2025/2147102 İhale Kayıt Numaralı "İZMİR KENTSEL DÖNÜŞÜM MÜDÜRLÜĞÜ PERSONEL SERVİS KİRALAMA HİZMET ALIMI İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Arge Taşımacılık Turizm Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: İzmir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2147102 İhale Kayıt Numaralı “ İzmir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü Personel Servis Kiralama Hizmet Alımı İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İzmir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü tarafından 23.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ İzmir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü Personel Servis Kiralama Hizmet Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Arge Taşımacılık Turizm Tic. Ltd. Şti.nin 06.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.01.2026 tarih ve 205892 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/208 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Özdecan Turizm Taşımacılık ve Seyahat Acentaları Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıdaki gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı; a- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapılmadığı, beyannameleri imzalamaya yetkili meslek mensubu tarafından maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmediği ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin, teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, maliyet tespit veya satış tutarı tespit tutanaklarının fiyat teklifinin dayanağı olarak, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı, Maliyet tespit tutanağı ve satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan şartları sağlamadığı, belgelerdeki meslek mensubunun kaşeleme işleminin usulüne uygun yapılmadığı, yetkiliyi gösteren Ticaret Sicili Gazetesi ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı, tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmediği, b- Çalıştırılacak personele ödenecek işçilik giderinin, asgari işçilik maliyetinin altında hesaplandığı, c- Sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisnin ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklanması gerekirken, sözleşme giderleri ve genel giderlerin doğrudan % 4 oranında hesaplandığı, d- Bakım onarım ve lastik maliyetlerinin uygun şekilde tevsik edilmediği, tek bir fiyat teklifine dahil edildiği, alınan fiyat tekliflerinin yetkili servislerden alınmadığı ve onaylatılmadığı, e- Söz konusu işte çalıştırılacak olan kendi malı araçların amortisman açıklamasının uygun şekilde yapılmadığı, f- Kiralık araçlar için kira sözleşmesi ile açıklama yapıldığı, bu durumun ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği, g- Akaryakıt girdisine ilişkin yapılan açıklamanın, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olmama şartını sağlamadığı, ayrıca, akaryakıt kilometre maliyetleri için yetkili servislerden onaylı belgelerin sunulmadığı, söz konusu işin öğrenci taşıma işi olmasına rağmen alınan tekliflerin personel servis taşımacılığı şeklinde olduğu, h- Araçların muayene, MTV, egzoz emisyon giderlerine ilişkin açıklamalarının; ihale konusu iş 2026 yılında da gerçekleştirileceğinden anılan giderlerin 2026 yılına tekabül eden kısımları için ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi üzerinden güncelleme yapılması gerektiği halde yapılmadığı ve buna ilişkin herhangi bir belgenin sunulmadığı, ayrıca açıklamalarda araçların model yılı, motor hacmi ve istiap haddinin dikkate alınmadığı ve buna ilişkin belgelere dayalı açıklama yapılmadığı, ı- Zorunlu trafik sigortası ve ferdi kaza koltuk sigortası giderlerinin uygun şekilde tevsik edilmediği, sunulan sigorta belgesi içeriğinde söz konusu fiyatların hangi tarihe kadar geçerli olduğunun belirlenmediği ve sigorta şirketinden alınan teklif ekinde bölge müdürlüğü veya genel müdürlük teyidine yer verilmediği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. … ” hükmü yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler... ” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İZMİR KENTSEL DÖNÜŞÜM MÜDÜRLÜĞÜ PERSONEL SERVİS KİRALAMA HİZMET ALIMI İŞİ b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: Personel Servis Kiralama Hizmet Alım İşi (6 Araç-250 Gün) Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İzmir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü Hizmetlerinde araçlar için şehir içi ve dışında kullanılmak üzere ve personel servisi için teknik şartnamede belirtilen güzergahlar” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında Yürürlükteki mevzuat ve sözleşme hükümleri gereğince; Yüklenici; ihale konusu işi yerine getirmek için çalıştırdığı personelin ücretlerini karşılamak zorunda olup, ihale, sözleşme ve taahhüdün tamamının yapılmasına ait ödenecek bütün ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri ile araçlar ve şoförlerle ilgili her türlü ücret, vergi, sigorta, akaryakıt, bakım onarım, SGK ve işlemler sırasında ödenecek her türlü hukuki ve cezai masraflar, teklif edilecek fiyata dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. ...” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi yer almaktadır. İhaleye ait Birim Fiyat Teklif Cetveli’nin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür. A 2 B 3 İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 NARLIDERE-HATAY gün 250 KARŞIYAKA gün 250 MENEMEN gün 250 BORNOVA-BAYRAKLI gün 250 GAZİEMİR gün 250 BUCA gün 250 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde “Müdürlüğümüzde görev yapan personellerin belirlenen güzergah ve saatlerde 6 adet araç ile 250 gün akaryakıt dâhil tüm giderler yükleniciye ait olmak üzere taşınması hizmet alımı işidir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “ Personel Servis Kiralama Hizmetine Ait Teknik Şartlar” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1.1Araçlar, 2022 ve üzeri model olacaktır. Daha düşük model yılına ait araçlar kabul edilmeyecektir. 5.1.2 Araçlar Ek-1’de yer alan güzergah ve araç kapasite listesinde yazılı yolcu kapasitene sahip olacaktır. Yüklenici daha fazla kapasiteye sahip araç ile hizmet verebilir. Belirlenen güzergahta personel azalması sebebi ile yüklenicinin talebi halinde idare onay vermek sureti ile daha az koltuk kapasiteli araçlar ile taşıma hizmeti aynı şartlar ile yürütülebilir. Yüklenici daha fazla veya daha az kapasiteye sahip araç ile hizmet vermesinden dolayı İdareden ilave bedel talep edemez. … 5.1.6 Periyodik trafik muayeneleri ile mutat bakım ve onarımları yapılmış olacaktır. … 5.1.12 Periyodik Trafik muayeneleri ile 1 (Bir) yıllık mutat bakım ve onarımlarının yapılmış ve “Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmetleri” yönetmeliğinde belirtilen formların tanzim edilmiş ve usulüne uygun olarak araç da bulundurulması zorunludur. 5.1.13 Araç lastikleri özelliğini yitirmiş, fren ve manevra kabiliyetini yitirmiş, dişsiz olmayacaktır. Deforme olmuş ve diş derinliği yasal sınırın altına düşmüş lastikler değiştirilecektir. 5.1.14 Araçlarda; kış lastiği kullanımının zorunlu olduğu tarihler arasında kışlık lastiği bulunacaktır. … 5.1.16 Sözleşme imzalandıktan sonra işe başlamadan önce ve sözleşme süresi devam ederken değiştirilmesi gereken servis araçları olması durumunda Yüklenici; Motorlu Araç Trafik Belgesi, Araç Sicil Belgesi, Zorunlu Mali Sigorta Poliçesi, Ticari Taşıt Tanıtım Kartı, Özel Servis Aracı İzin Belgesi Kaydı belgelerinin fotokopilerini idareye teslim etmek zorundadır. … 5.1.20 Şehir İçi Personel Servis Hizmeti (257 Km) iş kalemi, şehir içinde İdarece belirtilen alandan, istenilen adetlerde ve günlerde (hafta içi veya hafta sonu) kullanılmak amacıyla 16 kişilik servis kiralama hizmet alımı işini kapsar. Araçların yakıt ve her türlü giderleri, (bakım onarım yedek parça, servis ücretleri, tüm kasko ve Ferdi Kaza koltuk sigortaları dahil sigorta ücretleri, otopark ücretleri) teklif fiyatlara dahildir. Köprü, feribot, otoban geçişi, otopark, sürücülerin iaşe giderleri yükleniciye ait olup birim fiyata dahildir. … 5.3.4 Servis taşıtlarının her türlü sigortası (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Trafik Sigortası, Koltuk Ferdi Kaza Sigortası vb.) yüklenici tarafından yaptırılmış olacaktır. Sigorta ile ilgili tüm sorumluluk yükleniciye aittir. Her hangi bir kaza anında yüklenici kendi taşıtının kusurlu olup olmadığına bakmaksızın servis içerisinde bulunan personelin her türlü tedavi, bakım ve hastane masraflarını (Özel hastane dâhil) karşılamak zorundadır. …” düzenlemesi yer almakta olup anılan şartnamenin ekinde aşağıdaki tabloya yer verildiği görülmüştür. Ek-1 PERSONEL SERVİS KİRALAMA HİZMET ALIMI İŞİNE AİT GÜZERGAH KİLOMETRELERİ VE ARAÇ KAPASİTELERİ NO SERVİS ADI GİDİŞ-DÖNÜŞ GÜNLÜK KM ARAÇ KAPASİTESİ 1 NARLIDERE-HATAY 58 KM 16 2 KARŞIYAKA 32 KM 16 3 MENEMEN 30 KM 16 4 BORNOVA-BAYRAKLI 40 KM 16 5 GAZİEMİR 47 KM 16 6 BUCA 50 KM 16 GÜNLÜK KM TOPLAMI ŞEHİR İÇİ SERVİS (257 KM) 257 KM 16 Başvuruya konu ihalenin İzmir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü tarafından 23.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “İzmir Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü Personel Servis Kiralama Hizmet Alımı İşi” ihalesi olduğu, 30.12.2025 tarihli ihale komisyonu kararından, söz konusu ihaleye 8 istekli tarafından teklif verildiği, şikayete konu edilen ihalede sınır değerin 6.759.422,22 TL olarak belirlendiği, teklifi sınır değer altında kalan; Özdecan Turizm Taşımacılık ve Seyahat Acentaları Tic. ve San. Ltd. Şti., Hsm Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Fernoble Turizm İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.ye 24.12.2025 tarihinde EKAP üzerinden “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının gönderildiği, Hsm Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Fernoble Turizm İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında bulunulmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklamada bulunan Özdecan Turizm Taşımacılık ve Seyahat Acentaları Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi Arge Taşımacılık Turizm Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. İdare tarafından 24.12.2025 tarihinde teklifi sınır değer altında kalan isteklilere EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda “…İZMİR KENTSEL DÖNÜŞÜM MÜDÜRLÜĞÜ PERSONEL SERVİS KİRALAMA HİZMET ALIMI İŞİ ihalesinde 22.12.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 29.12.2025 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir. … Açıklaması istenilen önemli teklif bileşenleri : NARLIDERE-HATAY 58 KM ARAÇ KAPASİTESİ 16, KARŞIYAKA 32 KM ARAÇ KAPASİTESİ 16, MENEMEN 30 KM ARAÇ KAPASİTESİ 16, BORNOVA-BAYRAKLI 40 KM ARAÇ KAPASİTESİ 16, GAZİEMİR 47 KM ARAÇ KAPASİTESİ 16, BUCA 50 KM ARAÇ KAPASİTESİ 16, GÜNLÜK KM TOPLAMI ŞEHİR İÇİ SERVİS (257 KM) 257 KM” ifadelerine yer verildiği, ilgili yazının ekinde herhangi bir belgenin bulunmadığı görülmüştür. İhale dokümanında; İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yüklenicinin; ihale konusu işi yerine getirmek için çalıştırdığı personelin ücretlerini karşılamak zorunda olduğu, ihale, sözleşme ve taahhüdün tamamının yapılmasına ait ödenecek bütün ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri ile araçlar ve şoförlerle ilgili her türlü ücret, vergi, sigorta, akaryakıt, bakım onarım, SGK ve işlemler sırasında ödenecek her türlü hukuki ve cezai masrafların teklif fiyata dahil olduğunun düzenlendiği; Teknik Şartname’nin 5.1.20’nci maddesinde, araçların yakıt ve her türlü giderlerinin (bakım onarım, yedek parça, servis ücretleri, tüm kasko ve Ferdi Kaza koltuk sigortaları dahil sigorta ücretleri, otopark ücretleri) teklif fiyata dahil olduğunun düzenlendiği, yine aynı Şartname’nin 5.3.4’üncü maddesinde servis taşıtlarının her türlü sigortası (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, Trafik Sigortası, Koltuk Ferdi Kaza Sigortası vb.) yüklenici tarafından yaptırılmış olacağı düzenlenmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir. Buradan hareketle, gerek istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi gerekse de idareler tarafından bu açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, ihale dokümanı düzenlemeleri ve inceleme tespitler birlikte değerlendirildiğinde; idarece teklifi sınır değer altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin yazıda önemli teklif bileşenleri olarak güzergahlara, bu güzergahların mesafelerine ve araç kapasitesi bilgilerine yer verildiğinin görüldüğü, İdari Şartname ve Teknik Şartname’de teklif fiyata dahil edilen giderler arasında bir çok bileşenin yer aldığı, fakat idare tarafından, söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazısında herhangi bir önemli teklif bileşeni belirlemesi yapılmadığı, (ör; araç edinim maliyeti, bakım onarım, lastik gideri, yakıt, kasko, şoför gibi), sadece güzergah bilgisi ve araçların alabileceği yolcu kapasitelerine yer verildiği, diğer bir anlatımla ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için önemli teklif bileşenlerinin tespit edilerek açıklama istenilmediği, dolayısıyla idarece, teklifi sınır değerin altında olan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı esas alınarak aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi ve yapılan bu açıklamaların da sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olamayacağı anlaşılmıştır. Netice itibariyle, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, açıklamaya esas olacak “önemli teklif bileşenleri”nin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde net olarak belirtilmesi suretiyle teklifi sınır değerin altında olan isteklilere yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiaların tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 101.344,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, açıklamaya esas olacak “önemli teklif bileşenleri”nin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde net olarak belirtilmesi suretiyle teklifi sınır değerin altında olan isteklilere yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.