2023/62580 İhale Kayıt Numaralı "ÇÖP TAŞIMA ARAÇLARI KİRALANMASI" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Aydoğanlar Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Akhisar Belediyesi Çevre Koruma Ve Kontrol Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/62580 İhale Kayıt Numaralı “ Çöp Taşıma Araçları Kiralanması ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Akhisar Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından 03.03.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Çöp Taşıma Araçları Kiralanması ” ihalesine ilişkin olarak Aydoğanlar Otomotiv Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi nin 27.02.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.02.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.03.2023 tarih ve 83134 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.03.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/370 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname'nin "İşin tanımı" başlıklı 1'inci maddesinde yer verilen hizmet işinin 549 gün süreli ve 01.04.2023 tarihinde başlayıp, 30.09.2024 tarihinde biteceğine ilişkin düzenleme ile araçların teknik özellikleri ve çalışma şartlarının belirlendiği 2’nci maddesinde yer verilen düzenlemelerde tüm araçların 7/24 idarenin hizmetinde olacağı halde, hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonlarının çift vardiya çalışacağı, bir vardiya çalışma süresinin 7,5 saat olacağının belirtildiği, birim fiyat teklif cetvelinde de vardiyalı olarak hesaplandığı, bu durumda tekliflerin vardiyalı olarak hesaplanması nedeniyle yaklaşık maliyeti ve teklifleri yükselttiğinden kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını düzenleyen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5'inci maddesine aykırı olduğu, 2) Araçların idarede 24 saat tutulacağı yazıldığı halde, araçların 7,5 saat/gün esasına göre çalışacağı, 7,5 saatten az çalışacak araçların ücretlerinin verilememesi anlamına geleceğinden bu durumun Teknik Şartname düzenlemeleri arasında çelişki oluşturduğu, 3) İhale konusu işin sürücüsüz araç kiralama işi olması nedeniyle yüklenicinin araçları kullanacak sürücüler ile herhangi bir hukuki bağı oluşmadığından Teknik Şartname'de yer verilen “ İhale konusu araçların kullanılması sırasında araç sürücülerinin trafik kural ihlalleri neticesinde kesilen trafik para cezaları araç sürücüsü tarafından ödenecektir. Ancak, aracın teknik donanımından kaynaklı ve gerekli muayenelerinin zamanında yaptırılmaması gibi sebeplerle kesilen trafik para cezalarından yüklenici sorumludur” düzenlemesinin 4734 sayılı ve 4735 sayılı Kanunlara aykırı olduğu, 4) Özel üretim süreci gerektiren ve Teknik Şartname’de özellikleri verilen vidanjörün hali hazırda yurt içinde satışının bulunmadığı, en az 6 aylık bir sürede hazır edilebileceği, sözleşmeyi müteakip araçların teslim süresi dikkate alındığında ihaleye katılım ve rekabetin kısıtlandığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur …” hükmü, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.04.2023; işi bitirme tarihi 01.10.2024 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin İşin Tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde “ Akhisar Belediyesi mücavir alan sınırları içerisinde Müdürlüğümüz emrinde kullanmak üzere tüm cadde, sokakların, Pazar yerleri ve Belediye Hizmet tesislerinin katı atıklarının taşınması, toplanması, süpürülmesi ve yıkanması işleri için şoförsüz ve tamamı yakıtsız olarak aşağıda özellikleri belirtilen 8 (Sekiz) Tip, 29 (Yirmidokuz) Adet araç kiralama hizmeti işini kapsamaktadır. Akaryakıt ve sıvı yakıt katkısı idarece verilecektir. Kiralanacak tüm araçlar 237 sayılı Taşıt Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Karayolları Taşıma Yönetmeliğine uygun olacaktır.. Hizmet işi 549 (Beşyüzkırkdokuz ) gün süre ile 01/04/2023 tarihinde başlayacak olup 30/09/2024 tarihi bitiminde sona erecektir .” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Hizmet İhalesinde kullanılacak olan araç özellik ve çalışma şartları Hizmet İhalesinde kullanılacak olan araçlar” başlıklı 2’nci maddesinde “... Yüklenici ihale konusu işlerin yapılabilmesi için iş başlangıç tarihi itibariyle model yılı 2016 ve yukarısı olmak üzere yukarıda cinsi, miktarı ve özellikleri belirtilen araçları temin edecektir. İhale kapsamında çalıştırılacak olan araçların akaryakıt ve yakıt katkısı İdare tarafından karşılanacaktır. Çalıştırılacak araçların İdarenin sevk ve idaresinde kullanılmasına yönelik şoför, işçi v.b. personel ihtiyacı İdare tarafından karşılanacaktır. Araçlar 7,5 Saat/Gün esasına göre çalışacaktır. Bir vardiya çalışma zamanı 7,5 Saat/Gündür. Çift Kabin Kamyonetlerin fiyat belirlenmesinde; (Katma değer vergisi hariç, her türlü bakım, onarım, sigorta v.b. giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacaktır. Kasko değeri: Kasko Değer Listesinde teklif edilen araçların model yılı üzerinden hesaplama yapacaktır. Yüklenici; sözleşme imzalandıktan sonra sözleşme hükümleri geçerli olmak ve ek ücret talep etmemek kaydıyla daha üst model taşıtla hizmet verebilir. *4 (Dört) adet 13+1,5 m3 kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu ve 8 (Sekiz) Adet 7+1 m3 kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu çift vardiya çalışacaktır. Bir vardiya çalışma zamanı 7,5 Saat/Gündür.. *Tüm araçlar 7/24 idarenin hizmetinde olacaktır. *Tüm araçların yakıtları idaremizce karşılanacaktır. Bu hususta araçların gerek motor güçleri, gerek teknik özellikleri, idaremizi maddi ve manevi külfete sokmadan ekonomik açından arazinin de şartları göz önünde bulundurularak düzenlemeler yapılmıştır. ” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan düzenlemelerden, ihale konusu işin süresinin 1 Nisan 2023 tarihinden başlamak ve 30 Eylül 2024 tarihinde bitmek üzere 549 gün olduğu, ihale konusu işin ifası sırasında 2016 ve üstü model çöp kamyonlarının günlük olarak her birisi 7,5 saat olmak üzere iki vardiya şeklinde çalışma düzenine sahip olacağı ancak araçların 7/24 idarenin bünyesinde bulunacağı ve araçların şoför ve yakıtının da idare tarafından karşılanacağı anlaşılmaktadır. İhale konusu işin ifası sırasında kaç saat çalışma ile işin yürütüleceği ve kaç günlük bir ihaleye çıkılacağı, ihtiyaçları doğrultusunda tamamen idarenin takdirindedir. Ayrıca idare tarafından hazırlanan Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde tekliflerin gün üzerinden verileceğinin belirlendiği, vardiya sayısı üzerinden teklif alınmadığı anlaşılmaktadır. Yine idare tarafından belirlenmiş olan çalışma takviminin ve saatlerinin araçların tüm gün idarenin bünyesinde bulunduğu halde sadece iki vardiya olarak çalıştırılmasının yaklaşık maliyeti ve teklif fiyatları yükselteceği değerlendirmesinin yapılamayacağı, araçların 7,5 saat çift vardiya şeklinde çalıştırılması halinde ihale konusu işin gerçekleştirilmesi sağlanmış olacağından söz konusu düzenlemelerin 4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler" başlıklı 5'inci maddesine aykırı olmadığı ve başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır . 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Araçların 7,5 saat üzerinden iki vardiyalı şekilde çalışacağı dikkate alınarak istekli tarafından gün üzerinden birim fiyat oluşturulması ve teklif vermelerine engel teşkil etmeyeceği gibi, araçların günlük çalışma saatleri istekli tarafından önceden bilineceğinden, araçların kat edeceği km, bir bütün olarak eskime ve yıpranma gibi durumlarını önceden bilebilecekleri, tekliflerini buna göre verecekleri ve akaryakıtın da idarece karşılanacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde, yapılan düzenlemede çelişki bulunmadığı ve teklif verilmesine engel olmadığı anlaşıldığından başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı maddesinin 11’inci bendinde “ İhale konusu araçların kullanılması sırasında araç sürücülerinin trafik kural ihlalleri neticesinde kesilen trafik para cezaları araç sürücüsü tarafından ödenecektir. Ancak, aracın teknik donanımından kaynaklı ve gerekli muayenelerinin zamanında yaptırılmaması gibi sebeplerle kesilen trafik para cezalarından yüklenici sorumlu olacaktır. ” düzenlemesi yer almaktadır, Yukarıda aktarılan düzenlemelerden kural ihlali kaynaklı cezaların araç sürücüsü tarafından, ancak aracın muayenesinin yaptırılmaması gibi teknik nedenlerden dolayı kesilen cezaların ise yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmaktadır. Başvuruya konu ihalenin sürücüsüz ve yakıtsız olarak kiralanması işi olduğu göz önüne alındığında, yüklenici tarafından araç sürücüsü temini gerekmediği, bir başka deyişle, trafik kuralı ihlallerinden kaynaklı kesilecek cezalardan da sorumlu olmadığı açıktır. Diğer taraftan, yükleniciye ait olduğu belirtilen cezaların ise yüklenici tarafından bilinmesi ve önlem alması mümkün olan cezalar olduğu anlaşıldığından söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “ (1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. (3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir. (4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özellikleri, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlenir. Bunlara ilişkin kullanım kılavuzlarına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.” hükmü, Teknik Şartname’nin “Hizmet İhalesinde kullanılacak olan araç özellik ve çalışma şartları” başlıklı 2’nci maddesinde “A) İstekli tarafından hizmet ihalesi süresince bulundurulacak araç ve iş makineleri aşağıda tabloda belirtilen özellikler ve sayıda olacaktır. S.NO AÇIKLAMA ADET 1 13+1,5 m3 hidrolik sıkıştırmalı çöp toplama aracı 8 adet 2 7+1 m 3 hidrolik sıkıştırmalı çöp toplama aracı 15 adet 3 Çift kabin kamyonet 1 adet 4 Çift kabin kamyonet ( pick-up ) 1 adet 5 Arazöz 1 adet 6 Vakumlu yol süpürme 1 adet 7 Açık kasa damperli kamyon 1 adet 8 Vidanjör 1 adet Olmak üzere toplamda toplam 29 adet hizmet aracı Bu hizmet işinde yüklenici tarafından yukarıda belirlenmiş model ve sayı ile, B maddesinde teknik özellikleri belirtilen toplam 29 adet araç hizmetin yapılabilmesi için sağlanacaktır. B) Yüklenicinin getireceği araçlarda aranan şartlar ve teknik özellikleri: a) Araçlar minimum 2016 model, dizel ve aşağıda belirtilen özelliklerde olacaktır. b) A maddesindeki tabloda verilen toplam 29 Adetin teknik özellikleri; No Araç Cinsi Nitelik Araç Sayısı Çift Vardiya Çalışacak Araç Sayısı Çalışma Süresi (Gün) Toplam Çalışma Süresi (Gün) 8 Vidanjör En az 350 Kw motor gücünde, 8x2 çekiş sistemi, toplam 4 akslı, 3 aksı direksiyondan dümenlenebilir ve hareketli, En az 19 ton sızıntı suyu çekebilecek kapasitede 1 549 549 …. ” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının gerektiği, yerli istekli veya yerli malının kullanılmasını engelleyici düzenlemelere yer verilememesi gerektiği, idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kanun’un 5’nci maddesinde yer alan temel ilkeleri doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, ihtiyacı olan hususların tespiti noktasında da takdir yetkisinin bulunduğu, ancak bu yetkinin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde de kullanılmaması gerektiği anlaşılmaktadır. Anılan mevzuat hükümleri ve araçlara ilişkin dokuman düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, ihale konusu işin ifasında kullanılacak araçlara ilişkin yapılan teknik kriter düzenlemelerinin, işin ifasını kolaylaştırmaya yönelik, zaman ve ekonomiklik bakımından verimlilik ve fonksiyonelliği sağlamaya dönük olduğu, araçların teknik özellikleri ile ilgili olarak asgari (en az) ve azami (en fazla) olacak şekilde tolerans değerler belirlendiği, araçların isteklilerin kendi mallarının olması zorunluluğunun bulunmadığı, araçların model yılının 2016 ve üstü olması nedeniyle piyasadan kiralama yoluyla temin edilebileceği, dolayısıyla ihaleye teklif verilmesini engelleyici bir husus olarak görülemeyeceği, Teknik Şartname’nin ihale konusu işin kapsamı ve niteliği dikkate alınarak idarenin ihtiyaçlarını karşılama noktasında hazırlandığı ve idarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılanması açısından takdir yetkisi bulunduğu dikkate alındığında, söz konusu teknik kriterlerin belirlenmesinde rekabetin engellendiğinden söz edilemeyecektir. Dolayısıyla, başvuru sahibinin ihale konusu işte kullanılacak vidanjöre yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.