2024/1641266 İhale Kayıt Numaralı "2025 Yılı Seyr-i Antep Gençlik Kampı Organizasyon Hizmet Alımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1641266 İhale Kayıt Numaralı “ 2025 Yılı Seyr-i Antep Gençlik Kampı Organizasyon Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 06.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2025 Yılı Seyr-i Antep Gençlik Kampı Organizasyon Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Acıoğlu Piza Yemek ve İkram Organizasyonu San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 03.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.02.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.02.2025 tarih ve 178492 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/419 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 2024/1641266 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı Seyr-i Antep Gençlik Kampı Organizasyon Hizmet Alımı” ihalesinin 06.01.2025 tarihinde ihale edildiği, söz konusu ihalenin Befa Pazarlama Ticaret Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı, kendilerinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, Befa Pazarlama Ticaret Ltd. Şti. nin teklifi kapsamında sunduğu iş bitirme belgesinin Gençlik ve Spor Bakanlığı ile imzalanan bir kamp sözleşmesi kapsamında gerçekleştirilen alt yüklenicilik neticesinde elde edildiği, bununla birlikte Gençlik ve Spor Bakanlığı kamp ihalelerine ait dokümanlarda, halihazırda alt yüklenici çalıştırılmasına izin veriliyor olsa da, Befa Ltd. Şti.nin alt yüklenicilik yaptığı sözleşmede, işin bir kısmının veya tamamının alt yükleniciye yaptırılmasının yasaklanmış olduğu, dolayısıyla Befa Pazarlama Ticaret Ltd. Şti.nin alt yükleniciye yaptırılması yasak olan bir sözleşmede alt yüklenici olarak çalıştığı ve anılan isteklinin bahse konu sözleşme kapsamında, geçerli bir iş deneyim belgesi elde etmesinin mümkün olmadığı, alt yüklenici çalıştırılması yasak olan bir iş kapsamında Befa Pazarlama Ticaret Ltd. Şti.ni alt yüklenici olarak çalıştıran ve işin tamamını eksiksiz şekilde gerçekleştirme yükümlülüğünü yerine getirmeyen asıl yükleniciye ait iş bitirme belgesinin de iptal edilmesi gerektiği, Befa Pazarlama Ticaret Ltd. Şti. tarafından sunulan iş bitirme belgesinin alt yüklenicilikten elde edilmiş olduğu, bahse konu sözleşmenin asıl yüklenicisinin Gençlik ve Spor Bakanlığı ile sözleşme imzaladığı, Befa Pazarlama Ticaret Ltd. Şti.nin alt yüklenici olarak yaptığı işlerden elde edilen ancak Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından düzenlenmeyen belgeleri iş deneyim belgesi olarak sunması nedeniyle de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, kamp organizasyonuna ilişkin olarak yemek hizmetini sunmayan yahut sağlık hizmetini sunmayan isteklinin kamp organizasyonu konusunda iş deneyimine sahip olduğunun söylenemeyeceği, tüm bu nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş bitirme belgesinin, ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olmaması bakımından da değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 2) 2024 yılı içerisinde enflasyon muhasebesi uygulanmış ve yıl içerisinde yapılan uygulama sonrasında, firmalara ait bilanço oranlarında değişiklik yapıldığı, bunun üzerine Kamu İhale Kurumu tarafından yayınlanan 25/4/2024 tarihli ve 2024/DK.D-77 sayılı kararda, idareler tarafından bilanço oranlarının hesaplanmasında enflasyon düzeltmesi yapılan bilanço veya eşdeğer belgelerdeki tutarların esas alınması gerektiğinin belirtildiği, dolayısıyla Befa Pazarlama Ticaret Ltd. Şti.ne ait bilançonun da, enflasyon düzeltmesi yapıldıktan sonraki rakamlar üzerinden değerlendirmeye alınması gerektiği, bu şekilde değerlendirme yapıldığında anılan isteklinin yeterlik kriterlerini sağlamadığının görüleceği, 3) Söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının da uygun olmadığı, a) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Ek-O.6 ve O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit tutanaklarının ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya bundan önceki üç aylık döneme ait olması gerektiği halde tespit tutanaklarının, bu kurala uyulmaksızın düzenlendiği, tutanaklarda tutanağı düzenleyen meslek mensubunun imzası, kaşesi ve mührü ile birlikte ilgili firmaya ait imza ve kaşesi bulunması gerektiği halde tutanaklar üzerinde bahse konu imza, mühür ve kaşeler bulunmadığı, tutanaklarda fatura bilgileri tablosunda fatura bilgilerine yer verilmediği, fatura bilgileri tablosunda fatura ile açıklaması yapılan ana girdilerin tamamının yer almadığı, tutanaklarda alışlar dayanak alınarak açıklama yapılabilmesi için açıklamada kullanılan birim fiyatların, tutanakta belirtilen fiyatların altında olmaması ve ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya bundan önceki üç aylık dönemde ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılmış olması gerektiği, fatura bilgileri tablosunda yer alan malzeme miktarlarının, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar olması gerektiği halde söz konusu miktarların oldukça düşük olduğu ve ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar olmadığı, tutanakların satışlara dayalı olarak yapılabilmesi için, açıklamada kullanılan birim fiyatların, tutanakta belirtilen fiyatların altında olmaması ve ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya bundan önceki üç aylık dönemde ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerektiği, bu koşulun da sağlanmadığı, tutanakların ekine, meslek mensubuna ait geçerli bir faaliyet belgesi eklenmediği, eklenen belgelerin asıl olmayıp üzerlerinde de aslı gibidir onayı da bulunmadığı, ayrıca faaliyet belgelerinin geçerlilik sürelerinin de dolduğu, b) İstekli tarafından açıklamalar arasında kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar veya sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatların da sunulduğu, ancak fiyatın tespitinin sağlanması amacıyla sunulan belgelerin (GTB Hal Kayıt Bültenleri, Halk Ekmek Fabrikaları Satış Fiyatları Listeleri, AOÇ Satış Fiyatları Listeleri gibi) üzerinde fiyatların yayınlanma tarihi bulunmadığından, ilgili malların fiyatlarının ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında olup olmadığının teyit edilemediği, c) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinin beşinci fıkrasında yer alan düzenlemeye göre kırmızı ve beyaz et, sebze, meyve, kuru gıdalar, bakliyat gibi ürünlere ait birim fiyatların, üçüncü kişilerden fiyat teklifi almak suretiyle açıklanabilmesi için 79.2.2’nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmaması gerektiği, ancak açıklaması geçerli bulunan isteklinin kırmızı et, tavuk eti, nohut, pirinç, tavuk eti, yoğurt gibi ürünlerin maliyetini, üçüncü kişilerden fiyat teklifi alarak açıkladığı ve bu açıklamaların reddedilmesi gerektiği, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri üzerinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde düzenlenen standart metne yer verilmediği, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ekinde, teklifin dayanağını oluşturan tespit tutanağının usulüne uygun bir şekilde düzenlenip sunulmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin üzerinde yer alan tarih ve sayı bilgisi ile teklifin ekinde yer alan tespit tutanağının tarih ve sayı bilgisinin uyumlu olmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin, teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, tutanaklar üzerinde, tespite konu olan yevmiye defteri ile işletme defterlerinin bilgisinin usulüne uygun olarak gösterilmediği, tespit tutanakları üzerindeki “fatura bilgileri tablosu”na işlenmiş olan faturaların tarihlerinin ilgili tutanakta gösterilen geçici vergi beyanname dönemi ile uyumlu olmadığı, faturalara konu mal ve hizmetlerin Teknik Şartname’de belirtilen ve açıklanması gereken mal ve hizmetlerle uyumlu olmadığı, tutanaklar üzerindeki “Fatura Bilgileri Tablosu”na işlenmiş olan faturalara konu mal ve hizmetlerin, malzemeli yemek sunumu hesap cetvelindeki mal ve hizmetlerle uyumlu olmadığı, ç) Aşırı düşük teklif açıklamasında, işçilik giderleri üzerine sözleşme ve genel giderler tutarının eklenmemiş olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.5’inci maddesine uygun olarak açıklama yapılmadığı, d) Mevzuat uyarınca açıklamalarda her bir öğün için ana girdi +işçilik maliyeti toplamının ayrı ayrı gösterilmesi ve gösterilen bu maliyet toplamının da ilgili öğün için teklif edilen tutardan daha düşük olması gerektiği, ancak adı geçen istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, tüm öğünler için ana girdi+işçilik maliyetinin toplamının ayrı ayrı gösterilmediği, bunun yerine sabah kahvaltısı, öğle yemeği, akşam yemeği ve akşam servisi için ana girdi, işçilik ve yardımcı gider oranlarının ayrı ayrı hesaplandığı, oysa ihale konusu iş kapsamındaki yemek hizmetinin bir bütün olduğu, dolayısıyla ana girdi, işçilik ve yardımcı gider oranlarının ayrı ayrı hesaplanmaması, tüm öğünler için toplu bir şekilde ana girdi, işçilik ve yardımcı gider oranları hesaplanması gerektiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde, ana girdi, işçilik ve yardımcı giderler oranlarının toplamının 1’e eşit olmadığı, Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli hazırlanırken, ihale kapsamında kalan ana girdilerin birim fiyatları ve toplam tutarlarının gösterilmediği, bunun yerine idarece verilen örnek menünün, günlük sıralamaya uygun olacak şekilde, Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ne işlendiği ve her bir yemeğin reçetesinin ayrı ayrı gösterildiği, Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde, ana girdi toplam tutarlarının gösterilmemiş olduğu, Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelindeki ana girdilerin birim fiyatlarının hangi kaynaklardan alındığının, sayfa numaraları da belirtilmek suretiyle gösterilmediği, istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nde belirtilen ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen oranlar (0,80- 0,95) arasında olmadığı, e) Teknik Şartname’de ihale konusu işin kesintisiz olarak devam edeceğinin düzenlendiği, bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışacak personel için de ulusal bayram ve genel tatil günü ücretlerinin hesaplamaya dâhil edilmesi gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin, personel için ulusal bayram ve genel tatil günü ücreti öngörmeksizin hesaplama yaptığı, f) Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli incelendiğinde görüleceği üzere ana girdi+işçilik maliyeti hesaplanırken, işçilik maliyetinin tüm öğünlere eşit oranda dağıtılması gerektiği halde ana öğüne daha fazla işçilik bedeli öngörüldüğü, ara öğünlere ise daha düşük işçilik bedeli öngörüldüğü, işçilik maliyetinin, her bir öğüne eşit şekilde dağıtılmaması durumundan açıklamanın reddedilmesi gerektiği, işçilik giderleri hesaplanırken, Teknik Şartname’de yer alan işçi sayıları ve ihale konusu iş kapsamında hiçbir işçinin tam zamanlı hizmet sunmayacağına ilişkin düzenlemeler dikkate alınmaksızın işlem yapıldığı, g) Açıklama sunan istekli tarafından örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki bazı girdilerin tevsiki amacıyla Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının kullanıldığı, bahsi geçen tutanaktaki fatura bilgileri tablosunda beyan edilen fatura için Gelir İdaresi Başkanlığı’na sorularak sorgulama yapıldığında, faturanın ihale tarihinden sonra geçmişe dönük olarak düzenlendiğinin görüleceği, ilgili firmanın, gerçekte var olmayan, sadece bu aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında kullanılmak üzere düzenlenmiş bir faturaya dayanarak açıklama yaptığı, istekli tarafından gerçekleştirilen bu fiil 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde sayılan yasak fiillerden olup bu fiilleri gerçekleştiren istekliler bakımından uygulanması gereken yaptırımların ise yine aynı Kanun’un 58’inci maddesinde belirtildiği, bu sebeple isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği, h) İstekli tarafından Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nde yer alan A) Ana Girdileri Tablosunda yer alan girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan ticaret borsa bültenlerinin, ihale tarihinden önceki son 12 aydan önce olduğu, ı) İhale dokümanında, yüklenici tarafından güvenlik hizmetinin de sunulması gerektiği yönünde düzenleme yapıldığı, Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun hükümleri uyarınca, özel güvenlik hizmeti sunacak firmaların başka alanda faaliyet göstermesinin mümkün olmadığı, ihale konusu özel güvenlik hizmetinin sunulması için, bu alanda faaliyet gösteren firmaların alt yüklenici olarak çalıştırılması yani dışarıdan hizmet alınması gerektiği, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasında da, özel güvenlik faaliyetlerine ilişkin maliyetler açıklanırken, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamada, özel güvenlik maliyetlerinin sadece işçilik giderleri üzerinden açıklandığı ve üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile bu tekliflere ait tespit tutanaklarının, fatura bilgileri tablosunu da içerecek şekilde imzalı ve kaşeli bir şekilde sunulmadığı, i) İhale konusu iş kapsamında kalan ve aşırı düşük teklif açıklamasına konu edilen Seyahat Sağlık Sigortası giderlerinin usulüne uygun olarak açıklanmadığı, Seyahat Sağlık Sigortası giderlerini açıklamak üzere sunulan poliçe teklifleri üzerinde, bölge müdürlüğü veya genel müdürlüğe ait ıslak imza yahut yine poliçe ekinde, ıslak imzalı teyit yazısı sunulması gerektiği, oysa idareye teslim edilen açıklama kapsamında sunulan poliçeler üzerinde ıslak imza bulunmadığı, dolayısıyla sunulan sigorta poliçelerinin usulüne uygun olarak düzenlenmediği, j) Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan “Aktivite ve Spor Malzemeleri” iş kaleminin kapsamının, Teknik Şartname’de detaylı olarak düzenlendiği, buna rağmen ihale üzerinde kalan isteklinin, spor malzemeleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi aldığı, bu fiyat teklifi üzerinde, yine aynı şekilde Aktivite ve Spor Malzemeleri ifadesine yer verildiği, fakat fiyat teklifine konu olan spor malzemelerinin, ihalede istenilen spor malzemeleri ile aynı olup olmadığına ilişkin hiçbir açıklık bulunmadığı, sunulan fiyat teklifinin, Teknik Şartname’de istenilen spor malzemelerini karşılamadığı, yine aynı şekilde “Paintball Hizmeti”, “Tırmanma Duvarı ve İp Parkuru Hizmeti”, “Zipline Hizmeti” iş kalemleri için de fiyat teklifi alınmış olsa da, sunulan fiyat teklifinin, teknik şartnamede yer verilen aktivite malzemelerinin tamamını içerip içermediğinin belirsiz olduğu, k) Teknik Şartname’de, ihale konusu iş kapsamında hiçbir personelin tam zamanlı olarak istihdam edilmeyeceği, tüm personel kısmi zamanlı olarak istihdam edilecek şekilde personel sayısı belirlemenin ve vardiya planı yapmanın, isteklinin yükümlülüğü olduğunun açıkça ifade edildiği, buna rağmen sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, personel giderleri açıklanırken sanki tam zamanlı istihdam söz konusu olacakmışçasına, günde 8 saat ve ayda 30 günlük ücretler üzerinden açıklama yapıldığı, 24 saat esaslı olarak sunulması gereken sağlık hizmeti gibi hizmetler için, 24 saat boyunca hizmet sunulmasına imkan sağlayacak sayıda personel üzerinden işçilik hesaplaması yapılmadığı, l) Sağlık hizmetine ilişkin sunulan açıklama kapsamında, 24 saat esaslı hasta nakil aracı maliyetinin nasıl karşılanacağının açıklanmadığı, 24 saat esaslı hasta nakil aracında görevlendirilecek olan 24 saat esaslı şoför işçilik giderinin de, sözleşme genel giderler ile personelin ulaşım, yemek vb. giderleri dahil edilerek usule uygun bir şekilde açıklama yapılmadığı, belirtilen tüm bu gerekçeler nedeniyle anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar ” başlıklı 3’üncü maddesinde “ (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesindeki tanımlar yanında; a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “ (1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir: a) İhale konusu işin yaklaşık maliyetine bakılmaksızın tüm ihalelerde; adayın veya isteklinin teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu gösteren belgelerin, b) Yaklaşık maliyeti, Kanun’un 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarı ile eşik değer arasında olan işlerin ihalelerinde; (a) bendinde sayılan belgelere ek olarak, adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren belgelerin, c) Yaklaşık maliyeti, eşik değere eşit veya eşik değeri aşan işlerin ihalelerinde (a) ve (b) bentlerinde sayılan belgelere ek olarak; 1) (Mülga bent: 25/01/2017-29959 R.G./2. md.) 2) Adayın veya isteklinin ilgili mevzuatı uyarınca yayımlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgelerin, 3) Adayın veya isteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu ve hizmet işleri ile ilgili cirosunu gösteren belgelerin, idarelerce istenilmesi zorunludur.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “ İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, … istenilmesi zorunludur. (2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir. (3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla; a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanun’un 21’inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere, …ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi ve teknolojik ürün deneyim belgesinin düzenlenme koşulları” başlıklı 45’inci maddesinde “ Belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluş, herhangi bir başvuru olmaksızın iş bitirme belgesi düzenleyebilir. Ancak, yüklenicinin veya alt yüklenicinin iş bitirme belgesi almak amacıyla belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluşa başvurması halinde, başvuru tarihinden itibaren 20 iş günü içinde iş bitirme belgesinin düzenlenmesi zorunludur. Düzenleme koşullarını taşımayan başvurularda ise, aynı süre içinde başvuru sahibine bu husus gerekçeli bir yazıyla bildirilir. (2) İş bitirme belgesi almak amacıyla yapılacak başvurularda hangi iş için iş bitirme belgesi talep edildiğinin belirtilmesi yeterlidir. (3) Alt yüklenicilerin iş bitirme belgesi almak amacıyla yapacakları başvurularda; yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan bedel içeren sözleşmenin ve bu sözleşme kapsamında düzenlenen fatura örneklerinin veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin veya serbest meslek makbuzu nüshalarının ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak alt yüklenici ile yüklenici arasında imzalanan sözleşme konusu işte personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulması zorunludur. (4) Bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen ve kabulü yapılan işlerde gerçekleştirilen işin parasal tutarının sözleşme bedeline oranına bakılmaksızın yüklenici iş bitirme belgesi, ihale dokümanında alt yüklenici çalıştırılabileceği öngörülen işlerde, belgeyi düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluşun onayı ile çalıştırılan alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen iş kısımları için ise, alt yüklenici iş bitirme belgesi düzenlenir. … (7) Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhüt edilen işlerin alt yüklenicileri için; sözleşmesinin tamamını bir bütün olarak gerçekleştirip bitirmek ve idare tarafından o işin kısmî kabulü veya esas sözleşmeye konu işin kabulü yapılmak şartıyla, yaptıkları işin esas sözleşme fiyatları ile hesaplanan tutarını geçmemek üzere, kendi sözleşmelerinde yazılı bedel esas alınır. Yüklenici ile alt yüklenici arasında yapılan sözleşmelerde, nevi itibariyle bir işin baştan sona yapılmasının öngörülmesi zorunludur. Birden fazla alt yüklenici olması durumunda, alt yüklenicilere verilecek iş deneyim belgelerinin tutarlarının toplamı asıl işin toplam sözleşme bedelini aşamaz.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi ” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir: a) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir. b) (a) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir. c) Alt yüklenici iş bitirme belgeleri, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenir.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2025 Yılı Seyr-i Antep Gençlik Kampı Organizasyon Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: 1 Kalem Gençlik Kampı Organizasyonu Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Gaziantep Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü, Seyr-i Antep Gençlik Kampı tesisi. Adres: Seyr-i Antep Gençlik KampıYamaçtepe Mahallesi Burç Tabiat Parkı İçi Seyr-i Antep Gençlik Kampı 27410 Şahinbey / GAZİANTEP” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. … 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. 7.5.2. Bu Madde boş bırakılmıştır. 7.5.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: {Belirtilmemiştir} 7.5.5 Bu Şartnamenin 7’nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. 7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu veya özel sektörde tek sözleşmeye dayalı her türlü organizasyon hizmeti” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinde “ 18.1. İstekliler, ihale konusu iş kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işlere ait listeyi, teklifleri ekinde vereceklerdir. İhalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekir. Bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 2’nci maddesinde “Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından tanzim edilen “2025 yılı Gençlik Kampları Uygulama Usul ve Esasları” çerçevesinde Seyr-i Antep Gençlik Kampı tesislerinde dönemler halinde gerçekleşecek olan gençlik kamplarının yemek hizmeti, genel temizlik hizmeti, güvenlik hizmeti, sağlık hizmeti, çevre bakımı ve düzenleme hizmeti, teknik destek hizmeti, araç kiralama hizmeti, can kurtaran hizmeti, paintball hizmeti, tırmanma duvarı ve ip parkuru hizmeti, seyahat sağlık sigortasının yaptırılması hizmetlerinin temini ile aktivite malzemelerinin alımı iş bu Teknik Şartname’nin konusunu oluşturmaktadır.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Hizmetin Sağlanacağı Tarihler” başlığı altında “ 6.1. Hizmet Başlangıç ve Bitiş Tarihleri: 17/01/2025-08/12/2025” düzenlemesi bulunmaktadır. İhaleye ilişkin teklif birim fiyat cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ İhale kayıt numarası: 2024/1641266 A B Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 1 Sabah Kahvaltısı öğün 22.382 2 Öğle Yemeği öğün 17.652 3 Akşam Yemeği öğün 17.652 4 Akşam Servisi öğün 17.050 5 Genel Temizlik Hizmeti Dönem 43 6 Güvenlik hizmeti Dönem 43 7 Sağlık Hizmeti Dönem 43 8 Çevre Bakımı ve Düzenleme Hizmeti Dönem 43 9 Teknik Destek Hizmeti Dönem 43 10 Araç Kiralama Hizmeti Dönem 43 11 Can Kurtaran Hizmeti Dönem 23 12 Paintball Hizmeti gün 43 13 Tırmanma Duvarı ve İp Parkuru Hizmeti gün 43 14 Zipline Hizmeti gün 43 15 Aktivite ve Spor Malzemeleri takım 1 16 Seyahat Sağlık Sigortası kişi 4.730 TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç) İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden ihale konusu işin Gençlik ve Spor Bakanlığı Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından tanzim edilen, 2025 yılı Gençlik Kampları Uygulama Usul ve Esasları” çerçevesinde Seyr-i Antep Gençlik Kampı tesislerinde dönemler halinde gerçekleşecek olan gençlik kamplarının yemek hizmeti, genel temizlik hizmeti, güvenlik hizmeti, sağlık hizmeti, çevre bakımı ve düzenleme hizmeti, teknik destek hizmeti, araç kiralama hizmeti, cankurtaran hizmeti, paintball hizmeti, tırmanma duvarı ve ip parkuru hizmeti, seyahat sağlık sigortasının yaptırılması hizmetlerinin temini ile aktivite malzemelerinin alımı işine ilişkin olduğu, 29.01.2025 tarihinde elektronik ortamda teklif birim fiyat alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 14 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde 8 isteklinin gerekçeleri kesinleşen ihale komisyonu kararında belirtilen nedenlerle değerlendirme dışı bırakıldığı, daha sonra ilk oturumda teklif mektubu ve aşırı düşük teklif açıklamaları geçerli bulunan isteklilerin tekliflerinin esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerin belirlendiği ve hesaplanan bu sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen üç istekliden idarenin 10.01.2025 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının ve teyit edilemeyen belgelerinin sunulmasının istenildiği, MBC Temizlik Turizm Taşımacılık İnsan Kaynakları İnşaat Yemekçilik Yazılım Organizasyon Medikal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Yeşil Akhisar Yemekhane İşl. Gıda Ltd. Şti. iş ortaklığının süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmaması nedeniyle, Sadık Gıda İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması nedeniyle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Befa Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin ise açıklamalarının uygun bulunduğu ve 29.01.2025 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı ile, Befa Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Befa Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin Yeterlik Bilgileri Tablosunda EKAP’a alt yüklenici beyanının yüklendiği ve 2022/1377234-8252682-2-1 sayı ile EKAP’a kayıtlı olan iş deneyim belgesinin beyan edildiği görülmüştür. Söz konusu belgeler EKAP’tan indirildiğinde Befa Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin şikâyete konu ihalede güvenlik hizmeti kısmı için alt yüklenici kullanacaklarına ilişkin beyanlarını EKAP’a yüklediği, EKAP’a kayıtlı olan iş deneyim belgesinin ise 15.01.2024 tarihli ve 2022/1377234-8252682-1-1 sayılı alt yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, söz konusu işin 2022/1377234 İKN’li “İlimiz Ahlat İlçesi Gençlik Kampı (Doğa Kampı) Organizasyon Hizmet Alımı” işine ilişkin olarak Bitlis Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından düzenlendiği görülmüş, belge üzerinde yüklenicinin adı: Sadık Gıda İnşaat ve Tic. Ltd. Şti., alt yüklenicinin adı: Befa Pazarlama Ticaret Ltd. Şti., sözleşme tarihi: 06.01.2023, esas işin ilk sözleşme bedeli: 29.679.000,00 TL, alt yüklenicinin yüklenici ile yaptığı sözleşmenin tarihi:06.01.2023, esas işin kabul tarihi: 15.12.2023, belge tutarı: 5.292.000,00 TL olarak belirtilmiştir. Söz konusu belge üzerinde, alt yüklenici tarafından yapılan işin kısımları: taşıma hizmeti (80 sefer, her sefer 150 km., 10 dönem 20 sefer 148 kişi, 30 dönem 60 sefer 180 kişi), tekne turu (5400 kişilik), at biniciliği (30 dönem, 5400 kişi) olarak düzenlenmiştir. İdari Şartname’de yer alan düzenlemelerden söz konusu ihalede benzer işin kamu veya özel sektörde tek sözleşmeye dayalı her türlü organizasyon hizmeti işleri olarak düzenlendiği, Befa Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin iş deneyim belgesine konu işin de Ahlat İlçesi Gençlik Kampı (Doğa Kampı) Organizasyon Hizmet Alımı işinin bir bölümünü alt yüklenici olarak gerçekleştirmek işine ilişkin olduğu, Befa Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin yaptığı iş bölümlerine bakıldığında Gençlik Kampı (Doğa Kampı) Organizasyon Hizmet Alımı işinin, taşıma hizmeti (80 sefer, her sefer 150 km., 10 dönem 20 sefer 148 kişi, 30 dönem 60 sefer 180 kişi), tekne turu (5400 kişilik), at biniciliği (30 dönem, 5400 kişi) bölümlerinin adı geçen istekli tarafından gerçekleştirildiği, istekli tarafından yapılan işin bölümlerinin de aslında hepsi kendi içinde birer organizasyon hizmeti niteliğinde olduğu, benzer iş tanımında organizasyonun niteliği belirtilmeden her türlü organizasyon işlerinin sayıldığı belirlendiğinden, Befa Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin sunduğu iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca söz konusu iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının şikâyet konu ihalede sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarının üzerinde olduğu belirlenmiştir (19.655.250,00 x 0,30= 5.896.575,00 < 9.769.852,20 TL). Başvuru dilekçesinde Befa Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin alt yüklenici iş bitirme belgesinin ana sözleşmesinde alt yüklenici çalıştırılmayacağı belirtilen bir iş deneyim belgesi olduğu iddiasına ilişkin olarak, idareden 2022/1377234 İKN’li “İlimiz Ahlat İlçesi Gençlik Kampı (Doğa Kampı) Organizasyon Hizmet Alımı” işine ilişkin İdari Şartname ve ana yüklenici ile Befa Pazarlama Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanan sözleşme talep edilmiş olup, söz konusu İdari Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinde “ 18.1. İstekliler, ihale konusu iş kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işlere ait listeyi, teklifleri ekinde vereceklerdir. İhalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekir. Bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz .” düzenlemesine yer verildiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla alt yüklenici çalıştırılmasına imkân tanıyan bir düzenleme yapıldığı görülmüştür. Yukarıda yapılan tespitler neticesinde başvuru sahibinin bu iddiası uygun bulunmamıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler ” başlıklı 35’inci maddesinde “ (1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait; a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin, b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin, her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur. (2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında; a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini, b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere (yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar. (3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde; a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir. (4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır...” hükmü bulunmaktadır. 25/4/2024 tarihli ve 2024/DK.D-77 sayılı kararda “4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi ve ilgili ihale uygulama yönetmelikleri çerçevesinde ekonomik ve malî yeterliklerin belirlenmesine ilişkin olarak bilanço veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde, bilançosu enflasyon düzeltmesine tabi aday veya istekliler tarafından sadece enflasyon düzeltmesi yapılan bilançoların sunulması ve idareler tarafından bilanço oranlarının hesaplanmasında enflasyon düzeltmesi yapılan bilanço veya eşdeğer belgelerdeki tutarların esas alınması gerektiğine” karar verilmiştir. İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir. … 7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır. 7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri. a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini, b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H) sunmaları gerekmektedir. Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde; a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir. Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. …” düzenlemesi yer almaktadır. İhale üzerinde bırakılan istekli Befa Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin yeterlik bilgileri tablosunda bilanço bilgileri için 2023 yılına ilişkin bilançonun beyan edildiği, cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar): 1,37835704, öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) 0,8107070405, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,00 olarak belirtildiği görülmüştür. EKAP’tan anılan isteklinin 2023 yılı bilançoları indirildiğinde, cari oranın = (*.***. 517 ,44/*.***.955,90=1,37835704), öz kaynak oranının= (*.***.890,30/**.***.846,20= 0,8107070405), kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının= (0,00/*.***.890,30=0,00) olduğu ve beyan edilen bilgilerin doğru olduğu ve yeterlik kriterlerinin sağlandığı tespit edilmiştir. Yukarıda yapılan tespitler neticesinde başvuru sahibinin bu iddiası uygun bulunmamıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. (3) Yaklaşık maliyeti Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur. (4) Yaklaşık maliyeti Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2’nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir. 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. … 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan EK-H4 Malzemeli Yemek Hesap Cetveli standart form olarak düzenlenmiş olup aşağıdaki şekilde olduğu gibidir. MALZEMELİ YEMEK SUNUMU HESAP CETVELİ Ana Girdi Oranı (AG)= İşçilik Oranı (i)= Yardımcı Giderler Oranı (YG)= Toplam Ana Girdileri: Ana Girdi Adı (…) Birim Fiyat Tutar Açıklama Yöntemi (…) (…) (…) İşçilik Girdileri: İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sözleşmenin uygulanması esnasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü sigorta, vergi, resim, harç, ulaşım giderleriyle teknik şartnamede tarif edilen her türlü giderler teklif fiyatına dâhil edilecekir. Piyasa enflasyon gerçekleşmeleri dikkate alınarak teklifler oluşturulacaktır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi , Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi, İhale dokümanı kapsamında yer alan Teknik Şartname’nin içeriğinde ayrı bir Yemek Teknik Şartnamesi düzenlendiği ve söz konusu Teknik Şartname’de örnek menülere ve gıda gramaj oranlarına yer verildiği tespit edilmiştir. Teknik Şartname’nin “Yemek Hizmeti” başlıklı 7’nci maddesinde “….8. İstekliler, gıda mühendisi veya diyetisyen çalıştırdıklarına dair SGK kayıtları ile diploma bilgilerini ve Gençlik kampında çalıştıracağı personellerine ait sabıkası bulunmadığını gösterir Adli Sicil Kaydı belgelerini işe başlangıç tarihinden 3 iş günü içerisinde kamp idaresine teslim edecektir. 9. Yüklenici firma yemek hazırlığı için en az 1 aşçı ve aşçı yardımcısı bulundurması gerekmektedir. Aşçıların mesleği ile ilgili yetkili kuruluşlarca onaylanmış ustalık belgesine sahip olması zorunludur. İlgili belge işe başlama tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde idareye teslim edilecektir. 10. Yüklenici tarafından mutfakta temizlik, bulaşık ve servis hizmetlerinin sağlanması için en az 4 personel (2 erkek+2 kadın) görevlendirilecektir. … 20. Kamp süresince yüklenici firma adına çalışan kamp personelinin yemekleri yüklenici firma tarafından karşılanacak olup, yüklenici tarafından istihdam edilen personel yemek sayıları hizmet alımına dâhil edilmeyecektir….” düzenlemesi bulunmaktadır. Şikâyete konu ihalede ilk oturumda teklif mektubu ve aşırı düşük teklif açıklamaları geçerli bulunan isteklilerin tekliflerinin esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerin belirlendiği ve hesaplanan bu sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen üç istekliden idarenin 10.01.2025 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının ve teyit edilemeyen belgelerinin sunulmasının istenildiği, MBC Temizlik Turizm Taşımacılık İnsan Kaynakları İnşaat Yemekçilik Yazılım Organizasyon Medikal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- Yeşil Akhisar Yemekhane İşl. Gıda Ltd. Şti. iş ortaklığının süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmaması nedeniyle, Sadık Gıda İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması nedeniyle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Befa Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin ise açıklamalarının uygun bulunduğu tespit edilmiştir. İdarenin 10.01.2025 tarihli yazısında teklif cetvelinin 1-2-3-4 nolu iş kalemlerinin teklifin önemli bileşeni olarak belirtildiği ve bu iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının 3 iş günü içerisinde idareye sunulması gerektiğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Teklif birim fiyat cetvelinin 1,2,3,4 nolu iş kalemlerinin sabah kahvaltısı, öğle yemeği, akşam yemeği, akşam servisi olduğu yani isteklilerden yemek bileşenlerine ilişkin açıklamalarının sunulmasının talep edildiği belirlenmiştir. (a), (c) ve (g) maddelerinde yer alan iddialarla ilgili olarak: Befa Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarını 15.01.2025 tarihli yazı ekinde idareye sunduğu söz konusu açıklamalarda açıklama yapılan menülerde yer alan her bir girdinin hangi yöntemle açıklandığının liste halinde sunulduğu, bu tabloda sıralanan ve açıklanan hiçbir girdinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri alınmak suretiyle ya da 79.2.2.7’nci maddesinde belirtilen isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar üzerinden açıklanmadığı, dolayısıyla herhangi bir Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının (EK-O.5, EK-O.6 veya EK-O7) açıklamalar kapsamında sunulmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarına ilişkin iddialar yerinde görülmemiştir. Başvuru sahibinin (b) maddesinde belirtilen iddiasına ilişkin olarak: Menülerde yer alan girdiler arasında 200 ml bardak su, 500 ml pet şişe su için İstanbul Büyükşehir Belediyesi fiyatları ile, 2 gr poşet çay için Çaykur fiyatları ile, poşetli rol ekmek (50 gr.-tam buğday) için Ankara Büyükşehir Belediyesi fiyatlarıyla açıklama yapıldığı tespit edilmiştir. İnternet üzerinden yapılan sorgulamada açıklamalar kapsamında kullanılan fiyatların mevzuata uygun şekilde ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli fiyatlar olduğu (hatta daha yüksek) belirlendiğinden bu iddia da uygun bulunmamıştır. Başvuru sahibinin (ç) ve (e) maddelerinde belirtilen iddialara ilişkin olarak: Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında 11 aylık işin süresi ve 1 diyetisyen/gıda mühendisi, 1 aşçı, 1 aşçı yardımcısı, 4 servis personelinin yürürlükteki asgari işçilik maliyeti üzerinden işçilik ödemelerinin KİK İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden hesaplandığı, bu 7 personelin işin süresi boyunca ulusal bayram ve tatil günleri çalışma maliyetlerinin de hesaplandığı, daha sonra bu personelin 11 aylık yemek maliyetlerinin de eklenerek işçilik maliyetlerinin hesaplandığı, işçilik ücretleri hesaplanırken % 4 sözleşme ve genel gider hariç tutarı esas alınarak hesaplama yapıldığı ve daha sonra personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığından, ilgili mevzuata göre sözleşme genel giderlerinin ve kârın toplam yemek maliyetleri üzerine eklendiği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, bu iddia da uygun bulunmamıştır. Başvuru sahibinin (d) ve (f) maddelerindeki iddialarına ilişkin olarak: Yemek bileşeninin teklifin önemli bileşeni olarak belirtilerek açıklama yapılması istenen ihalelerde aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin yukarıda aktarılan Malzemeli Hesap Cetvelini düzenleyerek açıklamaları kapsamında sunması gerekmektedir. Ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamaları kapsamında sunduğu açıklamalarda, tali giderler için hiçbir bedel öngörülmediği, örnek yemek menülerinde bu bileşenlere ilişkin herhangi bir fiyat belirtilmediği ayrıca yemek hazırlanması için yapılan diğer giderlerin hesaplanmadığı ve dolayısıyla EK-H.4 Malzemeli Hesap Cetvelinde ve daha sonraki bölümlerde yemek hazırlanması için yapılan diğer giderlerin toplamının ne olduğunun belirtilmediği görülmüş olup, ana konusu organizasyon işi olan şikâyete konu ihalede aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yemek bileşeni ile ilgili olarak yemek hazırlanması için yapılan diğer giderlere ilişkin de bir bedel öngörülmesi gerekmektedir. Yemek bileşeni ile ilgili olarak açıklama yapılırken, mevzuatta yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar diğer giderler olarak açıklanmıştır. Mevzuat uyarınca bu diğer giderlerin açıklanması gerekmemekle birlikte bu bileşenlerin de fiyatlandırması ve bir bedel öngörülmesi gerekmektedir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamaları kapsamında “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranını hesaplamadığı belirlenmiştir. Ancak söz konusu işin organizasyon işi olduğu, yemek hizmeti alımı olmadığı, bir diğer ifade ile toplam teklif tutarı içinde yemek hizmeti kalemleri dışında kalemler de bulunduğu, bu açıdan “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının açık şekilde gösterilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır. Ancak açıklanması istenen yemek kalemleri için tali giderler için hiçbir bedel öngörülmediği örnek yemek menülerinde bu bileşenlere ilişkin herhangi bir fiyat belirtilmediği (mevzuat uyarınca bu giderlere ilişkin açıklama sunulması gerekmemekle birlikte, mutlaka bunların da fiyatlandırılması gerekmektedir), ayrıca diğer giderlerin hesaplanmadığı belirlendiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu açıdan açıklamalarının kabul edilmemesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Başvuru sahibinin (h) maddesindeki iddiasına ilişkin olarak: İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında birçok girdi için Tebliğ’in 79.2.2.4’üncü maddesine göre farklı farklı illere ait Ticaret Borsası Fiyatlarının kullanıldığı, bu borsa fiyatlarının genellikle 2024 Şubat ayı ve sonrasındaki aylara ilişkin fiyatlar olduğu, hangi aya ilişkin fiyatların kullanıldığının liste şeklinde belirtildiği ve açıklamalar kapsamında bu borsa fiyat listelerinin eklendiği belirlenmiştir. Yapılan test neticesinde bu iddia da yerinde görülmemiştir. Başvuru sahibinin (ı), (i), (j), (k) ve (l) maddelerinde belirtilen iddialarına ilişkin olarak: İdarenin 10.01.2025 tarihi yazısında, söz konusu maddelerde belirtilen bileşenlerin teklifin önemli bileşeni olarak belirtilmediği ve aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden bu kalemlere ilişkin açıklama sunmalarının istenilmediği belirlenmiştir. Mevzuat uyarınca aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerin idarenin teklifin önemli bileşeni olarak belirlediği kalemlere ilişkin açıklama sunmaları gerektiğinden (ı), (i), (j), (k) ve (l) maddelerinde belirtilen iddialara ilişkin isteklilerin açıklama sunmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddialar da uygun bulunmamıştır. Yukarıda yapılan tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yemek menülerinde tali giderlere ilişkin bir fiyatlandırma yapmaması ve yardımcı giderlere ilişkin bir bedel öngörmemesinden dolayı aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır. Söz konusu ihalede aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayan Sadık Gıda İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçesi kesinleşen ihale komisyonu kararında, “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranını belirtmemesi olarak ifade edilmiştir. Ancak yukarıda açıklandığı üzere söz konusu işin organizasyon işi olduğu, yemek hizmeti alımı olmadığı, bir diğer ifade ile toplam teklif tutarı içinde yemek hizmeti kalemleri dışında kalemler de bulunduğu, bu açıdan “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının açık şekilde gösterilmesine gerek bulunmadığı anlaşılmıştır. Ancak adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamaları ile birebir aynı hazırlandığı, dolayısıyla Sadık Gıda İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçesinin “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranını belirtmemiş olması değil, yemek menülerinde tali giderlere ilişkin bir fiyatlandırma yapmaması ve yemek hazırlanması için yapılan diğer giderlere ilişkin bir bedel öngörmemesi olduğu ve bu gerekçe ile aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Befa Pazarlama Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.