2024/1678325 İhale Kayıt Numaralı "2025 Yılı Mersin Gençlik Kampları Organizasyon Hizmet Alımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Sadık Gıda İnş. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Gençlik ve Spor Bakanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1678325 İhale Kayıt Numaralı “ 2025 Yılı Mersin Gençlik Kampları Organizasyon Hizmet Alımı ” İhalesi KURUMCA YAPILAN İNCELEME: Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından 07.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2025 Yılı Mersin Gençlik Kampları Organizasyon Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Sadık Gıda İnş. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 03.03.2025 tarih ve 179546 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/523 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi: İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin kendileri üzerinde kaldığı, isteklilerden Razz Medya Yapım Danışmanlık A.Ş. firması tarafından 20.02.2025 tarihinde 06.02.2025 tarihli kesinleşen ihale kararına karşı şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvuru üzerine idarece düzeltici işlem tesis edildiği, oysa ki şikayet başvurusunun süresi içerisinde yapılmadığı ve bu gerekçeyle reddi gerektiği, ayrıca ihalenin idarece iptali işleminin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir. Anayasa’nın 40’ıncı maddesinin ikinci fıkrasında “Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.” hükmü, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı beşinci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü, Aynı maddenin gerekçesinde “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.” ifadesi, A1.2.5 “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. ” hükmü, A1.2.6 “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir. İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır. İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü, Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.” hükmü, “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir…” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 64’üncü maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez…” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin ikinci maddesinde ihale konusu işin “2025 Yılı Mersin Gençlik Kampları Organizasyon Hizmet Alımı” olarak tanımlandığı, ihalede 25 adet ihale dokümanı edinildiği, 11 isteklinin ihaleye teklif sunduğu, 06.02.2025 tarihli ilk komisyon kararı ile üç isteklinin tekliflerinin geçerli olarak belirlendiği, Kararda ihalenin başvuru sahibi Sadık Gıda İnş. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, kararın aynı tarihte tüm isteklilere tebliğ edildiği, geçerli teklif sahibi Razz Medya Yapım Danışmanlık A.Ş. tarafından 20.02.2025 günü idareye sunulan şikayet dilekçesinde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliler tarafından aşırı düşük tekliflere ilişkin sunulan açıklamaların uygun olmadığı yönünde iddialara yer verildiği, İdarenin aynı tarihli cevabında “06.02.2025 tarihli ihale komisyonu kararının iptal edilerek sunulan aşırı düşük dosyalarının yeniden değerlendirilmesi” yönünde düzeltici işlem tesis edildiği, kararın uygulanarak 24.02.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ilk kararda ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen başvuru sahibi Sadık Gıda İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi ile ikinci en avantajlı teklif sahibi Turaç Temizlik Özel Sağlık Gıda İnşaat Nakliyat Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması gerekçesiyle reddedildiği, ihalenin tek geçerli teklif olan Razz Medya Yapım Danışmanlık Anonim Şirketi üzerinde 319.930.010,00 TL bedelle bırakıldığı, ancak kararın isteklilere bildirilmediği, Aynı tarihte, isteklilere tebliğ edilen kararda “…yaklaşık maliyeti 401.274.952,75 TL olan ihalede en avantajlı teklifin 319.930.010,00 TL olması nedeniyle, bu teklifin yaklaşık maliyete göre indirim oranının az olduğu, öte yandan ihalede değerlendirme dışı bırakılmakla beraber 105.367.600,00 TL, 144.012.366,00 TL, 153.500.165,00 TL, 159.590.960,00 TL, 179.783.533,00 TL, 183.428.025,00 TL, 185.676.890,00 TL, 217.888.245,00 TL, 235.131.625,00 TL tutarında tekliflerin de yer aldığı, ihale üzerinde bırakılan firma ile en yakın firma arasında 84.798.385 TL fark olduğu bu koşullarda rekabetin oluştuğundan ve yeterli indirim yapıldığından ve kaynakların verimli kullanıldığından söz edilemeyeceği için ihaleden beklenen kamu yararının gerçekleşmediği” gerekçesiyle ihalenin iptal edildiği görülmüştür. Bu bağlamda, Razz Medya Yapım Danışmanlık A.Ş.’nin ilk ihale komisyonu kararını 06.2.2025 tarihinde tebellüğ ettiği, karara karşı 10 günlük şikayet başvuru süresi geçtikten sonra 20.02.2025 günü idareye şikayette bulunduğu görülmüş olup, mevzuatın yukarıda yazılı hükümleri kapsamında başvurunun idarece süre yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmışsa da, idarelerin ihale sürecinin her aşamasında hukuka aykırı işlemlere ilişkin olarak resen geri alma işlemi tesis edebileceği dikkate alındığında, süresinde yapılmayan bir şikayet başvurusu üzerine idarece karar alınmasının mevzuata aykırı olmadığı ve ortada Kurulca düzeltici işlem tesis edilebilecek bir husus bulunmadığı değerlendirilmiş, bu husustaki iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. İhalenin iptaline yönelik iddiaya ilişkin yapılan incelemede; ihalenin iptali kararının başvuru sahibine 24.02.2025 günü bildirildiği, kararda “5 (beş) 62 gün içerisinde idaremize şikayet başvurusunda bulunulabilir” ifadesine yer verildiği görülmüş, başvuru sahibinin 05.03.2025 tarihinde yaptığı ihalenin iptaline yönelik başvurunun, Anayasa’nın yukarıda yazılı hükmü kapsamında süre yönünden reddedilemeyeceği anlaşılmıştır. Öte yandan, ihale komisyonunun 24.02.2025 tarihli kararında başvuru sahibi ve ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklifin reddedildiği bilgilerinin yer aldığı, söz konusu kararın isteklilere tebliğ edilmediği, buna ek olarak kararda iki teklifin hangi gerekçelerle reddedildiğine yönelik herhangi bir hususa yer verilmediği görülmüştür. İtirazen şikayet başvurularında, isteklinin teklifinin geçerlilik durumuna yönelik inceleme yapılabilmesi için öncelikle idarenin bu istekliye yönelik teklifin geçerli sayılmamasına ilişkin incelenebilir gerekçesinin bulunması ve bunun isteklilere bildirilmesi gerekmektedir. İlgili mevzuat hükümlerinde kural olarak belirlendiği üzere hale komisyonu kararlarında gerekçelerin belirtilerek bildirim yapılması sonrasında, istekliler tarafından, kendileri hakkında verilen ihale kararının mevzuata aykırı olup olmadığı hususunda yapacakları değerlendirme ile şikayet/itirazen şikayet hakkının kullanımına karar verileceği, belirtilen unsurların ve kuralların yerine getirilmeyerek yapılan idare işlemlerinde ise istekliler tarafından yapılacak ve haliyle genel nitelik barındıracak başvurulara ilişkin inceleme ve değerlendirme yapılmasına imkan bulunmamaktadır. İdarece, isteklilere bildirilen ihalenin iptali kararında, iptal gerekçesinin tek geçerli teklif bulunan ihalede yeterli rekabetin ve fiyat avantajının oluşmaması olduğu dikkate alındığında; isteklilerin teklif geçerlilik durumuna ilişkin usulüne uygun şekilde alınarak isteklilere bildirilen ihale komisyonu kararı neticesinde idarece ortaya konulan gerekçeler ve itirazen şikayet başvurusunda öne sürülen iddiaların incelenebileceği, mevcut durumda yukarıda aktarıldığı üzere bu nitelikte incelenebilir ihale kararı bulunmadığından ve iptal gerekçesinin de tekliflerin geçerlilik durumundan etkilenebileceği anlaşıldığından incelemenin sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılmasını teminen, idare tarafından, teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri ve ihalenin ne şekilde sonuçlandırıldığının belirtildiği ihale komisyonu gerekçeli kararının isteklilere tebliğ edilmesi ve sürece mevzuata uygun olarak devam edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali kararının geri alınması ve teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri ve ihalenin ne şekilde sonuçlandırıldığının belirtildiği yeni bir ihale komisyonu gerekçeli kararının alınarak isteklilere tebliğ edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.