefon pazarında elde edilmiştir. Bu noktada, SONY yıllık gelirlerinin büyük kısmının, rekabetin en yoğun olduğu akıllı telefon pazarında gerçekleştiği anlaşılmaktadır. (21) SONY nin tüketici elektroniği grubu ürün satışları, toptancılar, yetkili servisler, kurumsal satış, zincir, cep telefonu operatörleri, Sony Center gibi çeşitli kanallar üzerinden yapılmaktadır . SONY satışlarının kanal bazında oransal dağılımına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. 18-44/703 -345 6/37 Tablo 5: SONY Satışlarının Satış Kanalları Bazında Dağılımı Satış Kanalı 2015 2016 2017 Ciro (TL) % Ciro (TL) % Ciro (TL) % Zincir Marketler (TSS) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Operatörler2 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Sony Center ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Toptancı ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Profesyonel Ürünler ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Yetkili Servisler ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kurumsal Satış ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) TOPLAM ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) (22) SONY satışlarının kanal bazında dağılımı incelendiğinde, teknomarketlerden oluşan çok şubeli zincir kanalının (Teknosa, Mediamarkt, Bimeks vs.) satışlar içerisinde en önemli payı aldığı görülm ektedir. SONY nin perakende satış kanalı olan Sony Center ların ise kanal dağılımında % ( ..) pay ile üçüncü sırada olduğu görülmektedir. I.2.2. İlgili Ürün Pazarı (23) Belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazarlar ilgili ürün pazarını teşkil etmektedir . Bir ürünün diğer bir ürünle aynı pazarda yer alabilmesi için bu ürünlerin tüketici gözünde nitelikleri, kullanım amaçları ve fiyatları açısından benzer olmaları ve birbirleriyle ikame edilebilmeleri gerekmektedir. (24) Kurulun tüketici elektroniği sektörüne ilişkin kararlarında3 kullanımlarına göre ürünlerin farklı pazarlar olarak tanımlandığı ve buzdolabı pazarı , çamaşır makinesi pazarı , bulaşık makinesi pazarı , mikrodalga fırın pazarı ve panel televizyon pazar ı gibi pazar tanımlarının benimsendiği görülmektedir. Kurulun tüketici elektroniği sektörüne ilişkin güncel kararı olan Aral oyun4 kararında ise kesin bir pazar tanımı yapılmamakla birlikte tüketici elektroniği pazarı değerlendirilmiştir. Bu noktada SON Y nin , tüketici elektroniğinin alt kategorisi olmakla birlikte TV gibi diğer ürünlerden belirgin şekilde ayrışan ve farklı bir pazar olarak tanımlanması mümkün olan oyun konsolu gibi ürünlerinin de bulunduğu belirtilmelidir. (25) Bu tespitlerle birlikte, işb u dosya kapsamında incelenen iddialar hakkında yapılacak değerlendirmeyi değiştirmeyeceğinden, aynı konuda önceki tarihli Kurul kararlarına benzer şekilde kesin bir ilgili pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiş, bununla birlikte değerlendirmeler tüketi ci elektroniği pazarı esas alınarak yapılmıştır. I.2.3. İlgili Coğrafi Pazar (26) İlgili coğrafi pazar belirlenirken, ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında teşebbüs lerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınmaktadır. 2 Turkcell, Vodafone, Avea bayilerinden oluşan perakende kanalı ifade etmektedir. 3 18.10.2011 tarihli, 11 -53/1353 -479 sayılı ve 23.06.2011 tarihli, 11 -39/838 -262 sayılı Kurul kararlarında, SONY nin konumuna benzer şekilde, sektörün geneli için en önemli kanalın zincir marketler olduğu ifade edilmiştir. 4 07.11.2016 tarih ve 16 -37/628 -279 sayılı Kurul Kararı. 18-44/703 -345 7/37 (27) İnceleme konusu ilgili ürün pazarlarında yer alan ürünler bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaş ım, üreti m, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenmiştir. I.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler ve Bayilerden Gelen Bilgiler (28) Önaraştırma döneminde 01.08 .2017 tarihinde SONY merkezinde, soruşturma döneminde ise 04.07.2018 tarihinde yine SONY merkezinde , ayrıca 05.07.2018 tarihinde SONY bayileri olan AKMEL , TARLACILAR ve NUR -PA da, 06.07.2018 tarihinde DENKEL de yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. Söz konusu yerinde incelemelerde elde edilen belgeler arasında soruşturma kapsamında değerlendirme yapılanlara aşağıda yer verilmektedir. (29) Belge 1: Sony Center ve B2B kanalından sorumlu Grup Satış Müdürü ( ..) tarafından aynı kanalda çalışan Müşteri Yöneticile ri ( ..) gönderilen, 03.02.2017 tarihli ve TV Online Uygulamaları konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Merhaba Arkadaşlar, Bayilerimizin kendi online siteleri ve N11,Gitti gidiyor veya Hepsi burada satış kanallarında uygulamalarının aşağı daki gibi uygulanmasını. Bayilerin dağıtım yaptıkları bazı online satış noktalarında da aynı uygulamaları yapmalarını rica ediyorum. Uygulamaya katılım sağlamayan noktalarda ürün tedarik edilen bayi belirlenip ilgili ayın uygulama desteklerinin ödenmemesi konusunda çalışma yapılacaktır. İşbirliğinizi rica ederim. ( ..TİCARİ SIR ..) (30) Belge 2: SONY Grup Satış Müdürü ( ..) tarafından SONY çalışanları arasında haberleşme amaçlı kullanılan Turkey Sales Independent5 adlı mail grubuna gönderilen 29.11.2016 tarihli ve RE: İnternet TV fiyat listesi konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Arkadaşlar Merhaba, Aşağıdaki TV uygulamalarının tüm bayiler için aynı şekilde uygulanmasını, ara toptancı veya farklı internet kanalına satış yapan bayilerin m üşterilerine de aynı uygulamanın yaptırılmasını sağlamanızı rica ediyorum. Bugün öğlene kadar internet kanalın da aşağıda belirttiğim internet satış fiyatlarını uygulamayan bayinin uygulama bedeli alacaklarını ödemeyeceğimi tarafınıza belirtirim. Teşekkür ederim, ( ..TİCARİ SIR ..) 5 Bu mail grubunda Sony Center kanalından sorumlu müdür ve yönetici lerin bulunduğu ifade edilmiştir. 18-44/703 -345 8/37 (31) Belge 3: Müşteri Yöneticisi ( ..) tarafından Grup Satış Müdürü ( ..) , Müşteri Yöneticileri ( ..) ve ( ..) gönderilen 06.02.2017 tarihli ve RE: TV Online uygulamaları konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır : Abi günaydın, Bugün ki güncel fiyatlar aşağıdaki gibidir. ( ..TİCARİ SIR ..) Teşekkürler. ( ..) (32) Belge 4: Sony Müşteri Yöneticileri ( ..) ile ( ..) ve Grup Satış Müdürü ( ..) arasında geçen 26.07.2016 tarihli e-posta yazışmasında ; Arkadaşlar, Beyhan T icaret ve Zeki Bey KDL48WD655'deki uygulamalarına müdahale edin lütfen çünkü zarar ediyorlar. Ürünün maliyeti KDV dahil ( ..) TL. Zeki Bey Nil 2145TL, Hepsiburada 2176 TL Beyhan Hepsiburada 2187 TL denilmiş olup, e -postaya yanıt olarak ; Dün konuştum abi . Bugün düzelmiş olur. yanıtı verilmektedir. (33) Belge 5: Grup Satış Müdürü ( ..) tarafından Müşteri Yöneticileri ( ..) ve ( ..) gönderilen 24.09.2016 tarihli ve internet uygulamaları konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Arkadaşlar, İnternet teki bazı TV ve Mobile uygulamalarını sizlerle paylaşma gereği duyuyorum. Gereğini yapmanızı, düzelme olana kadar Ekim uygulamalarının tutarlarının ödenmeyeceğini hatırlatırım. Cep telefonu ara toptancılarına fiyat tekliflerinde ERP -%13 veya 14 uygulanma sı gerektiğini de tekrar hatırlatmak istiyorum Tüm TV fiyatlan online da bizim uygulamaların altında uygulanmakta, kontrol etmenizi rica ediyorum Yeni PS4 ürünlerinin bayilerin kendi internet siteleri dışında bir yerde pazarlamanın onayı olmadan satışa açılmamasını rica ediyorum Teşekkür ederim, iyi hafta sonları ( ..TİCARİ SIR ..) *Bold belirttiğim fiyatlarda bayi zarar ediyor. (34) Belge 6: SONY Playstation Bölüm Sorumlusu ( ..) tarafından Müşteri Yöneticisi ( ..) ve Playstation Ürün Yöneticisi ( ..) gönderilen 09.11.2016 tarihli ve RE: PS4 Pro Ön Sipariş Sayfaları n11 konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Murat cidden pro cikisini durdurum Sony Center'a, bu ne arkadas? Sulun, Sercan wrote Selam Murat, 18-44/703 -345 9/37 Şimdi de Tarlacılar İş başınd a. Buna gören diğer Sony Center lar da boş durmuyor tabii ki. Lütfen bu duruma kalıcı bir şekilde müdahale edelim. TARLACILAR http://urun.n11.com/sony -playstation -4/sony -ps4-pro-playstation -4-pro- wireless -stereo -headset -20-P142416663 http://urun.n11.com/so ny-playstation -4/sony -ps4-pro-playstation -4-pro- dualshock -4-P122443465 http://urun.n11.com/sony -playstation -4/sony -ps4-pro-playstation -4-pro- dualshock -4-P122443465?rf=one -cikanlar Teşekkürler, Sercan (35) E-postanın devamında konuya ilişkin olarak ( ..) tarafı ndan aynı tarihte gönderilen yanıtta; Gonderin Teknosa'yi da mudahale edelim, duru sumuz herkese ayn i. ifadesi yer almaktadır. (36) Belge 7: Müşteri Yöneticisi ( ..) tarafından Müşteri Yöneticileri ( ..) ve ( ..) gönderilen 16.11.2016 tarihli ve Hepsiburada v e N11 konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Abiler selam, Aşağıdaki bayilerin fiyatlarında problem var acil düzeltilmesi için yardımlarınızı rica ederim. - KOÇ - ZEKİBEY - ÖZKAYA ( ..TİCARİ SIR ..) (37) Belge 8: SONY Müşteri Yöneticisi ( ..) tarafı ndan Müşteri Yöneticileri ( ..) ve ( ..) gönderilen 08.02.2017 tarihli ve RE:RE:TV Online Uygulamaları konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır : Abiler selam, Fiyatlarda bir değişiklik yoktur. ( ..TİCARİ SIR ..) Teşekkürler. ( ..) (38) Belge 9: Sony bayisi çalışanı ( ..) tarafından SONY Müşteri Yöneticileri ( ..) ve ( ..) gönderilen 18.07.2017 tarihli ve KD -49XE8005 konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: MERHABA 18-44/703 -345 10/37 KD-49XE8005 MODEL URUNUN MALİYETİ BJZE ( ..) TLDİR. 300 TL BU AY DESTEK GÖZUKMEKTEDİR. ( ..) TL NET MALİYET CIKMAKTADIR BU URUNU HEPSI SONY 3560 TL NAKİT OLARAK SATMAKTADIR. http://www.hepsisony.com/sony -kd-49xe8005 -4k-hdr-android -led-tv , SÖZDE FİYAT FARKLILIGI OLMAYACAKTI KÜÇÜK BAYİLERE EKSTRA DESTEK OLACAKTI AMA ORTADA YİNE HER ÜRÜNDE FİYAT FARKLILIĞI OLMAKTADIR. VE BU FİYAT FARKINDAN DOLAYI BİRAZ ONCE MÜŞTERİME TELEVİZYONU SATAMADIM KONUYLA VE ÜRÜN FİYATLARIYLA İLGİLİ YARDIMLARINIZI BEKLİYORUM. TŞK. (39) Söz konusu e-postaya 19.07.2017 tarihinde SONY Müşteri Yöneticisi ( ..) tarafından, ( ..) abi günaydın; düzeltelim lütfen abi fiyatı... şeklinde yanıt verilmiş olup, e -postaya cevaben Akmel Sony bayisi, ( ..) satan var. Biz zaten o fiyat a satamıyoruz. Fiyatı ( ..) yaptım. ( ..) bey'de sürekli bizi şikayet etmesin başkalarınada baksın. ifadesini kullanmıştır . (40) Belge 10: Grup Satış Müdürü ( ..) tarafından SONY Müşteri Yöneticileri ( ..) gönderilen 15.11.2016 tarihli ve Sony Center genel de ğerlendirme ve online uygulamaları konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Arkadaşlar, Sony Centerların online satış sitelerindeki fiyatları nedeniyle TSS fiyat yapmakta ve bu fiyatların altına karşı bir ortam yaratılmaktadır. Herkes sorumlus u oldugu bayileri bizzat arayip TV'lerde online fiyatların revize edilmesini ve en fazla uygulama fiyatlarından %3 -5 arasında indirim yaparak fiyat anons etmelerini sağlamamız gerekmektedir. Aynca son zamanlarda karsızlıktan bahseden sony center yatırımcıl arımıza aşağıdaki online fiyatları göstererek neden bahsettiklerini de sormanızı istiyorum çünkü karsız ortamı kendileri yaratıyorlar, takip etmiyorlar, piyasa koşullarına uygun hareket etmiyorlar ve hep istiyorlar. Örnegin; Hafta sonu indirimi olan ürünle rdeki indirimleri hala devam ettirmeleri bu durumun en açık ifadesidir. Bunun yanı sıra MOBILE'da 16 adet ürün aldırdım. Hepsi KOÇ, ZEKİ, AKMEL, AKR, BEYHAN'a ait çıktı. Uyguladıkları marj %2. Ürünlerin satış, performanslarının düşük olduğunun farkındayım ama kendileri çözüm üreten olmasınlar ürün satmıyorsa satmaz fiyat yaparak hepimizi etkilerler, bu şekilde alabileceğimiz destekleri de alamıyoruz ve kanal olarak kredimizi tüketiyoruz. Demek ki marja ihtiyacları yokmuş. Bu bayilerin hicbir sekilde destek taleplerini onaylamayacağım. Hepsi ile iletisime geçip ürün verdikleri tedarikçilerinin online fiyatlarını düzeltmelerini sağlayınız. Online da en fazla ERP - %5 olabilir. Şu anda ERP -16%. Ayrıca hepsinin bahsettigi fakat bir türlü fiyat çıkmayan operatör t optancısı fiyatlarını da göremedik. Sonuç olarak içinde bulunduğumuz durumun ne kadar sorunlu olduğunun farkındayım ancak bu bayilerin bu tarz eylemlerle toplam işi etkilemelerini 18-44/703 -345 11/37 gerektirmez. Son zamanlarda KOÇ, AKMEL, Beyhan ve AKR'nin piyasaya verdiği kontrolsüz cep telefonu ürünleri ve TV'de kural tanımadan karlılıkları arttırmayı hedefleyerek verdiğimiz tüm destekleri TV fiyatlarına yansıtarak iş yapmaya çalışan KOÇ, Akmel ve ZEKİ'nin acilen kontrol altına alınması gerekmektedir. Desteğinizi ivedilikle rica ederim. ( ..TİCARİ SIR ..) (41) Belge 11: ( ..) tarafından ( ..) gönderilen 13.02.2017 tarih ve RE:TV Online uygulamaları konulu e -postada: Arkadaşlar günaydın & iyi haftalar... Web fiyatları konusunda tekrardan hatırlatma yapmanızı rica ediyorum.. . denilmektedir. (42) Belge 12: SONY bayisi NUR -PA tarafından SONY müşteri yöneticisi ( ..) gönderilen 15.02.2017 tarihli RE:TV Online uygulamaları konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Abilerim günaydın, Aşağıda size birkaç tane ürünün intern et satış rakamlarını gönderdim biz müşterimize fiyat verirken onlarda bize internet fiyatlarını söylüyor. Biraz inceleyince sizin göndermiş, olduğunu online tv satış rakamlarına harfiyen uyan sadece bizim firmamız gözüküyor. Tüm sony led tv ürünleri intern et ortamında düşük fiyata satılıyor hepsini göndermek istemedim konu ile ilgili ne yapacağız abiler... (43) Belge 13: SONY Müşteri Yöneticisi ( ..) tarafından bir grup kişiye gönderilen 06.02.2017 tarihli TV Online Uygulamaları konulu e -postada aşağıdaki ifa deler yer almaktadır: Selamlar & iyi haftalar... Alttaki fiyatların altında ; web özelinde (hepsiburada,n11,bayinin kendi sitesi,vs... dahil) herhangi bir fiyat olmamasına özen gösterelim lütfen; Herhangi bir fiyat durumunda,farklı aksiyonlar alacağımızı şimdiden belirtmek isterim... İşbirliğiniz için şimdiden teşekkürler... (44) Belge 14: Sony Kilit Müşteri Yöneticisi ( ..) tarafından SONY yetkilileri ( ..) ve ( ..) gönderilen 29.05.2014 tarihli RE:pj820 konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktad ır: İnternet fiyatlarıyla ilgili olarak, Morfare en çok şikayet ettiğimiz noktalardandır. Geçen sene başlayan düzeltme uygulamalarından dolayı size denk gelmemiş olabilir, geçmişten bu yana bilginiz olması için söylüyorum. İlk fırsatta bu şekilde kendini belli etmesinden de anlayabilirsiniz. 2 -3 günlük hatalı bir fiyat için şirketimiz destek olma kararı almış düzeltilecek diye hepimiz bekliyoruz, sürekli olarak satacağımız ( ..) TL lik fiyatı bozup, dallandırıp budaklandırmanın daha geniş kitlelere yaymanı n, şirketi de zarar ettirmenin, beklenti yaratmanın, anlamı yok 18-44/703 -345 12/37 kimse için. Morfare bize böyle söylenmedi şeklinde savunmamalı kendisini. Her konuya talimat yetiştiremeyiz herhalde, biraz da bayi kendi otokontrolünü sağlamalı.. Şimdi tüm SC internet sitele ri bozulursa bunları fark edip, toparlamak da günler sürecek, bu arada başka bir zincir SC lerin fiyatı bozuk, biz düzeltmiştik diye tekrar fiyat bozmasına zemin hazırlamayalım. Bunlar başımıza gelen şeyler. Şirketimizin planladığı uygulamalar, fiyatlar iç in bunu söylemiyorum. Biz internete koyabilirsin dersek koysun, aksi takdirde koymasın, yani aslında basit bir kural abi.. Biz böyle çalışmaya gayret ediyoruz izmir'de. Ancak sizin işiniz biraz daha zor elbette, bunlar alışmış her fırsatı değerlendirmeye. (45) Belge 15: Sony Müşteri Yöneticisi ( ..) tarafından Playstation Müşteri Yöneticisi ( ..) gönderilen 06.06.2017 tarihli Haziran mobile destek talebi konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: ( ..) Selam, Sony Centerların perakende mobile işleri ni desteklemek için Haziran ayı forecasti için ek destek talebimi ekteki gibi hazırladım. Seninle konuştuğumuz üzere destek ödemelerini Temmuz sonu itibariyle planlayıp piyasadaki fiyat uygulamalarına göre önceden bilgi vererek desteğin ödenip ödenmemesini planlayabiliriz. Bu doğrultuda bayiler ile aşağıdaki maili paylaşacağız. Eğer sizin için uygunsa bayiler ile iletişime geçeceğiz. Merhaba, Mağazaların mobile perakende işlerinin desteklenmesi için Haziran ayındaki cep telefonu alımlarınız karşılığında ek destek verilecektir, desteklerin ödemesi Temmuz ayı sonunda gerçekleşecektir. Destek ödemesinin yapılabilmesi için belirtilen adetlerin satın alınması, online satış sitelerinde tavsiye edilen satış fiyatımızın uygulanması, toptan satış yapılmaması gerekme ktedir. Bilginizi rica ederim, teşekkürler. İyi çalışmalar (46) Belge 16: SONY Playstation Kategorisi Ürün Müdürü ( ..) tarafından Turkey Sales Independent mail grubuna gönderilen 06.05.2016 tarihli Uncharted 4: Bir Hırsızın Sonu -N11 Fiyat Erozyonu konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Selamlar arkadaşlar, Bildiğiniz üzere 10 Mayıs 2016 tarihinde bu yılın en çok beklenen yapımı UNCHARTED 4: BIR HIRSIZIN SONU isimli PS4 oyunumuzu satışa sunacağız. Ama ne yazık ki görüyoruz ki, bazı internet sit elerinde fiyatları kırıyorsunuz. (n11'de yer alan mağazalar) Aşağıda ki linkten de görebilirsiniz. http://www.n11.com/arama?q=uncharted+4 Oyunumuzun tavsiye edilen perakende satış fiyatı 229 TL'dir ve daha ürün satışa çıkmadan bu kadar fazla fiyatın kırılmasını uygun görmüyoruz. Bu bağlamda sizlerden gerekli anlayışı göstermenizi ve müdahaleyi yapmanızı rica ediyoruz. Teşekkürler &İyi çalışmalar, ( ..) (47) Belge 17: Sony Müşteri Yöneticisi ( ..) tarafında n Müşteri Yöneticileri ( ..) ve ( ..) gönderilen 15.11.2016 tarihli Sony Center genel değerlendirme ve online uygulamaları konulu e -postada; 18-44/703 -345 13/37 Arkadaşlar, Sony Centerların online satış sitelerindeki fiyatları nedeniyle TSS fiyat yapmakta ve bu fiyatların al tına girerek karsız bir ortam yaratılmaktadır. Herkes sorumlusu olduğu bayileri bizzat arayıp TV'lerde online fiyatların revize edilmesini ve en fazla uygulama fiyatlarından %3 -5 arasında indirim yaparak fiyat anons etmelerini sağlamamız gerekmektedir. Ayrıca son zamanlarda karsızlıktan bahseden sony center yatırımcılarımıza aşağıdaki online fiyatlan göstererek neden bahsettiklerini de sormanızı istiyorum çünkü karsız ortamı kendileri yaratıyorlar, takip etmiyorlar, piyasa koşullarına uygun hareket etmiyorl ar ve hep istiyorlar. Örneğin; Hafta sonu indirimi olan ürünlerdeki indirimleri hala devam ettirmeleri bu durumun en açık ifadesidir. Bunun yanı sıra MOBILE'da 16 adet ürün aldırdım. Hepsi KOÇ, ZEKİ, AKMEL, AKR, BEYHAN'a ait çıktı. Uyguladıkları marj %2. Ü rünlerin satış, performanslarının düşük olduğunun farkındayım ama kendileri çözüm üreten olmasınlar ürün satmıyorsa satmaz fiyat yaparak hepimizi etkilerler, bu şekilde alabileceğimiz destekleri de alamıyoruz ve kanal olarak kredimizi tüketiyoruz. Demek ki marja ihtiyaçları yokmuş. Bu bayilerin hiçbir şekilde destek taleplerini onaylamayacağım. Hepsi ile iletişime geçip ürün verdikleri tedarikçilerinin online fiyatlarını düzeltmelerini sağlayınız. Online da en fazla ERP -%5 olabilir. Şu anda ERP -16%. Ayrıca hepsinin bahsettiği fakat bir türlü fiyat çıkmayan operatör toptancısı fiyatlarını da göremedik. Sonuç olarak içinde bulunduğumuz durumun ne kadar sorunlu olduğunun farkındayım ancak bu bayilerin bu tarz eylemlerle toplam işi etkilemelerini gerektirmez. S on zamanlarda KOÇ, AKMEL, Beyhan ve AKR'nin piyasaya verdiği kontrolsüz cep telefonu ürünleri ve TV'de kural tanımadan karlılıkları arttırmayı hedefleyerek verdiğimiz tüm destekleri TV fiyatlarına yansıtarak iş, yapmaya çalışan KOÇ, Akmel ve ZEKİ'nin acile n kontrol altına alınması gerekmektedir .. ifadeleri yer almaktadır. (48) Belge 18: Marka Aktivasyon Uzmanı ( ..) tarafından Sony Center Grup Satış Müdürü ( ..) ya gönderilen 02.05. 2017 tarih ve hepsiburada TV konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktad ır: Abi selam, Hepsiburada fiyatları aşağıdaki gibidir, Şu Doğuhan işi bozuyor abi fiyatı dibe çekiyor sonra diğer bayilerde onu takip ediyor. HAFTA SONU DESTEK ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ERP ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) 49XE8005 55XE9305 55XE9005 65XE9005 TARLACILAR ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) HEPSİSONY ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) DOĞUHAN ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) İyi çalışmalar. (49) Belge 19: Soruşturma döneminde bulunan belgelerin ağırlıklı olarak, SONY bayileri tarafından internet platformlarındaki rakip bayi fiya tlarının düşüklüğü nedeniyle SONY merkezine yapılan şikâyetlerden oluştuğu görülmektedir. Nitekim TARLACILAR Sony Center Genel Müdürü ( ..) tarafından Sony Center Grup Satış Müdürü ( ..) , Marka 18-44/703 -345 14/37 Aktivasyon Uzmanı ( ..) ve Kıdemli Grup Satış Müdürü ( ..) na gönderilen 08.09.2017 tarihli FW başlıklı e -posta incelendiğinde, n11.com sitesinde yer alan bazı Sony bayilerinin internet mağazaları ve yanısıra diğer mağazalardaki online fiyat farklılıkların SONY ye şikayet edildiği anlaşılmaktadır. E -posta ekinde n1 1.com sitesindeki fiyat görsellerine yer verilmiş olan yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Merhabalar, Geçenlerde de size söylemiş olduğumuz gibi bazı tv grubunda fiyatlarda anormal şekilde fiyatlar var acaba uygulamalarda bir değişiklikmi var bilgilendirmenizi rica ederim not: n11 deki tv fiyatlarını gözden geçirirseniz farklılıkları görebilirsiniz (50) Belge 20 : Benzer şekilde Aksaray Tarlacılar personeli ( ..) tarafından Kıdemli Grup Satış Müdürü ( ..) , Kilit Müşteri Yöneticisi ( ..) ve Sony Center Müşteri Yöneticisi ( ..) e gönderilen 07.12.2017 tarihli ve FW: FİYAT FARKLARI konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Merhabalar Ekte bizim destekli sattığımız fiyatlar ve su anda piyasada satılan fiyatlar mevcuttur. Arada büyük farklar v ardır Bilginize İyi Çalışmalar (51) E-posta ekinde , aşağıda yer verilen onbir televizyon modeline ilişkin piyasadaki fiyatlar ve bayinin online satış fiyatı, aşağıdaki tablo ile karşılaştırılmaktadır ( ..TİCARİ SIR ..) (52) Belge 21: SONY yetkili satıcısı Mo rfare İletişim Ürünleri tarafından SONY Kilit Müşteri Yöneticisi ( ..) e gönderilen 28.01.2015 tarih ve MediaMarkt fiyat farkı konulu e -postada; Merhaba ( ..) , MediaMarkt internet sitesinde SONY KDL 55 W805B Tv fiyatı 2.499 Tl olup, beraberinde 120 TL hediye çeki bulunmaktadır. Bilginize... Saygılarımla, ( ..) ERP SATIŞ FİYATIMIZ: 3.299 TL denilerek, e -postanın devamında Mediamarkt internet sitesinden alınan KDL 55 W805B kodlu televizyonun satış fiyatını gösteren ekran görüntüsüne yer verilmektedir. (53) Belge 22: Morfare Sony Yetkilisi ( ..) tarafından Kilit Müşteri Yöneticisi ( ..) e gönderilen 25.02.2015 tarih ve Fiyat konusunda hiç bir tutarlılık kalmadı. Konulu ; ( ..) , Fiyat konusunda hiç bir tutarlılık kalmadı. :( 18-44/703 -345 15/37 Artık bizim için mümkün olmay an fiyatlara MS satış yapıyor. PS4 fiyatını zamanından önce düşürdüler. :/ ifadeleri geçen e -postaya cevaben Playstation Departman Yöneticisi ( ..) tarafından ( ..) gönderilen 26.02.2015 tarih ve Re: Fiyat konusunda hiç bir tutarlılık kalmadı. konul u e-postada ; ( ..) bey selam, Bu isi konusacagim MM ile ilgilen arkadasla, bu tarz aksiyonlar yasanmiyor bu sene siz de farkindasinizdir. Destek konusuna gelince haklisiniz Sony Center kampanya olunca iyi satis yapiyor ama bu saglikli bir operasyon degil . Sirketin karliliga ihtiyaci varken operasyonu kampanya uzerine kuramayiz. Diger kanallar gibi normal fiyattan da satmanin yollarini gelistirmeli Sony Center. Ayrica Mart ayinda da bir hafta kampanyamiz olacak, destek vermiyor degiliz. Tesekkurler, ( ..) ifadesi yer almaktadır. (54) Belge 23: AKMEL Sony Genel Müdürü ( ..) tarafından Sony Center Grup Satış Müdürü ( ..) ve Kilit Müşteri Yöneticisi ( ..) e gönderilen 06.09.2017 tarih ve TV bilgi fiyat hakkında konulu e -postada, hepsiburada.com platformundaki Sony Center mağazalarındaki düşük fiyatların konu edildiği görülmektedir : Merhabalar, Sony mhc ve mdr kampanyası var. Müşteriler fiyatla geliyor ürün satamıyoruz? (55) Söz konusu e -postanın devamında , maliyetinin ( ..) lira olduğu anlaşılan SONY KD65XW9005 model TV için Sony Center olan Beyhan Ticaret in 9.359 TL, Doğukan Elektronik in 9.499 TL, Mysonyshop un 9.499 TL lik satış fiyatlarının bulunduğu linkler yer almaktadır. (56) Belge 24: Yine bayi şikâyetlerini konu alan bir başka yazışma örneği olarak ; Kilit Müşte ri Yöneticisi ( ..) tarafından Kıdemli Grup Satış Müdürü ( ..) , Sony Genel Müdürü ( ..) , Kıdemli Ürün Müdürü ( ..) ve Sony Center Grup Satış Müdürü ( ..) ya gönderilen 08.08.2017 tarih ve RE: Pending matter of Ankara konulu e - postada aşağıdaki ifadeler y er almaktadır : Merhaba , 01.08.2017 Salı günü yapılan Ankara ziyaretinde yapılan ( ..) ve ( ..) ltd sti toplantı özetleri aşağıdaki gibidir. ( ..) toplantı notları: -Bayi mobile ürün grubunda CI oranının FY16 ya göre düşürülmesinin satış ve ciro düşüşüne n eden olduğunu, rekabet edemediğini, internette ve toptanda mobile ürünlerinin daha uygun fiyatlara satıldığını söyledi. -Kamu ihalelerinde yeterince destek alamadığını söyledi. -mart ayı sonunda destek sözü ile satın aldığı 55W805 TV lerle ilgili destek rakamının hala ödenmediğini söyledi. -Mevcut sorunların çözümlenmemesi durumunda yılsonu itibariyle işi bırakacağını söyledi. ( ..) toplantı notları : - Bayi mobile ürün grubunda CI oranının FY16 ya göre düşürülmesinin satış ve ciro düşüşüne neden olduğunu, r ekabet edemediğini, internette ve toptanda 18-44/703 -345 16/37 mobile ürünlerinin daha uygun fiyatlara satıldığını, kendisinin dışarıdan daha uygun fiyatlara aldığını söyledi. .. Teşekkürler ( ..) (57) Belge 25: Benzer şekilde , Kilit Müşteri Yöneticisi ( ..) tarafından Sony Center Grup Satış Müdürü ( ..) ya gönderilen 19.09.2017 tarih ve Mobile satamıyoruz iade edelim konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır : ( ..) merhaba , Bayilerin mağazalarının en güzel yerleri mobile teşhiri için ayrılmış durumda. Ama bu yıl bayilerin CI larının düşürülerek %7 fatura altı ve %4 prim şekline getirilmesi ama diğer accountlarda Sc bayi maliyetinin bile altında ürün satılması nedeniyle bayiler mobile satamaz oldu, mağazaya gelen müşteriler burası sony mağazası neden fiyatları nız yüksek diye şikayetci oluyorlar. Ve stoklarındaki ürünleri iade etmek istiyorlar. Ayrıca bayiler mobile işinden dolayı mahkemeye giderek iş kayıplarını ve zararlarını talep edeceklerini söylüyorlar, bununla birlikte çözüm sağlanamazsa ( ..) şikayetci o lacaklarını söylüyorlar. Bu konuda nasıl ilerleyelim. Bu arada ( ..) , Sc maliyetinin çok altında fiyatlardan toptan mobile sattığını bunun nasıl olduğunu soruyor. Teşekkürler ( ..) (58) Belge 26: Öte yandan, soruşturma döneminde bulunan belgelerde, bazı iletiş imlerin rekabet hukuku bakımından hassas olduğu hususunda şirket içi yazışmaların yapıldığı görülmektedir. Kıdemli Grup Satış Müdürü ( ..) tarafından müşteri yöneticisi ( ..) ve ürün yöneticisi ( ..) a gönderilen 13.10.2017 tarih ve RE: Ereyon a 6000 konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: ( ..) , Fiyat bozamaz nedir kardeşim. Fiyat konuşmuyoruz herkes istediği fiyatı yapar. Ben verilecek marjı alacağı fiyatı ve tahmini satacağı fiyatın hesabını istiyorum. Adama bozmamasını söylemeyin böyle bi r şey yapamayız. Hepiniz rekabet hukuku eğitimi alıyorsunuz. Dikkat edin artık arkadaşlar. Yok böyle bir iletişim. Teşekkürler ( ..) (59) Aynı e -postaya cevaben ( ..) tarafından ( ..) ve ( ..) a gönderilen, 13.10.2017 tarih ve RE: Ereyon a 6000 konulu e -postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır : ( ..) selam, Bayilerin satış fiyatlarına müdahale edemey iz, ( ..) nin de belirttiği gibi, lütfen bayilerin fiyatlarını diledikleri gibi yönetebileceğini göz önüne alın ve bunun iletişimini kurmayın, Teşekkürler, ( ..) (60) Belge 27: Sony Center Koç Ticaret yetkilisi ( ..) tarafından Sony Center Grup Satış Müdürü ( ..) , Kilit Müşteri Yöneticisi ( ..) , Kıdemli Grup Satış Müdürü ( ..) ve Sony 18-44/703 -345 17/37 Genel Müdürü ( ..) ye gönderilen 16.10.2017 tarih ve telefon satışları konulu e- postada : merhaba telefon satışlarımız inanılmaz düştü piyasada bizim fiyatlarımızın çok altına satılıyor örnek: xz premium erp:3599 internette toptancılar 2879 a veriyor bu şartlarda bizim satış yapmamız imkansız biran önce bu sorunu çözelim haksız rekabe t oluşuyor müşteri kaçırıyoruz mağazamıza giriş sayıları düşüyor denilerek, www.akakce.com adlı ürün karşılaştırma sitesinde yer alan link 6 paylaşılmıştır. (61) Yukarıda yer verilen e-posta , Sony Genel Müdürü ( ..) tarafından 02.11.2017 tarihinde; Dear ( ..) , İlgili mevzuat gereğince, hukuki risk ihtiva eden ve özellikle sizin yahut da rakiplerinizin şirket/organizasyonuyla ilgili ticari olarak gizli ve hassas bilgi içeren belgelerin temin ve tanzim edilmemesi ve bu n itelikteki bilgi ve belgelerin de şirketimizle paylaşılmaması gerektiği hususunu hatırlatır, bu tarz iletişimlerin yaşanmaması adına gerekli tedbirleri almanızı önemle rica ederiz. Saygılarımızla. .. şeklinde yanıtlanmıştır. (62) Belge 28: Kıdemli Grup Satış Müdürü ( ..) tarafından ( ..) , Kilit Müşteri Yöneticisi ( ..) ve Kıdemli Ürün Müdürü ( ..) a gönderilen 24.05.2018 tarih ve RE: 85xd8505 konulu e -postada : ( ..) Selamlar, Rekabet Hukuku gereği bizim fiyat düzeltmek gibi bir yetkimiz yok. Böyle yazışmala rdan kaçınalım lütfen. Teşekkürler ( ..) ifadesi bulunmaktadır. (63) Soruşturma sürecinde bayilerden gelen bilgilere de yer verilmesi gerekmektedir. SONY nin en yüksek hacimli satış yapan bayilerinden biri olan DENKEL den alınan bilgilerde; m ağaza içi ve onl ine satışlarda piyasa koşullarına göre istedikleri seviyede fiyat belirledikleri, satışlarda uygulanan fiyatların genelde SONY tarafından belirlenen ERP fiyatının (tavsiye satış fiyatı) altında olduğu, bu konu hakkında SONY den herhangi bir uyarı almadık ları, hepsiburada, gittigidiyor ve N11 gibi mecralardan satış yaptıkları ve toplam cironun % ( ..) ini internet satışlarının oluşturduğu ifade edilmiştir. (64) SONY bayisi NUR -PA dan gelen bilgilerde, teşebbüsün N11, gittigidiyor, hepsiburada gibi internet sitel erinde faaliyet gösterdiği, birçok bayi ve satış noktası gibi kendilerinin de ERP fiyatının altında satış yaptığı , bu konuda SONY nin herhangi bir uyarısı olmadığı ifade edilmiştir. (65) Bir diğer Sony Center olan TARLACILAR dan edinilen bilgilerde, bayinin N11 ve hepsiburada satış platformlarında faaliyet gösterdiği, ERP fiyatının altında veya üzerinde satış yapabildikleri, toplam satışlarının % ( ..) ini online kanal üzerinden 6 http://www.akakce.com/cep -telefonu/en -ucuz -sony -xperia -xz-premium -fiyati,54609570.html 18-44/703 -345 18/37 gerçekleştirdikleri ve bununla birlikte fiyatların dikte edilmesi gibi bir durumla karşılaşılmadığı ifade edilmiştir. (66) SONY nin en çok satış yaptığı bayilerden biri olan AKMEL den gelen bilgilerde, piyasa şartları sebebiyle SONY tarafından belirlenen ERP üzerinden satış yapmanın mümkün olmadığı ve genelde indirim yapıldığı , online platformd a hepsisony dükkan adıyla faaliyet gösterdikleri ve cironun % ( ..) ını N11, gittigidiyor, hepsiburada gibi platform satışlarının oluşturduğu, internet satış yerlerinde yoğun fiyat rekabeti dolayısıyla daha düşük fiyat politikası izledikleri ifade edilmiş tir. I.4. Değerlendirme (67) 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi; belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler aras ı anlaşmaları yasaklamaktadır. Özellikle alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi de bu çerçevede yasaklanmaktadır. İlgili madde, aynı seviyede faaliyet gösteren raki p teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi , rakip olmayan başka bir ifadeyle tic aretin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki anlaşmaları (dikey anlaşmalar) da kapsamaktadır. (68) Rekabet hukukunda dikey kısıtlamalar başlığı altında değerlendirilen yeniden satış fiyatının belirlenmesi; en geniş tanımıyla üst pazarda bulunan sağlayıcının alt pazarda bulunan yeniden satıcıya ürünün satışıyla ilgili fiyat zorlaması dır. Üst pazardaki teşebbüs minimum bir fiyat belirleyerek ürünün belirli bir fiyattan aşağı satılmamasını, maksimum bir fiyat belirleyerek ürünün belirli bir fiyattan yukarı satılmamasını ya da sabit bir fiyattan satılmasını isteyerek alt pazardaki teşebbüsün satış fiyatına müdahale edebilmekt edir. (69) Sağlayıcının, alıcıların yeniden satış fiyatını belirlemesi, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin (2002/2 sayılı Tebliğ) 4. maddesinde sıralanan ve anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaran sınırlamalardan biridi r. Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz a göre sağlayıcı teşebbüsler dikey anlaşmalara açık hüküm koyarak alıcının satış fiyatını doğrudan belirlemelerinin yanı sıra, aynı ihlali değişik uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarl a da gerçekleştirebilmektedir . Alıcının kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimler uygulanmas ı ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesi ne örnek olarak verilebilecektir. Bu tür yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesi uygulamaları da 2002/2 sayılı Tebliğ in 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındadır. Yeniden satış fiyatının tespitini amaçlayan bu doğrudan ya da dol aylı yöntemler, yeniden satış fiyatına uymayan alıcının örneğin bir fiyat izleme mekanizması yardımıyla tespit edilebilmesini sağlayan önlemlerle birleştirildiğinde çok daha etkili olmaktadır . (70) Yeniden satış fiyatının tespiti, alıcının kar marjının belirlen mesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının yapabileceği indirimin en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcının belli bir yeniden satış fiyatına bağlı kalması için yapılan indirimlerin ya da kampanyaların maliyetini sağlayıcın ın üstlenmesi, alıcının belli bir yeniden satış fiyatına bağlı kalmaması halinde uyarılması, tehdit edilmesi, 18-44/703 -345 19/37 cezai yaptırımlara muhatap olması, sözleşmesinin feshedilmesi, siparişlerinin geciktirilmesi ya da iptal edilmesi gibi çeşitli şekillerde ortaya ç ıkabilmektedir. I.4.1. Belgelerin Değerlendirilmesi (71) İncelemeye konu teşebbüs olan SONY nin İstanbul Genel Müdürlüğü ve SONY bayilerinde önaraştırma ve soruşturma döneminde yapılan yerinde inceleme lerde bulunan belgeler incelendiğinde, ağırlıklı olarak bayi lerin üçüncü taraf internet platformlarındaki (n11.com, hepsiburada.com vb.) satışlarına yönelik uygulama duyuruları dikkat çekmektedir. (72) Sony Center kanalından sorumlu Grup Satış Müdürü ( ..) ile SONY Müşteri Yöneticileri ( ..) ve ( ..) arasındaki TV Onli ne Uygulamaları başlıklı 03.02.2017 tarihli yazışmada (Belge 1), bayilerin kendi online siteleri ve N11 , Gitti gidiyor veya Hepsi burada satış kanallarındaki satışlarında , belgenin devamındaki tabloda yer alan onbeş ürün için belirlenen internet satı ş fiyatlarının uygulanması talep edilmektedir. Söz konusu belgede, uygulamaya katılım sağlamayan noktalarda ürün tedarik edilen bayinin belirleneceği ve bu bayiye ilgili ayın uygulama desteklerinin ödenmemesi konusunda çalışma yapılacağı ifade edilmektedir . (73) Aynı konunun 06.02.2017 tarihinde bayilere tekrar hatırlatılması talep edilmiş, bunun üzerine 06.02.2017 tarihli TV Online uygulamaları konulu e -postada (Belge 13), belgede yer verilen fiyatların altında web özelinde (hepsiburada, n11, bayinin kendi sitesi vs. dâhil) herhangi bir fiyat olmamasına özen gösterilmesi, farklı fiyat olması durumunda aksiyon alınacağı ifade edilmiştir. Öte yandan, aynı gün yapılan SONY yöneticileri arasındaki yazışmada ise önerilen söz konusu online fiyatlar ile altı adet Sony Center ın fiyatları karşılaştırılarak raporlanmıştır (Belge 3). Söz konusu belgede Sony Center satışlarının tamamının, önerilen fiyatlardan düşük olduğu görülmektedir . (74) Benzer bir raporlama 08.02.2017 tarihinde yapılmış olup, fiyatlardaki küçük farklılıkl ar ile birlikte, gerçekleşen fiyatların yine tamamının önerilen fiyatların altında olduğu anlaşılmaktadır (Belge 8). Söz konusu yazışmanın devamında, 20.02.2017 tarihinde gönderilen e -postada SONY yöneticisi tarafından düşük fiyatların devam edip etmediği hususunun sorgulandığı görülmektedir. Ayrıca, anılan e -postadaki web fiyatlarının uygulanmasına yönelik olarak 13.02.2017 tarihli yazışmada, bayilere hatırlatma yapılması talep edilmektedir (Belge 11). (75) Anılan fiyatlara ilişkin olarak NUR -PA adlı SONY bayi sinin 15.02.2017 tarihinde yolladığı e -postada (Belge 12), müşterilere fiyat verirken onların da kendilerine internet fiyatlarını söylediği, online televizyon önerilen satış fiyatlarına harfiyen uyanın sadece kendi bayileri olduğu ifade edilmektedir. Söz k onusu bayi, e -postanın ekinde www.n11.com adlı internet platform undaki satış fiyatlarının çıktılarına yer vermiştir. Bu noktada, önerilen internet fiyatlarının bayilerce uygulanmadığı, bunun yanısıra bayilerin birbirlerin den farklı ve düşük fiyatlarla satış yaptığı anlaşılmaktadır. (76) Sony Center lar ve teknomarketler arasındaki fiyat farklılıklarının 2016 yılında da çeşitli şikâyetlere sebep olduğu görülmektedir. SONY yetkilileri arasındaki Sony Center genel değerlendirme v e online uygulamaları başlıklı, 15.11.2016 tarihli e - postada ( Belge 10 ), Sony Center ların online satış sitelerindeki düşük fiyatları nedeniyle tekno market kanalının (TSS) daha da fiyat düşürdüğü, Sony Center ların haftasonu indirimlerini hafta içinde de devam ettirdiği, KOÇ, ZEKi, AKMEL gibi bayilerin % ( ..) kar marjına kadar düştüğü ve mevcut durumda tavsiye satış fiyatından % ( ..) ya kadar indirimli fiyatlar uygulandığı ifade edilmektedir. E -postanın devamında yedi televizyon ürününe ilişkin bayilerin n11.com ve hepsiburada.com 18-44/703 -345 20/37 sitelerindeki fiyatları listelenmiş olup, buradaki fiyatların, tavsiye edilenin altında olduğu anlaşılmaktadır. (77) 16.11.2016 tarihli bir başka yazışmada, SONY yetkilisi ( ..) tarafından ( ..) ve ( ..) ya gönderilen Hepsiburada ve N11 konulu e -postada (Belge 7), çeşitli ürünler için Hepsiburada sitesinde satış yapan bayilerin fiyatları tablolaştırılmış olup, bu bayiler arasında ( ..) ve ( ..) adlı bayilerin fiyatlarında problem olduğu belirtilerek, düzeltme talep edilmektedir. Söz konusu tablo incelendiğinde, bayilerin farklı fiyatlardan satış yaptığı, bunlar arasında üç bayinin ilgili ürünler bazında SONY nin uygulama fiyatına göre en düşük fiyatlı satış yapan bayiler olduğu görülmektedir. (78) Söz konusu duruma ilişkin olarak, SONY Grup Satış Müdürü ( ..) tarafından SONY çalışanları arasında haberleşme amaçlı kullanılan ( ..) adlı mail grubuna gönderilen 29.11.2016 tarihli ve RE: İnternet TV fiyat listesi konulu e -postada (Belge 2 ), bir önceki e -postada yer alan tabloda yer veril en fiyatların tüm bayiler için aynı şekilde uygulanması, ara toptancı veya farklı internet kanalına satış yapan bayilerin müşterilerine de aynı uygulamanın yaptırılması talep edilmektedir. Ayrıca, belirtilen internet satış fiyatlarını uygulamayan bayinin u ygulama bedeli alacaklarının ödenmeyeceği ifade edilmiştir. (79) Yukarıda yer verilen belgelerde geçen ifadeler, televizyon ürünleri ağırlıklı olmak üzere, bayilerin online kanalda ve özellikle üçüncü taraf internet platformlarında uyguladıkları fiyatların SONY tarafından takip edildiğine , yeniden satış fiyatına uyumun beklendiğine ve uymama halinde uygulama desteği/uygulama bedeli alacaklarının ödenmeme tehdidi bulunduğuna işaret etmektedir. Ancak , ilgili belgelerdeki bayi fiyat listelerinde n, bayilerin birbiri nden farklı ve düşük fiyat politikalarının devam ettiği anlaşılmaktadır. (80) Öte yandan, bayi fiyatlarının toplu olarak raporlandığı e -postaların yanı sıra, belirli bir ürün bakımından bayi/bayilerin fiyatına müdahale edilmesine yönelik yazışmalar yapıldığı an laşılmaktadır. Nitekim SONY çalışanları ( ..) ile ( ..) ve ( ..) arasında geçen 26.07.2016 tarihli yazışmada (Belge 4 ); Beyhan Ticaret ve Zeki Bey adlı bayilerin KDL48WD655 kodlu ürün bakımından, ürünün maliyetinin KDV dâhil ( ..) TL olduğu, ürünün Zeki B ey in N11 internet sitesindeki mağazasında ( ..) TL, Hepsiburada internet sitesindeki mağazasında ( ..) TL, Beyhan adlı bayinin Hepsiburada internet sitesindeki mağazasında ( ..) TL olduğu belirtilerek, fiyatın düzeltilmesi, bayilerin zarar ettiği belirtil miş olup, gelen yanıtta konuşulduğu ve fiyatın düzeleceği ifade edilmektedir. (81) İnternette satışı yapılan SONY marka TV ve cep telefonu ürünleri bakımından yapılan yazışmada , SONY Grup Satış Müdürü ( ..) tarafından müşteri yöneticilerine gönderilen 24.09.201 6 tarihli internet uygulamaları konulu e -postada (Belge 5), cep telefonu ara toptancılarına fiyat tekliflerinde ERP nin (Estimated Retail Price) % ( ..) veya ( ..) olarak uygulanması gerektiği , TV fiyatlarının da SONY nin fiyat politikasının altında uygul andığı belirtilerek, fiyatların kontrol edilmesi talep edilmektedir. Tabloda, bayilerin zarar ettiği satış fiyatlarının işaretlendiği görülmektedir. (82) Benzer şekilde, SONY yetkilileri arasında yapılan yazışmada SONY Center ların online ortamda düşük fiyat v erdikleri, online mağazalarda tavsiye edilen satış fiyatından en fazla % ( ..) indirim uygulanması gerekirken şu anda % ( ..) ya varan indirim uygulandığı, bu durumun SONY Center ların karlılığını azalttığı ifade edilmektedir (Belge 17). 18-44/703 -345 21/37 (83) Bu noktada, cep tele fonu ve TV ürünleri bakımından satış fiyatlarının kontrol edildiği ve SONY nin uygulama fiyatının altında olan fiyatlar bakımından bayilerin uyarılmasının talep edildiği anlaşılmaktadır. (84) Playstation ürün kategorisine yönelik olarak, yeni çıkan bir ürünün TARLACILAR adlı satıcının www.n11.com isimli web sitesindeki satış fiyatlarına ilişkin linkler paylaşılmış olup, Sony ps4 pro adlı ürünün satış fiyatlarına müdahale edilmesi gerektiği yönünde yazışma elde edilmiştir ( Belge 6). Yazışmanın devamında yer a lan Gönderin Teknosa'yi da mudahale edelim, durusumuz herkese ayni. ifadesi, zincir marketlerin fiyatlarının da kontrol edilmeye çalışıldığına işaret etmektedir. Benzer durum SONY Playstation Kategorisi Ürün Müdürü ( ..) tarafından ( ..) mail grubuna gön derilen 06.05.2016 tarihli Uncharted 4: Bir Hırsızın Sonu -N11 Fiyat Erozyonu konulu e -postada da (Belge 16) görülmektedir. Ancak, UNCHARTED 4: BIR HIRSIZIN SONU isimli PS4 oyunun, ürün henüz daha piyasaya çıkmadan önce n11.com internet sitesi nde fiyatının kırıldığı belirtilerek, durumdan şikâyet edildiği görülmektedir. (85) Nitekim, soruşturma döneminde yapılan yerinde incelemede alınan belgelerden, PS4 ürününe ilişkin Morfare Sony Yetkilisi ( ..) tarafından Kilit Müşteri Yöneticisi ( ..) e gönderi len 25.02.2015 tarih ve Fiyat konusunda hiç bir tutarlılık kalmadı. konulu e - postada (Belge 22); MediaMarkt ın düşük fiyatlarından şikayet edilmekte ve bayiler bakımından bu fiyatların verilmesinin mümkün olmadığı ifade edilmektedir. (86) Öte yandan, bazı ba yilerin online satış fiyatları konusunda SONY tarafından belirtilen fiyattan farklı uygulama yaptığına ilişkin bayi şikayetlerini içeren e -postalar da bulunmaktadır. Örneğin AKMEL yetkilisi , ( ..) TL fiyatla sattığı ürünü ( ..) TL fiyatla satan yerler oldu ğunu ifade etmektedir (Belge 9, Belge 12). Yukarıda ifade edildiği üzere, Belge 12 de bir SONY bayisinin, online LED TV ürünlerindeki düşük fiyatlardan yakındığı ve durumu SONY yetkililerine ilettiği görülmektedir. (87) SONY Center lardan sorumlu eski Kilit Müş teri Yöneticisi ( ..) tarafından gönderilen 29.05. 2014 tarihli e -postada yer alan ( Belge 14), Morfare adlı internet satış noktasının internet fiyatlarına yönelik yapılan yazışmada, ( ..) fiyatın bozulmasının anlamlı olmadığı, bu noktada bayilerin internet fiyatlarını kendilerinin kontrol etmeleri gerektiği yönünde ifadeler bulunmaktadır (88) Öte yandan, SONY tarafından internette uygulanan fiyatların izlenmesi sırasında bayilere verilen desteklerin öne sürülebildiği görülmektedir. Nitekim SONY yetkilisi ( ..) tarafından Playstation Müşteri Yöneticisi ( ..) a gönderilen 06.06.2017 tarihli Haziran mobile destek talebi konulu e -postada (Belge-15) bayilere gönderilmesi planlanan maile yer verilmiş olup, buna göre bayilerin cep telefonu alımı karşılığında bayilere ek destek verileceği, ancak online satış fiyatlarında tavsiye edilen fiyatlara uyulması gerektiği belirtilmektedir. (89) Yukarıda yer verilmiş olan, soruşturma döneminde SONY ve bayilerden elde edilen belgeler incelendiğinde; önaraştırma döneminde bulunan belge lere benzer şekilde, özellikle bayi kanalında internet mağazalarındaki fiyatlama politikalarının düşük fiyat rekabetini beraberinde getirdiği ve bu fiyatlamalardan duyulan rahatsızlığın SONY ye iletildiği görülmektedir. (90) Nitekim soruşturm a döneminde bulunan belgeler arasında yer verilen Belge 18, 19, 20, 22, 23, 27 incelendiğinde , SONY bayileri tarafından internet platformlarındaki rakip bayi fiyatlarının düşüklüğü nedeniyle SONY merkezine yapılan şikâyetler ağırlık kazanmaktadır. 18-44/703 -345 22/37 (91) Özellikle Belge 1, 3, 8, 11 , 12, 13 te yer alan e-posta yazışma ları ile 2, 4, 5, 6, 7, 10, 15, 16 ve 17 numaralı belgelerde internet platformlarındaki satış fiyatlarının SONY tarafından takip edildiği, yeniden satış fiyatına uyumun beklendiği ve uymama halinde uygulama desteği/uygul ama bedeli alacaklarının ödenmeme tehdidi bulunduğu görülmektedir. (92) Yukarıda ele alınan belgeler, SONY nin dikey anlaşmanın tarafı olan bayilerin in internet üzerinden hangi fiyattan satış yapacakları konusundaki özgürlüklerini kısıtladığına işaret etmekted ir. Özellikle, internet fiyatlarının mağaza satışlarına göre daha kolay izlenebilmesi, fiyat şeffaflığını önemli ölçüde artırmakta, bu durum rekabeti kısıtlayıcı uygulamalara zemin hazırlayabilmektedir. Nitekim üreticinin tavsiye fiyatı sabit fiyata dönüşe cek şekilde dikte etmesi, e -ticaret pazarlarında daha kolaylaşmaktadır. Online satışlar, satıcıların cirolarında düşük yer alsa bile bu alandaki bir kısıtlama daha kapsamlı bir etki doğurabilmektedir. Zira tüm tüketiciler tarafından kolayca ulaşılabilen, y ayımlanmış fiyat listeleri anlamına gelmekte ve online olmayan satışlar üzerinde de baskı yaratmaktadır. Sonuç olarak, fiyatların daha kolay izlendiği ve raporlandığı bir ortamda bayilerin üreticilerden gelen fiyat tavsiyelerine uyma zorunluluğu hissetmele ri, son kullanıcıya satış fiyatları konusunda inisiyatif almalarını zorlaştırabilecek, bu durum tüketici refahını olumsuz etkileyebilecektir. (93) Yukarıdaki belgelerden SONY nin online satışlar bakımından bayilerinin yeniden satış fiyatını belirlediği kanaatin e varılmaktadır. SONY nin bu uygulaması 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendini ihlal etmektedir. Rekabetin en önemli unsurlarından fiyatın, yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla belirlenmesi marka içi rekabeti kısıtlamaktadır. B u uygulamanın, çoğunlukla amaç bakımından rekabet kısıtı teşkil ettiği kabul edilmekte ve 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi kapsamında muafiyet alması mümkün görünmemektedir. Zira söz konusu uygulamanın, bazı istisnai haller dışında, 4054 sayılı Kanun un 5. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması ve tüketicilerin bundan yarar sağlaması koşullarını kar şılaması beklenmemektedir . (94) Yeniden satış fiyatının belirlenmesinin SONY ürünlerinin dağıtım ağında ve teknomarketlerin sunduğu ürün ve hizmetlerde gelişme ve iyileşme oluşturmayacağı belirtilmelidir. Yeniden satış fiyatının belirlenmesi neticesinde SONY m arkalı bir ürün almak isteyen tüketiciler marka içi rekabetin sınırlanması nedeniyle daha yüksek fiyatlarla karşılaşacaktır. Fiyat rekabetinin piyasalarda etkinliği ve dolayısıyla iktisadi refahın artırılmasını sağlayan temel unsur olduğu göz önüne alındığ ında, marka içi fiyat rekabetinin ortadan kalkması tüketici refahını önemli ölçüde olumsuz etkileyebilecektir. Bu nedenlerle SONY nin alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemesi 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendindek i koşulları sağlamamakta, dolayısıyla bu uygulamaya bireysel muafiyet tanınması mümkün görünmemektedir. I.4.2. SONY nin Uygulamalarının Etkisinin Değerlendirilmesi (95) Belgeler kapsamında , öncelikle SONY nin yeniden satış fiyatlarına müdahale sinin, online ka nal ve ağırlıklı olarak bayilerin üçüncü taraf internet platformlarındaki (n11.com, hepsiburada.com gibi) mağazalarına yönelik olduğunu ifade etmek gerekmektedir. Bu noktada, dikey fiyat tespitinin etkisini incelemek amacıyla S ONY fiyatlama politikası ve g erçekleşen fiyatlara değinilecektir . 18-44/703 -345 23/37 (96) Aşağıdaki tabloda SONY tarafından kategori bazında son üç yılda verilen indirimler gösterilmektedir. Tablo 1: SONY nin Kategori Bazında Destekler Listesi (TL) 2015 2016 2017 Uygulama/Promosyon Desteği ( ..) ( ..) ( ..) Ciro Primleri ( ..) ( ..) ( ..) Stok Kompanse ( ..) ( ..) ( ..) Fatura Altı İndirimi ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) (97) Şikâyet konusu e -postalar incelendiğinde , SONY nin bayilere dönemsel olarak verdiği uygulama dest eklerinin, fiyatların sabitlenmesinde bir araç olarak kullanılabildiği yönünde iddiaların olduğu görülmektedir . Bununla birlikte, gerek SONY den, gerekse bayilerden gelen bilgiler, SONY tarafından bayilere yapılan desteklerin devam ettiğini göstermektedir. Aşağıda SONY tarafından 2015 yılından bu yana yüksek hacimli satış yapan başlıca bayilere verilen destekler yer almaktadır . Tablo 7: Bayi Destek Tutarları (TL)7 Bayi Adı 2015 2016 2017 2018 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) (98) Yeniden satış fiyatı tespitinin etkisinin anlaşılabilmesi için SONY nin bayilerine uyguladığı fiyat politikalarındaki tutumu ve uygulamada fiyatların tavsiye fiyatta n farklılaşıp farklılaşmadığı incelenecektir. Bu amaçla , soruşturma döneminde tavsiye fiyatlar ve bayilerin ilgili ürün bazında son kullanıcıya kestiği faturalar karşılaştırılmıştır. Ayrıca önaraştırma ve soruşturma döneminde buluna n belgelerde yer alan ta rihler temel alınarak, ilgili dönemlerde SONY nin bayilere verdiği desteklerin kesilip kesilmediği incelenmiştir. (99) Buna göre yerinde incelemede elde edilen, özellikle online kanaldaki fiyatlara yönelik yazışmaların yoğunlaştığı tarihler olan Kasım 2016 -Şuba t 20178 dönemi dikkate alınarak , 2016 ve 2017 yılı olmak üzere iki yıllık dönemde, SONY bayilerinin faturaları incelenmiştir. (100) Bu inceleme kapsamında, söz konusu dönemde dört bayiye ait toplam 608 adet fatura ile dönemin tavsiye fiyatları karşılaştırılmışt ır. 7 Dönemler SONY mali yılını gö stermektedir. 8Anılan tavsiye online fiyatlar, önaraştırma döneminde elde edilen belgelerde yer almaktadır. 18-44/703 -345 24/37 Tablo 8: DENKEL Satış Fiyatları (TL) Ürün Kodu Tavsiye ERP Listesi Tavsiye Online Fiyat Fatura Dönemi DENKEL Satış Aralığı İncelenen Fatura Sayısı KDL43WD755 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KDL48WD655 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KDL55W805 ( ..) ( ..) 08.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD49XD7005 ( ..) ( ..) 01.2016- 04.2017 ( ..) ( ..) KD55XD7005 ( ..) ( ..) 01.2016 - 04.2017 ( ..) ( ..) KD65XD7505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 04.2017 ( ..) ( ..) KD55XD8505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD65XD8505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD65XD9305 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD75XD9405 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) Tablo 9: TARLACILAR Satış Fiyatları (TL) Ürün Kodu Tavsiye ERP Listesi Tavsiye Online Fiyat Fatura Dönemi TARLACILAR Satış Aralığı İncelenen Fatura Sayısı KDL43W805 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KDL43WD755 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KDL48WD655 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KDL49WD755 ( ..) ( ..) 01.2016- 12.2017 ( ..) ( ..) KDL55W805 ( ..) ( ..) 08.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD49XD7005 ( ..) ( ..) 01.2016 - 04.2017 ( ..) ( ..) KD55XD7005 ( ..) ( ..) 01.2016 - 04.2017 ( ..) ( ..) KD55XD8505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD65XD8505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD75XD8505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD55XD9305 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD65XD9305 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD75XD9405 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD85XD8505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) Tablo 10: NUR -PA Satış Fiyatları (TL) Ürün Kodu Tavsiye ERP Listesi Tavsiye Online Fiyat Fatura Dönemi NUR -PA Satış Aralığı İncelenen Fatura Sayısı KDL43WD755 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KDL48WD655 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KDL55W805 ( ..) ( ..) 08.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD49XD7005 ( ..) ( ..) 01.2016 - 04.2017 ( ..) ( ..) KD55XD7005 ( ..) ( ..) 01.2016 - 04.2017 ( ..) ( ..) KD55XD8505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD65 XD8505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD75XD8505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD55XD9305 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD85XD8505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) 18-44/703 -345 25/37 Tablo 11: AKMEL Satış Fiyatları (TL) Ürün Kodu Tavsiye ERP Listesi Tavsiye Online Fiyat Fatura Dönemi AKMEL Satış Aralığı İncelenen Fatura Sayısı KDL43W805 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KDL43WD755 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KDL48WD655 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD49XD7005 ( ..) ( ..) 01.2016 - 04.2017 ( ..) ( ..) KD55XD7005 ( ..) ( ..) 01.2016 - 04.2017 ( ..) ( ..) KD65XD7505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 04.2017 ( ..) ( ..) KD55XD8505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD65XD8505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD75XD8505 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD55XD9305 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) KD65XD9305 ( ..) ( ..) 01.2016 - 12.2017 ( ..) ( ..) (101) Yukarıda yer verilen bilgiler, bayilerin SONY nin tavsiye ettiği fiyatlar dan farklı v e bu fiyatların altında fiyatlarla satış yaptıkları durumların olduğuna işaret etmektedir. Benzer şekilde, bayilere verilen desteklerin devam ettiği ve bayilerin SONY ile iş ilişkilerinin devam ettiği görülmektedir. (102) Bununla birlikte, bazı SONY Center ların birtakım ekonomik nedenlerle kapandığı ve bayi sayısı bağlamında SONY nin ticaret hacminin daraldığı anlaşılmaktadır. SONY tarafından bu konuda yapılan açıklamalarda; - Özellikle televizyon (LCD) ürün grubunda 2011 yılından itibaren yaşanan pazar payı ve c iro kaybının SONY Center ların karlılığını azalttığı, - SONY Corporation tarafından alınan karar neticesinde 2013 yılından itibaren SONY nin Vaio ürünü ile dizüstü bilgisayar sektöründen çıktığı, bu durumun bayilerin ciro kaybı yaşamasına neden olduğu, - Türki ye de satışa sunulacak model çeşitliliğinde azalma sebebiyle pazar payı düşüşünün devam edeceğinin beklendiği, - Ayrıca son dönemlerde yaşanan döviz kurlarındaki artışın ürünlerin ithal olması sebebiyle SONY nin ciro kaybına sebep olduğu ve çoğunlukla AVM le rde faaliyet gösteren SONY Center ların en önemli giderinin kira gideri olduğu düşünüldüğünde kur artışının ciddi maliyet artışlarına neden olduğu, - SONY markasındaki genel ciro ve pazar kaybı, ürün çeşitliliği azalması ve döviz kurundaki artışa bağlı olara k genel giderlerde yaşanan artışın SONY Center ların kapanmalarının önemli sebepleri arasında olduğu hususları ifade edilmiştir. Nitekim Sony Center mağaza sayıları yıllar itibarıyla karşılaştırıldığında, bayi sayısında önemli bir azalma görülmektedir. Tablo 12: Yıllar İtibarıyla Sony Center Sayıları 2014 2015 2016 2017 2018 Mağaza Sayısı 54 54 38 23 19 (103) Öte yandan, soruşturma sürecinde SONY den online kanal üzerinden yapılan satışların toplam perakende satışlar içerisindeki oranı talep edilmiştir. Teşe bbüsten gelen bilgilere göre SONY nin 2017 yılı mali yılına ilişkin toplam net satışı ( ..) TL dir. Sony Center lar tarafından gerçekleştirilen online satışların toplam SONY satışları içerisindeki oranı ise SONY tarafından kesin olarak ayrıştırılamamaktadı r. (104) Bununla birlikte SONY tarafından, pazaryeri satışları da dâhil olmak üzere bayilerin internet satışlarına ilişkin satış verileri derlenmiştir. Buna istinaden, DENKEL , 18-44/703 -345 26/37 AKMEL, TARLACILAR, Koç Pazarlama İç -Dış Tic. Ltd. Şti., Lüks İnşaat ve Ticaret Ltd. Şt i. olmak üzere Sony Center dan alınan bilgiler doğrultusunda, ilgili teşebbüslerin pazaryeri satışları da dâhil olmak üzere toplam online satışlarının ( ..) TL tutarında olduğu ifade edilmiştir. Bu doğrultuda, söz konusu beş bayinin (Sony Center) online sa tışlarının, SONY nin 2017 mali yılına ilişkin toplam satışlarına oranının yaklaşık olarak % ( ..) olduğu ifade edilmektedir. (105) Bu noktada, online kanal satışlarının toplam satışlar içerisinde oldukça sınırlı bir paya sahip olduğu, bu durumun, online kanal bak ımından yeniden satış fiyatlarına müdahalenin rekabeti kısıtlayıcı etkisini azalttığı değerlendiril ebilecek olsa da , online satışlar üzerindeki sınırlamaların etkisinin normal satışlar a yönelik sınırlamaları n etkisinden daha fazla olabileceğinin de dikkate alınması gerekmektedir. Zira tüketiciler mağazadan bir ürün almadan önce bile ilgili ürünün online satış fiyatlarını kontrol etmekte, bunu pazarlık aracı olarak kullanmakta veya internetten alım yapmayı tercih e tmektedir. Bu durum internette görünen fiyat ların pazarda genel bir baskı yaratmasını sağlamakta olup online satışların toplam satışlara oranı düşük olsa bile etkisi nin daha fazla ol masına yol açabil mektedir . (106) Yukarıda yer verildiği üzere SONY, belgelerin çoğunlukta olduğu akıllı TV pazarında %( ..) ; cep telefonu pazarında % ( ..) gibi düşük pay lara sahiptir. SONY nin TV pazarında Samsung, Vestel ve LG ; cep telefonu pazarında Samsung ve Apple gibi çok güçlü rakipleri nin olduğu, oyun ve oyun konsolunda ise Microsoft un yanısıra paralel ithalatın güçlü va rlığı dikkate alındığında, söz konusu ürünlerin her birinde markalar arası rekabetin oldukça yoğun olduğu ve bu pazarların kendi içerisinde dinamik özellikler taşıdığı anlaşılmaktadır. SONY nin söz konusu pazarlar bakımından düşük paya sahip olması, incele meye konu uygulamanın etkisini azaltan bir unsurdur. (107) Bu noktada, SONY nin bayi yeniden satış fiyatının tespitine yönelik uygulama duyuruları başta olmak üzere çeşitli müdahalelerinin, SONY tarafından online fiyatlara yönelik bir fiyat izleme mekanizması ku rulduğuna işaret etmekle birlikte, ağırlıklı olarak online kanal ve bayilerin üçüncü taraf internet platformlarındaki mağazalarına (n11.com, hepsiburada.com gibi internet siteleri) yönelik olması, SONY nin ilgili ürünlerde pazar gücü nün bulunmaması, SONY ç alışanları arasında raporlaması yapılan ve müdahale edilen bayi fiyatları incelendiğinde, gerçekleşen fiyatların SONY nin belirlediği fiyatın altında ve bu fiyattan farklı ol abilmesi , belirlenen fiyatlara uymayan bayilere yaptırım uygulandığına ilişkin som ut herhangi bir tespit bulunmaması hususları göz önüne alındığında, pazar genelinde etki sinin sınırlı olduğu değerlendirilmektedir. I.4.3.Yapılan Savunmalar I.4.3.1. İlgili Pazar a İlişkin Savunmalar (108) SONY nin savunmasında ilgili pazar ın değerlendirilmesine ilişkin olarak; - Teşebbüsün ürün portföyünde kameralar, dijital görüntülemeye ilişkin aksesuarlar , taşınabilir MP3 ve MP4 oynatıcılar, fotoğraf makinaları ve lensler, araç içi ses ve görüntü sistemleri, müzik setleri, ev sinema sistemleri, DVD ve Bluray oyn atıcılar, televizyonlar, oyun konsolu, oyun ve aksesuarlar, profesyonel kullanıcılara satışı gerçekleştirilen ürünler, piller, şarj cihazları, veri depolama ürünleri (hard disk, USB, CD -DVD gibi), akıllı telefon ve aksesuarlar bulunduğu9, 9 Sony Corporation tarafından laptop pazarındaki faaliyetlerin sonlanması sebebiyle mevcut durumda laptop ithalatı yapılmadığı ifade edilmektedir. 18-44/703 -345 27/37 - Soruşturma çerçev esinde SONY merkezinde yapılan yerinde incelemede elde edilen belgelerde geçen ürünlerin büyük çoğunluğu panel TV ürünlerinden oluşmakla birlikte; belgeler arasında akıllı telefon, kulaklık, oyun konsolu ve oyunların da yer aldığı, söz konusu ürünlerin tük etici elektroniği üst kategorisi altında farklı özelliklere sahip olduğu, - Söz konusu tüketici elektroniği ürünlerine ilişkin GFK araştırmalarına göre televizyon kategorisinin kapsam ve çeşit olarak oldukça genişlediği, plazma televizyonların yerini lcd, le d ve oled televizyonların aldığı, bununla birlikte tüplü televizyonlarda n panel t elevizyonlara geçişin tam olarak gerçekleşmediği ve bu nedenle pazarın dinamik bir yapı gösterdiği, benzer durumun akıllı telefon pazarı için söz konusu olduğu ve her iki paza rın son derece rekabetçi olduğu, - Oyun konsolları (makine) pazarının elde taşınan oyun konsolları ve televizyona bağlanan konsollar olarak iki alt kategoride incelenebileceği, ilk kategorideki elde taşınan oyun konsolları kategorisinde PSP nin ( playstation portable ) bulunduğu, televizyona bağlanan konsol ürünlerinde ise Sony nin Playstation serisi, Nintendo nun Switch serisi ve Microsoft un X -Box adlı ürünle pazarda yer aldığı, öte yandan oyun (yazılım) pazarının konsol pazarına benzerlik gösterdiği, bu kaps amda Nintendo ve Sony nin kendi makineleriyle uyumlu oyunlar ürettiği, Komisyon içtihadına benzer şekilde oyun konsolları, bilgisayarlar ve oyun kartuşlarının ayrı pazarlar teşkil ettiği, - Dosya konusu bakımından e -ticaretin önem arzettiği, e -ticarette teme l olarak işletmeden tüketiciye (B2C), tüketiciden tüketiciye (C2C) ve işletmeler arası (B2B), işletmeden devlete (B2G), tüketiciden devlete (C2G) gibi iş modelleri bulunduğu , bu iş modellerinde faaliyet gösteren başta gittigidiyor.com, sanalpazar.com, tekn osa.com gibi siteler olmak üzere yüzlerce web sitesi bulunduğu, Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD ) araştırmalarına göre Türkiye de e -ticaretin 2013 -2016 yılları arasında ortalama %34 büyüyerek, 2016 yılı itibarıyla 173 milyar TL'Iik bir hac me ulaştığı, anılan raporda akıllı telefon penetrasyonunun %65 e ulaştığı, bununla birlikte mobilin e -ticaretteki payının henüz %19 seviyesinde olduğu tespitinin yapıldığı, - Dosya kapsamında ihlal teşkil edebileceği iddia edilen ürünlerin panel TV ler, akıllı telefonlar, oyun konsolları, oyunlar ve kulaklıklardan oluştuğu, ancak söz konusu ürünlerin üretim ve dağıtım aşamalarında ve ayrıca tüketici taleplerindeki farklılıklar göz önüne alınarak, ayrı ayrı ilgili ürün pazarlarının belirlenmesinin uygun olaca ğı, bu noktada Kurulun Anadolu Elektronik10 kararındaki tespite benzer şekilde panel televizyonların ayrı bir ilgili ürün pazarı olarak belirlenmesinin uygun olacağı, öte yandan Kurulun Apple11 kararında akıllı telefonların talep ve teknik özellikler yönüyle diğer telefonlardan belirgin şekilde ayrıştığı ve kararda ilgili ürün pazarının cep telefonu ve aksesuarları olarak tanımlandığı, - Öte yandan yazışmalara konu bir diğer ürün olan oyun konsolları ve oyunlar bakımından, Kurulun Bilgisayar ve Konsol Oyunla rı ile Tüketici Elektroniği12 kararında kesin bir pazar belirlenmediği ve değerlendirmelerin bilgisayar ve oyun konsolları pazarı esas alınarak yapıldığı, bununla birlikte işbu dosya kapsamında oyun konsolları ve konsol oyunları şeklinde pazar tanımlaması yapılabileceği, 10 23.06.2011 tarih ve 11 -39/838 -262 sayılı Kurul kararı. 11 04.2012 tarih ve 12 -22/585 -175 sayılı Kurul kararı. 12 07.11.2016 tarih ve 16 -37/628 -279 sayılı Kurul kararı. 18-44/703 -345 28/37 - İlgili ürün pazarında yer alan ürünlerin dağıtımı, pazarlaması, satışı ve fiyatlandırılması tüm Türkiye genelinde benzer nitelik arz ettiğinden, ilgili coğrafi pazarın "Türkiye" olarak belirlenebileceği, - İlgili ürünlerdeki markalar arası rekabetin incelenmesinin dosya konusu bakımından önem arzetttiği, bu bağlamda panel televizyon pazarında LG, Samsung, Philips gibi önemli çok sayıda rakibin bulunduğu, pazarda internet üzerinden ürünlere ilişkin kolayca bilgi edinilebilmesi, teknomarket sa yısının fazlalığı gibi nedenlerle markalar arası geçiş yapmanın önünde hiçbir engel bulunmadığı, nitekim Kurulun UFO13 kararında anılan gerekçelerle markalar arası rekabetin yoğun olduğu nun ve bu durumun marka içi rekabeti de olumlu yönde etkileyeceği nin be lirtildiği , nitekim GFK verileri uyarınca Sony 2016 panel TV pazar payının sadece % ( ..) olduğu, bu bağlamda teşebbüsün 2011 yılındaki %( ..) pazar payı seviyesinden bu yana pazardaki rekabetten dolayı ciddi pazar kaybı yaşadığı, - Oyun konsolları bakımında n ise pazardaki marka sayısı düşük olsa da , bu ürünlerin Türkiye'ye ithal edil diği ve satışı noktasında rekabet yaşandığı, 2016 yılı itibarıyla SONY nin oyun konsolları pazarındaki payı % ( ..) iken paralel ithalat payının % ( ..) olduğu, bu noktada Playstat ion ürününde paralel ithalatın önemli rekabetçi baskı oluşturduğu, benzer durumun konsol oyunlarında da geçerli olduğu, - Akıllı telefon pazarında daha önce ifade edildiği üzere teknolojik gelişmeler ve pazarın dinamik yapısı nedeniyle pazar paylarının sürek li değiştiği, öte yandan SONY nin 2016 itibarıyla % ( ..) gibi oldukça düşük bir pazar payına sahip olduğu, savunmaları yapılmıştır. (109) İlgili ürün pazarına ilişkin olarak, tüketici elektroniği kategorisi altında bazı alt pazar ayrımlarına gidilmesi imkanı bul unmakla birlikte, soruşturmanın konusu ve kapsamı itibarıyla her bir ürün için ayrı bir ilgili ürün pazarı belirlenmesinin değerlendirmeye etki etmeyeceği, dolayısıyla kesin bir ilgili ürün pazarı tanımlaması yapılmasına gerek olmadığı değerlendirilmektedi r. Dosya kapsamında incelenen iddialar hakkında yapılacak değerlendirmeyi değiştirmeyeceğinden, aynı konuda önceki tarihli Kurul kararlarına benzer şekilde kesin bir ilgili pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiş, bununla birlikte değerlendirmeler tüket ici elektroniği pazarı esas alınarak yapılmıştır. I.4.3.2. Yeniden Satış Fiyatı Teorisine İlişkin Savunmalar (110) SONY nin savunmasında yeniden satış fiyatı tespiti uygulamalarının rekabet hukuku kapsamında değerlendirilmesine ilişkin olarak; - Dosya konusu bakı mından ana iddianın, SONY tarafından bayilerinin yeniden satış fiyatını n tespiti olduğu, 2002/2 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde, yeniden satış fiyatı tespiti nin ağır bir sınırlama olarak nitelendirildiği, ancak sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi k oşuluyla sağlayıcının, alıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya alıcıya satış fiyatını tavsiye etmesinin mümkün olduğu, - Uygulamada yeniden satış fiyatının tespiti önceki dönemlerde yatay fiyat tespiti anlaşmaları gibi ağır bir ihlal olarak nitelendir ilmekte yken , ABD Yüksek 13 07.10.2011 tarih ve 11 -54/1380 -490 sayılı Kurul kararı. 18-44/703 -345 29/37 Mahkemesinin Leegin kararı sonrası bu tür kısıtlamaların rule of reason analizine tabi tutulduğu ve olumlu etkileriyle olumsuz etkilerinin karşılaştırıldığı, - Avrupa Komisyonu nun, Dikey Sınırlamalara İlişkin Kılavuz ' unda yeniden satış fiyatı tespitinin amaç yönünden rekabeti sınırlandırıcı olarak değerlendirilmemesi, etkilerinin rekabeti sınırlandırıcı olması halinde yasaklanması gerektiği tespitinin yapıldığı, öte yandan Kılavuz da yeniden satış fiyatının tespiti halinde dahi etkinlik argümanlarının olabileceğine vurgu yapıldığı, nitekim Kurulun Anadolu Elektronik ve Bilgisayar ve Konsol Oyunları ile Tüketici Elektroniği kararı haricindeki birçok kararında, fiyat tespiti uygulamalarını rule of reason analizine tabi tuttuğu ve çoğ unlukla idari para cezası yerine 4054 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca teşebbüslere görüş gönderilmesine karar verdiği, - Kurulun yeniden satış fiyatı tespiti uygulamalarını rule of reason analizine tabi tuttuğu Turkcell14, Vira Kozmetik15 kararlarında mar kalar arası rekabetin etkilenmediği hususunun önemli olduğu tespitinin yer aldığı, Royal Halı16 ve Çağdaş17 kararlarında fiyatlara müdahale edildiğine işaret eden e -posta yazışmalarının varılığına rağmen Kurul tarafından ilgili teşebbüsler hakkında soruştur ma açılmasına gerek görülmediği, öte yandan Kurulun emsal birçok kararında yeniden satış fiyatının tespitine yönelik çok daha ağır metinler içeren hallerde dahi ilgili pazarın markalar arası rekabet, alıcı gücü, piyasaya girişler, pazarın olgunluk düzeyi, tüketicilerin eğilimi, ürünün niteliği gibi kriterler açısından incelendiği ve sonuç olarak yeniden satış fiyatının tespitinin sağlayıcılar arasında veya yeniden satıcılar arasında bir kartele yol açmadığı, markalar arası rekabeti kısıtlamadığı veya tüketi ci refahında azalma yaratmadığı sürece, rule of reason yaklaşımına yakın bir analiz uygulanabileceği sonucuna ulaşıldığı, ayrıca pek çok kararda yeniden satış fiyatının tespitinin rekabet ihlali olarak dahi nitelendirilmediği, - Markalar arası rekabetin yoğu n olduğu pazarlarda yeniden satış fiyatının tespit edilmesi durumunda dahi çeşitli etkinlik kazanımlarının gerçekleşebileceği, bu bağlamda en önemli etkinik kazanımının marka değerinin korunması olduğu, Kurulun Teknosa18 ve Bimeks19 kararlarında da tespit ed ildiği üzere özellikle teknoloji içeren ve/veya lüks sürünlerde marka imajının korunmasının önemli olduğu, - Dosya kapsamında incelenen belgelerde, SONY nin internet üzerinde görülen perakende fiyatlarının belirli bir seviyenin altına düşmesini istememesinde ki temel amacın, SONY markasının imajını sağlamak, geliştirmek ve korumak olduğu, nitekim Kurulun Loreal20 kararında marka imajının rekabet unsurlarından biri olarak tespit edildiği, Bellona21 kararında farklı bayilerde aynı ürün için farklı fiyatların olma sının marka imajını olumlu etkilemeyeceği, firmanın markasız üreticiler gibi değerlendirilmesine yol açabileceği tespitinin dikkat çektiği, Dogati22 kararında marka imajının zarar görmemesi adına fiyatlar üzerindeki 14 06.06.2011 tarih ve 11 -34/742 -230 sayılı Kurul kara rı. 15 02.08.2007 tarih ve 07 -63/767 -275 sayılı Kurul kararı. 16 08.07.2010 tarih ve 1049/902 -315 sayılı Kurul kararı. 17 24.10.2013 tarih ve 13 -59/825 -350 sayılı Kurul kararı. 18 06.07.2011 tarih ve 1141/864 -270 sayılı Kurul kararı. 19 19.02.2014 tarih ve 14 -07/137 -63 sayılı Kurul kararı. 20 27.05.2008 tarih ve 08 -35/470 -168 sayılı Kurul kararı. 21 02.11.2011 tarih ve 11 -55/1434 -509 sayılı Kurul kararı. 22 22.10.2014 tarih ve 14 -42/764 -340 sayılı Kurul kararı. 18-44/703 -345 30/37 müdahaleci davranışların, marka imajının korunması kazanımı ile birlikte ele alınması gerektiği yönünde tespit yapıldığı, - SONY nin fiyatlarının farklı dağıtım kanallarında önemli derecede farklılaşmasının müşterilerin markaya olan güvenini sarstığı ve marka algısını olumsuz yönde etkilediği, int ernet üzerinden yapılan fiyat hareketlerinin bu olumsuz etkiyi en yüksek seviyede yarattığı, nitekim bazı durumlarda elinde stok bulunmayan bayinin, ürünleri oldukça düşük fiyatlar üzerinden internette satışa sunabildiği, bu gibi hallerde tüketici nin sipar iş vermesine rağmen ürünü zamanında temin edemeyebildiği, ayrıca özellikle ürünü belli bir fiyattan satın alan tüketicinin internet üzerinde kendi ödediği fiyatın çok altında aynı ürünün satılmakta olduğunu gördüğünde kendisini marka tarafından aldatılmış hissedebidiği, kimi zaman gerçekte düşük fiyat olmamasına rağmen bayi nin internet fiyatını zamanında güncellemediği ya da stoğu olmayan ürünü reklam amaçlı olarak düşük fiyattan satılıyormuş gibi gösterebildiği, - Tüketici elektroniği pazarındakı dağıtım yap ısı incelendiğinde, bayilerin bulunduğu geleneksel kanal (münhasır bayiler), ( ..) 'ın bulunduğu teknomarketler (TSS), ( ..) gibi gıda hipermarketleri ile internet satışlarının bulunduğu mass kanalı, ( ..) gibi mağazaların bulunduğu çeyizci kanalı ve spot mağazaların, telekom ve bilgisayar mağazalarının yer aldığı karma kanal olmak üzere beş ana dağıtım kanalı bulunduğu, satış hacmi bakımından bu kanallardan en önemlisinin teknomarket kanalı olduğu, bununla birlikte panel televizyon özelinde kullanıcıların b ilgi almak istemesi nedeniyle bayi kanalı olan Sony Center lara yöneldiği, - Panel televizyonların ağırlıklı olarak Sony Center larda satıldığı, özellikle % ( ..) ve üzeri paylarla İstanbul Kanyon AVM'de yer alan AKMEL ile İstanbul Historia AVM'de bulunan TARLACILAR ın bu kanal içerisinde ön plana çıktığı, bununla birlitke son beş yıllık Sony Center sayısına bakıldığında bayi sayısının 84 ten 25 e düştüğü, bu düşüşün en önemli sebebinin bayi karlılığının azalması olduğu, soruşturma konusu yazışmalardaki ileti şimlerin SONY için kritik önemi olan bayi kanalının zarar görmemesi adına yapıldığı, - Yeniden satış fiyatının tespitine ilişkin bir başka etkinlik kazanımının, bedavacılık sorununun önlenmesi olduğu, tüketicilerin satış öncesi hizmet alarak bilgilendirildik leri bir televizyon ürününü bayiden almak yerine satış öncesi hizmeti vermeyen ve ürünü daha düşük fiyatla satan başka bir kanaldan almaları durumunda, perakendecilerin satış öncesi hizmeti vermekten imtina edebilecekleri, bu durumun ise sağlayıcılar ve ni hai olarak tüketiciler için negatif etki yaratacağı, soruşturma konusu ürünlerin temel olarak bu tür bedavacılık sorununu doğmasına elverişli ürünler olduğu, - Tüketici elektroniği ürünlerinin satışında bedavacılık sorununun en fazla ortaya çıktığı alanın in ternet satışları olduğu, perakende mağazada detaylı bilgi alındıktan sonra ilgili ürünün internet üzerinden alınmasının yaygın bir uygulama olduğu ancak bu uygulamanın yukarıda ifade edilen sorunların artmasına yol açtığı ve perakendecilerin satış öncesi t üketiciyi bilgilendirme güdülerini azalttığı savunmaları yapılmıştır. (111) Yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin etki analizine kararın ilgili kısmında yer verilmektedir. Bu nedenle rule of reason yaklaşımına ilişkin değerlendirme yapılacaktır . Yenid en satış fiyatı tespitinin piyasaya girişleri engellemek, üretim ve 18-44/703 -345 31/37 dağıtım kartellerini kolaylaştırmak, fiyat artışlarına neden olmak gibi olumsuz etkilerine karşın, istisnai hallerde olumlu etkilerinin olabileceği kabul edilmektedir. Bununla birlikte, Ar al oyun23 kararında da ifade edildiği üzere, marka imajının zarar görmemesi saikiyle de olsa perakendecilerin satış fiyatlarının belirlenmesi markaiçi fiyat rekabetinin ortadan kalkmasına neden olmaktadır. (112) ABD rekabet hukuku uygulamasında rule of reason yaklaşımı bulunmakla beraber, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi; belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacı taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsle r arası anlaşmaları yasaklamaktadır. Özellikle alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi de bu çerçevede yasaklanmaktadır. Sağlayıcının alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemesi, 2002/2 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde sıralanan ve anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaran sınırlamalardan biridir. SONY nin ürünlerinin perakende satışını yapan teşebbüslerin yeniden satış fiyatını belirlemesi 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında amaç yönünden rekabet ihlali teşkil etmektedir. Dosya kapsamında , bu genel yaklaşımdan ayrılarak, rule of reason yaklaşımına benzer kabul edilebilecek ve istisnai koşullar altın da gündeme gelebilec ek etki analizi nin uygulanma sına sevk edecek herhangi bir gerekçe bulunmamaktadır . (113) Yeniden satış fiyatının belirlenmesi ni içeren önaraştırma kararların ın24 bir kısmında , yeniden satış fiyatının belirlenmesi nin etkilerinin sınırlı kalması gerekçesiyle soruşt urma açılmadığı ve ilgili teşebbüslere 4054 sayılı Kanun un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş yazısı gönderilmesine karar verildiği görülmektedir. Ancak Kurulun soruşturma sonucunda aldığı kararlar incelendiğinde , bugüne kadar yeniden satış fiyat ının belirlenmesi iddiasının 27 soruşturmada gündeme geldiği ve bunların 17 sinde ihlal tespiti yapılarak para cezası uygulandığı anlaşılmaktadır. Bu kararlara son dönemde örnek olarak 19.09.2018 tarihli, 18 -33/556 -274 sayılı Henkel ve 07.11.2016 tarihli, 16-37/628 -279 sayılı tüketici elektroniği -konsol oyun kararları verilebilir. Her iki kararda da yeniden satış fiyatının belirlendiği, bunun amaç yönünden 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edilmiş ve idari para cezası uygulanmıştır. (114) Gene l olarak bu konudaki s oruşturma kararları incelendiğinde, Kurul kararlarının büyük çoğunluğunda yeniden satış fiyatının belirlenmesi nin amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı olduğu yönünde değerlendirme yapıldığı görülmektedir. (115) Savunmalarda Avrupa Komisyon un yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin yaklaşımına yer verilmiş, Dikey Sınırlamalara İlişkin Kılavuz 'da yeniden satış fiyatı tespitinin amaç yönünden rekabeti sınırlandırıcı olarak değerlendirilmemesi, etkilerinin rekabeti sınırlandırıcı olmas ı halinde yasaklanması gerektiği tespitinin yapıldığı, bu kılavuzda yeniden satış fiyatının tespiti halinde dahi etkinlik argümanlarının olabileceğine vurgu yapıldığı belirtilmiştir. (116) Bununla birlikte ilgili kılavuzun yeniden satış fiyatının tespiti uygula malarını amaç yönünden rekabete aykırı bulma yaklaşımından uzaklaştığı söylenemeyecektir. 23 07.11.2016 tarih, 16 -37/628 -279 sayılı Kurul kararı 24 22.10.2014 tarihli ve 14 -42/764 -340 sayılı Dogati ; 16.12.2010 tarihli ve 10 -78/1624 -624 sayılı İstikbal ; 25.11.2009 tarihli, 09 -57/1365 -357 sayılı KWS; 15.7.2009 tarihli, 09 -33/725 -165 sayılı Dagi; 27.5.2008 tarihli, 08 -35/462 -162 s ayılı Kuruçayırlı ; 11.1.2007 tarihli, 07 -01/12 -7 sayılı Frito Lay ; 24.8.2006 tarih 06 -59/773 -226 sayılı Kütaş Teekanne ; 15.11.2006 tarihli, 06 -84/1059 -306 sayılı Akaryakıt önaraştırma kararları. 18-44/703 -345 32/37 Nitekim kılavuzda yer alan yeniden satış fiyatının tespitine yönelik uygulamaların bireysel muafiyet koşullarını sağlamasının muhtemel görünmediği ( the agreement is unlikely to fulfil the conditions of Article 101(3) ) ifadeleri ve yeni ürünün pazara sürülmesi gibi son derece istisnai hallerde bireysel muafiyetin gündeme gelebi leceğinin vurgulanmış olması bunu desteklemektedir. (117) Bunun yanı sıra 24.07.2018 tarihli Avr upa Komisyonu basın açıklamasına25 göre Komisyon, 24.07.2018 de dört ayrı karar bünyesinde tüketici elektroniği alanında faaliyet gösteren Asus26, Denon & Marantz27, Philips28 ve Pioneer a29 para cezası vermiştir. Söz konusu cezaların gerekçesi, teşebbüslerin online perakendecilerin kendi satış fiyatlarını belirleme yeteneklerini sınırlandırmak yoluyla, sabit veya asgari yeniden satış fiyatını belirlemeleri olarak gösterilmiştir. Üreticilerin birbirinden bağımsız olarak ürünlerini düşük fiyatla online satan fir malara müdahale ettiği belirtilmiştir. Perakende satıcıların, yeniden satış fiyatına uymamaları halinde tehdit veya arzın kısıtlanması gibi ceza uygulamalarıyla karşılaştığı ifade edilmiştir. I.4.3.3 . Yerinde İnceleme lerde Alınan Belgelere İlişkin Savunmal ar (118) Teşebbüs tarafından yerinde incelemede alınan belgelere ilişkin olarak yapılan savunmalar ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir. - Playstation oyunlarına ilişkin Belge -16 ve Belge -27 nin, oyunların lasnmanları öncesinde gerçekleştirilen ya da ger çekleştirilebilecek internet satışlarına yönelik olduğu, lansman öncesi oyunların piyasada tüketicilere sunulmasının, oyun üreticileri olan uluslararası teşebbüsler tarafından ambargo kuralları olarak bilinen katı global kurallara bağlandığı, oyun tutkunu tüketicilerin ambargo uygulamalarının kalkmasını müteakip oyunları incelediği ve çeşitli internet siteleri aracılığıyla oyunlara yönelik olarak inceleme skorları paylaştığı, bu skorların, oyunların piyasada tutunabilmesi, sipariş edilmesi ve satılabilmesi açısından son derece kritik öneme sahip olup, tüketici tercihlerini doğrudan etkilediği, söz konusu yazışmaların ön sipariş dönemlerine ilişkin olarak global ambargo kuralları kapsamında gerçekleştirilmiş yazışmalardan ibaret olduğu, nitekim bahse konu oyu nların lansman sonrası Sony Center'lar tarafından açılan online mağazalar ile online pazar yerlerindeki satışlarına savunma ekinde yer verildiği ve lansman sonrası oyunların fiyatlarına online pazar yerleri ya da Sony Center ların online mağazalarında hiçb ir şekilde müdahale edilmediğinin görülebileceği savunması . - Oyun konsoluna yönelik tek delil olan Belge -6 nın ön sipariş döneminde gerçekleştirilmiş yazışma olduğu ve yeniden satış fiyatının belirlenmesi kapsamında değerlendirilemeyeceği savunması. (119) Belge 2 7 de yer alan yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin talep bayiden gelmiş ve SONY tarafınca reddedilmiştir. Bu nedenle ilgili belge yeniden satış fiyatının tespitine işaret etmemektedir. SONY playstation kategorisi yetkilisi tarafından teşebbüsün s atış ekibine gönderilen 06.05.2016 tarihi Uncharted 4: Bir Hırsızın Sonu -N11 Fiyat Erozyonu konulu e -postada (Belge -16), 10 Mayıs tarihinde UNCHARTED 4: BIR HIRSIZIN SONU isimli PS4 oyunu nun satışa sunulacağı, ancak n11 gibi bazı internet platformlarında fiyatların kırıldığı, söz konusu oyunun tavsiye 25 http://europa.eu/rapid/press -release_IP -18-4601_en.htm (19.11.2018 tarihinde bağlanılmıştır.) 26 Komisyon un 24.07.2018 tarihli, COMP/AT.40465 kararı. 27 Komisyon un 24.07.2018 tarihli, COMP/AT.40469 kararı. 28 Komisyon un 24.07.2018 tarihli, COMP /AT.40182 kararı. 29 Komisyon un 24.07.2018 tarihli, COMP/AT.40181 kararı. 18-44/703 -345 33/37 edilen perakende satış fiyatının 229 TL olduğu ifade edilerek, duruma müdahale edilmesi talep edilmektedir. Oyun piyasasına ilişkin ambargo kuralları ile hedeflenen, oyunun piyasaya sürülme tarihinden önce b ir bölümünün kopyalanarak internet ortamında yayı mlanması ya da oyun hakkında haksız yorumlar yapılmak suretiyle oyunun imajının ticari olarak zedelenmesinin önüne geçilmesidir. Bu bağlamda, oyunların piyasaya ilk çıkış ı aşamasında şirketler tarafından fik ri mülkiyet hukukuyla bağlantılı birtakım global önlemlerin alındığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, söz konusu kuralların, toplanan ön siparişin tüketiciler tarafından web sitelerinde görülen fiyat üzerinden talep edildiği ve siparişlerin gelmesiyle bi rlikte ürünün satın alınacağı dikkate alındığında , yeniden satış fiyatına müdahale için makul gerekçe teşkil etmediği değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, ambargo uygulamasının başlı başına etkinlik doğurucu yönleri olduğu kabul edilebilecek olsa da, söz ko nusu kurallar ile yeniden satış fiyatına müdahale arasında doğrudan illiyet bağı kurulamayacağı değerlendirilmektedir. - Playstation konsollarının online satışına ilişkin olarak soruşturma bildirim yazısında yer verilen Belge -6 ya ilişkin değerlendirmede Sony PS4 pro ürününün fiyatlarına ilişkin linklerin paylaşıldığı ve bu ürünlerin fiyatlarına müdahale edilmesi gerektiği yönünde yazışma yapıldığı şeklinde ifadeler olduğu, ancak Pro 4 gibi donanım lansmanlarında ürünlerin çıkış tarihinde stokların limitli olduğu ve ürün kısıtının yaratacağı mağduriyetin önüe geçmek bakımından, ürünün çıkışından önce oldukça düşük fiyatlarla internette sergilenerek sipariş alınmasının tüketici mağduriyeti yaratacağı ve marka imajına zarar vereceği, bu noktada konsol ürünler iyle sınırlı olarak alokasyon öncesi piyasadaki fiyatların izlenmesinin zorunlu olduğu, nitekim lansmandan sonra SONY tarafından fiyatlara hiçbir şekilde müdahale edilmediği , soruşturma bildirim yazısında da konsol ürünlerinin yeniden satış fiyatına müda hale edildiğine işaret eden bir belge bulunmadığı savunması . (120) Playstation konsollarının lansman öncesi fiyatlarına müdahale edilmesine ilişkin olarak, yukarıda Belge -16 ya ilişkin savunmaya yönelik yapılan değerlendirme burada da geçerlidir. - İddia konusu ey lemlerden etkilenebilecek ürünlerin panel televizyon ve akıllı telefonlar ile sınırlı olduğu, soruşturma bildirim yazısında yer verilmiş olan 19 belgenin panel televizyon ve akıllı telefonlara ilişkin olan 12 sinin yukarıda açıklanan pazar payları ve marka lar arası rekabete ilişkin açıklamalar ile rule of reason prensibi çerçevesinde öne sürülen etkinlik doğurucu argümanlar göz önüne alındığında, rekabeti kısıtlayıcı etki d oğurabilecek nitelikte olmadığı savunması, - Soruşturma bildirim yazısında yer verilen, belgelerde görülen yeniden satış fiyatlarına müdahale çabalarının online kanal ile sınırlı olduğu yönündeki tespitin doğru olduğu, nitekim bayilerin diledikleri fiyattan ürün satabildikleri, iç yazışmaların bayilere yönelik bir iletişime ya da uygulamaya dönüşmediği, mevcut durumda da bayilerin satışlarını artırmak için diledikleri fiyattan satış yapmaya devam ettikleri, panel tv ve akıllı telefonlara ilişkin belgelerdeki yazışmaların ise sadece online satışlara yönelik olduğu, online satışların SONY topla m satışları içerisindeki oranının yaklaşık %( ..) olduğu , öte yandan SONY nin markalar arası rekabet bakımından konumu göz önüne alındığında, 2016 yılında SONY panel televizyon pazar payının % ( ..) , akıllı telefon pazar payının % ( ..) seviyesinde kaldığı, bu noktada online satışlarda bir kısıtlama 18-44/703 -345 34/37 varsayımı altında dahi uygulamaların pazarda etki doğurma ihtimalinin bulunmadığı savunması. (121) Yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamaları, istisnai haller dışında, rekabet üzerindeki etkisi sınırlı olsa bile, amacı bakımından 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak değerlendirilmektedir. Buna ilişkin ayrıntılı değerlendirmelere kararın önceki bölümlerinde yer verilmiştir. I.4.4. İdari Para Cezasının Tespitine İlişkin Değerlendirme (122) Yukarıda yapı lan değerlendirmeler sonucunda SONY nin ürünlerinin online perakende satışını yapan teşebbüslerin yeniden satış fiyatını belirlediği ve 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendini ihlal ettiği tespit edilmiş olup aynı Kanun un 16. madd esi uyarınca hakkında idari para cezası uygulanması gerekmektedir. (123) 4054 sayılı Kanun un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında Bu Kanun un 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nih ai karardan bi

• Rekabet Kurumu · D.2003 -3-148 (Muafiyet) Karar Sayısı : 05-7/63-28 K · K.05-7/63-28 Karar Tarihi : 3.2.2005 A. TOPLANTIYA K
• Rekabet Kurumu · D.2007 -2-6 (Devralma) Karar Sayısı : 07-27/252 -87 · K.07-27/252 -87 Karar Tarihi : 22.3.2007 A-TOPLANTIY
• Rekabet Kurumu · D.2008-4-263 (Devralma ) Karar Sayısı : 09-02/19-12 · K.09-02/19-12 Karar Tarihi : 14.1.2009 A. TOPLANTIYA
• Rekabet Kurumu · D.2009 -3-87 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-41/988 · K.09-41/988 -250 Karar Tarihi : 9.9.2009 A. TOPLANTI