Rekabet Kurumu · D.SR/02 -11 (Soruşturma) Karar Sayısı : 06-29/365-94 · K.06-29/365-94 Karar Tarihi : 24.4.2006 A. TOPLANTIY

Rekabet Kurumu Başkanlığından, (Danıştay ın İptal Kararı Üzerine Verilen) REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : SR/02 -11 (Soruşturma) Karar Sayısı : 06-29/365-94 Karar Tarihi : 24.4.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR , Rıfkı ÜNAL , Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Pelin ERDOĞAN , Burak BÜYÜKKUŞOĞLU , Onur Yelda YÜKSEL C. ŞİKAYET EDEN : Re sen D. KARŞI TARAFLAR 20 1

Rekabet Kurumu Başkanlığından, (Danıştay ın İptal Kararı Üzerine Verilen) REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : SR/02 -11 (Soruşturma) Karar Sayısı : 06-29/365-94 Karar Tarihi : 24.4.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR , Rıfkı ÜNAL , Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Ali İhsan ÇAĞLAYAN, Pelin ERDOĞAN , Burak BÜYÜKKUŞOĞLU , Onur Yelda YÜKSEL C. ŞİKAYET EDEN : Re sen D. KARŞI TARAFLAR 20 1.Foça Sunta San. ve Tic. A.Ş. ( Foça Sunta ) Ilıpınar Köyü Foça -İzmir Temsilcisi: Av. Hakan ÖNCEL Bağdat Cad. 240/8 Göztepe -İstanbul 2.Köseoğlu Orman Ür. Elek. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. (Köseoğlu ) Hacılar Orga nize Sanayi Bölgesi 6. Cad. No: 6 Kayseri 30 3.Samedoğlu Orman Ürünlerini Değerl. San. ve Tic. A.Ş. (Samedoğlu ) Beydeğirmeni Mevkii Tarsus -İçel 4.Tever Ağaç San. ve Tic. A.Ş. (Tever) Yukarı Dudullu Bostancı Yolu KEYAP Çarşı Sitesi No: 14 Ümraniye -İstanbul Temsilcisi: Av. Ümit ÇOBAN 40 Bağdat Cad. Sakızağacı Sok. Aydınlar İ şhanı No: 36 D: 303 Maltepe -İstanbul 5.Teverpan Ağaç San. A.Ş. ( Teverpan ) Nüzhet Efendi Sok. No: 40/4 Kadıköy -İstanbul Temsilcisi: A rif ESİN S. Seba Cad. No: 35 Akaretler -İstanbul 06-29/365 -94 2 6.Vezir ağaç Vezirköprü Orman Ürünleri ve Gıda Tic. 50 A.Ş. ( Vezirağaç ) Pelit Arslan Kontrplak Fabrikası Halkalı Cad. No: 170 Sefaköy -İstanbul E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulu nun 25.2.2003 tarih, 03 -12/135 -63 sayılı Kararı nın iptaline ilişkin Danıştay 13. Dairesi n in 28.2.2006 tarih, 2005/5216 E. 2006/1199 K., 2005/5220 E. 2006/1201 K., 2005/5219 E. 2006/1202 K., 2005/5221 E. 2006/1200 K., 2005/5218 E. 2006/1203 K. ve 2005/5217 E. 2006/1204 K. sayılı Kararları üzerine, soruşturmaya konu yonga ve/veya lif levha üreti cisi teşebbüslerin, satış fiyatını birlikte 60 belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun u ihlal eder nitelikteki eylemlerinin yeniden değerlendirilmesi. F. İDDİALARIN ÖZETİ : Yonga levha ve/veya lif levha (MDF) piyasasında faaliyet gösteren teşebbüslerin; ayda bir ya da bazen daha değişik aralıklarla düzenlenen toplantılarda bir araya geldikleri ve bu toplantılarda yonga levha ve/veya MDF nin satış ve vade koşullarını belirledikleri, dolayısıyla yonga levha ve/veya lif levha (MDF) pi yasasında rekabeti engellemeye yönelik davranışlar içinde bulundukları iddia edilmektedir. 70 G. DOSYA EVRELERİ : Türkiye Ağaç İşleri Esnaf ve Sanatkarları Federasyonu nun, ağaç sanayii sektöründe yonga levha üretimi ile iştigal eden fabrikaların ürünlerine a ynı tarihlerde ve aynı oranlarda zam yaptıklarına ilişkin, Rekabet Kurumu kayıtlarına 15.5.2000 tarih ve 1853 sayı ile intikal eden başvurusu üzerine 21.7.2000 tarih ve D3/1/Ş.Y. -00/03 sayılı İlk İnceleme Raporu hazırlanmıştır . Söz konusu İlk İnceleme Rap orunun görüşülmesi sonucunda alınan 25.7.2000 tarih ve 00 -28/302 -171 sayılı Rekabet Kurulu Kararı ile; konuya ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun un 40. maddesinin 1. fıkrası gereğince 80 önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan önaraştırma sonucunda Kurum raportörleri tarafından hazırlanan 14.2.2001 tarih ve D3/2/P.U. -01/2 sayılı Önaraştırma Raporu Kurul a sunulmuştur. Kurul söz konusu Önaraştırma Raporunu görüşerek 27.2.2001 tarih ve 01 -10/92 -M sayı ile; Çamsan, Dekor, Devrektaş, Divapan, Düzsan, Kastamonu Entegre, Köykobir, Masstaş, Orma, SFC, Yıldız MDF, Yontaş ile Yonga Levha Sanayicileri Derneği hakkında yonga levha ve/veya lif levha satış fiyatlarını birlikte belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin (a) bendini ihlal edip etmedikle rinin belirlenmesi için Kanun un 41. maddesi 90 uyarınca soruşturma aç ılmasına karar vermiştir. Soruşturma sürecinde, 1997 -2000 yılları arasında Dernek tarafından organize edilerek yapıldığı tes pit edilen 32 toplantının 26 sına hangi üreticilerin katıldığı belirlenerek; bu toplantılarda alınan kararlara uyduğu belirlenen söz konusu teşebbüsler hakkında hazırlanan 27.2.2002 tarih ve SR/02 -1 sayılı Soruşturma Raporu nda, yonga ve/veya lif levha üreticilerinin uzun yıllardır Dernek tarafından organize edilen top lantılarda ve/veya kendi aralarında bir araya gelerek, özellikle yonga levha için fiyat, deklare ve uygulama tarihlerini 06-29/365 -94 3 belirledikleri, son yıllarda ise buna ilaveten lif levha üreticilerinin de kendi 100 aralarında bir araya gelerek lif levha fiyatını belirl edikleri ve bu toplantıların sonuçlarından Dernek i haberdar ettikleri tes pit edilmiştir. Soruşturma Raporu nda, 1993 yılından başlayan ve günümüze kadar geçerliğini kaybetmeyen bir esas anlaşma (çerçeve anlaşma) ile bunun detayları olarak kabul edilebilec ek, kısa süreler için geçerli olmak üzere fiyat ve diğer bazı koşulları belirleyen ve sonra ülkedeki enflasyon ortamında güncelliklerini kaybettikçe yenilenen bir dizi alt anlaşmaların yapıldığı; bu anlaşmalara soruşturulan teşebbüslerden çoğunluğunun munt azaman katıldığı ve uyduğu, bazılarının ise belirli koşullar yüzünden bazen uymama eğilimi gösterdiği fakat sonra yeniden gönüllü olarak ya da bir biçimde ikna edilerek uyma eğilimi 110 gösterdikleri belirtilmiş ve söz konusu teşebbüsler ile Dernek in Kanun un 16. maddesi gereğince cezalandırılmaları gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum karşısında, Dernek tarafından organize edilen toplantılara katıldığı önaraştırma sürecinde belirlenen ancak alınan kararlara uyup uymadığı eldeki bulgularla tes pit edilemed iği için haklarında soruşturma açılması önerilmemiş bulunan, - Foça Sunta Sanayi ve Ticaret A.Ş., - Köseoğlu Orman Ürünleri Elektrik İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş., - Samedoğlu Orman Ürünlerini Değerlendirme San. ve Tic. A.Ş., - Setaş Simav Orman Mahsülleri End üstri ve Tic. A.Ş., 120 - Sumaş Suni Tahta ve Mobilya Sanayii A.Ş., - Tever Ağaç San. ve Tic. İşletmeleri A.Ş., - Teverpan Ağaç San. A.Ş., - Vezirağaç Vezirköprü Orman Ürünleri ve Gıda Ticaret A.Ş. ve - Yonsan Ege Yonga Levha San. ve Tic. A.Ş. nin Soruşturma Raporu son ucunda tek bir esas anlaşma sonucuna ulaşıldığından, Kanun un 4. maddesi çerçevesinde haklarında soruşturma açılan teşebbüsler ile aynı ihlal içerisinde oldukları izlenimi edinilmiştir. 130 Soruşturma Heyeti nin, Dernek tarafından organize edilen toplantılara katılan anılan teşebbüsler hakkında, Kanun un 40. maddesi uyarınca re sen soruşturma açılması gerektiği görüşü doğrultusunda; Rekabet Kurulu nca 12.3.2002 tarih ve 02 -14/145 -M sayılı kararı ile Dernek tarafından organize edilen toplantılara katıldığı tes pit edilen anılan teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun un 40. maddesi uyarınca re sen soruşturma açılmasına karar verilmiştir. 26.3.2002 tarihinde, Kanun'un 43/2. maddesi uyarınca ilgililere soruşturma açıldığına dair bildirimde bulunularak kendilerinden 30 gün içinde ilk yazılı 140 savunmalarını göndermeleri istenmiştir. Tarafların ilk yazılı savunmaları süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Soruşturma sonucunda hazırlanan 13.8.2002 tarih ve SR/02 -11 sayılı Soruşturma Raporu Kanun'un 45/1. madde si uyarınca Başkanlıkça tüm Kurul Üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ edilmiş ve aynı maddenin 2. fıkrası gereğince taraflardan 30 gün içinde yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir. 06-29/365 -94 4 Soruşturma Raporu'nun tebliğini takiben; taraflardan her birinin K anun un 45/2. maddesi uyarınca talep ettikleri ek süre kendilerine 11.9.2002 tarihli 150 Kurul toplantısında tanınmış, ilgili teşebbüslerin yazılı savunması yasal süresi içinde en son 18.10.2002 tarihinde olmak üzere Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Soruş turma Heyeti nin hazırladığı "Ek Yazılı Görüş", Kanun'un 45/2. maddesi uyarınca, 1.11.2002 tarihinde tüm Kurul Üyeleri ve taraflara tebliğ edilmiştir. Foça Sunta, Köseoğlu, Samedoğlu, Setaş, Tever, Teverpan ve Vezirağaç ın Kanun un 45/2. maddesi uyarınca t alep ettikleri ek süre kendilerine Kurul Kararı ile tanınmıştır. Taraflardan Sumaş dışındaki 8 teşebbüsün üçüncü yazılı savunmaları yasal süreleri içinde en son 3.1.2003 tarihinde olmak üzere 160 Kurum'a intikal etmiş ve bu teşebbüslerce Kanun un 46. maddesi u yarınca, sözlü savunma toplantısı yapılması talep edilmiştir. Sumaş'ın ise üçüncü yazılı savunması Kuruma intikal etmemiş ve bu teşebbüsün sözlü savunma toplantısı yapılması yönünde talebi olmamıştır. Rekabet Kurulu'nun 9.1.2003 tarih ve 03 -03 sayılı top lantısında, yürütülen soruşturma ile ilgili olarak 18.2.2003 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmasına ve sözlü savunma toplantısına soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin davet edilmesine karar verilmiştir. Ancak, Foça Sunta, 170 Köseoğlu, Samedoğlu, Seta ş, Tever, Teverpan ve Vezirağaç'ın talebi üzerine Rekabet Kurulu'nun 17.1.2003 tarih ve 03 -05/51 -M sayılı kararı ile sözlü savunma toplantısı 21.2.2003 tarihine ertelenerek, toplantı davetiyeleri, Kanun'un 46/2. maddesi uyarınca ilgililere gönderilmiştir. 21.2.2003 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmıştır . Rekabet Kurulu 25.2.2003 tarihinde 03 -12/135 -63 sayılı nihai kararını vermiştir. 180 Gerekçeli karar taraflara 14 .5.2004 tarihinde tebliğ edilmiştir. Taraflar gerekçeli kararı 17.5.2004 tarihlerinde tebellüğ etmiş ve Danıştay da süresi içinde dava açmıştır. Danıştay 13. Dairesi, Setaş a ilişkin 25.10.2005 tarih, 2005/5 238 E. 2005/ 5173 K. sayılı, Sumaş a ilişkin 25.10.2005 tarih, 2005/50 68 E. 2005/ 5174 K. sayılı, Yonsan a ilişkin 12.7.2005 tarih, 2005 /5051 E. 2005/ 3439 K. sayılı Kararları nda; soruşturmayı yürüten Kurul üyesinin nihai karar toplantısına katılarak oy kullanmasının hukuka aykırı bulunması gerekçesiyle, 25 .2.2003 tarih, 0 3-12/135-63 sayılı Rekabet Kurulu Kararı nın davacılara ilişkin kısı mlarının iptalini hükme bağlamıştır. 190 Bunun üzerine 15.12.2005 tarih ve 05-84 sayılı Kurul toplantısında; mevcut dosya üzerinden yeniden karar verilmesini teminen gerekli hazırlık çalışmalarının yapılmasına ve konunun Kurul gündemine getirilmesine karar verilmiştir. Diğer yandan Danıştay 13. Dairesi, Foça Sunta ya ilişkin 28.2 .2006 tarih, 2005/5 216 E. 200 6/1199 K. sayılı, Köseoğlu na ilişkin 28.2.2006 tarih, 2005/ 5220 E. 2006/12 01 K. sayılı, Samedoğlu na ilişkin 28.2.2006 tarih, 06-29/365 -94 5 2005/5 219 E. 2006/12 02 K. sayılı, Tever e ilişkin 28.2.2006 tarih, 2005/ 5221 E. 2006/12 00 K. sayılı , Teverpan a ilişkin 28.2.2006 tarih, 2005/5218 E. 200 2006/1203 K. sayılı ve Vezirağaç a ilişkin 28.2.2006 tarih, 2005/5 217 E. 2006/12 04 K. sayılı K ararları nda; aynı gerekçeyle, 25 .2.2003 tarih, 0 3- 12/135-63 sayılı Rekabet Kurulu Kararı nın davacılara ilişkin kısımlarının iptalini hükme bağlamıştır. Kurul un 15.12.2005 tarih ve 05 -84/1156 -Mİ sayılı Kararı nın gereği olarak dosya üzerinde yapılan değerlendirmeler ışığında düzenlenen 17. 4.2006 tarihli yönetici özeti 18.4.2006 tarih ve REK.0.07.00.00 -110/60 sayılı Başkanlık önergesi ile Rekabet Kurulu soruşturmaya ait tüm savunma, ek savunma, sözlü savunma tutanakları, sözlü savunma toplantısının ses 210 kayıtlarının yazılı açılımı, raporlar, Danıştay ın iptal kararları, tüm dosya münderecatında yer alan bilgi ve belgeleri inceleyerek, 24.4.2006 tarih ve 06 - 29/365 -94 sayılı nihai kararını vermiştir. 2.7.2005 tarih ve 5388 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Baz ı Maddelerinin Değiştiri lmesine Dair Kanun un 5. maddesinde yer alan Soruşturma yapılmasına karar verildiği takdirde Kurul ilgili daire başkanının gözetiminde soruşturmayı yürütecek raportör veya raportörleri belirler. hükmü uyarınca alınan 13.7.2005 tarih, 05 -46/667 sayılı Kur ul kararının Soruşturma heyeti Başkanı olarak belirlenmiş bulunan Rekabet Kurulu Üyelerinin, söz 220 konusu dosyalara ilişkin nihai kararın alındığı toplantılara katılmaması gerektiği hükmünü içeren 3. maddesi doğrultusunda, 2002 yılında görev yapan Kurul ya pısının da değişmiş olduğu dikkate alınarak, o tarihte mevcut soruşturmanın Heyet Başkanlığını yürüten Kurul Üyesi Murat GENCER in görev süresinin dolması nedeniyle kurul üyeliğinden de ayrıldığından nihai karar toplantısında bulunmamıştır. H. RAPORTÖRLER İN GÖRÜŞÜ : İlgili yönetici özeti nde; soruşturma sürecinde elde edilen bilgi ve belgeler ışığında Soruşturma Raporu nda verilen sonuçlarda herhangi bir değişikliğe gidilmesine gerek olmadığı ifade edilmiştir. 230 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Paza r I.1. 1. İlgili Ürün Pazarı Halk arasında sunta (suni tahta) olarak bilinen yonga levha, genellikle lignoselülozik (selüloz içeren odunumsu) hammaddeden elde edilen yonga veya küçük parçacıkların sentetik bir reçine ya da uygun bir yapıştırıcı yardımı 240 ile ısı ve basınç altında geniş ve büyük yüzeyli levhalar haline getirilmesi ile elde edilen ve gerek mobilya yapımında gerekse başka amaçlarla kullanılan bir malzemedir. Kereste ve kontrplak üretimi için, kalın çaplı düzgün gövdeli, uzun ve fazla miktarda odun kusurları içermeyen tomrukların kullanılması gerekmekte olup bu tür hammaddelerin bulunması nispeten zor ve pahalıdır. Halbuki yonga levha üretimi için kullanılacak hammaddede bu tür özellikler aranmadığı gibi bitki artıkları bile değerlendirilebilmek tedir. 06-29/365 -94 6 Yonga levhalar birçok kullanım yeri için gerekli fiziksel ve mekanik özellikleri taşırlar; düzgün yüzeylidir, istenen kalınlıkta üretilebilir, homojen bir yapıya 250 sahiptir, çivi, vida, tutkal ve diğer malzemelerle birleştirilebilir, büyük ebatlarda üretilmiş olması işçilikten tasarruf sağlar, üst yüzey işlemleri uygulanabilir, yongaların koruyucu, yanmayı geciktiren maddelerle işleme sokulmasıyla çeşitli özellikler kazandırılabilir, işlenmesi kolaydır, masif ağaç malzemede görülen budak, çürüklük ve lif kıvrıklığı gibi kusurlar bulunmaz ve nispeten ucuzdur. Yonga levha üretiminde kullanılan hammaddelerin %90'ı odun ve lignoselülozik malzemelerdir. Bu amaçla genellikle, bakım ve aralama kesimleri ile ağaçların budanması sonunda elde edilen ince yuvar lak odunlar, 260 dal ve tepe uçları ile ağaç endüstrisi artıkları yonga levha üretiminde kullanılmaktadır. Batı Avrupa'da başlangıçta iğne yapraklı ağaç odunları (ladin, çam, köknar ve Sıtka ladini) tercih edilirken, daha sonraları ekonomik olmaları ve kolay t emin edilmelerinden dolayı kayın, huş, kavak, kızılağaç ve söğüt gibi yapraklı ağaç türleri de kullanılmaya başlanmıştır. Yonga levhalar mobilya sektörü dışında kat döşemeleri, prefabrik ev yapımı ve kapı göbeği imalatında kullanılmaktadır. MDF kelime anl amı ile orta yoğunlukta lif levha olup, ağaç liflerinin sıcakta sertleşen sentetik reçine ile birbirine kaynaştırılması suretiyle levhalar halinde 270 üretilen ahşap esaslı bir malzemedir. Yonga levhada odun, yonga (kıymık) haline getirilirken, MDF de daha da ileriye gidilerek odun, en küçük fiziksel özelliği olan liflerine kadar ayrıştırılmaktadır. Lif levhalar Türk standartlarına göre üç çeşittir. Bunlar; yumuşak, orta ve sert lif levhalardır. Orta sert lif levhalar (MDF) son 25 yıl içinde mobilya endüstrisi nde gittikçe artan bir oranda kullanılmaya başlamıştır. MDF'nin her noktasında liflerin eşit dağılması ve çok yoğun bulunuşu levhaların her iki yüzünün olduğu kadar, kenarlarının da makin e ile herhangi 280 bir kırılma olmaksızın ya da malzeme parçacıkları ara sında boşluklar ortaya çıkmaksızın işlenmesine imkan sağlamaktadır. Bu sayede MDF, masa tablaları, kapı panelleri, kenarları zırhlı ve profil yüzeyli çekmece alınları gibi parçaların üretilmesinde başarı ile kullanılmaktadır. Son derece düzgün ve homojen b ir yüzeye sahip olan MDF, gerek boyama, gerekse dekoratif folyo veya ahşap kaplamada çok iyi bir taban oluşturmaktadır. Bu özellikleri, MDF nin pek çok uygulamada masif ahşaba alternatif olarak kullanılmasına olanak sağlamaktadır. Levha endüstrileri için de kontrplak endüstrisi ve kaplama endüstrisi yüksek 290 kaliteli ve değerli odun işlemektedir. Kaliteli odunların azalması ile birlikte bu ürünlerin fiyatı da artmaktadır. Buna karşılık MDF'nin kontrplak ve hatta yonga levhadan daha düşük kalitedeki odunlarda n üretilebilmesi, masif ağaca aynı kolaylıkla işlenebilen fakat daha ekonomik bir alternatif oluşturmasına ve bunun sonucu olarak da pek çok kullanım yerinde masif ahşabın yerini almasına yol açmıştır. 06-29/365 -94 7 MDF aslında sert lif levha ile yonga levhanın üstün ö zelliklerinin kombine edildiği bir levha ürünüdür. Zira MDF üretiminde sert lif levhada olduğu gibi lifler, yonga levhada olduğu gibi de tutkal kullanılmaktadır. Liflerin kullanılması 300 yüzeylerin sert lif levha gibi düzgün ve yeknesak olmasını, tutkal kulla nılması ise levhaların dayanımının yüksek olmasını sağlamaktadır. Yonga levha ve MDF'nin laminat adı verilen ince bir melamin levha ile kaplanmış halleri suntalam ve MDFlam olarak bilinmektedir. Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere yonga levha ve MDF oldukça farklı iki üründür. Her ne kadar MDF, yonga levhanın kullanılabildiği birçok yerde ikame edilebilse de, MDF'nin daha pahalı ve daha kaliteli bir ürün olmasından dolayı, bu ikame sınırlı kalmaktadır. Bu iki ürün özellikle mobilya endüstrisinde b irbirini tamamlayan iki ayrı ürün olarak kullanılmaktadır. 310 Dolayısıyla ilgili pazar, yonga levha pazarı ve MDF pazarı olarak belirlenmiştir. I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Yonga ve lif levha firmalarının üretim tesislerinin Marmara, Orta ve Doğu Karaden iz bölgelerinde yoğunlaştığı görülse de üretilen levhalar bayiler ve toptancılar vasıtasıyla tüm Türkiye'de bu ürünleri kullanan imalatçılara ulaştırılmaktadır. Dolayısıyla ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti Sınırları Dahili olarak belirlenmiştir. 320 I.2. Haklarında Soruşturma Yürütülen Taraflar I.2.1. Foça Sunta Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Foça Sunta) 1986 yılında kurulan ve fabrikası Foça da, merkezi İstanbul da bulunan teşebbüs, yonga levha üretiminde bulunmaktadır. Firmanın yönetim kurulu üyeleri ; A. Muvaffak Bülbül (Başkan), Cüneyt Bülbül ve Sezin Bülbül den oluşmaktadır. Şirketin ortaklık yapısına Tablo 1 de yer verilmiştir. 330 Tablo:1 Foça Sunta nın Ortaklık Yapısı HİSSEDAR HİSSE ORANI (%) A.Muvaffak Bülbül 76.80 Cüneyt Bülbül 1.00 Sezin Bülbül 1.00 Şeref Atak 7.10 Zekiye Çınar 7.10 C. Sait Okray 6.10 UDAŞ 1.00 M. İzzet Özberki 0.01 TOPLAM 100.00 I.2.2. Köseoğlu Orman Ürünleri Elektrik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Köseoğlu) 1996 yılında kurulan ve Kayseri de faaliyet gösteren t eşebbüs, yonga levha üretiminde bulunmaktadır. Yönetim kurulu üyeleri ; Ahmet Köseoğlu (Başkan), Mustafa Adıgüzel ve Hüseyin Bozdemir den oluşan teşebbüsün ortaklık yapısına Tablo 2 de yer verilmiştir. 06-29/365 -94 8 340 Tablo:2 Köseoğlu nun Ortaklık Yapısı HİSSEDAR HİSSE OR ANI (%) Ahmet Köseoğlu 59.90 Mehmet Köseoğlu 10.00 Bekir Köseoğlu 30.00 Mustafa Adıgüzel 0.05 Hüseyin Bozdemir 0.05 TOPLAM 100.00 I.2.3. Samedoğlu Orman Ürünlerini Değerlendirme Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Samedoğlu) 1978 yılında kurulan teşebbüsün me rkezi ve fabrikası Tarsus/Mersin de bulunmaktadır. Çıplak yonga levha ve melaminli kaplama yonga levha üreten şirketin yönetim kurulu üyeleri ; Onur Bilgen (Başkan), Ömerül Faruk Bilgen ve Muhammet Sadık Bilgen den oluşmakta olup ortaklık yapısına Tablo 3 t e yer verilmiştir. 350 Tablo:3 Samedoğlu nun Ortaklık Yapısı HİSSEDAR HİSSE ORANI (%) Onur Bilgen 33.0 Ömerül Faruk Bilgen 33.2 Muhammet Sadık Bilgen 33.2 Hakkı Örsel 0.0 Mediha Özyiğitoğlu 0.3 Aynur Aydındağ 0.3 TOPLAM 100.0 I.2.4. Setaş Simav Orman Mahsülleri Endüstri ve Ticaret A.Ş. (Setaş) 1972 yılında kurulan merkezi ve fabrikası Simav/Kütahya da bulunan Setaş, yonga levha üretmektedir. Teşebbüsün yönetim kurulu üyeleri ; İsmail Girginoğlu (Başkan), Yusuf Koyuncuoğlu ( Bşk. Yrd. ), Nurullah Koyuncu oğlu, Hüseyin Girginoğlu, Mehmet Girginoğlu, İbrahim Aktan ve Nuri Alagül den oluşmakta olup, ilk beş büyük ortağına Tablo 4 te yer verilmiştir. 360 Tablo:4 Setaş ın Ortaklık Yapısı HİSSEDAR HİSSE ORANI (%) Hüseyin Girginoğlu 8.3 İsmail Girginoğlu 6.4 Mehmet Güzelgöl 5.7 Mehmet Girginoğlu 4.7 Zeki Kartal 4.7 Ahmet Girginoğlu 4.7 I.2.5. Sumaş Sun i Tahta ve Mobilya A.Ş. (Sumaş) 1976 yılında Edremit/Balıkesir de kurulan şirketin üretim tesisi ve merkezi de Edremit te bulunmaktadır. Yonga levha üreten ş irketin yönetim kurulu üyeleri ; H. Evin Ertür (Başkan), Dinçer Tarakçıoğlu (Bşk . Yrd.), Nüzhet Ünal, Mehmet Ciğer ve Sabit Ertür den oluşmakta olup, ortaklık yapısına Tablo 5 te yer verilmiştir. 370 06-29/365 -94 9 Tablo:5 Sumaş ın Ortaklık Yapısı HİSSEDAR HİSSE ORANI (%) H. Evin Ertür 18.1 Şule Ciğer 12.2 Ortaş Orman Ürünleri Tic. ve San. A.Ş. 7.3 Dinçer Tarakçıoğlu 5.1 Evren Ertür 7.3 Diğer 50.0 TOPLAM 100.0 I.2.6. Tever Ağaç Sanayi ve Ticaret İşletmeleri A.Ş. (Tever) Şirket 1970 yılında aile şirketi olarak İstanb ul da kurulmuştur. Gebze yakınlarında bulunan fabrikada yonga levha üretimi yapılmakta olup teşebbüsün yönetim kurulu üyeleri ; Osman Nuri Tever (Başkan), Hakan Kamil Kuroğlu (Bşk . Yrd.), İsmail Tever, İbrahim Tever, Hüseyin Tever, Mehmet Fatih Kahraman, Me hmet Arif Sözen, Seyfullah Daloğlu ve Ahmet Yaşar 380 Balıkçıoğlu ndan oluşmaktadır. Teşebbüsün ortaklık yapısına Tablo 6 da yer verilmiştir. Tablo:6 Tever in Ortaklık Yapısı HİSSEDAR HİSSE ORANI (%) Memiş Tever 5.46 Burhan Tever 4.00 Kuroğlu Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş. 25.00 İbrahim Daloğlu 6.50 Diğer 59.04 TOPLAM 100.00 I.2.7. Teverpan Ağaç Sanayii A.Ş. (Teverpan) İstanbul da 1986 yılında kurulan şirket, MDF ve yonga levha üretiminde bulunmaktadır. Şirketin yönetim kurulu üyeleri ; Salih Zeki T ever (Başkan), Mehmet Ali Tever (Bşk . Yrd.), Abdullah Tever, Dursun Ali Tever ve Yaşar 390 İlyas Temel den oluşmaktadır. Teşebbüsün ortaklık yapısına Tablo 7 de yer verilmiştir. Tablo:7 Teverpan ın Ortaklık Yapısı HİSSEDAR HİSSE ORANI Salih Zeki Tever 17.5 Mehmet Ali Tever 15.0 Abdullah Tever 8.5 Faruk Tever 8.5 Ahmet Zeki Tever 8.5 Dursun Ali Tever 7.0 Mahmut Tever 7.0 Yakup Tever 7.0 Bekir Tever 7.0 Yaşar İlyas Tever 7.0 Yusuf Tever 7.0 TOPLAM 100.0 I.2.8. Vezirağaç Vezirköprü Orman Ürünler i ve Gıda Ticaret A.Ş. (Vezirağaç) 06-29/365 -94 10 1996 yılında yapılan özelleştirmenin ardından bugünkü yapısını alan şirket 400 Vezirköprü/Samsun daki fabrikasında yonga levha üretiminde bulunmaktadır. Şirketin yönetim kurulu üyeleri ; Hasan Turan (Başkan), Fuat Turan (Bşk . Yrd.), Nihat Turan, Murat Turan ve Hasan Akça dan oluşmaktadır. Teşebbüsün ortaklık yapısına Tablo 8 de yer verilmiştir. Tablo:8 Vezirağaç ın Ortaklık Yapısı HİSSEDAR HİSSE ORANI (%) Turanlar Yapı Malzemeleri Tic. A.Ş. 47.90 Hasan Turan 17.60 Fuat Tur an 20.60 Nihat Turan 8.80 Hasan Akça 2.00 Mehmet Kuzubaş 2.00 Nedim Kınay 1.00 Ali Ceylan 0.01 TOPLAM 100.00 I.2.9. Yonsan Ege Levha Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Yonsan) 1976 yılında kurulan şirketin merkezi İzmir, üretim tesisi Manisa da olup yonga 410 levha üretiminde bulunmaktadır. Şirketin yönetim kurulu üyeleri ; Hüseyin Şairoğlu (Başkan), Zeki Şairoğlu (Bşk . Yrd.), Bedrettin Pakalın, Ömer L. Demirelli ve Serap Şairoğlu ndan oluşmaktadır. Teşebbüsün ortaklık yapısına Tablo 9 da yer verilmiştir. Tablo:9 Yonsan ın Ortaklık Yapısı HİSSEDAR HİSSE ORANI (%) Şairoğlu Orman Ürünleri A.Ş. 45.3 Şairoğlu Mobilya Nakliye Tic. San. A.Ş. 24.5 Yücelen Turizm Otomotiv San. Tic. A.Ş. 7.0 Cütaş Ltd. Şti. 6.0 Diğer 17.2 TOPLAM 100.00 I.3. Tes pit ve Deliller Gere k tarafların yazılı savunmaları, gerekse 25.7.2000 tarih ve 00 -28/302 -171 420 sayılı Önaraştırma çerçevesinde ve Rekabet Kurulu nca açılan her iki soruşturma sürecinde 4054 sayılı Kanun'un 14, 15 ve 44. maddeleri uyarınca yapılan yerinde incelemeler ve ilgilil erden bilgi isteme sonucunda elde edilen bulgular aşağıda sunulmuştur. -17.12.1993 tarihinde yapılan ve Novapan tarafından düzenlenen toplantıya Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Masstaş, Gentaş, Köykobir1, Orma, Samedoğlu, Tever, Yongapan, Yonsan, MKE Etağ, Orüs, Sumaş, Sunta, SFC nin temsilcileri katılmıştır. Dernek Genel Sekreteri tarafından toplantıya ilişkin hazırlanan özet raporda2, iç pazar durumu görüşülerek, "...İstanbul ve 430 Ankara pazarlarına mal satan firmaların 375/380 lik listeleri deklere ederek 1 MKE Etağ, Köykobir, Anadolu Sunta, mevcut durum itibariyle faaliyet göstermemektedir. 2Dernek in organizasyonuyla bir araya gelinmekte ve toplantılara ilişkin Dernek Genel Sekreteri toplantı özet raporu hazırlamaktadır. Bundan böyle özet rapor olarak anıla caktır. 06-29/365 -94 11 350/355 lik listeleri uygulamaya koydukları tesbit edildi. Bu nedenle artan maliyetler de dikkate alınarak 375 lik listeleri deklere etmeyen firmaların hemen deklere ederek 350/355 lik listeleri uygulamaya koymaları hususunda mutabakat sağlandı[ğı]..." belirtilmektedir (Belge 13). -9.9.1995 tarihinde Orma tarafından düzenlenen ve Çamsan, Devrektaş, Düzsan, Sumaş, Tever, Yongapan, Yontaş, MKE ve Orüs ün temsilcilerinin katıldığı toplantının özet raporunda katılımcıların şu kararları aldıkları görülmektedir: "...1- Fiyatların 18 mm kalınlıkta 183* 366 cm. ebatlı yonga 440 levha için 1.100.000 + KDV fiyatın 20 Eylül 1995 tarihinden itibaren tatbik edilmesine, 1.200.000 + KDV fiyatın deklere edilerek 5 Ekim 1995 tarihinden itibaren uygulanmaya alınmasına, 2 - Fiyat tespitlerinde İstanbul'daki fabrikalar ile Taşra daki fabrikalar arasındaki nakliye farkları dikkate alınarak İstanbul'daki fabrikaların birinci maddede sözü edilen fiyatlarını nakliye farkını da taşıyacak şekilde tespit etmelerine, karar verilmiştir..." (Belge 2). -6.3.1996 tarihinde yapılan ve Suntasan tarafından organize edilen toplantıya Çamsan, Düzsan, Foça Sunta, Gentaş, Masstaş, Orma, SFC, Sumaş, Suntasan, Tever, Kastamonu Entegre, Yontaş, Yonsan, MKE Etağ, 450 Samedoğlu, Teverpan ve Novapan katılmıştı r. Toplantıda iç pazar durumu nun görüşüldüğü ve 1.8 lik listelerin 25/3 de dekleresi 1.4.1996 da uygulanması konusunda fikir birliği sağlandığı belirtilmiştir (Belge 3). -15.5.1996'da yapılan ve Düzsan tarafından organize edilen toplantıya Foça Sunta, Devrektaş, Kastamonu Entegre, Anadolu Yonga, Çamsan, Masstaş, Köykobir, Yontaş, Suntasan, MKE Etağ, Gentaş ve Orma nın temsilcileri katılmıştır. Toplantı özet raporunda, toplantıda "iç pazar durumu" başlığı altında "...1.8'lik listelerin 20.5.1996'dan iti baren uygulanması, 2.0'lık listelerin 5.6.1996'da deklare edilerek 20 Haziran da uygulanması tavsiye... edildiği 460 belirtilmiştir (Belge 4). -4.12.1996 tarihinde Masstaş tarafından düzenlenen toplantı sonucunda Dernek Yönetim Kurulu nca hazırlanan faaliyet raporunda; " girdilerdeki artışlar devam ederken yurtiçi kurulu kapasitenin artmış olması nedeni ile Türkiye genelinde önemli ölçüde fiyat kargaşası yaşandığı, bu nedenlerle firmaların yeni yıla girerken satış politikalarını ciddi olarak gözden geçirmek zorunda olduğu " ifade edilmektedir (Belge 5). -8.1.1997 tarihinde İstanbul'da yapılan toplantıya ilişkin Dernek Yönetim 470 Kurulu faaliyet raporunda; bir önceki toplantıda alınan karar gereği fiyat kargaşasını önlemek amacı ile önerilen toplantının 21.1.1997 tarihinde İnegöl'de gerçekleştirildiği, toplantıya Sumaş, Foça Sunta, Serdar ve Anadolu Yonga'nın katıldığı, Setaş'ın katılmadığı belirtilmiş ve devamında şu ifadeler kullanılmıştır: "...Söz konusu toplantıda 15 Şubat ta uygulanması öngörülen fiyata kadem eli olarak geçişin sağlanması hususunda mutabakata varıldığı öğrenilerek sizlere durum 24/1/997 gün ve 8 sayılı yazımızla intikal ettirilmiştir. Bilahare yapılan temaslardan, fiyatların KDV dahil ve hariç olarak tesbiti 3 Söz konusu belge numaraları Soruşturma Raporu ndaki belge numaralarını göstermektedir. 06-29/365 -94 12 hususunda SETAŞ ile mutabakat sağlan amadığı öğrenilmiş ve piyasada beklenilen neticenin alınamadığı maalesef müşahade edilmiştir " (Belge 6). 480 -10.1.1997 tarihli Dernek eski Genel Sekreteri tarafından üyelere gönderilen sirkülerde "8.1.1997 tarihinde İstanbul'da yapılan toplantıda alınan ka rar gereği firmaların müşterilere yapacağı deklarasyon metni" sunularak "...bu deklarasyonun yeni yayınlanacak fiyat listeleri ile birlikte müşterilere gönderilmesi gerektiği..." belirtilmiştir. İlgili yazı, Dernek Giden Evrak defterinin 3 sıra numarası il e 10.1.1997 tarihinde tüm firmalara gönderilmiştir (Belge 7). -24.1.1997 tarihinde Dernek, söz konusu tarihte yapılan İnegöl toplantısının neticesini tüm firmalara göndermiştir (Belge 8). 490 -19.2.1997 tarihinde Köykobir tarafından organize edilen toplantıy a Çamsan, Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Orma, Samedoğlu, SFC, Suntasan, Tever, Teverpan, Yongapan, Yontaş, Yonsan, M.K.E. Etağ, Ayonsan4, Cisan, Pelikan ın temsilcileri katılmış olup toplantıya ilişkin olarak Dernek Genel Sekreteri tarafından hazırlanan ö zet raporda iç pazar durumuna ilişkin şu ifadeler yer almaktadır: ...Maliyet artışları ve uygulanmakta olan satış politikaları dikkate alınarak; 2,2 Mil TL/A 183 x 366, 18 mm. listelerin hemen uygulanması, 2.4 Mil TL/A listelerinde en kısa sürede yayınlan arak 1 martta uygulamaya geçilmesi, bu uygulamalarında belirli merkezlerde kontrol 500 edilmesi tavsiyeye şayan görüldü..." (Belge 9). -19.3.1997 tarihinde SFC tarafından organize edilen toplantıya, Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Gentaş, Masstaş, Köykobir, Or ma, Suntasan, Tever, Teverpan, Kastamonu Entegre, Yonsan, Ayorsan, Vezirağaç ve Köseoğlu nun temsilcileri katılmış olup toplantı özet raporunda; iç pazar durumunun görüşülerek değerlendirildiği ve "...hemen deklere edilmek ve 1/4/997 tarihinde uygulanmak ü zere, bir ay vadeli çıplak levha fiyatlarının 2.4 Mil.TL/A, Melaminlide ise B/B 3.7 Mil.TL/A. listelerin neşrinin tavsiyeye şayan olduğu tesbit edildi[ği]..." ifade edilmiştir. Anılan raporda ayrıca; "...piyasadaki fiyat 510 anarşisini önlemek bakımından İstan bul grubunun Tever, Teverpan Yongapan, Devrektaş, Suntasan (Koordinatör Tever.), Ankara ve Orta Anadolu Grubunun Yongapan, Düzsan, Masstaş, Serda Anadolu, Setaş, Yontaş, SFC, Köykobir (Koordinatör Yonsan), Güneydoğu Grubunun Samedoğlu, Yıldız ve Orma (Koor dinatör Samedoğlu.) oluşturulmasına ve grupların toplantılarının da ayrıca merkezce takip edilerek bilgi alınmasının uygun olacağına... karar verildiği ifade edilmiştir (Belge 10). -Dernek Yönetim Kurulunun 16.5.1997 tarihinde yaptığı toplantıda "...Sekt örün içinde bulunduğu ciddi durum gözönüne alınarak, problemleri ortaya koymak, 520 sorunlarla ilgili çözüm önerilerini geliştirmek; problemlere çözüm bulmak amacı ile sektörel bazda bir değerlendirme yapmak ve bu toplantıya sadece işverenlerin (tesis sahipler inin) davet edilmesine, toplantının 28.5.1997'de tertip edilmesine karar verildi[ği] ifade edilmektedir. Bu toplantıya ilişkin hazırlanan Dernek Yönetim Kurulu faaliyet raporunda, "piyasa durumu" başlığı altında "...hammaddeye OGM'ce $ a bağlı olarak ya pılacak zamlar dikkate 4 Mevcut durum itibariyle faaliyet göstermemektedir. 06-29/365 -94 13 alınarak sektörümüzce fiyat ve satış politikalarının daha dikkatli bir şekilde değerlendirilmesinin faideli olacağı..." kanısına varıldığı belirtilmiştir (Belge 11). 530 -28.5.1997 tarihinde İstanbul'da düzenlenen toplantıya Anadolu Yon ga, Cisan, Çamsan, Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Gentaş, Köykobir, Masstaş, Orma, Samedoğlu, Suntasan, Tever, Teverpan, Yongapan, Yontaş, Yonsan, M.K.E. Etağ, Ayorsan ve Vezirağaç ın temsilcileri katılmıştır. Toplantıda iç piyasaya ilişkin yapılan değerle ndirmelerde bazı firmaların devamlı olarak yaptığı kampanyalı satışların fiyat istikrarı açısından problem yarattığı belirtilmiş ve toplantı sonucunda şu kararlar alınmıştır: "...Netice olarak bölgesel özel şartlar ve farklılıklar da dikkate alınarak prens ipte: Piyasaya arz edilen ürünlerde, maliyetler dikkate alınarak asgari TABAN FİYATLARININ tesbit edilmesinin daha gerçekçi ve uygun olacağı kararlaştırıldı. Fiyat tesbitlerinde, enflasyon 540 değerlerinin mutlaka dikkate alınması gerektiği ve rakkamın da % 6 olarak tesbiti uygun mütalaa olundu. (Aylık bazda) Girdilerde tesbit edilen fiyat artışlarınında mutlaka fiyatlara intikal ettirilmesinin kaçınılmaz olduğu hususu tesbit edildi. Bu nedenlerle, mevcut maliyetler ve girdiler dikkate alınarak: 1/6/997 tarih inde deklere edilmek ve 9 Haziran 1997 tarihinde uygulanmak üzere: Standard çıplak levha TABAN fiyatının 2.750 + KDV Adet, Melaminli levhanın taban fiyatının B/B 4.100 + KDV Adet, Melaminli Desenli levha taban fiyatının 4.300 + KDV Adet olarak tesbit ve ta vsiyesine, Normal ve ince levha fiyatları ile MDF fiyatlarının bu baz taban fiyatları dikkate alınarak, firmalar arasında kurulacak diyalog ve bölgesel bazda yapılacak toplantılarla tesbit 550 edilmesinin tavsiyeye şayan olduğu Aylık % 6 fiyat artışlarınında e nflasyonla ilgili olarak dikkate alınmasına karar verildi." (Belge 12). -25.6.1997 tarihinde İstanbul'da Yontaş tarafından organize edilen toplantıya Çamsan, Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Köykobir, Masstaş, Orma, Samedoğlu, Suntasan, Tever, Yongapan, Yon taş, Ayorsan, Düzpan, Köseoğlu nun temsilcileri katılmış olup toplantıda iç pazar durumu görüşülmüş, "...Odun ve diğer girdilerdeki zamlar dikkate alınarak neticede 1 Temmuz 1997 de deklere edilmesi ve 14 Temmuz 1997'de uygulanmak kaydıyla; Standart çıplak levha (60 günlük asgari) taban fiyatının 3.000.000 + 560 KDV, İstanbul için 3.075.000+KDV, Melaminli levhada B/B 4.450.000 + KDV (İstanbul için +75.000), D/D 4.700.000 + KDV (İstanbul için + 75.000), olarak tavsiyesi uygun müt alâa edilmiştir (Belge 13). -25.6.1997 tarihli Dernek tarafından organize edilen toplantıya ilişkin notlar olduğu anlaşılan ve Yongapan'dan elde edilen belgede, piyasanın bir önceki fiyatı (2.750.000 TL.) benimsediği ve yeni fiyata geçilebileceği ifadeleri yer almaktadır (Belge 14). -25.6.1997 tarihinde yapılan toplantının değerlendirildiği 22.7.1997 tarihli 570 Dernek Yönetim Kurulu faaliyet raporunda, "...maliyet ve dolayısıyla uygulanacak satış ve fiyat politikalarımızın ciddi olarak değerlendirilmesinde zaruret... görüldüğü ifade edilm ektedir (Belge 15). -4.8.1997 de Dernek tarafından, tüm firmalara Giden Evrak 103 sıra numarası ile fiyat sirkülerlerinin gönderilmesi hakkında bir yazı yazılmıştır (Belge 16). 06-29/365 -94 14 -16.9.1997 tarihinde Isparta'da Orma tarafından organize edilen toplantıya Çamsan, Devrektaş, Köykobir, Samedoğlu, Sumaş, Suntasan, Tever, Teverpan, Kastamonu Entegre, Yontaş, Yonsan, M.K.E. Etağ katılmış olup 580 toplantının sonucunda; "...Artan maliyetler dikkate alınarak, standard çıplak levhanın 3.700 artı KDV, Melaminli B/B 5.50 0 artı KDV, Melaminli D/D 5.750 artı KDV fiyatın uygulanmasının tavsiyeye şayan olduğu, deklerenin 30/9/1997 tarihinde yapılıp uygulamaya 10 ekimde başlanılması uygun müt alâa edildi..." kararına varılmıştır (Belge 17). -22.10.1997 tarihinde İstanbul'da ya pılan ve Foça Sunta tarafından organize edilen toplantıya, Çamsan, Devrektaş, Düzpan, Düzsan, Kastamonu Entegre, Köseoğlu, Köykobir, Orma, Samedoğlu, Setaş, Sumaş, Suntasan, Teverpan, Yonsan, Yontaş ın temsilcileri katılmış olup toplantı özet raporunda; 590 "...Maliyetler dikkate alınarak 1 Kasımda deklere 10 kasımda uygulanmak üzere standard çıplak 4.000 artı KDV: Melaminli B/B 6.000 artı KDV D/D 6.600 artı KDV (taban ) fiyatlar tavsiye... edildiği ifade edilmiştir (Belge 18). -Devrektaş ev sahipliğinde düzen lenen 25.2.1998 tarihli toplantı için gönderilen davetiyede gündem maddeleri arasında iç piyasanın görüşülmesi ve satış fiyatlarının Dolar bazında belirlenebilmesi için görüşme ifadeleri yer almaktadır (Belge 19). -25.2.1998 tarihinde İstanbul da Devrekta ş tarafından organize edilen 600 toplantıya Çamsan, Devrektaş, Düzpan, Düzsan, Foça Sunta, Kastamonu Entegre, Köseoğlu, Köykobir, Orma, Samedoğlu, Sumaş, Suntasan, Tever, Teverpan, Yonsan ve Starwood katılmıştır. Toplantının özet raporunda; - Piyasada talep v arlığı ve yokluğu karşıt fikirler olarak tartışıldı. Bölgesel bazda pazar dağılımının bozulduğundan şikayet edildi. Doğru bilgi olmadığından teşhiste ve kararda doğru netice alınamadığı belirtildi. - Dernekte bir dökümantasyon merkezinin kurulması, öncelik le bir form düzenlenerek tüm firmaların, üretim, satış ve stokla ilgili bilgilerini bildirmeleri karara bağlandı. - Sn. H.Besler (SUNTASAN) detaylı bir pazar araştırılması yaptırılmasının şart 610 olduğunu, ve zamanla bu araştırmanın güncelleştirilmesini önerd i. - Sn. H.Özalp (KastEnt) Aylık toplantılara tüm imalatçıların gelmesinin şart olduğunu, önemli konuların içimizden seçilecek 3 -5 kişilik komisyonlarla olgunlaştırılıp ondan sonra umumi heyette görüşülmesinin doğru olduğunu beyan etti[ği] belirtilmiştir (Belge 20). -25.2.1998 tarihli toplantıya katılan Tever İdare Meclisi Başkanı nın notlarından toplantıda firmaların satış fiyat ve koşullarının konuşulduğu, Teverpan Yönetim Kurulu Başkanı nın ifadesinden yonga levha üreticilerinin 1977 de ilk defa olmak üzere 20 senedir toplandıkları anlaşılmakta, Sumaş 620 Yönetim Kurulu Başkanı nın herkesi serbest bırakma önerisinde bulunduğu, serbest piyasanın yeni güçler çıkaraca[ğını] belirttiği, Orma Murahhas Azası nın ise Rekabet zararlı rekabet var. Yüksek fiatla tüketiciye zarar veririz. Bundan korkmayın. 28 firma oldu ifadelerini kullandığı, Sumaş Yönetim Kurulu Başkanı nın hiç kimseyi fiata zorlayamayız , yine Starwood Yönetim Kurulu Başkanı nın da üretim kıs diyemeyiz. Şu fiatla sat diyemeyiz. 06-29/365 -94 15 TALEP nasıl arttırılır. Bu görüşmeliyiz. biçimindeki ifadeleri görülmektedir (Belge 21). -22.4.1998 tarihinde İstanbul da Kastamonu Entegre tarafından organize 630 edilen toplantıya Çamsan, Düzsan, Foça Sunta, Kastamonu Entegre, Köseoğlu, Orma, Samedoğlu, SFC, Sumaş, Su ntasan, Tever, Teverpan, Vezirağaç ve Yontaş katılmıştır. Toplantının özet raporunda, Orma Murahhas Azası nın girdilerdeki fiyat artışları, mevcut problemler dikkate alındığında sektörel olarak bir aksiyon planına ihtiyaç olduğunu ifade ettiği belirtilm iştir (Belge 22). -27.4.1998 tarihinde Suntasan'dan Hakan Besler'in Yonsan dan Hüseyin Şairoğlu, Tever den Osman Nuri Tever, Devrektaş tan M. Zeki Kulaoğlu ve Orma dan Ömer Yiğitbaşı'nın ilgilerine gönderdiği faks metninde toplantıda 640 kabul edilen listenin deklare ve uygulama tarihini bildirmelerini istemiş ve şöyle devam etmiştir: "...Olması gereken tarih Deklare 30.4.1998, Uygulama 11.5.1998, Belirtilen tarihlerde mutabık kalmamız gerekmektedir..." (Belge 23). -9.9.1998 tarihli Dernek Yönetim Kurulu faal iyet raporuna göre; Orma Murahhas Aza Yardımcısı, 12.9.1998 tarihine ertelenen toplantının bir önceki toplantıyla arasının fazla olması nedeniyle, ...piyasa koşullarının görüşülüp değerlendirilmesi amacıyla özellikle ara bir toplantının yapılması hususunu israrla..." talep etmiştir. Talep üzerine "...özellikle İstanbul piyasasında söz 650 sahibi firmalar dikkate alınarak gerekli temaslar yapılmış ", ancak toplantı gerçekleştirilememiştir (Belge 24). -12.9.1998 tarihinde Isparta da Orma tarafından organize edi len toplantıya Çamsan, Devrektaş, Divapan, Düzsan, Foça Sunta, Kastamonu Entegre, Köseoğlu, Karbir, Samedoğlu, SFC, Setaş, Suntasan, Dekor, Tever, Yıldız MDF, Yonsan, Yontaş ın temsilcileri katılmıştır. Özet raporda; piyasadaki durgunluk, fiyat istikrars ızlığı, haksız rekabet koşulları, gittikçe artan; özellikle MDF ithalatı üzerinde önemle durularak... değerlendirildiği, 17.9.1998'de İstanbul'da bölgesel bazda toplantı yapılması kararlaştırıldığı, ancak 660 toplantının yapılamadığı belirtilmiştir (Belge 25) . -7.10.1998 tarihinde İstanbul'da Setaş tarafından organize edilen toplantıya Çamsan, Devrektaş, Divapan, Düzsan, Foça Sunta, Kastamonu Entegre, Köseoğlu, Karbir, Masstaş, Orma, Samedoğlu, SFC, Sumaş, Dekor, Tever, Teverpan, Yonsan, Yontaş ın temsilciler i katılmıştır. Özet raporda belirtildiği üzere; ...bölgesel bazda sorunların tartışılarak çözüm yolları aranmasının şart olduğu görüşünde birleşildi... ...İstanbul Grubu (Tever, Teverpan, Devrektaş, Suntasan, Kastamonu Entegre/Yongapan, Orma, Düzsan ve Yo nsan),... Ankara Grubu (Devrektaş, Düzsan, Masstaş, Yongapan, Yontaş, Karbir ve 670 Setaş), ...İnegöl Grubu (Starwood, Sumaş, Setaş, Yongapan, Foça Sunta, Anadolu ve İlkersan) ve Köseoğlu. ile Samedoğlu firmalarının oluşturacağı grubun toplanmalarına karar ver ilmiştir (Belge 26). -7.10.1998 tarihinde yapılan toplantıya katılan Devrektaş Genel Müdürü'nün notlarından toplantıda firmaların satış fiyatı ve koşullarının konuşulduğu, 06-29/365 -94 16 bölgesel toplantı tarih ve katılımcılarının belirlendiği görülmekte; ayrıca bir önceki Isparta Orma toplantısında fiyatlara ilişkin karar alındığı, bu karara uyulup uyulmadığının tartışıldığı anlaşılmaktadır (Belge 27). 680 -Dernek Başkanı'nın üyelere gönderdiği 15.10.1998 tarihli toplantıya ilişkin davetiyede şu ifadeler kullanılmıştır: " toplantılarımızda müşterek hareket etme yönünde karar alamama noktasına gelinmiştir...Enflasyon rakamları ortada iken nerede ise bir yıldır aynı fiyatla mal satılmasının her gün artan maliyetlere rağmen önümüze konulan hayali kârların hesabını sormadık. Bizim sorunlarımızı kendimizden başka kimsenin çözemeyeceğini bildiğimiz halde birlik ve beraberlik unsurunu hiçe saydık...lütfen geliniz olayları beraber tartışalım, çözüm önerilerini, otokontrol sistemlerini kendimiz tespit edelim. toplantıya kendiniz k atılınız. Şayet bu mümkün olmaz ise sizi ve şirketinizi tam olarak temsile yetkili, sizin adınıza karar verebilecek, sözü ve kararları sizi 690 bağlayacak bir temsilcinizin toplantımıza katılmasını tekrar rica ederim. " İlgili yazı, Dernek kayıt defterinin 93 sıra numarası ile tüm firmalara gönderilmiştir (Belge 28). -20.10.1998 tarihli Dernek Yönetim Kurulu faaliyet raporunda, 13.10.1998'de İstanbul Grubu olarak yapılması planlanan toplantıya Tever, Teverpan, Devrektaş, Orma ve Düzsan iştirak etmiştir. Yonga pan temsilcisinin yerine gönderdiği şirket çalışanının "...toplantıya dinleyici olarak katılmak üzere görevlendirildiğini, herhangi bir konu üzerinde görüşmek ve karar almak yetkisinin olmadığını..." beyan etmesi üzerine yapılamadığı belirtilmiştir. Aynı 700 nedenle Ankara Grubu nun toplantısı da iptal edilmiş, diğer bölgesel toplantıların yer ve zamanı da tes pit edilememiştir (Belge 29). -21.10.1998 tarihinde İstanbul'da Teverpan tarafından organize edilen toplantıya, Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Kastamonu Entegre, Köseoğlu, Masstaş, Orma, Samedoğlu, Sumaş, SFC, Suntasan, Dekor, Tever, Vezirağaç, Yonsan, Yıldız Sunta, Yontaş ve Divapan ın temsilcileri katılmıştır. Özet raporda; ...otokontrol sisteminin dernekçe kurulması üzerinde duruldu. Bölgesel bazda top lantılara devam zaruretine işaret edildi. Otokontrolün öncelikle bölgesel bazda sağlanmasına işaret edildi... ifadesi görülmektedir 710 (Belge 30). -11.11.1998 tarihinde İstanbul'da Masstaş tarafından düzenlenen toplantıya Düzsan, Foça Sunta, Gentaş, Köseoğl u, M.K.E. Etağ, Orma, Sumaş, Suntasan, Tever, Teverpan, Yonsan ve Yontaş ın temsilcileri katılmıştır. Özet raporda; ...bölgesel toplantılara devam edilmesi gerektiğine işaretle, önümüzdeki hafta İstanbul gurubunun toplanması... na karar verildiği ifade edilmiştir. Orma Murahhas Azası, ...Dernekte genel durumu da kontrol edebilecek bir reorganizasyona gidilmesi gereğini... vurgulamıştır (Belge 31). 720 -3.2.1999 tarihinde İstanbul'da SFC tarafından organize edilen toplantıya Çamsan, Devrektaş, Foça Sunta, Ka stamonu Entegre, Köseoğlu, Masstaş, Orma, Samedoğlu, Dekor, Tever ve Teverpan ın temsilcileri katılmıştır. Toplantı özet raporuna göre; 10 Şubat 1999 tarihinde bölgesel bazda değerlendirme yapılmak üzere Kastamonu Entegre, Orma, Tever, Yonsan, Dekor ve Dev rektaş yetkililerinin toplanması karara bağlanmıştır (Belge 32). 06-29/365 -94 17 -2.3.1999 tarihli Dernek Yönetim Kurulu Faaliyet Raporuna göre 10 Şubat 1999 tarihinde Orma, Tever ve Kastamonu Entegre teşebbüslerinin temsilcileri bir araya gelmiştir. Raporda ...Toplant ıda bölgesel bazda sorunlar dile 730 getirilerek değerlendirilmiş bulunmaktadır... ifadesi yer almaktadır (Belge 33). -3.3.1999 tarihinde İstanbul da Yonsan tarafından organize edilen toplantıya Divapan, Düzsan, Foça Sunta, Gentaş, Kastamonu Entegre, Köseoğl u, Karbir, Masstaş, M.K.E. Etağ, Orma, Samedoğlu, SFC, Sumaş, Dekor, Tever, Teverpan, Vezirağaç ve Yıldız Sunta nın temsilcileri katılmıştır. Toplantı özet raporunda, ...bölgesel toplantıların faydası nedeni ile devamına karar verildi... ibaresi bulunmak tadır (Belge 34). -Divapan Yönetim Kurulu Üyesi nin 3.3.1999 tarihli toplantıya ilişkin 740 notlarından toplantıda katılımcı firmaların uygulama fiyatlarının konuşulduğu anlaşılmaktadır. Toplantıda Orma Satış Bölüm Başkanı na her ay düzenli liste gönderilmesi ne ve bir sonraki haftada MDF toplantısı yapılmasına karar verildiği belirtilmektedir. Belirlenen fiyatlar ...10 Mart ta herkes, 15 Mart ta Yongapan A.Ş. (Kastamonu Entegre A.Ş.) listeleri deklare edecek. Öneri 1:Sunta (çıplak) 6.250.000, B/B 10.000.000, D/D 11.000.000. Öneri 2:Sunta (çıplak) 7.000.000. B/B 11.000.000, D/D 12.000.000... şeklindedir (Belge 35). -Kastamonu Entegre den elde edilen ve belge üzerindeki fiyatlardan 3.3.1999 750 tarihli toplantıya ait olduğu tahmin edilen notlardan toplantıda firm aların satış fiyat ve vadelerinin konuşulduğu ve bölgesel toplantılar yapıldığı anlaşılmaktadır (Belge 36). -11.3.1999 tarihinde Orma Murahhas Aza Yardımcısı'nın Sumaş Yönetim Kurulu Başkanı na gönderdiği yazıda şu ifadeler kullanılmaktadır: Evin Bey, Kayseri Palmiye Orman Ürünleri İzmir teklifi 3.826.000. -TL+KDV nakit 10 milyar için, vadeli satış 4.500.000. -TL+KDV Vade 31.05.1999(1.83*3.66 için) şartlı teklifleriniz verdiğimiz mücadeleyi zayıflatmaktadır. İşbirliğine ihtiyacımız var, ilginiz ricasıyla... . Sumaş Yönetim Kurulu Başkanı cevap yazısında, sözü 760 edilen fiyatların gerçek olmadığını, bunların yanlış bilgilendirilmeden kaynaklandığını belirtmiştir (Belge 37). -11.3.1999 tarihinde Orma Murahhas Aza Yardımcısı'nın Vezirağaç Satış Müdürü ne gönderdi ği yazıda şu ifadeler kullanılmaktadır: 4.000.000. -TL + kDV (Teklif edilen Yener Ticaret/Osmaniye) YL Kayseri ye sattığınız bilgileri piyasaları tedirgin etmektedir. Fiyat birlikteliği davetimizi yenilemek istiyoruz. Bizler işbirliğine hazırız. . 15.3.199 9 tarihinde Vezirağaç Genel Müdürü Kayseri ye satışlarının olmadığını, yanıltılmış olabileceklerini belirterek, Orma firmasının satış uygulamalarından şikayet etmiştir. Ayrıca şunları ifade 770 etmiştir: Bedeli çok önceden alarak Antep yöresine yapmış olduğum uz bir satışın son sevk ıyatları esnasında Sn. Onur Bilgen ile yapmış olduğum telefon görüşmesinden haber almış olduğum Orma -Samedoğlu -Köseoğlu fiyat birlikteliğine hemen yapmış olduğumuz fiyat artışı ile saygı gösterdiğimizi düşünüyorum. 06-29/365 -94 18 Fiyat birlikteliğ imiz hususunda, sektörümüzün kalitesiyle, markasıyla kendini ispatlamış bir firmasıyla böyle bir birliktelikten daima memnuniyet duyacağımızı ve bu mutabakata taraflar da uyduğu müddetçe harfiyen uyacağımızı bilmenizi isterim. (Belge 38). 780 -6.4.1999 tarih li Dernek Yönetim Kurulu Faaliyet Raporunda, bir önceki toplantıda alınan karar gereği 10.3.1999 tarihinde Orma nın İstanbul irtibat bürosunda bölgesel toplantı yapıldığı ve toplantıya Orma, Devrektaş, Tever, Suntasan -Dekor, Yonsan ve Foça Sunta nın katıld ığı, Kastamonu Entegre nin katılmadığı ifade edilmektedir (Belge 39). -7.4.1999 tarihinde Çamsan tarafından organize edilen toplantıya Çamsan, Devrektaş, Düzsan, Foça Sunta, Kastamonu Entegre, Orma, Samedoğlu, Sumaş, Dekor, Tever, Vezirağaç, Yıldız MDF, Y onsan ve Starwood un 790 temsilcileri katılmıştır. Toplantı özet raporunda; ...19.3.1999'da yapılan İstanbul da yapılan bölgesel bazdaki toplantı ile ilgili olarak durum değerlendirmesi yapıldı... ...MDF üreticilerinin bir araya gelerek MDF üretimi ile ilgili bir değerlendirme toplantısı yapılması hususunda mutabık kalındı(ğı), bu toplantının Dernek koordinatörlüğünde .. gerçekleştirilmesinin beklen[diği] " belirtilmiştir (Belge 40). -Yıldız MDF Yönetim Kurulu Başkanı'nın ajandasındaki notlardan da 7.4.1999 tarihinde yapılan toplantıda firmaların satış fiyat ve koşullarının görüşüldüğü anlaşılmaktadır (Belge 41). 800 -21.4.1999 tarihinde Orma Murahhas Aza Yardımcısı'nın Vezirağaç Yönetim Kurulu Başkanı na gönderdiği yazıda şu ifadeler kullanılmaktadır: MKYL de özellikle Kayseri bölgesinde alt listelerden satış yapıldığı, vadeler ve birim fiyatlarda piyasalarda olumsuz referans olabilmektedir. .. Fayda ortaktır. ..Rekabet kavgasını bu kadar aşağıda tutmanın kimseye faydası yok diye düşünüyorum. ..Uygulamalarınız k apsamında göstereceğinizi umduğumuz hassasiyet ve ilgiye şimdiden teşekkür ediyoruz. (Belge 42). -28.4.1999 tarihinde İstanbul da Divapan tarafından organize edilen toplantıya 810 Devrektaş, Foça Sunta, Gentaş, Kastamonu Entegre, Köseoğlu, Masstaş, Orma, SFC , Dekor, Tever, Teverpan, Yonsan ve Yontaş ın temsilcileri katılmıştır. Toplantı özet raporunda; SFC temsilcisinin "...İstanbul'da Kastamonu Ent. A.Ş. - SFC A.Ş. - Yıldız Sunta A.Ş. - Divapan A.Ş. ve Çamsan A.Ş. katılımı ile yapılan MDF üreticilerinin toplant ısı hakkında detaylı açıklamalarda... bulunduğu belirtilmiştir (Belge 43). -Divapan Yönetim Kurulu Üyesi nin notlarından 30.8.1999 tarihli toplantıda fiyat konuşulduğu anlaşılmaktadır (Belge 44). 820 -Divapan Yönetim Kurulu Üyesi nin ajandasında yer alan 2. 10.1999 tarihli Isparta toplantısına ilişkin notlarında, fiyat konusunda alınan karar aşağıdaki gibidir: ...Ç ıplak 9 000 000 vade 60 gün, B/B 14 000 000 vade 60 gün, vadeden geri dönüş aylık %7, Deklare tarihi 8.10.1999, Tatbik tarihi 15.10 dan 20.10 a ka dar... Ayrıca notlarda B/B 12.500.000 uygulamasının olumlu sonuç verdiği belirtilmiştir (Belge 45). 06-29/365 -94 19 -Yongapan Genel Müdür Yardımcısı nın eski Genel Müdüre sunduğu 2.10.1999 tarihli toplantıda zam kararı alındığı ifade edilerek yeni satış fiyatları belirt ilmiştir (Belge 46). 830 -2000 yılı başında yapılmış bir toplantıya ait Dernek Genel Sekreteri nin notlarında 1999 yılı değerlendirmesi yapılmıştır. Notlarda yer alan şu ifade, fiyat tes pitine yönelik rekabet ihlallerinin bilinçli olduğunu göstermesi bakımınd an önemlidir: ...Levhaya zam yaparsanız rekabet yasası ve tüketici dernekleri bizi batırır. Belli bir rakam[a] %2 koyarak açık vermeden devam... . Söz konusu notlardan ayrıca Orma Murahhas Azası nın şu ifadeleri kullandığı görülmektedir ...Sektör iyi dur umdadır. Önümüzdeki yılın mesken problemi inşaat sektörü canlanaca[ktır]. 2000 e girmeden önce kaybedilen %30[u] zamla fitleyelim ve maliyetleri yakalayalım... (Belge 47) 840 -2.2.2000 tarihinde İstanbul da Düzsan tarafından organize edilen toplantıya Devrek taş, Düzsan, Foça Sunta, Gentaş, Kastamonu Entegre, Masstaş, Samedoğlu, Sumaş, Tever, Teverpan ve Yontaş ın temsilcileri katılmıştır. Toplantı özet raporundan, ...bölgesel bazda toplantılar düzenlenmesi kararlaştırıldı[ğı]... anlaşılmaktadır (Belge 48). -Yukarıda yer verilen karar gereği ...İstanbul Grubu olarak 15 Şubat ya da 16 Şubat 2000 tarihinde İstanbul da Dernek Merkezinde... toplanılmasına karar verilmiş ve 9.2.2000 tarihinde yazılan yazıyla Dernek tarafından tarihin 850 belirlenmesi için İstanbul Grubu üyelerinden uygun tarihi seçmeleri istenmiştir (Belge 49). -Dekor Şirket Müdürü'ne ait ajandanın 17.2.2000 ve 18.2.2000 tarihli sayfalarında yer alan notlardan, 15.2.2000 veya 16.2.2000 tarihinde toplantı yapıldığı ve firmaların satış fiyat ve koşul larının konuşulduğu anlaşılmaktadır (Belge 50). -1.3.2000 tarihli toplantıya ilişkin Dernek Genel Sekreteri nin notlarında İnegöl ve mobilya üreticilerinin Rekabet Yasası gereği şikayet ettikleri, Odalar 860 Birliğinin firma bazında savunma istediği, ayda b ir toplanılması hususu Rekabet Kurulu na Odalar Birliği tarafından şikayet edilirse hep bir ağızdan cevap yazılacağı belirtilmiştir. Notlardan toplantıya katılan firmaların uyguladıkları fiyatların konuşulduğu anlaşılmaktadır. Fiyatlar konusunda alınan k arar; ...1.83x3.66 çıplak 10.200.000, 2 ay vade, B/B 15.740.000, D/D 17.000.000 aylık vade farkı %4.. . Ayrıca notlarda ...Tatbiki olmuş olması lazım. 3 -5 gün mal yollamayın. Bayramdan sonra bir tek bu liste uygulanacak... ifadesi görülmektedir. İlave olarak söz konusu notlarda Yıldız MDF Yönetim Kurulu Başkanı nın, ...Kendi içimizde bir sorgulama yapıp kanaatkar olalım. Fiyatları belli bir oranda tutalım şeklinde görüş bildirdiği 870 anlaşılmaktadır. Bu hususların yanı sıra Kasım ayında (1999) çıplak su ntanın 11.000.000 TL den, B/B melamin kaplamanın 17.000.000 TL den satılmasına, aylık vadenin %8 den %4 e düşürülmesine karar verildiği, ancak fiyatların oturmadığı belirtilmiştir (Belge 51). 06-29/365 -94 20 -Yine aynı toplantıya ilişkin olarak Divapan Yönetim Kurulu Üye si nin notları da fiyatların konuşulduğunu ve Rekabet Kurumu ndan savunma yazısı istenmesi halinde hemen cevap verilmemesi kararının alındığını teyi t eder niteliktedir (Belge 52). 880 -22.5.2000 tarihli toplantıya katılan Divapan Yönetim Kurulu Üyesi'nin ajandasındaki notlar da, toplantıda firmaların satış fiyat ve koşullarının görüşülerek 10 Haziran 2000 tarihinde uygulanacak olan çıplak yonga levha ve melaminli levha satış fiyat ve vade koşullarının belirlendiğini teyit etmektedir (Belge 53). -Orma İstihsal Müdürü tarafından Murahhas Aza Yardımcısı'na sunulan 23.5.2000 tarihli yazıda; 22.5.2000 tarihinde Dernek tarafından organize edilen toplantı hakkında bilgi verilmiştir. Yazıda, toplantıda 1.83 x3.66 m 18 mm levha için belirlenen fiyat ve vade koşulları, d eklarasyon ve uygulama 890 tarihi ve geri dönüş oranları hususunda karar alındığı, firmaların durumdan memnun olduğu, satışların iyi olduğunu bildirdiği belirtilmiştir (Belge 54). -Divapan Yönetim Kurulu Üyesi nin ajandasında yer alan 20.6.2000 tarihli toplan tıya ilişkin notlarda, fiyat konusunda alınan kararın şu şekilde olduğu görülmektedir: ...Sonuç: B/B 16 000 000 yeni liste nakit, D/D 17 850 000 yeni liste nakit, çıplak 10 700 000 yeni liste nakit, 26 Haziran deklare, 10 Temmuz uygulama... Notlarda ayr ıca Orma nın 10 Temmuz da uygulayacağı fiyatlar ...2 ay B/B 17.500.000, Peşin B/B 16.750.000, D/D 19.200.000... olarak belirtilmiştir (Belge 55). 900 -Divapan Yönetim Kurulu Üyesi'nin ajandasındaki notlardan 26.7.2000 tarihli toplantıda firmaların peşin ve vadeli satış fiyatlarının konuşulduğu anlaşılmaktadır. Notlarda ...çıplak 10.700.000, B/B 16.300.000, nakit fiyatlarının tatbik edilmediği, (ilaveten) D/D 17.800 -18.000 biçiminde acil olarak tatbiki kararlaştırıldı. 1.04 aylık vade farkı... ifadeleri ye r almaktadır (Belge 56). -Çamsan Danışmanı'nın Yönetim Kurulu Başkanı'na gönderdiği 11.9.2000 tarihli iç yazışmada, "9.9.2000 tarihinde Isparta'da yapılan Yonga Levha 910 Sanayicileri Derneği toplantısında 15.9.2000 tarihinde deklare edilecek yeni fiyatların çıkarıldığı" bildirilmiştir. Buna göre fiyatlar; ...çıplak yonga levha, 183x366, peşin 11.000.000, 2 ay vadeli 11.900.000, B/B Sunta -Lam 183x366 peşin 16.500.000, 2 ay vadeli 18.250.000, D/D Sunta -Lam 183x366 19.000.000, 2 ay vadeli 19.950.000... olarak tespit edilmiştir (Belge 57). -Yongapan Genel Müdür Yardımcısı'nın Genel Müdüre sunduğu 16.11.2000 tarihli Dernek tarafından organize edilen toplantının raporunda; ...iç piyasanın görüşüldü. Piyasanın giderek durmakta olduğu belirlendi. Müşterek bir fiya t uygulaması üzerinde durulmadı. MDF ve MDFLAM'larda bir sorun olmadığı... 920 ifade edilmiştir (Belge 58). -Dekor Şirket Müdürü'ne ait ajandadan 15.12.2000 tarihinde toplantı yapıldığı ve toplantıda satış fiyatı ve koşullarının konuşulduğu anlaşılmaktadır (Belge 59). 06-29/365 -94 21 -24.1.2001 tarihinde İstanbul da Yontaş tarafından organize edilen toplantıya katılan firma temsilcilerinin toplantı notlarında, firmaların satış fiyatları ve vadelerinin konuşulduğu görülmektedir (Belge 60). 930 -25.1.2001 tarihli yazıda Yıldız MDF İstanbul temsilcisi, Yönetim Kurulu Başkanı na 24.1.2001 tarihinde yapılan toplantı hakkında rapor sunmuştur. Yazıda, toplantıya Masstaş, Samedoğlu, Yontaş, Orma, Kastamonu Entegre, Tever, Teverpan, Vezirağaç, Yonsan, Köseoğlu, Çamsan, Suntasan, Düzsan , Divapan ve Devrektaş temsilcilerinin katıldığı belirtilmektedir. İlgili metinde ayrıca ...Rekabet Kurumu tarafından yapılacak denetlemelere herkesin dikkatli davranması, yazılı kayıtların imhası ve yapılacak beyanlara dikkat edilmesi... ibaresi bulunma ktadır (Belge 61). -25.1.2001 tarihinde yapılan görüşmede Dernek Başkanı, mutad olmamakla 940 birlikte ayda bir toplandıklarını, toplantıların klasik gündemini sektörün sorunlarını oluşturduğunu, gündemlerinin birinci maddesinin odun fiyatı olduğunu, ikinci o larak tutkalın fiyat ve kalite değişikliklerini görüştüklerini ve faturasız satışlar nedeniyle sektörde haksız rekabet yaşandığını belirtmiştir. Sektörde ciddi biçimde fiyat kargaşası yaşandığını ve değişik vadelerde mal satıldığını ifade eden Başkan, Dern ek olarak fiyat istikrarına yönelik koordinatörlük yapılmadığını dile getirmiştir (Belge 62). -Çamsan Pazarlama Müdürü nün, pazarlama şirketlerinin yetkililerine yazdığı 1.3.2001 tarihli raporda; Dernek tarafından organize edilen aylık toplantıda 950 Ham sun ta, 13 000 000 TL + KDV (60 günlük ödeme ile), B/B suntalam 19 750 000 TL + KDV (60 günlük ödeme ile), D/D suntalam, 23 000 000 TL + KDV (60 günlük ödeme ile). Yukarıdaki fiyatlara prensip olarak ulaşılmıştır. kararlarının alındığı bildirilmektedir. Ayrıc a ilgili toplantıda MDF fiyatlarının da konuşulduğu ...Yongapan firması bayram tatili sonrasında MDF ve MDF lam satışlarında $ kuruna %15 zam yapmayı düşündüklerini ancak bayram sonrası MDF üreticileri ile bir toplantıya hazır olduklarını belirtmişlerdir . ifadesinden anlaşılmaktadır (Belge 63). -Samedoğlu nun gelen evrak kayıt defterinden 5.10.2001 tarihinde Yonsan ın 960 fiyat listesini gönderdiği anlaşılmaktadır (Belge 64). -Samedoğlu nun gelen evrak kayıt defterinden 10.1.2002, 3.4.2002 tarihlerinde Yon san ın; yine 3.4.2002, 7.5.2002 ve 3.6.2002 tarihlerinde Setaş ın fiyat listelerini gönderdikleri anlaşılmaktadır (Belge 65). -18.6.2002 tarihinde yapılan görüşmede Setaş Genel Müdür Muavini, yonga levha sektöründe arz fazlası olduğunu, fabrika sayısının çok olmasından dolayı firmalar arasında kıyasıya rekabet olduğunu, fiyat listelerinin şirket yönetim kurulunca belirlendiğini, Dernek tarafından organize edilen 970 toplantılardan sadece 3 üne katılabildiklerini, İstanbul a uzaklık ve iş yoğunluğu nedeniyle to plantılara katılamadıklarını ve Dernek ile ilişkilerinin odun tahsisi ile sınırlı olduğunu belirtmiştir (Belge 66). 06-29/365 -94 22 -19.6.2002 tarihinde yapılan görüşmede Yonsan Yönetim Kurulu Başkanı, üretimlerinin %80 ini doğrudan bazı mobilya üreticilerine sattıkların dan dolayı 1.83x3.66 m 18 mm den daha çok farklı kalınlıklarda üretim gerçekleştirdiklerini, genel olarak yayımladıkları liste fiyatından daha ucuza sattıklarını, sektörde rakip firmaların birbirleriyle ticari ilişkilere girmeleri doğal sayılabilecek uygul amalar olmamakla birlikte, kişisel dostluk ilişkilerinden 980 dolayı Starwood, Sumaş ve Divapan a zaman zaman fason empreyenli kağıt ürettiklerini, Dernek tarafından organize edilen toplantılara kendilerine yarayacağını düşündükleri takdirde katıldıklarını, to plantılara katılma nedenlerinin genellikle odun tahsisine ilişkin olduğunu, diğer yandan Dernek yönetim kurulu üyesi olması ve ailevi nedenlerle İstanbul a gittiğinde toplantılara katıldığını, sektörde en büyük sorunun kayıt dışılık ve kalitesiz üretim gib i nedenlerle eşit rekabet şartlarının bulunmaması olduğunu belirtmiştir (Belge 67). -20.6.2002 tarihinde yapılan görüşmede Foça Sunta Genel Müdürü, kaplama 990 tesisi olmayan tek firma olduklarını, ebatlarının genelde talep edilen ebatlardan farklı olduğunu, fiyat listesi yayımlamadıklarını ve firmanın Yönetim Kurulu Başkanının aynı zamanda Dernek Başkanı olması nedeniyle Dernek tarafından organize edilen toplantılara kendisinin katıldığını belirtmiştir. (Belge 68). -25.6.2002 tarihinde yapılan görüşmede Köse oğlu Genel Koordinatörü, 2001 yılı sonu itibariyle halen üretim yapmadıklarını, Dernek üyeliklerinin asıl amacının odun tahsislerinde firmaya yakın yerlerden odun alabilmek, sektördeki gelişmeleri takip edebilmek olduğunu, tahsislerin önemini yitirmesi 1000 ve faaliyetlerini durdurmaları nedeniyle firma sahibinin Dernek toplantılarına katılmadığını belirtmiştir. Firmanın kuruluş aşamasında odun tahsisi konusunda sıkıntılar yaşandığını, firmaya uzak orman işletmelerinden odun tahsis edildiğini, nakliye dolayısıyl a bu durumun kendilerine maliyet dezavantajı olarak yansıdığını vurgulamıştır (Belge 69). I.4. Savunmalar ve Değerlendirilmesi Tarafların soruşturmaya ilişkin tüm savunmaları, ek savunmaları ve sözlü savunma tutanakları incelenerek aşağıda değerlendirilm iştir. Tekrardan 1010 kaçınmak için tarafların benzer savunmaları birlikte değerlendirilmiş, teşebbüslerin varsa kendilerine özgü savunmaları ayrıca ele alınmıştır. I.4.1. Savunmalardaki Benzer İtirazlar ve Bunların Değerlendirilmesi I.4.1.1. 5.5.1998 Öncesin e İlişkin Belgelerin Kullanılması Savunmalarda, Soruşturma Raporu nun dayandığı en önemli belgenin 17.12.1993 tarihli belge olduğu ve bu dönemde 4054 sayılı Kanun un henüz mevcut olmaması nedeniyle bu belgenin aynı Kanun a aykırılığının ileri 1020 sürülemeyece ği ifade edilmektedir. Bu itiraza paralel olarak Soruşturma Raporu nda kullanılan belgelerin 24 tanesinin 4054 sayılı Kanun un uygulamasının bulunmadığı döneme rastladığı, ayrıca bu belgelerdeki konuların 5.5.1998 tarihi ertesinde etkilerinin görülmediği v e geriye kalan 06-29/365 -94 23 belgelerin büyük bir bölümünün Orma'nın piyasa lideri olarak fiyat deklarasyonları olduğu ileri sürülmektedir. Elde edilen belgelerin her biri bir anlaşma olarak nitelendirilmediği gibi bu belgelerin birbirlerinden bağımsız anlaşmalara işa ret ettiği de öne sürülmemektedir. İddia, soruşturmaya taraf teşebbüslerin 1993 yılından 1030 başlayan ve günümüze kadar devam eden tek bir çerçeve anlaşma ile bu anlaşmanın uygulanmasını gösterir mutabakatlar dahilinde hareket ettikleri yönündedir. Bu anlaşma düzeni çerçevesinde 17.12.1993 tarihli belge, teşebbüslerin aralarındaki rekabeti kısıtlama konusundaki temel mutabakatı, diğer belgeler ise bunun hayata geçirilebilmesinin ayrıntılarını düzenlemektedir. Elde edilen belgeler; teşebbüslerin her ay düzenli olarak yaptıkları toplantılar ile fiyat belirlediklerini ve anlaşmanın süreklilik arz ettiğini göstermekte, bu yönüyle de bir bütün teşkil etmektedir. Dolayısıyla 1993 yılından başlayarak, 1040 4054 sayılı Kanun un yürürlüğe girdiği ve uygulamaya başlandığı ta rihin çok ötesine diğer bir deyişle günümüze kadar süreklilik arz eden bir anlaşmaya işaret eden belgelerden bir kısmının 5.5.1998 tarihinden öncesine ait olmaları nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması hukuken doğru bir yaklaşım değildir. 5.5.1998 tarih inden öncesine ait belgeler soruşturma konusu eylemin eskiden beri uygulana gelen, gelenekselleşmiş bir durum olduğunu ortaya koymakta ve elde edilen 5.5.1998 tarihinden sonrasına ait belgelerle birlikte bütünün parçalarını oluşturmaktadır. I.4.1.2. Fiili Tespit 1050 Savunmalarda , yapılan toplantılarda belirlenen fiyatların uygulanıp uygulanmadığının, bunların fiyat listelerine yansıyıp yansımadığının ve faturalar temel alınarak benzer fiyatların uygulanıp uygulanmadığının incelenmediği iddia edilmiştir. Yerinde incelemeler sırasında siparişlerin nasıl alındığı ve alınan siparişlerin nasıl faturalandığına ilişkin olarak elde edilen bilgiler doğrultusunda firmaların kullandıkları muhasebe programlarının ve çalışma yöntemlerinin birbirlerinden farklı olduğu anl aşılmıştır. Bunun yanı sıra fiyat listeleri ile sipariş formu ve 1060 faturalarda yer alan fiyatların birbirleriyle uyumlu olup olmadıklarının tes piti için gerekli geçmiş tarihli listelerin ve sipariş formlarının teşebbüsler tarafından saklanmadığı ve bunlara i lişkin bilgilerin muhasebe formlarına aktarılmadığı görülmüştür. Bu çerçevede standart veri elde etmenin güçlüğünün yanı sıra, sektör temsilcileriyle yapılan görüşmelerde elde edilen ve aşağıda sıralanan nedenlerden dolayı faturalardan toplantılarda belirl enen fiyatlara uyulup uyulmadığına ilişkin sağlıklı bir bilgiye ulaşılamayacağı sonucuna varılmıştır. Fiyat listeleri ile faturalarda yer alan fiyatların farklılaşma nedenleri şunlardır: 1070 - Ebat ve renkleri yüzünden müşteri tarafından talep edilmeyen mam uller elden çıkarılabilmeleri için, normal liste fiyatından farklı fiyatlardan satılabilmektedir. Örneğin, pek satılmayan, az talebi olan D/D suntalamların B/B suntalam fiyatına satıldıkları görülmüştür. 06-29/365 -94 24 - Üretimi her zaman yapılmayan ebatların sipariş il e fatura tarihleri arasında uzunca bir zaman geçmesi dolayısıyla, sipariş zamanında geçerli olan liste ile siparişin faturalanması zamanında geçerli olan liste fiyatları farklı olabilmektedir. 1080 - Müşteriler üretici firmalardan aldıkları ı skontoya karşılık Hizmet Bedeli adı altında fiyat farkı faturası kesebilmektedir. Bu uygulamada, önce üretici firma müşteriye siparişleri için fatura kesmekte, daha sonra müşteri üretici firmadan aldığı ıskonto miktarı kadar karşı fatura kesmektedir. Bu durumda üretici firmanın kestiği fatura hangi liste fiyatından olursa olsun aslında gerçek fiyatları yansıtmamaktadır. - Faturada belirtilen ıskonto o faturada yer alan mamullere ait olmayıp, bir önceki siparişten kaynaklanabilmektedir. Örneğin gönderilen mamullerde üretim hataları belirlenebilmekte, bu durumda mamul bazen iade edilmeyip 1090 karşılıklı mutabakatla 2. kalite işlemi görerek bir sonraki siparişin faturalanması sırasında gerekli ıskonto yapılmaktadır. Bu ı skonto oranı da firmadan firmaya farklılık arz edebilmektedi r. Dolayısıyla faturada hangi liste fiyatından olursa olsun aslında gerçek fiyatları yansıtmamaktadır. - Aynı mamul için aynı faturada farklı fiyatlar olabilmektedir. Müşterinin bir önceki listeden alacağı kadar miktar eski listeden, sonrası ise yeni list eden aynı fatura üzerinde yer alabilmekte, örneğin 100 levha suntalamdan 30 unun eski listeden 70 inin yeni listeden faturalandırıldığı görülebilmektedir. Bu durum özellikle açık hesap çalışan teşebbüslerde ortaya çıkmaktadır. 1100 - Üretici firmalar prim kota sı uygulaması yapabilmektedirler. Bu uygulamada, üretici firmanın müşterilerine belirli bir ürün için fatura tutarı ya da ürün miktarı cinsinden koyduğu kota dolduğunda geçerli olan fiyat listesi üzerinden müşterilerine ekstra bir indirim uygulamaktadır. B öylece kota dolduktan sonra aynı ürünlerin satış fiyatları, kotayı dolduran müşteriler için farklılaşmaktadır. - Faturalarda nakliye sübvansiyonları olabilmekte ama faturada açıkça belirtilmediği için fatura fiyatı, liste fiyatıyla aynı olmamaktadır. 1110 Sonuç olarak, savunmalarda ileri sürülen fiili tes pitte bulunulmadığı veya eksik inceleme yapıldığı iddiası yerinde değildir. I.4.1.3. Dernek in Suçlu Bulunmaması Savunmalarda; Rekabet Kurulu nun 18 Eylül 2002 tarihinde, 28.02.2002 tarih ve SR/02 -1 sayılı Soruşturma Raporu hakkında tefhim marifetiyle açıkladığı Nihai Kararında Yonga Levha Sanayicileri Derneği ni (Dernek) suçlu bulmadığı, bu çerçevede Dernek in düzenlediği toplantılara katılmanın 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir suç oluşturmayacağı ileri sürülmektedir. 1120 Söz konusu soruşturma ile ilgili olarak Rekabet Kurulu, toplantıların organizasyonunda Dernek'in yer temin etmek dışında bir işlevinin olmaması gerekçesiyle, bu Dernek'e ceza verilmesine gerek olmadığına karar vermiştir. 06-29/365 -94 25 Zira Kurul, t oplantıların düzenlenmesinde ve organizasyonunda bir tüzel kişilik olarak Dernek'in ve karar organlarının önemli bir katkısının olmadığı sonucuna ulaşmıştır. Diğer yandan söz konusu kararın son bölümünde yer verilen ifadeler Dernek'in sadece yer sağlama iş levinden dolayı bile 4054 sayılı Kanun bakımından tamamen suçsuz bulunmadığını göstermektedir. Kararın son bölümünde teşebbüslerle birlikte Dernek'e de bundan sonra rekabetin 1130 tesisi yönünde yerine getirilmesi ya da kaçınılması gereken uygulamalar bakımında n rekabete aykırı eylemlerini tekrarlamaması gereğinin hatırlatılması uygun bulunmuştur. Dernek'in ceza almaması rakip teşebbüsler arasında fiyat tes pitine yönelik olarak yapılan toplantıların ve bu toplantılarda alınan kararların 4054 sayılı Kanun'a aykırı olmadığı anlamına gelmemektedir. Diğer bir deyişle 4054 sayılı Kanun'a aykırı içeriğe sahip toplantıların "dernek toplantısı" ya da başka adla yapıl ması bu toplantılara katılanları sorumluluktan kurtarmamaktadır. Öte yandan hiçbir zaman Dernek'in, teşebbüs birliği kararları alarak ya da fiyat 1140 tavsiyelerinde bulunarak soruşturma konusu ihlalin gerçekleştirilmesinde etkin rol oynadığı iddiasında bulu nulmamıştır. Bu çerçevede Dernek'e ceza verilmemiş olması, teşebbüslerin 1993 yılından beri rekabete aykırı bir anlaşma düzeni içinde oldukları yolundaki temel iddiada herhangi bir farklılık yaratmamakta, bu iddia teşebbüslere ceza verilmesi yönündeki Reka bet Kurulu Kararı ile de desteklenmiş olmaktadır. I.4.1.4. Alındığı İddia Edilen Kararlara Uyulmaması Savunmalarda; teşebbüslerin, birlikte belirledikleri iddia edilen fiyatlara benzer 1150 fiyatlar uygulayıp uygulamadıklarının tes pit edilmediği, faturalardan ve fiyat listelerinden yapılacak inceleme sonucunda teşebbüslerin birbirlerinden ve toplantılarda konuşulan fiyatlardan farklı fiyatlar uyguladıklarının görülebileceği belirtilmekte, bu çerçevede toplantıların piyasaya yansımış herhangi bir etkisinin olma dığı ve bunun soruşturma heyeti tarafından tes pit edilmediği dolayısıyla 4054 sayılı Kanun bakımından bir anlaşma iddiasında bulunamayacağı, böyle bir anlaşmanın ispat edilmemiş olduğu ileri sürülmektedir. Teşebbüslerin tek fiyat belirlediği yönünde bir i ddiada bulunulmamıştır. 1160 Nitekim Soruşturma Raporu na ekli 12 numaralı belgede Piyasaya arz edilen ürünlerde, maliyetler dikkate alınarak asgari taban fiyatlarının tesbit edilmesinin daha gerçekçi ve uygun olacağı nın kararlaştırıldığı görülmekte ve taban fiyatların belirlenmesinde enflasyon oranının, girdi fiyatlarındaki artışların ve genel olarak maliyetlerinde ortaya çıkan artışların dikkate alındığı anlaşılmaktadır. Farklı pazar gücüne, maliyet yapıları na ve farklı coğrafi konumlara sahip teşebbüslerin aynı fiyatları uygulamaları beklenmemektedir. Teşebbüslerin de bu durumun farkında oldukları (nitekim bazı belgelerde firmaların coğrafi konumlarının göz önünde bulundurulduğu ve nakliye 1170 maliyetlerinin dikkate alınarak fiyat tes pit edildiği görülmektedir ) ve bu nedenle, 12 numaralı belgede yer verildiği üzere enflasyon, maliyet ve coğrafi konum gibi unsurlara dayanılarak, uygulanacak fiyatların değil; taban fiyatların tespit edilmesinin daha gerçekçi ve uygun olacağına karar verdikleri 06-29/365 -94 26 anlaşılmaktadır. Ay nı belgede bu karar doğrultusunda standart çıplak levha ve melaminli levhalar için taban fiyatlar tes pit edilmiş, MDF fiyatlarının da bu taban fiyatlar temel alınarak belirlenecek olmasına karar verilmiştir. Fiyatların taban fiyat olarak tes pitine yönelik bu tutum 13 ve 18 numaralı belgelerden de anlaşılacağı üzere daha sonra da devam etmiştir. Bu itibarla, teşebbüslerin tek fiyat belirlemekten çok fiyat esaslarını ve yeni fiyatları ilan edecekleri 1180 tarihleri belirledikleri anlaşılmaktadır. Açıklamalar ç erçevesinde hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin uyguladıkları fiyatların, liste ve faturalar bazında bir ölçüde farklılaşması rekabet ihlalini ortadan kaldırmamakta, firmaların toplantılarda tartışılan konuları ve üzerinde mutabakat sağlandığı söyl enen fiyata ilişkin bilgileri kendi satış fiyatlarını ya da politikalarını belirlerken göz önünde bulundurmadıklarını düşünmek mümkün gözükmemektedir. Bu çerçevede teşebbüslerin uyguladıkları fiyatların birbirlerinin fiyatlarından ve toplantılarda konuşula n fiyatlardan tamamen farklı olması durumunda bile ( -Kaldı ki Soruşturma 1190 Rapo ru nda yer verilen tesp itlerden zaman zaman yeni fiyatlara geçiş dönemlerinin ve fiyatların aynı olduğu anlaşılmaktadır. -) soruşturma konusu anlaşma düzeninin piyasada herhangi bi r etki o rtaya çıkarmadığını ileri sürmek mümkün değildir. Uzun bir süre boyunca, bazı teşebbüslerin kartelde daha aktif olmaları, bazılarının ara sıra ayrılıp sonradan tekrar girmeleri, bazılarının toplantılara genellikle katılmaları, bazılarının ise orta k anlaşmaya bağlı kalmak için olmasa bile toplantılardan haberdar olmaları, teşebbüslerin birbirleri ile tamamen uyumlu olduğunun çok seyrek de olsa görülmesi ile karakterize edilebilecek 1200 bu tür özellikli kartel vakalarında, üyelerin her toplantıya aksatma dan katılıp katılmadıklarına bakılmaksızın bütün üyelerin sorumlu olduğu tek bir çerçeve anlaşma kavramı ve tek ihlal (anlaşma ve/veya uyumlu eylem) yaklaşımı benimsenmektedir. Tek bir anlaşma sonucuna varıldıktan sonra teşebbüslerin bazılarının her topl antıya katılmaması ve karar alma sürecine her bakımdan katılmamasına rağmen, tek bütün anlaşmaya dahil olmaları rekabet ihlali bakımından yeterlidir. Tek ihlal yaklaşımı çerçevesinde üreticiler arasında fiyat tes pitine ve üretim hacmine yönelik tartışmaların yapıldığı toplantılara sadece katılmış olma k bile 1210 4. madde anlamında bir ihlalin oluşması için yeterli bulunmakta, bu toplantılardan sonra firmanın üzerinde uzlaşılan davranışı sergilememesi ihlalin varlığını ortadan kaldırmamaktadır. Bu yakl aşımın nedeni , toplantılara katılarak rakiplerinin fiili durumlarına, uygulayacakları fiyatlara ve ticari hedeflerine ilişkin bilgi edinen bir firmanın, kendi politikalarını belirlerken elde ettiği bu bilgiyi görmezlikten gelemeyecek oluşu , dolayısıyla teş ebbüslerin bu eylemlerinin çeşitli etkilerinin ortaya çıkacağı düşüncesidir. Soruşturma konusu toplantıların piyasada hiçbir etki ortaya çıkarmadıkları ve bu toplantılarda üzerinde uzlaşılan kararlara teşebbüslerin, hiçbir şekilde 1220 uymadıkları varsayılsa bile 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin teşebbüsler arası anlaşmaları hem amaç hem de etki yönünden yasakladığı unutulmamalıdır. Bu çerçevede rekabeti engelleyici, sınırlayıcı veya bozucu amaçlı uygulamalar 4054 sayılı Kanun a aykırıdır. Anlaşmanın uygu lanması 06-29/365 -94 27 sonucunda rekabete aykırı etkinin ortaya çıkması ağırlaştırıcı unsurdur. Yerinde incelemelerde elde edilen belgelerden de anlaşılacağı üzere teşebbüslerin rekabeti engelleyici amaçla hareket ettikleri açıktır. Diğer yandan toplantılarda konuşulan fiyatlara uyulmaması ve bu eylemlerin piyasada hiçbir etki doğurmamış olması savıyla teşebbüslerin bir anlaşmanın 1230 varlığından söz edilemeyeceği ve anlaşmanın varlığının ispatlanmadığı yönündeki itirazlarını kabul etmek mümkün değildir. Yukarıda da değinild iği üzere bir anlaşma yalnızca rekabeti bozma amacı taşımak dolayısıyla Kanun'un ihlalini oluşturabildiğine göre, anlaşmanın uygulanmış ya da etki doğurmuş olması, 4054 sayılı Kanun anlamında anlaşmanın varlığını kabul etmek için şart değildir. Başka deyiş le, anlaşmadan bahsetmek için mutlaka etkilerinin bulunması ya da uygulanmış olması gereği yoktur. Esasen yerinde incelemelerde elde edilen ve tarafların karşılıklı mutabakatını içeren birçok belge de anlaşmanın varlığına kanıt oluşturmaktadır. 1240 I.4.1.5. T oplantılarda Fiyat Konuşulması Savunmalarda toplantılarda fiyata ilişkin meselelerin konuşulduğu kabul edilmekte, 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin fiyatların konuşulmasını değil tespitini yasakladığı iddia edilmiştir. Rekabet hukukunda özellikle rakip ler arasında bilgi değişiminin belli sınırları bulunmaktadır. Aynı pazarda faaliyette bulunan şirketler arasındaki bilgi değişimine belirli kurallar çerçevesinde izin verilebilmektedir. Bilgi değişimi, bir yandan etkinliği arttırabilirken, öte yandan bu sı nır aşıldığı takdirde piyasadaki 1250 rekabetin kısıtlanmasına olanak sağlamaktadır. Teşebbüsler arası bilgi alışverişi ya da bilginin yayılması, alışverişi yapılan bilginin türü ve pazarın koşullarıyla bağlantılı olarak rekabetçi yapı üzerinde olumlu ya da olu msuz etkilere yol açabilmektedir. Bu çerçevede istatistiksel ve toplam rakamlardan oluşan ya da geçmişe yönelik bilginin teşebbüsler arasında alışverişinin yapılmasının rekabet üzerinde olumsuz etkilere yol açmayacağı, hatta firmaların özellikle yatırım st ratejilerini daha doğru planlamalarını sağlayarak ve yanlış kararlar almalarını engelleyerek etkinliği n arttırılmasına katkıda bulunacağı kabul edilmektedir. 1260 Ancak teşebbüslerin gelecekteki rekabetçi davranışlarına ve stratejilerine ilişkin bilgilerin alı şverişinde bulunmaları, gelecekteki davranışlarına ilişkin belirsizlikleri ortadan kaldırmakta böylelikle rekabetçi davranışlarını koordine etmelerini ve işbirlikçi etkilerin ortaya çıkmasını kolaylaştırmaktadır. Bu noktada hangi tür bilgilerin alışverişin in yapılmasının rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğunun değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede teşebbüslerin fiyatlarına, maliyetlerine, üretim miktarlarına, kapasite kullanımlarına, teklif şartnamelerine, stoklarına, ticari sırlarına ilişkin bilgi alışverişinde bulunmaları, bu bilgilerin firmaların rekabetçi stratejileriyle doğrudan ilgili olmaları nedeniyle davranışlarını koordine etmelerine olanak 1270 vermektedir. Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin rekabet stratejilerinin en önemli değişke ni ve aracı niteliğinde olan fiyatlara ilişkin bilgi alışverişinde 06-29/365 -94 28 bulunmaları rekabeti kısıtlayıcı niteliktedir. Diğer yandan yerinde incelemeler sonucunda elde edilen belgelerden, teşebbüslerin yaptıkları düzenli toplantılarda fiyatları konuşmanın ve bi lgi alışverişinde bulunmanın da ötesine geçerek baz fiyatları tes pit ettikleri ve fiyatlara ilişkin bilgi alışverişini bu ihlali kolaylaştırmak ve ihlalin zeminini hazırlamak amacıyla kullandıkları anlaşılmaktadır. 1280 I.4.2. Teşebbüslere Özgü Savunmalar ve D eğerlendirmeleri I.4.2.1. Sumaş Sumaş savunmasında, Rekabet Kurulu nun 6.9.2002 tarih ve 02 -53/685 -278 sayılı kararı ile Dernek'in suçlu bulunmaması paralelinde temel olarak Dernek tarafından düzenlenen toplantılara katılmanın tek başına suç olamayacağı nı, bu çerçevede kendilerinin 4054 sayılı Kanun hükümlerini ihlal ettiği sonucuna ulaşılabilmesi için tes pit edildiği iddia edilen fiyat, deklare ve uygulama tarihi 1290 gibi unsurlara uyduğunun ve bunları uyguladığının gösterilmesi gerektiğini ifade etmektedir . Sumaş savunmasında; - katıldığı 17.12.1993 tarihli toplantı ile, esas anlaşma ya taraf kabul edilebilmesi için, bu toplantının özet raporunda belirtilen 375 lik listeleri deklare etmeyen firmaların hemen deklare ederek 350/355 lik listeleri uygulamaya k oymaları hususunda mutabakat sağlandı. ifadelerine uygun olarak davrandığının kanıtlanması gerektiğini, - Esas anlaşma olarak nitelendirilen mutabakatın yalnızca İstanbul ve 1300 Ankara pazarlarına mamul mal satan firmaları kapsadığını, oysa 1993 yılında Anka ra ve İstanbul pazarlarına yaptığı satışların kendi toplam satışlarının % 10 unu bile bulmayacağını, bu yönüyle Ankara ve İstanbul pazarlarına mal satan bir teşebbüs olarak nitelendirilemeyeceğini ve bu anlaşmaya taraf kabul edilemeyeceğini, - Soruşturma Ra poru nda 4054 sayılı Kanun u ihlal ettiğinin 12, 13, 17, 18, 25, 34, 35, 36, 46, 53, 54 numaralı belgelerle kanıtlandığının iddia edildiği ancak bu belgelerle ilişkilendirilen hiçbir fiyat listesi tablosunda bulunmadığını, 1310 - katıldığı hiçbir toplantıda fiya t belirlenmesine ilişkin bir öneride bulunmadığını ve söz almadığını, bu konuya ilişkin tek konuşmasının 21 numaralı belgede yer alan; ...akıllı hareketi unuttuk... ...herkesi serbest bırakalım... .. .serbest piyasa yeni güçler çıkarır... ...hiç kimseyi fiyata zorlayamayız... 1320 ifadelerinden oluştuğunu bu nedenle diğer teşebbüslerle birlikte fiyat listeleri hazırlayan bir teşebbüs olmadığını, 06-29/365 -94 29 - toplantılarda alınan fiyata ilişkin kararl ara ve bu kararlar paralelinde yayınlandığı iddia olunan fiyat listelerine uymadığının verdiği savunmanın ekinde yer alan bilgi belge ve faturalardan görülebileceğini, ancak alındığı iddia edilen kararlara uyulup uyulmadığının Soruşturma Heyeti tarafından incelenmediğini, - Kayseri Palmiye Şirketi ne verdiği teklifi öğrenen Orma nın bunun üzerine 1330 kendisine gönderdiği işbirliği yapılmasına yönelik ifadeler içeren yazısının, bu yazıya verdikleri cevabın ve satışın gerçekten Orma nın haber aldığı fiyat üzerinde n yapılmasının Orma ile fiyat birlikteliği içinde değil tam tersine rekabet içinde olduklarını gösterdiğini belirtmektedir. Sumaş ın, Dernek'in Rekabet Kurulu tarafından suçlu bulunmamasına paralel olarak Dernek toplantılarına sadece katılmanın ihlal olu şturmayacağı, toplantılarda alınan kararlara uyup uymadığının tes pit edilmediği ve faturalar 1340 üzerinde yapılacak değerlendirmeler sonucunda kendisinin bu kararlara uymadığının görülebileceği yönündeki savunmalarına, yukarıda Savunmalardaki Benzer İtirazlar ve Bunların Değerlendirilmesi bölümünde ayrıntılı olarak cevap verilmiştir. Sumaş, 1993 yılında Ankara ve İstanbul pazarlarına çok az tutarda mal sattığını bu nedenle 17.12.1993 tarihli belgeye yansıyan çerçeve anlaşma ya taraf olmadığını ileri sürmekt edir. Soruşturma sürecinde elde edilen belgelerin, tek bir çerçeve anlaşma ve tek ihlal yaklaşımları doğrultusunda bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, diğer teşebbüsler gibi 1350 Sumaş ın da, 1993 yılından beri süregelen ve ilgili c oğrafi pazar olarak belirlenen Türkiye Cumhuriyeti ndeki rekabet koşullarını olumsuz etkileyen tek bir anlaşma düzenine taraf olduğu iddiası söz konusudur. Diğer bir deyişle Sumaş ın Ankara ve İstanbul pazarlarına 1993 yılında düşük tutarlarda ürün satması (Sumaş bu pazarlara hiç ürün satmamış olsa bile) onun İstanbul ve Ankara da dahil olmak üzere Türkiye coğrafi pazarında faal olmadığı, dolayısıyla fiil ve uygulamalarının Türkiye deki rekabet koşulları üzerinde hiçbir sonuç doğurmayacağı anlamına gelmemek tedir. Dolayısıyla Sumaş ın taraf olmadığı yönündeki savunmasını benimsemek mümkün değildir. 1360 Sumaş, katıldığı hiçbir toplantıda fiyat belirlenmesine ilişkin bir öneride bulunmadığını, söz aldığı tek toplantının 21 numaralı belgeye yansıyan toplantı olduğu nu ve burada da herkesin serbest bırakılmasına ve kimsenin fiyata zorlanmamasına yönelik ifadeler kullandığını ileri sürmektedir. Rekabet Hukuku uygulamalarında, kartelde aktif rol oynayıp oynamadıklarından, karar alma süreçlerine her bakımdan katılıp katı lmadıklarından, toplantılarda her zaman bulunup bulunmadıklarından bağımsız olarak tüm firmaların tek bir bütün anlaşmaya dahil oldukları ve 4. madde yi ihlal ettikleri sonucuna ulaşılmaktadır . 1370 Ayrıca bazı kartel üyelerinin tek bir çerçeve anlaşma için ba zı çekinceler koyması ya da rakiplerini aldatmak için toplantılara dahil oldukları yönündeki iddialar, bu teşebbüslerin anlaşmaya taraf olmadıkları şeklinde 06-29/365 -94 30 değerlendirilmemektedir. Teşebbüs, katıldığı toplantı ya da toplantılarda alınan kararlara karşı ol duğunu alenen belirtmediği sürece, teşebbüsün toplantılarda alınan rekabeti ihlali niteliğindeki kararlara uymaması, teşebbüsü kartel anlaşmasına dahil olmanın bütün yükümlülüğünden kurtarmamaktadır. Bir başka deyişle, teşebbüslerce üzerinde uzlaşılan davr anış uygulanmamış olsa bile, fiyat tes pitine ve pazar paylaşımına ilişkin tartışmaların yapıldığı toplantılara sadece katılmak da rekabet ihlali niteliğindedir . 1380 Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, Sumaş ın 21 numaralı belgeye konu toplantı dışı nda, teşebbüslerin mutabakatını içeren toplantılarda bu mutabakata karşı olduğunu ya da çekincelerinin bulunduğunu dile getiren hiçbir belgeye rastlanmadığı da dikkate alındığında, bu teşebbüsün toplantılarda söz almamasının ve öneride bulunmamasının, teşe bbüsü söz konusu ihlal bakımından sorumluluktan kurtarmayacağı açıktır. Sumaş, 37 numaralı belgeye yansıyan Orma ile arasındaki yazışmaya ilişkin olarak bu yazışmanın Orma ile arasındaki fiyat birlikteliğini değil, fiyat 1390 rekabetini yansıttığını iddia etme ktedir. Bu iddia doğrultusunda ilgili belgenin fiyat rekabetini yansıttığının kabul edilebilmesi için, Orma nın Sumaş ın Kayseri Palmiye Şirketi ne verdiği teklifi haber alarak ve bu fiyat teklifine ilişkin olarak ...verdiğimiz mücadeleyi zayıflatmaktadır ... , ... işbirliğine ihtiyacımız var... şeklinde açıkça işbirliğine davet eder nitelikteki ifadeler içeren bir yazıyı rekabet halinde bulunduğu bir teşebbüse gönderme gerekçesinin açıklanması gerekmektedir. Ayrıca savunma yazısında ve bu yazıya ek fatur a ve belgelerle Kayseri Palmiye Şirketi ne gerçekten Orma nın haber aldığı fiyatlar üzerinden satış yaptığını açıklayan Sumaş ın, Orma ya, haber aldığı bu bilginin yanlış olduğuna ve spekülatif söylentilerden kaynaklandığına dair bir yazıyı 1400 göndermesi, fir malar arasında fiyat birlikteliği sağlama çabasını ve Sumaş ın rakiplerine bu çabaya uyduğu görüntüsü vermeye çalıştığını göstermektedir. I.4.2.2. Yonsan Yonsan savunmasında, Soruşturma Raporu nda yer verilen belgelerin her birinin değerlendirmesini yapm ış ve özetle toplantılarda alınan kararlara uyulup uyulmadığının tes pitinin yapılmadığı, bu kararlara uymadığı yönündeki faturalarla desteklediği savunmalarını birçok belgenin değerlendirmesinde tekrarlamıştır. Bu savunma ve itirazlara Savunmalardaki Benz er İtirazlar ve 1410 Bunların Değerlendirilmesi başlıklı bölümde yer verilmesinden ötürü aşağıda diğer konulara ilişkin değerlendirme yapılacaktır. I.4.2.2.1. Yonsan'ın Soruşturma Raporu nda Yer Verilen Belgelere İlişkin İtirazları Belge 5: Teşebbüs "girdile rdeki artışlar devam ederken yurtiçi kurulu kapasitenin artmış olması nedeni ile Türkiye genelinde önemli ölçüde fiyat kargaşası yaşandığı, bu nedenlerle firmaların yeni yıla girerken satış politikalarını ciddi olarak gözden geçirmek zorunda olduklarını za nnediyoruz" 1420 ifadelerinin yer aldığı Soruşturma Raporu ndaki alıntıda bu belgedeki son iki kelimeye yer verilmediğini, bu ifadeden toplantıda herhangi bir karar alındığı ya da katılan işletmelerin herhangi bir anlaşmaya vardığı sonucunun 06-29/365 -94 31 çıkmadığını, fiyat kargaşasından bahsedildiğine göre piyasadaki firmalar arasında fiyat rekabetinin yoğun olduğunu belirtmektedir. Soruşturma Raporu nda yer verilen belgelerin ilgili görülen kısımları alıntılanmış, hemen ardından ilgili belgenin fotokopisine yer verilerek tamamının görülmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede Yonsan ın ilgili belgenin yanlış anlaşılabileceği yönündeki endişesi yersizdir. Diğer yandan her bir 1430 belgenin anlaşma olduğu iddia edilmemektedir. Aksine tüm belgelerin birlikte bir bütün teşkil ettiği ve bu b ütünün teşebbüsler arasında uzun süredir devam eden tek bir anlaşma düzenini yansıttığı ileri sürülmektedir. Bu belge, fiyat kargaşasını (rekabetini) engellemek üzere teşebbüslerin satış politikalarını gözden geçirmelerine yönelik bir temenniyi içermesi ba kımından, söz konusu iddiayı destekleyici niteliktedir. Belge 6: Bu belgeye ilişkin savunmada bazı teşebbüslerin toplantı yaptıkları, bu toplantılarda teşebbüslerin fiyatların KDV dahil veya hariç olarak mı tesp it edileceği üzerinde anlaşamadıkları, topla ntının Dernek toplantısı olmadığı ve 1440 Yonsan ın söz konusu toplantılara katılmadığı ifade edilmiştir. Belgede geçen Geçen toplantıda alınan karar gereği; fiyat kargaşasını önlemek amacı ile önerilen toplantı 21/1/997 tarihinde ANADOLU YONGA A.Ş. ev sahipl iğinde; İnegöl de organize edilmiş Söz konusu toplantıda 15 Şubatta uygulanması öngörülen fiyata kademeli olarak geçişin sağlanması hususunda mutabakata varıldığı öğrenilerek sizlere durum 24/1/997 gün ve 8 sayılı yazımızla intikal ettirilmiştir. ifadeler inden toplantının Dernek katkısıyla, bir önceki toplantıda alınan karar gereği organize edilen bölgesel bir toplantı olduğu, aynı pazara ürün satan firmaların ortak hareket etmeye çalıştıkları 1450 anlaşılmaktadır. Her bir belge, çerçeve anlaşmanın nasıl uygula ndığını göstermektedir. Belgeler sadece tek başına değerlendirilmemeli, bir bütün olarak incelenmelidir. Böylelikle mutabakata varılamamasından şikayetlerin yer aldığı belgelerin, diğer belgelerle birlikte değerlendirildiğinde firmaların mutabakata ulaşma çabalarını göstermeleri nedeniyle anlaşma düzeninin delili niteliğinde oldukları anlaşılacaktır. Belge 7: Bu belgeye ilişkin savunmada, Dernek Genel Sekreteri nin danışmanlık ve yol gösterme hizmetinde bulunduğu, müşteri ilişkileri konusunda destek olduğu , metinde belirli fiyat uygulanması yönünde herhangi 1460 bir telkin ve tavsiye olmadığı hatta fiyatlarla ilgili hiçbir ifadenin yer almadığı ileri sürülmüştür. Yukarıda 5 numaralı belgeye ilişkin görüşte yer verildiği üzere her bir belgenin tek başına bir anl aşma olduğu ileri sürülmemektedir. Belgeler bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Söz konusu belgeden teşebbüslerin fiyatlarını beraberce arttırdıkları ve bu durumdan şikayetçi olacak müşterilere birer yazı gönderilerek durumu anlayışla karşılamalarının istenmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. 1470 Belge 8: Bu belgeye ilişkin savunmada bazı firmalar arasında yapılan toplantı sonuçlarının diğer firmalara bildirilmesinin anlaşma olarak nitelendirile - meyeceği, yazışmada fiyat rekabetinin yoğun bir şekild e devam ettiği ve 06-29/365 -94 32 anlaşma sağlanamadığının belirtilmiş olduğu, anlaşmanın sağlanamadığının belirtilmesinin anlaşmanın varlığının delili olamayacağı ileri sürülmektedir. Anlaşma sağlanamadığının belirtilmesinin, elde edilen diğer belgelerle birlikte değer lendirildiğinde, anlaşma yapma çaba ve niyetinin göstergesi olmasının yanı sıra yazının tüm firmalara gönderilmesi sonuçlarının önemli olduğunu ve tüm üyelerin toplantıya katılsın katılmasın toplantılarla ilgili olduğunu ortaya 1480 koymaktadır. Ayrıca ilgili y azıda ortak fiyattan bahsedilmektedir. Belge 10: Bu belgeye ilişkin savunmada toplantıda sektörel sorunların görüşüldüğü, belgeden fiyat rekabetinin yoğun bir şekilde sürdüğünün anlaşılabileceği, Dernek in belirli ürünler için fiyat tavsiye ettiği ve işle tme birliklerinin tavsiye niteliğindeki kararlarının ancak bu kararlara fiilen uyulması halinde yasaklanabileceği ancak bu konuda Soruşturma Heyeti tarafından herhangi bir tes pitin yapılmamış olduğu ileri sürülmektedir. İlgili belgede yer alan "hemen dekl ere edilmek ve 1/4/997 tarihinde 1490 uygulanmak üzere, bir ay vadeli çıplak levha fiyatlarının 2.4 Mil.TL/A.: Melaminlide ise B/B 3.7 Mil.TL/A. listelerin neşrinin tavsiyeye şayan olduğu tesbit edildi. şeklindeki ifade, toplantıda sadece sektörel konuların görüşülmediğini, fiyatların ve yeni fiyatlara geçiş tarihinin de toplantının konusunu oluşturduğunu açıkça göstermektedir. Diğer yandan belgede teşebbüslerin fiyat anarşisinden (rekabetinden) rahatsız oldukları ve bunu önlemek amacıyla çeşitli grupların oluş turulmasına ve bu grupların toplantılarının merkezden takip edilmesine yönelik düzenlemelere gitmeyi uygun buldukları görülmektedir. Bu belge teşebbüslerin aralarındaki fiyat rekabetini engelleme çaba ve isteklerini açıkça ortaya koymaktadır. 1500 Rekabetten şi kayet edilmesi sadece fiyat tes pitine yönelik çabaların istenen sonuca ulaşmadığını göstermektedir. Diğer yandan Yonsan ın Dernek in fiyat tavsiye ettiği yönündeki savunmasını kabul etmek mümkün değildir. İlgili belgede yer alan ...listelerin neşrinin tavsiyeye şayan olduğu tespit edildi. ifadesi Dernek in fiyat tavsiyesine değil, toplantıda bir araya gelen teşebbüslerin karşılıklı görüşmeleri sonucunda aldıkları karara işaret etmektedir. Ayrıca elde edilen belgelerde alındığı görülen kararların hiçbir i Dernek in karar 1510 organı, diğer bir deyişle dernek tüzel kişiliği tarafından alınmış kararlar değildir. Kararlar dernek üyelerinin ya da ilgili teşebbüslerin bir araya gelip, karşılıklı görüşmeleri sonucunda alınan hep birlikte uygulanması amaçlanan kararl ardır. Bu çerçevede Dernek in fiyat tavsiyesinde bulunma ya da tavsiye kararı alma gibi herhangi bir davranışta bulunmadığı açıktır. Rekabet Kurulu da, 28.02.2002 tarih ve SR/02 -1 sayılı Soruşturma Raporu hakkında aldığı kararında Dernek i suçlu bulmamış, Dernek in sadece yer sağlama işlevine sahip olduğunu vurgulamıştır. Belge 12, 13, 14, 17, 18 Tablo -[10], [11], [13], [14]5: Yonsan savunmasında 12 1520 numaralı belgeye ilişkin olarak Dernek in taban fiyat tavsiyesinde 5 Gerekçe ve Hukuki Dayanak bölümündeki tablo numaralandırılması verilmiştir. 06-29/365 -94 33 bulunduğunu, sektörde yoğun bir rekabetin yaşandığını ileri sürmektedir. Tablo -[10] a ilişkin olarak ise bu tabloda sadece 4 firmanın fiyatlarının aynı olduğunun gösterildiğini, 21 firmadan dördünün fiyatlarının aynı olmasının bu 21 firmanın fiyat anlaşması içinde olduğunu göstermeyeceğini belirt ilmiştir. 13 ve 14 numaralı belgelere ilişkin olarak ise, Tablo -[11] de sadece 5 firmanın fiyat listelerinin delil olarak sunulduğu, diğerlerine ait fiyat bilgilerinin gizlendiği, diğerlerinin fiyat listelerinin de gösterilmesi halinde bir anlaşmanın varlı ğı imajının ortaya çıkmayacağı, Soruşturma Heyeti nin diğer firmaların fiyat listelerine yer vermeyerek delilleri çarpıttığı savunması getirilmiştir. Benzer 1530 itirazlar 17, 18 numaralı belgeler ile Tablo -[12], [13] ve [14] için de tekrarlanmış, 17 numaralı b elge ve Tablo -[13] için ayrıca bu tablodaki fiyatların hangi ürünlerin fiyatları olduğunun, bu fiyatların vadeli mi yoksa peşin fiyatlar mı olduklarının belli olmadığı ileri sürülmüştür. Daha önce ifade edildiği üzere Dernek in fiyat tavsiyesinde bulunduğ u görüşünü kabul etmek mümkün olmadığı gibi rekabetin yoğun olarak yaşandığı iddiası ihlalin varlığını çürütmemektedir. Tablolarda sadece 4 veya 5 firmanın fiyatlarına yer verilmesi sadece o firmaların fiyat listelerine ulaşılabilmesinden kaynaklanmaktadır . Tablo -[13] teki fiyat, belgelerde sık sık 1540 geçtiği üzere 18 mm kalınlıkta 1.83 x3.66 m çıplak yonga levhanın fiyatıdır ve 17 numaralı belgede geçen fiyatlara uygunluk göstermektedir. Sektöre ilişkin yapılan incelemelerde bazı firmaların listelerinde yazan peşin kavramının iki ay vadeye kadar, hatta bazı dönemlerde daha da uzadığı sektörde çalışan değişik kişilerce ifade edilmiştir. Piyasada aynı ürün için listelerde farklı vadeler dahi olsa aynı fiyatların bulunması, müşteriler tarafından ürünün hangi fiyata yerleştiğinin göstergesi olarak algılanmaktadır. Savunmada ileri sürüldüğü gibi, delillerin çarpıtılması ve diğer firmaların fiyatlarının saklanması gibi bir durum söz konusu değildir. 1550 Belge 15: Teşebbüs bu belgeye ilişkin savunmasında, Soruşturma Hey eti nin sadece son cümleyi alarak bu ifadenin 25.6.1997 tarihli toplantı ile ilgili olduğu izlenimi vermeye çalıştığını, ayrıca bu belgenin de fiyat rekabetinin yoğun bir şekilde yaşandığını gösterdiğini ileri sürmektedir. 25.6.1997 tarihinde yapılan topl antıda maliyetlere, maliyet unsurlarına, hammadde tedarikine ve OGM ile ilişkilere ilişkin olarak katılan teşebbüsler tarafından verilen bilgilerin ve tartışılan konuların 22.7.1997 tarihli Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu nda değerlendirildiğinin düşünülmes i nedeniyle bu iki belge ilişkilendirilmiştir. Ayrıca daha önce belirtildiği üzere, belgenin 1560 tamamının görülebileceği bir fotokopisi Soruşturma Raporu yla birlikte sunulmaktadır. Bu nedenle belgelerde yer alan ifadelerden bir kısmının alınarak yanlış izlen imler verilmeye çalışıldığı iddiasını kabul etmek mümkün değildir. Belge 16: Bu belgeye ilişkin savunmada Dernek in tüm firmalardan fiyat sirkülerlerini istemesinin rahatsız edici boyuttaki fiyat rekabetinin varlığının göstergesi olduğu iddia edilmektedir . 06-29/365 -94 34 Dernek in tüm firmalardan çeşitli sebeplerle fiyat sirküleri istemiş olabileceği 1570 bir yana, daha önce belirtildiği üzere fiyat rekabetinin yoğun olarak yaşandığı iddiası ihlalin varlığını çürütmemektedir. Belge 20, 21, 22: Yonsan, 20 numaralı belgeye il işkin olarak sektörel sorunların tartışıldığını, 21 numaralı belgeye ilişkin olarak sektörel sorunların tartışıldığını, sektör temsilcilerinin serbest rekabetten yana olduklarını ve sürekli olarak haksız rekabetten, aşırı rekabetten şikayet ettiklerini, 22 numaralı belgeye ilişkin olarak ise belgede geçen ifadelerin soruşturma konusu olan fiyat karteliyle ilgili olmadığını ileri sürmektedir. 1580 Daha önce belirtildiği üzere bu belgeler, diğer belgelerle birlikte bir bütün olarak değerlendirildiğinde, bunların teşebbüsler arasındaki anlaşmanın delili niteliğinde oldukları ve teşebbüslerin aralarındaki rekabetten rahatsızlık duyduklarını gösterdikleri açıktır. Belge 24, 29: Savunmada, yapılmamış toplantıların hiçbir şeyin delili olmayacağı belirtilmiştir . 24 numaralı belgede bazı firmaların söz konusu toplantıya katılamayacaklarının anlaşılması üzerine bu toplantının gerçekleştirilemediği 1590 ifade edilmektedir. 29 numaralı belgede ise toplantıya gelen kişinin karar almaya yetkili olmaması nedeniyle toplantı nın yapılamadığından bahsedilmektedir. Toplantıların yapılmamış olmasına karşın söz konusu belgeler en azından bu tür toplantıların sürekli yapıldığını, teşebbüslerin sık sık toplanma çabası içinde olduklarını ve karar almak için teşebbüslerin yetkili kişilerin hazır bulunmasına önem gösterdiklerini ortaya koymaktadır. Belge 27: Yonsan ın bu belgeye ilişkin savunmasında Devrektaş Genel Müdürü'nün notlarındaki bilgilerin doğruluğunun başka delillerle teyit edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. 1600 26 numaralı b elge toplantının yapıldığı tarih, katılımcılar, konuşulan konular bakımından Devrektaş Genel Müdürü'nün notlarını doğrulamaktadır. Tablo -[16]: Yonsan Tablo -[16] ya ilişkin savunmasında Belge 12, 13, 14, 17, 18 ile Tablo -[10], [11], [13], [14] için dile ge tirdiği itirazlarını tekrarlamaktadır. Bu tür itirazlara ilişkin görüşlere daha önce yer verilmiştir. Belge 32, 33, 34, 39: 32, 33, 34 numaralı belgelere ilişkin olarak Yonsan, bazı 1610 işletmelerin kendi bölgelerini ilgilendiren sorunları tartıştıkları topl antılar düzenlemelerinin tüm Türkiye de faaliyet gösteren yonga levha üreticilerinin fiyat anlaşması yaptıklarının delili olamayacağını, 39 numaralı belgeye ilişkin olarak ise bölgesel toplantıda hangi kara rların alındığının ve fiyat tesp it edilip edilmedi ğinin belli olmadığını ileri sürmektedir. Elde edilen belgelerde bölgesel toplantıların nedeni sektörel bazdaki talepte azalma, kapasite ve üretim fazlalığı sorunlarının çözülmesi ve otokontrol sistemini n kurulması olarak gösterilmiş (Belge 26), fiyat kargaşasını önlemek 06-29/365 -94 35 için bölgesel toplantı yapıldığı (Belge 6) belirtilmiştir. Diğer yandan bölgesel 1620 toplantılara ilişkin belgelerin de diğer belgelerle birlikte bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Belge 35, 36, Tablo -[17]: Yonsan savunmasında iki katılımcının notlarının ve belgelerin tamamının alıntılanmadığını, Raporda verilmeye çalışılan manzara ile belgelerde geçen ifadelerin farklı olduğunu iddia etmektedir. Fiyat listelerine ilişkin olarak, fiyatların birbirini tutmadığı , birbirini tutuyormuş gibi göstermenin delil çarpıtmak olduğu belirtilmiş ve diğer firmaların fiyat listelerinin kullanılmamasından yakınılmıştır. Yonsan ayrıca, Devrektaş ın ve kendilerinin fiyatının nakit, Orma nın fiyatının ise iki ay vadeli olduğunu, 1630 kendilerinin bu fiyatı uygulamaya 20 gün sonra başladıklarını, Türkiye koşullarında yaklaşık her ay fiyat ayarlaması yapıldığını ve bu nedenle vade farklarının ve uygulama tarihlerinin önemli farklılıklar yarattığını iddia etmektedir. Bir toplantıda not tutan herkesin bu işi aynı ayrıntıda yapması beklenmemektedir. Ayrıca notlar dikkatle incelendiğinde, rakamların ve konuların birbirini teyit ettiği görülecektir. Fiyat listelerine ilişkin tablodan amaç, sadece fiyatların birbirlerini tuttuğunu 1640 göstermek değil, toplantıda kararlaştırılan fiyatlara uyulduğunu da ortaya koymaktır. Daha önce de belirtildiği üzere, elde edilebilen liste sayısının azlığı nedeniyle diğer teşebbüslerin fiyatlarına yer vermek mümkün olmamıştır. Listelerdeki fiyatın, Orma nın 2 aylık , Devrektaş ın ise nakit fiyatı olduğu doğrudur. Ancak daha önce de belirtildiği gibi bu sektörde peşin kavramı iki ay vadeye kadar uzayabilmektedir. Farklı vadeler söz konusu da olsa fiyat listelerinde aynı ürünler için aynı fiyatların yer alması müşteriler tarafından algılanan fiyatların da aynı olmasına yol açması bakımından önemlidir. 1650 Belge 42: Bu belgeye ilişkin savunmasında Yonsan, belgenin Orma nın aşırı fiyat rekabetinden rahatsız olduğunu gösterdiğini ve sektörde yoğun bir rekabetin var olduğunu ileri sürmektedir. Rekabet hukukunun amacı, piyasa ekonomisinin sağlıklı bir şekilde işlemesini, bu çerçevede teşebbüslerin birbirleriyle rekabet etmemelerini değil, rekabet etmelerini sağlamaktır. Bu çerçevede daha

• Rekabet Kurumu · D.2003 -3-148 (Muafiyet) Karar Sayısı : 05-7/63-28 K · K.05-7/63-28 Karar Tarihi : 3.2.2005 A. TOPLANTIYA K
• Rekabet Kurumu · D.2007 -2-6 (Devralma) Karar Sayısı : 07-27/252 -87 · K.07-27/252 -87 Karar Tarihi : 22.3.2007 A-TOPLANTIY
• Rekabet Kurumu · D.2008-4-263 (Devralma ) Karar Sayısı : 09-02/19-12 · K.09-02/19-12 Karar Tarihi : 14.1.2009 A. TOPLANTIYA
• Rekabet Kurumu · D.2009 -3-87 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-41/988 · K.09-41/988 -250 Karar Tarihi : 9.9.2009 A. TOPLANTI