2024/217550 İhale Kayıt Numaralı "İzmir İli Karabağlar İlçesi, Şehitler Mahallesi 24 Derslikli Katip Çelebi Ortaokulu İnşaatı İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Mehmet Kamil Aday - Doğu İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı İHALEYİ YAPAN İDARE: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/217550 İhale Kayıt Numaralı “ İzmir İli Karabağlar İlçesi, Şehitler Mahallesi 24 Derslikli Katip Çelebi Ortaokulu İnşaatı İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 20.03.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ İzmir İli Karabağlar İlçesi, Şehitler Mahallesi 24 Derslikli Katip Çelebi Ortaokulu İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi ” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Kamil Aday - Doğu İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 05.07.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.07.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.07.2024 tarih ve 152428 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.07.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/802 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ÖBF.13 poz numaralı “Kapaklı Alüminyum Giydirme Cephe Yapılması (Low-e cam 4+16+4 mm)” iş kalemine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinde işçilik ücreti için öngörülen tutarın ağırlıklı ortalama birim satış fiyatının % 80’ inin altında olup olmadığının tespit edilemediği gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği, Özel iş kalemleri için analiz girdi cins ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi gerektiği, inşaat mahalinde esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılması gereken iş kalemleri için iş kalemi içerisinde yer alan malzeme ve işçilik girdi cins ve miktarlarının ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği, ancak idare tarafından ÖBF.13 poz numaralı iş kalemi için “malzeme” ve “işçilik” olarak iki girdinin belirlenerek hazırlandığı, Anılan iş kaleminin ölçü biriminin m 2 olduğu, iş kalemine ilişkin “malzeme” ve “işçilik” olarak belirlenen analizlerin miktarlarının “1”, birimlerinin “adet” olarak belirlendiği, bu belirlemelerden söz konusu iş kalemi imalatında 1 adet malzeme 1 adet işçilik kullanılacağının anlaşıldığı, oysa iş kaleminin teknik şartnamesi ve poz tarifinin kapsamlı olduğu, bunun yanında çeşitli işçiliklerin gerektiği, dolayısıyla söz konusu iş kaleminin inşaat mahali dışında hazırlanarak esaslı işçilik gerektirmeden yapıya montajının sağlanacağı bir imalat çeşidi olmadığı, nitelik olarak da analiz hazırlanabilecek bir iş kalemi olduğu, -Tebliğ’de yer verilen açıklamalar doğrultusunda sözleşme giderlerinin açıklama istenilecek maliyet kalemlerinden olmadığı ve ihale konusu işin 222 sayılı Kanun kapsamında damga vergilerinden muaf olduğu iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. … İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ …45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir. Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır. 45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir. Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir. Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir. Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz. 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir. İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. … 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında; a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri, … sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında; … b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir. İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir. 45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. … İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir. 45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. 45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir. … Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. …” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: İzmir İli Karabağlar İlçesi, Şehitler Mahallesi 24 Derslikli Katip Çelebi Ortaokulu İnşaatı İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi b) Türü: Yapım işleri c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): d) Kodu: e) Miktarı: Konvansiyonel Kalıp Sistemiyle 24 Derslikli Ortaokulu İnşaatı İle Altyapı ve Çevre Düzenleme İşi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İzmir” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin 20.03.2024 tarihinde gerçekleştirildiği, sınır değerin 64.244.073,19 TL olarak belirlendiği, teklifleri sınır değerin altında kalan Mehmet Kamil Aday - Doğu İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’ndan 26.03.2024 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarının talep edildiği, 01.04.2024 tarihinde anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu, 26.06.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile anılan İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamaları “…İstekli firmanın sunmuş olduğu ilgili İnşaat iş kalemlerinden “ÖBF.013 Kapaklı Alüminyum Giydirme Cephe Yapılması (Low-e Cam 4+16+4mm)” iş kalemleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi aldığı iş kalemlerine ait Meslek Mensupları tarafından gönderilen fiyat teklifinin dayanağı olarak kabul edilen belgelerden biri olan Fatura bilgileri Tablosunda beyan edilen Faturalarda ve satış tutarı tespit tutanağında (Ek-0.6) malzeme ve işçilik fiyatları için ayrı ayrı fiyatların belirtilmediği ve bundan dolayı Satış tutarı tespit tutanağı üzerinde malzeme ve işçilik için belirtilen Ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının doğruluğunun tespit edilmesinin mümkün olmadığı ve söz konusu teklif edilen birim fiyatın, Satış tutarı tespit tutanağında belirtilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ibaresine uygun olup olmadığının tespiti gerçekleştirilememiştir...” gerekçesiyle reddedildiği ve ihalenin Ömer Koluman - Cemre Madencilik İnşaat Elektrik Nak. Tel. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı görülmüştür. Aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik itirazen şikayet başvurularında, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır. İdare tarafından 26.03.2024 tarihinde teklifi sınır değerin altında kalan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmasına ilişkin tebligat incelendiğinde; ÖBF.13 poz numaralı “Kapaklı Alüminyum Giydirme Cephe Yapılması (Low-e cam 4+16+4 mm)” iş kaleminin açıklama istenen iş kalemleri listesinde yer aldığı, Açıklama İstenilen İş Kalemleri Analiz Listesi’nde söz konusu iş kaleminin biriminin m 2 olarak ifade edildiği, işçilik ve malzeme olarak iki analiz girdisine yer verildiği, her iki analiz girdisinin de biriminin ve miktarının 1 adet şeklinde ifade edildiği anlaşılmıştır. “24 Derslikli Eğitim Binası İnşaat Özel Pozlar” Teknik Şartnamesi’nde başvuruya konu iş kaleminin “… Kapaklı Alüminyum Giydirme Cephe Yapılması (Low-e cam 4+16+4 mm)” şeklinde yer aldığı dolayısıyla başvuruya konu iş kaleminin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan özel bir iş kalemi olduğu görülmüştür. Yukarıda aktarılan Tebliğ maddesi gereğince, idareler tarafından özel iş kalemlerine ilişkin olarak bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının detaylı şekilde gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi gerektiği, isteklilerin bu iş kalemlerine yönelik açıklamalarını bu analizleri esas alarak yapmaları gerektiği, niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp bu iş kalemlerine ilişkin açıklamaların 45.1.13 maddesi uyarınca yapılacağı anlaşılmıştır. Bu kapsamda idarenin aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında yer alan başvuruya konu iş kalemine ilişkin analiz değerlendirildiğinde, analiz girdileri ve miktarlarına Tebliğ’in anılan açıklamalarına aykırılık teşkil edecek şekilde yer verildiği anlaşılmıştır. Ayrıca başvuruya konu olan iş kalemi dahil olmak üzere açıklama istenen iş kalemlerinin işçilik ile ilgili analiz girdi birimlerinin, girdi niteliklerine uygun olmayacak şekilde “adet”, “m 2 ”, “kg” olarak belirlendiği, bu belirleme ile analizlerde yer alan işçilik girdisine ilişkin isteklilerce yapılacak açıklamaların ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olup olmadığına ilişkin kontrolün de sağlanamayacağı, işçiliğe ilişkin girdi birimlerinin saat, gün veya ay olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Mevzuata uygun olmayan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde yapılan işlemlerin sağlıklı şekilde incelenemeyeceği sonucuna ulaşıldığından aşırı düşük teklif sorgulamasının, ilgili Tebliğ hükümleri ve yukarıda aktarılan gerekçeler doğrultusunda, iş kalemlerinin analizleri hazırlanmak suretiyle sınır değerin altında teklif sunan tek istekli olan başvuru sahibine yeniden gönderilmesi ve aşırı düşük teklif değerlendirilmesi işlemlerinin bu çerçevede yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından teklifi geçerli ve sınır değerin altında olan istekliye yeniden aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının gönderilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.