İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/04/2026 Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili; taraflar arasında 18.12.2015 tarihli Mekanik Tesisat İşleri Ekipmanları Tedarik ve Hizmet Sözleşmesi ve aynı tarihli Zeyilname imzalandığını, sözleşme ve zeyilname konusu iş gereği müvekkili şirket tarafından davalıya 3 yıl süreli 9 adet kesin banka teminat mektubu verildiğini, sözle…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2023/2097 KARAR NO : 2026/680 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 08/06/2023 NUMARASI : 2022/614 Esas - 2023/460 Karar DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/04/2026 Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili; taraflar arasında 18.12.2015 tarihli Mekanik Tesisat İşleri Ekipmanları Tedarik ve Hizmet Sözleşmesi ve aynı tarihli Zeyilname imzalandığını, sözleşme ve zeyilname konusu iş gereği müvekkili şirket tarafından davalıya 3 yıl süreli 9 adet kesin banka teminat mektubu verildiğini, sözleşmeye göre müvekkili şirketin teminat mektuplarının süresi dolduğunda yenileme veya sürelerini uzatma yükümlüğü bulunmadığını, buna rağmen davalının sözleşmeye aykırı olarak 3 yıllık sürenin bitiminden itibaren teminat mektuplarının sürelerinin uzatılmasını talep ettiğini, müvekkili şirketin teminat mektuplarının haksız şekilde nakde çevrilmesinin önüne geçmek için bu talebi bugüne kadar yerine getirdiğini, sözleşmede teminat mektuplarının tüm cihazların devreye alınması ve davalı ile dava dışı .....AŞ arasında geçici kabul tutanağının düzenlenmesinden sonra iade edilmesinin kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından sözleşme gerekleri yerine getirilmesine rağmen davalı ve dava dışı şirket arasında halen geçici kabul tutanağı düzenlenmediğini, birçok kez inşaatın durduğunu, 3 yılda bitmesi gereken inşaatın 8 yılda tamamlanamadığını, müvekkili tarafından teslim yükümlüğünün tamamının süresi içinde ayıpsız ve eksiksiz şekilde yerine getirildiğini, müvekkili şirketin 11.01.2021 tarihinde teminat mektuplarının iadesi talepleriyle davalıya Gebze 6. Noterliğinin 11.01.2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini ancak davalı tarafından teminat mektupları iade edilmediği gibi yeniden süre uzatımı talep edildiğini ve bu durumun bugüne kadar sürdüğünü, davanın kabulü ile 9 adet teminat mektubunun iadesini, iadesi mümkün değil ise iptaline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili; sözleşmede belirtildiği üzere teminat mektubunun iadesi için geçici kabul yapılmasının gerektiğini, geçici kabul işleminin de müvekkili şirketin tek başına yapabileceği bir işlem olmadığını, geçici kabul işleminin ... şirketini de ilgilendirdiğini, teminat mektubunun iadesinin sözleşmede şarta bağlanmış olup şartın gerçekleşmediğini, teminat mektubunun iadesi için sözleşmenin sona ermesi gerektiğini, sözleşme kapsamında satıcı olan davacının yükümlülüklerinin sona ermediğini ve sadece cihazların teslim edildiğini, müvekkili şirket yönünden temerrüdün oluşmadığını, ... Projesi'nin tamamlanamamasının sebebinin dava dışı ... şirketinden kaynaklandığını, dava konusu teminat mektuplarının sözleşmenin uygulanması esnasında ortaya çıkabilecek taahhüt ve ayıplara karşılık olarak verilmiş olup davacının yükümlülüklerinin sona ermediğini,davanın usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. İhbar Olunan vekili;geçici kabulün müvekkilind kaynaklanan sebeplerle gerçekleşmediği iddiasını kabul etmediklerini, müvekkili şirketin bu konuda kusuru olmadığını, teminat mektuplarının süresi dolduğundan davanın konusuz kalıp kalmadığının değerlendirilmesi gerektiğini, mektupların davacı tarafından sonradan uzatıldığına dair taraflarına tebliğ edilen bir belge bulunmadığını, teminat mektuplarının süresini uzatmayı kabul eden davacının komisyon bedeli talep etme hakkı bulunmadığını, mektupların iade şartlarının gerçekleşmediğini, davacının huzurdaki dava ile sözleşmedeki şartın mahkeme kararı ile değiştirilmesi istediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; Teminat mektuplarının iadesinin geçici kabulün yapılması şartına bağlı olduğu sözleşmenin 7. maddesi gereği olduğu, 3. kişi durumunda olan arsa sahibinin geçici kabulünün sağlanması veya teminat mektubunun yedinde tutulması veya nakde çevrilmesi gerekliliğin tespiti için sözleşmede bir süre bulunup bulunmadığının irdelenmesi gerektiği, 7. maddede teminat mektubu süresiz olarak değil açıkça 3 yıllık süreli olarak verilmesi öngörüldüğü,yine sözleşmeye göre işin en son teslim süresi 31.12.2015, sözleşme tarihi ise 24.07.2015 tarihi olduğu,teminat mektubunun 10. maddedeki garantiyi teminat altına almadığını,teminat mektuplarının 3 yıllık süreli verilmesi, 3. kişinin iradesinde olan geçici kabulün veya teminat mektubunun yedinde tutulması veya nakde çevrilmesi gerekliliğin tespitinin bu 3 yıllık süre içinde gerçekleştirilmesi gerektiğinin 7. Maddenin amaç ve metnine göre kararlaştırıldığının kabulü gerektiği; aksi durumda dahi işin en son teslim süresi 31.12.2015, sözleşme tarihi 24.07.2015 ve garanti süresinin dahi 3 yıl olduğu sözleşmede işin mahiyeti gereği işin en son teslim süresi olan 31.12.2015'den itibaren geçen 7 yıllık sürenin makul bir süre olmadığı, bu açıdan davalı taraf "haklı sebep olmaksızın ifanın reddi" söz konusu olmadığından alacaklı temerrütüne düşmediklerini iddia etmiş olsa da, teminat mektuplarının iadesi gerekip gerekmeyeceği açısından birinci kabule göre 3 yıllık süre içinde 2. kabule göre de makul süre içinde 3. kişi durumunda olan arsa sahibinin geçici kabulünün sağlanması veya teminat mektubunun yedinde tutulması veya nakde çevrilmesi gerekliliğin tespitinin davalı açısından bir borç olduğu, bu nedenle borçlu temerrütünden gerçekleştiğinden teminat mektuplarının iadesi talebinin kabulüne; 9 adet teminat mektuplarının iptaline,davalıdan alınarak davacıya verilmesine, komisyon talebinin reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili; Müvekkil şirket tarafından 16.09.2009 tarihli sözleşme gereğince yapımı gerçekleştirilen ... Projesi kapsamında davacı ile 24.07.2015 tarihli Mekanik Tesisat İşleri Ekipmanları Tedarik ve Hizmet Sözleşmesi ve 18.12.2015 tarihli Zeyilname imzalandığını, işbu sözleşmeye istinaden davacı şirket tarafından müvekkil şirkete teminat mektubu verilmiş olup teminat mektubunun iadesi sözleşmede şarta bağlanmış olup şartın gerçekleşmediğini,teminat mektubu vade uzatımı iradi bir işlem olup teminat mektuplarının vadesi henüz dolmadan dava açıldığını, Davacı tarafından birden fazla kez bankaya vade uzatımı yazısı verilerek teminat mektubunun vadesinin uzatıldığını, teminat mektuplarının süresinin 30.09.2022 tarihinde sona erdiğini, teminat mektubu ilişkisinin sona ermesi için taraflar arasındaki sözleşmenin sona ermesi gerektiğini, satıcı olan davacının yükümlülüklerinin sona ermemiş olup sadece cihazların teslimi yapıldığını, dava açılmadan önce yapılan arabuluculuk görüşmelerinin 11.03.2021 tarihinde anlaşmama olarak neticelendirilmiş olup iadesi istenen teminat mektuplarının arabuluculuk sürecinin bitiminden sonra 23.09.2021 tarihinde uzatıldığını, arabuluculuk sürecinden yaklaşık altı ay sonra 23.09.2021 teminat mektuplarının davacı şirketin iradi işlemi neticesinde 30.09.2022 tarihine kadar uzatıldığını, 8 ay sonra 12.11.2021 tarihinde teminat mektuplarının iadesi talepli dava açıldığını, davacı şirketin sözleşme konusu cihazları teslim ve süpervizörlük hizmeti verme yükümlülüğünün bulunduğunu, süpervizörlük hizmeti için cihazların devreye alınması gerekmekte olup yukarıda bahsedildiği üzere henüz dava dışı ... A.Ş. ile geçici kabul imzalanmadığını, TBK'nın 106.maddesi: " Yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşmüş olur." hükmünü haiz olduğunu, ... Projesi'nin tamamlanamamasının sebebinin dava dışı ... A.Ş.'den kaynaklandığını, ... A.Ş.'den kaynaklı müvekkil şirketin de zarara uğramakta olup müvekkil şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını, bir kısım teminat mektupları için dava tarihinden sonra 30.09.2022 tarihinde tazmin talebinde bulunulmuş olup dava konusu diğer teminat mektupları için tazmin talebinde bulunulmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, teminat mektuplarının iadesine karar verilecek olsa dahi, süreli olan teminat mektuplarından tazmin talebinde bulunulmayan teminat mektuplarının iadesine karar verilmesi ve söz konusu teminat mektupları üzerinden vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: Dava; ticari satım sözleşmesi kapsamında davacı tarafından davalıya verilen teminat mektuplarının hükümsüzlüğünün tespiti ile iadesi -iptali istemine ilişkindir.Taraflar arasında 18.12.2015 tarihli Mekanik Tesisat İşleri Ekipmanları Tedarik ve Hizmet Sözleşmesi ve aynı tarihli Zeyilname imzalandığı, davalı tarafından üstlenilen işin mekanik tesisat işlerinin malzeme tedarikinin davacı tarafından yapıldığı, sözleşme ve zeyilname konusu iş gereği davalı yana 2015 yılında ortaya çıkabilecek ihmal, kusur, taahhüt ve ayıplara karşılık olarak 3 yıl süreli 9 adet teminat mektubu verildiği, kesin teminat mektubu, tüm cihazların devreye alınması ve işin tamamlanmasından sonra işveren ile mal sahibi arasında geçici kabul anlaşması imzalandıktan sonra işveren tarafından tedarikçiye iade edileceği, cihazlar davalıya teslim edilmişse de teminat iadesinin geçici kabul yapılması şartına bağlanmış olup cihazların ayıplı olup olmadığının bilinmemesi nedeniyle risk devam ettiği geçici kabul tutanağı imzalanmadığı gerekçesiyle teminat mektuplarının aradan geçen zamana karşın iade edilmediği ,arsa sahibi ... şirketinin İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/702 Esas sayılı dosyası ile iflasına karar verildiği anlaşılmıştır. Sözleşme'nin 7.maddesinde teminatın iadesi geçici kabul yapılması şartına bağlandığını, dava konusu teminat mektuplarının iadesinin geciktirici şarta bağlı olup mahkemece hatalı olarak teminat mektuplarının iadesine engel bir durum söz konusu olmadığının değerlendirildiğini, Mahkemece teslim alınan cihazların iklimlendirme sorunu ve nedeni tespiti için beyanda bulunmak üzere davalı vekiline süre verildiği, davalı vekilinin 15.05.2023 tarihli dilekçesi ile devreye alınan cihazların üzerindeki yazılımın eski versiyon olduğu ve görevlendirilen uzmanın bulunduğu sürede şikayet eden dairelerden bir kısmına yeni versiyon program yüklenerek test edildiği, davalının elinde henüz iklimlendirme sorununa ilişkin bir rapor bulunmadığı bildirilmiştir. Davacı tarafından tedarik edilecek ekipmanın davalıya teslim edildiği anlaşılmaktadır. Ancak arsa sahibi ... ile davalının yaşadığı hukuki ihtilaflar, projenin tamamlanmasına mani olmuş ve neticede ... şirketi iflas ettiği anlaşılmakla geçici kabulün de yapılması mümkün olmamıştır. Davalı alıcının haklı bir sebebi olduğu ileri sürmekte ise de; davalının arsa sahibi olan uyuşmazlıklarının davacı satıcıya da yüklenemeyeceği açıktır. Aradan zamana göre mekanik tesisatının testlerinin yapılamamış olmasında ki sorumluluk davalı üzerinde bırakılmalıdır. Teminat mektuplarının süresinin uzatılmasının davacının iradi işlemi ile olduğu ileri sürülmüş ise de; süreli teminat mektuplarının süre sonuna yenilenmemesi halinde tazmin talebinde bulunulacağı açıktır. Davacının bir kısım teminat mektupları için tazmin talebinde bulunduğu dosya kapsamında sabittir.Davalı vekili tazmin talebinde bulundukları teminat mektupları için vkalet ücreti takdir edilmesi gerekitğini ileri sürmekte ise de ;dava teminat mektuplarının hükümsüzlüğüne ilişkin olup nispi harca tabi olduğu, vekalet ücreti hesaplamasında da tazmin talebinde bulunulan veya bulunulmayan ayrımı gözetilemeyeceğinden bu kısma yönelik istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle ;teminat mekktubunun üç yıl süreli verileceğinin kararlaştırıldığı,davacıya iadesi için geçici kabul yapılması şartına bağlanmış ise de; halihazırda dahi geçici kabul yapılması imkanı kalmadığı, arsa sahibi şirketin iflası da gözetilerek mevcut durumda emtianın teslim edildiğinde uyuşmazlık olmayıp; davalının davacı dışında yaşadığı hukuki uyuşmazlıklardan doğan şartın gerçekleşmemesi hali davacıya karşı ileri sürülemeyeceği,ihtara rağmen iadenin yapılmadığı , davalının mütemerrit olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin karara yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiş, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 450.993,05-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 112.748,30-TL harcın mahsubu ile kalan 338.244,75-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraflara tebliğine, HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.13/04/2026