2025/471243 İhale Kayıt Numaralı "Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İstanbul Finans Merkezi Servis Taşımacılığı Hizmeti Temini" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ünaldı Turizm Seyahat İnşaat ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/471243 İhale Kayıt Numaralı “ Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İstanbul Finans Merkezi Servis Taşımacılığı Hizmeti Temini ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından 21.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İstanbul Finans Merkezi Servis Taşımacılığı Hizmeti Temini ” ihalesine ilişkin olarak Ünaldı Turizm Seyahat İnşaat ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi ’nin 07.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.07.2025 tarih ve 188564 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/1421 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhaleye katılım sırasında bazı firmalar tarafından sunulan yetkili kişi bilgilerinin hatalı olduğu veya mevzuata uygun olmadığı, vekâleten katılım sağlanan durumlarda vekâletname bilgilerinin sunulmadığı veya sunulan vekâletnamelerde ihaleye katılım ve teklif verme yetkisinin bulunmadığı, bu nedenle ilgili firmaların yetki ve vekâletname bilgilerinin detaylı şekilde incelenerek belgeleri mevzuata uygun olmayanların tekliflerinin geçersiz sayılması gerektiği, 2) İhalede sunulan iş deneyim belgelerinin de hatalı veya eksik olduğu, İdari Şartname’de kamu kurum ve kuruluşlarına veya özel sektöre yapılan personel taşıma, servis hizmetleri, öğrenci taşıma hizmetleri ya da sürücülü veya sürücüsüz araç kiralama hizmetlerinin benzer iş olarak kabul edileceği belirtilmesine rağmen, firmalarca sunulan belgelerin bu kapsamda yer almadığı ve teklif bedelinin en az %50’sine karşılık gelen tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim şartını da taşımadığı, özel sektöre ilişkin iş deneyim belgeleri sunulmuşsa, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği gereğince onaylı fatura örnekleri, damga vergisi ödeme belgeleri ve sözleşme kapsamında çalıştırılan personelin SGK hizmet dökümlerinin ibraz edilmesi gerektiği hâlde, bu belgelerin eksik olduğu veya mevzuata aykırı olduğu ve ilgili firmaların tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, 3) Mifa Tur. Taş. İnş. Gıda Tem. Hiz. Ltd. Şti. ile Ens Atık Yönetimi Tem. Taş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda belirtilen hususlarda mevzuata uygun olmadığı; a) Araç kiralama veya amortisman giderlerine ilişkin açıklamalarda araçların teknik özelliklerini gösterir ruhsat bilgilerinin sunulmadığı ya da sunulan ruhsatlardaki araçların Teknik Şartname’ye uygun olmadığı, ayrıca amortisman oranlarının doğru hesaplanmadığı, araçların kiralık olarak teklif edilmesi hâlinde, alınan üçüncü kişi fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun hazırlanmadığı; teklif veren firmaya ait iletişim bilgileri, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, imza sirküleri, faaliyet belgeleri ile teklif metninde bulunması gereken ibarelerin eksik olduğu, b) Sigorta giderleriyle ilgili olarak, tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen usullere uygun şekilde sigorta şirketlerinin genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğünden alınmadığı, acenteden alınan teklifler için gerekli teyit yazılarının sunulmadığı ve alınan tekliflerin işin süresinin tamamını kapsamadığı, c) Sürücü giderlerinin hesaplanmasında 2026 yılında oluşabilecek asgari ücret artışlarının öngörülmediği, trafik, kaza veya güzergâh değişiklikleri gibi hususların dikkate alınmadığı, işçilik maliyetlerinin EKAP işçilik hesaplama modülü üzerinden yapılmadığı, ç) Vergi giderleri hesaplamalarında motorlu taşıtlar vergisinin araçların cinsine göre ayrı ayrı hesaplanmadığı ve 2026 yılı için gerekli artış oranlarının hesaba katılmadığı, muayene ve egzoz emisyon giderlerinde araç cinsine göre farklılıkların gözetilmediği ve hesaplamaların doğru yapılmadığı, d) Bakım ve onarım giderlerinin hesaplanmasında araçların bakım adetlerinin hatalı belirlendiği, araç türüne göre değişen bakım tutarlarının dikkate alınmadığı, alınan üçüncü kişi fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun hazırlanmadığı; teklif veren firmaya ait iletişim bilgileri, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, imza sirküleri, faaliyet belgeleri ile teklif metninde bulunması gereken ibarelerin eksik olduğu, e) Lastik giderlerinde lastik adetleri ve ebatlarının hatalı belirtildiği, yazlık ve kışlık lastik ayrımının yapılmadığı ve alınan üçüncü kişi fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun hazırlanmadığı; teklif veren firmaya ait iletişim bilgileri, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, imza sirküleri, faaliyet belgeleri ile teklif metninde bulunması gereken ibarelerin eksik olduğu, f) Akaryakıt giderleri için birim fiyatların EPDK tarafından yayımlanan İstanbul ili Avrupa yakası fiyat ortalamalarına (ihale tarihi hariç) uygun belirlenmediği, 2026 yılına ilişkin pompa fiyat tahminlerinin yapılmadığı, İstanbul trafiğindeki yoğunluk ve gecikmelerin yakıt sarfiyatını artıracağı hususunun dikkate alınmadığı ve araçlara ilişkin yetkili bayilerden alınmış yakıt tüketim raporlarının sunulmadığı, g) HGS giderlerinin hesaplanmasında köprü ve tünel geçişlerinin gidiş-dönüş olarak günlük iki kez hesaplanmadığı, araç sayılarının doğru belirlenmediği, ğ) Araç takip giderlerinde bu hizmeti veren firmalardan teklif alınmadığı ve alınan tekliflerde gerekli belgelerin bulunmadığı, h) Sözleşme damga vergisi hesaplamalarında açıklamaların eksik veya hatalı olduğu, ı) Aşırı düşük savunmalarının genelinde uygun kâr oranının gözetilmediği, tekliflerin usulüne uygun hazırlanmadığı ve hesaplamalarda aritmetik hatalar bulunduğu, Netice itibarıyla yukarıda açıklanan aykırılıklar düzeltici işlem ile giderilebilecek ise düzeltici işlem tesis edilmesi, düzeltici işlem ile giderilmeyecek ise ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi. b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası. c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih. d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. e) İtirazen şikayet başvurularında idareye yapılan şikayetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi. ... Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline, b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine, c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir. ...” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. (2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile (…) faks numarası. b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası. c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih. ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. d) İtirazen şikayet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikayetin tarihi ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi. ...” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı, b) Başvuru ehliyeti, c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı, ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı, d) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği, e) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, f) İdareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği, g) (Değişik bent: 25/01/2017-29959 R.G./2. md.) İdareye verilen şikayet dilekçesinin bir örneğinin ve idare tarafından şikayet üzerine alınan karar başvuru sahibine bildirilmiş ise bu kararın bir örneğinin eklenilip eklenilmediği, ğ) Başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı, h) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulup bulunulmadığı, ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği, yönlerinden sırasıyla incelenir. (2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir. (3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikayet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir. (4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir. (2) Kurul tarafından gerekli görüldüğü takdirde, başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle idareye veya idarenin bağlı veya ilgili/ilişkili olduğu mercie yahut yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilir.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer verilmesi gereken asgari bilgiler, beşinci fıkrasında ise dilekçeye eklenmesi gereken zorunlu belgeler sayılmıştır. ... (8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır. Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İstanbul Finans Merkezi Servis Taşımacılığı Hizmeti Temini b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ... e) Miktarı: İdarenin çalışanları için belirlenen güzergah ile işyeri arasında, 2018 yılı ve üzeri 33 adet 27+1 kişilik araç ve 32 adet 15+1 kişilik araç olmak üzere toplam 65 araç ile 1 (bir) yıl süreli takribi 31.496 (otuzbirbindörtyüzdoksanaltı) sefer yapacak şekilde servis taşımacılığı hizmeti alımı işidir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul İl Sınırları” düzenlemesine yer verilmiştir. İhale dokümanında yer verilen bilgilerden itirazen şikâyet başvurusuna konu ihalenin bir yıl süresince 65 adet araç ile idarece belirlenen güzergâhlarda servis taşımacılığı yapılması işi olduğu anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçeleri incelendiğinde; 1’inci ve 2’nci iddiaların herhangi bir istekli adı/unvanı belirtilmeksizin, istekli adına teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler ile iş deneyimini gösteren belgelerin mevzuata uygun olmadığı ve yeniden incelenmesi talebini içerdiği, söz konusu iddialarda bahse konu yeterlik belgelerinin tüm unsurlarının bütün istekliler yönünden varsayımlara dayalı olarak mevzuata aykırılığının ileri sürüldüğü, bunun dışında somut nitelikte hukuka aykırılık iddiası içeren ifadelere yer verilmediği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükme bağlanmış, bu kapsamda ilgili maddenin dördüncü fıkrasında, dilekçelerde yer alması gereken hususlar belirtilmiş ve bahse konu dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğuna değinilmiştir. Keza İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de; dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmış, aynı Yönetmelik’in 16’ncı maddesinde ise başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği konusunun Kuruma yapılan başvurularda öncelikle incelenmesi gereken hususlar arasında olduğu belirtilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında da, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde açıklama yapılmıştır. Diğer taraftan, ihale komisyonunun ve Kamu İhale Kurumunun görev ve yetkileri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuat ile belirlenmiş olup, bu görevler arasında Kurumun ihale komisyonunun yerine geçip tüm yeterlik değerlendirmesini idare adına yapma görevi yer almamaktadır. Diğer bir deyişle, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde baştan sona yeniden incelenmesi idari denetim yetkisinin kullanılması bakımından atıf yapılan mevzuata aykırı olacaktır. Yapılan incelemede, itirazen şikâyet başvurusunda yer alan bahse konu iddialarda isteklilerin tekliflerinin hangi yeterlik kriterlerini sağlamadığı yönünde bir belirleme yapılmakla birlikte söz konusu iddiaların hangi isteklilere yönelik olarak ileri sürüldüğü hususunun belirtilmediği anlaşıldığından ileri sürülen iddiaların somut nitelikte olmadığı ve ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmelerin baştan sona yeniden yapılmasının talep edildiği sonucuna varılmış olup başvuruya konu iddiaların, ihale komisyonunun yerine geçerek resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde adı geçen belgelerin tüm istekliler bakımından Kurum tarafından yeniden incelenmesi talebini içerdiği, bu durumun ise 4734 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil ettiği sonucuna ulaşılmış ve iddia yerinde görülmemiştir. 2) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun ekinde bulunan “Damga Vergisine Tâbi Kâğıtlar” başlıklı 1 sayılı tablonun ilgili kısmı aşağıda yer almaktadır. I. Akitlerle ilgili kâğıtlar Kanunla Getirilen Uygulanacak Olan A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar: 1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler (Binde 7,5) (Binde 9,48) … … … 9. Resmî dairelerin mal ve hizmet alımlarına ilişkin yaptıkları ihalelerde, ihaleyi yapan idare ile düzenlenen sözleşmeler (Binde 9,48) (Binde 9,48) … … … II. Kararlar ve mazbatalar … … … 2. İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (Ek hüküm: 15/7/2016-6728/28 md.) (4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi hâlinde, bu ihale kararı ve ihaleye ilişkin olarak ihale makamı ile düzenlenen sözleşmenin hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisi ret ve iade olunur. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 13/12/2022 tarihli ve E.: 2022/125, K.: 2022/162 sayılı Kararı ile.) (Binde 4,5) (Binde 5,69) … … … 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü, Aynı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü, Anılan Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde “Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelere ilişkin düzenlenecek sözleşmelerden, bedeli yüzmilyar Türk Lirasını (Beşmilyonüçyüzotuzaltıbinaltıyüzkırkbeş Türk Lirasını)* aşanlar için yükleniciden tahsil edilecek sözleşme bedelinin onbinde beşi (İdareler ve noterler bu tutarın yüklenici tarafından Kurum hesaplarına yatırıldığını sözleşmelerin imzalanması aşamasında aramak zorundadır.)” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. (3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur. …” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “… (10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Aşırı düşük tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedileceği ihalelerde, … b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde; 1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. 2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir. ... 4) Sınır değerin altında geçerli en az iki teklif kalması ve bu tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeler yeniden istenmeksizin ihale işlemlerine devam edilir. 5) Sınır değerin altında tek geçerli teklif kalması ve bu teklif sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde bu istekliden yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeler yeniden istenmez. İhalede ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin öngörülmesi halinde ise bu isteklinin tespitinde (a) bendindeki esaslar uygulanarak ihale işlemlerine devam edilir. …” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.4. İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde, 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılması gerekmektedir. …” açıklaması, Aynı Tebliğ’in “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. …” açıklaması, Söz konusu Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “... 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. ... 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. ... 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Servis hizmetinde kullanılan Araç amortismanı/kira bedeli, akaryakıt, MTV, muayene, bakım ve onarım, sigorta, servislerin hizmeti yerine getirebilmesi için gerekli personel giderleri, köprü, tünel ve paralı geçiş bedelleri teklif fiyata dahil edilecektir. Yukarıda belirtilen giderlerin dışında ihale dokümanında belirtilen hususların ihale dokümanına uygun olarak yerine getirilebilmesi için gerekli bütün giderler teklif bedeline dahildir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. ...” düzenlemesine, Söz konusu Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “... 31.6. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 33 üncü maddeye göre değerlendirir. ...” düzenlemesine, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesine, “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “... 36.1.1. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı ihalelerde, aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları ve ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları istenir. Beyan edilen bilgi/belgeler ve teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen veya aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan veya numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan ve numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi uygun görülen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir. Aşırı düşük tüm tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması veya reddedilmesi halinde, teklif fiyatı aşırı düşük bulunmayan ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine ilişkin olarak 36.1. inci maddedeki esaslar çerçevesinde değerlendirme yapılır. Aşırı düşük teklifler arasından geçerli en az iki teklif kalması ve bu tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları veya ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları yeniden istenmeksizin ihale işlemlerine devam edilir. Aşırı düşük teklifler arasından tek geçerli teklif kalması ve bu teklif sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde bu istekliden yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunması veya ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermesi/kurulumlarını yapması yeniden istenmez. İhalede ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin öngörülmesi halinde ise, bu isteklinin tespitinde 36.1. inci maddedeki esaslar uygulanarak ihale işlemlerine devam edilir. Bu işlemlere, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar devam edilir. ...” düzenlemesine, “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır. 46.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = An x B x ( Pn-1) Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo Formülde yer alan; F: Fiyat farkını (TL), B: 0,90 sabit katsayısını, An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder. Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur. Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n): Katsayı Endeks a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) 0 a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) 0,45 İo, İn Temel asgari ücret ile güncel asgari ücrettir. b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) 0,35 AYo, AYn Motorin b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) 0 b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) 0 c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) 0,2 Mo, Mn Endeks tablosunun 28.2 numaralı "Diğer Genel Amaçlı Makineler" sütunundaki sayı ” düzenlemesine, “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Personel/Öğrenci Taşıma Hizmetleri/0,80” düzenlemesine, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onİki) aydır 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesine, Teknik Şartname’nin “Hizmetin Konusu:” başlıklı 1’inci maddesinde “... 1.2. 33 adet minibüs (27+1) ve 32 adet minibüs (15+1)’ün belirlenen günlük sefer sayıları (Tablo 1 ) aşağıdaki tabloda belirtildiği gibidir. Sefer sayıları tek yön üzerinden düzenlenmiştir. Tablo 1 'de yer alan 1. ve 2. kalemler günlük toplam safer sayısı gidiş ve dönüş, 3. Kalem ise tek yön olarak hesaplanmıştır. Tablo 1. Sıra No Araç Tipi Araç Sayısı Günlük Toplam Sefer Sayısı Toplam Gün Sayısı Toplam Sefer Sayısı 1 Minibüs (27+1 kişilik) 33 66 248 16.368 2 Minibüs (15+1 kişilik) 29 58 248 14.384 3 Minibüs (15+1 kişilik) 3 3 248 744 TOPLAM 31.496 ” düzenlemesine, Söz konusu Şartname’nin “Servis Araçları ile İlgili Hususlar:” başlıklı 4’üncü maddesinde “... 4.6. Servis araçlarının; akaryakıt, periyodik bakım ve onarım, vergi, sigorta, HGS ücretleri vb. tüm giderleri yüklenicinin sorumluluğundadır. ... 4.15. Lastikler 01 Kasım-30 Nisan tarihlerinde mevsime uygun şekilde değişecektir. Servis araçlarının lastiklerinde dışarıdan gözüken bombe ya da çatlak bulunmayacak, lastik diş derinliği uygun olmayan ve İdare tarafından uygun görülmeyen lastik kullanan araçlar çalıştırılmayacaktır.” düzenlemesine, “Şoförler ile İlgili Hususlar:” başlıklı 5’inci maddesinde “... 5.7. Araç sürücülerinin maaşı, SGK prim ve borçları ile geriye kalan tüm masrafları Yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir. İhale dokümanının yukarıda aktarılan maddelerinden; ihalenin, teklif bedeli sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek sonuçlandırılacağı anlaşılmaktadır. İhale komisyonu kararında, teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti. ile Free Tur. Taş. Atık Yön. Gıda İnş. Dış Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak anılan isteklilerin tekliflerinin reddedildiği, Mifa Turizm Taş. İnş. Gıda Tem. Hiz. Ltd. Şti. ile Ens Atık Yön. Tem. Taş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak Mifa Turizm Taş. İnş. Gıda Tem. Hiz. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Ens Atık Yön. Tem. Taş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği ifade edilmiştir. İdare tarafından EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin 02.06.2025 tarihli ve SAPYM-2025/471243-1 sayılı yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenleri “1) Amortisman ve/veya kiralama gideri 2) Sigorta giderleri (karayolları zorunlu mali trafik sigortası, kasko ve koltuk sigortası) 3) Sürücü maliyet giderleri 4) Vergi giderleri (motorlu taşıtlar vergisi) 5) Muayene (araç muayenesi, egzoz emisyon ölçümü pulu, egzoz gazı emisyon ölçüm ruhsatı) 6) Araç bakım ve onarım giderleri 7) Yazlık ve kışlık lastik maliyetleri 8) Akaryakıt gideri 9) Köprü, otoyol ve tünel geçişli araçlarda HGS giderleri 10) Araç takip sistemi maliyeti 11) Sözleşme giderleri (ihale karar/sözleşme damga vergileri, KİK payı) giderleri” olarak belirtilmiştir. Mifa Turizm Taş. İnş. Gıda Tem. Hiz. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin belgelerin incelenmesi neticesinde; a) Araçlar kiralama yolu ile temin edileceğinden amortisman maliyetine ilişkin açıklamada bulunulmadığı, Kiralama maliyetinin tevsiki için Rtur Turizm Taşımacılık Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde söz konusu şirketin iletişim bilgileri ile mevzuat gereğince fiyat tekliflerinde yer verilmesi gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (23/05/2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu, fiyat teklifinin dayanağı olarak satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağın ekinde belgeyi düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile mükellef adına tutanağı imzalayan kişiye ait imza sirkülerinin yer aldığı, imza sirkülerinden, tutanağın şirketi münferit temsil yetkisine sahip şirket müdürü tarafından imzalandığının anlaşıldığı, b) Sigorta maliyetinin (karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası, ihtiyari mali mesuliyet sigortası, zorunlu koltuk ferdi kaza koltuk sigortası) tevsiki için Türkiye Sigorta A.Ş.den alınan bir yıllık fiyat teklifinin sunulduğu (sigorta teklifinin süresinin işin süresini kapsadığı), fiyat teklifinin sigorta şirketinin genel müdürlüğü tarafından imzalandığı anlaşıldığından teyit yazısı sunulmasına ihtiyaç bulunmadığı, c) Sürücü maliyetinin hesabında Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) internet sitesinde yer alan işçilik hesaplama aracı kullanılarak hesaplanan kısmi süreli çalışmalar için asgari işçilik maliyetinin (141,87 TL) kullanıldığı (Kamu ihale mevzuatı gereğince ihale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan işlerde, ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedellerinin, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanacağı, ancak başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’de ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanacağının düzenlendiği), ç) Motorlu taşıtlar vergisi maliyetinin araç türlerine göre ayrı ayrı hesaplandığı, 2026 yılı için %32,65 oranında güncelleme yapılarak maliyet hesaplandığı, Araç muayene ücretlerinde araç türleri dikkate alınarak maliyet hesaplandığı, egzoz gazı emisyon ölçüm bedelinin araç türüne göre farklılık göstermediği, söz konusu maliyetlere ilişkin hesaplamalarda hata bulunmadığı, d) Bakım-onarım maliyetlerinin hesabında esas alınan bakım adetlerinde hata bulunmadığı (bakım adetlerinin yetkili servis beyanında yer alan bakım aralıkları ile uyumlu olduğu), Bakım-onarım maliyetinin tevsiki için Ats Yedek Parça Servis San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde söz konusu şirketin iletişim bilgileri ile mevzuat gereğince fiyat tekliflerinde yer verilmesi gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (26/05/2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu, fiyat teklifinin dayanağı olarak satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağın ekinde belgeyi düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile mükellef adına tutanağı imzalayan kişiye ait imza sirkülerinin yer aldığı, imza sirkülerinden, tutanağın şirketi münferit temsil yetkisine sahip şirket müdürü tarafından imzalandığının anlaşıldığı, e) Lastik maliyetinin araç türleri dikkate alınarak ve kışlık-yazlık lastik ayrımı yapılarak hesaplandığı, Lastik maliyetinin tevsiki için Dirikoçlar Otomotiv Lastik (Serkan Balta)’ten alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde söz konusu şirketin iletişim bilgileri ile mevzuat gereğince fiyat tekliflerinde yer verilmesi gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (27/05/2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu, fiyat teklifinin dayanağı olarak satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağın ekinde belgeyi düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile mükellef adına tutanağı imzalayan kişiye (Serkan Balta) ait imza beyannamesinin yer aldığı, f) Akaryakıt girdisi için öngörülen bedelin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayımlanan 2025 yılı Nisan ayına ait aylık ortalama bayi satış fiyatı bülteninde yer alan fiyatın %90’ının altında olmadığı, araçların akaryakıt tüketimini göstermek üzere yetkili servis beyan yazısı ile araç kataloğunun sunulduğu (Kamu ihale mevzuatı gereğince ihale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan işlerde, ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedellerinin, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanacağı, ancak başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’de ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanacağının düzenlendiği), g) Köprü, otoyol ve tünel geçişlerinin maliyetlerinin servis hizmeti verilecek güzergâhlardaki sefer sayıları dikkate alınarak hesaplandığı, ğ) Araç takip sistemi maliyetinin tevsiki için Tekno Boğaziçi Telekomünikasyon Hiz. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin ve fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağın ekinde belgeyi düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile mükellef adına tutanağı imzalayan kişiye ait imza sirkülerinin yer aldığı, h) Teklif bedeline %0,948 oranında sözleşme damga vergisi ve %0,569 oranında ihale kararı damga vergisinin dâhil edildiği, ı) Teklif bedeline 3.501.133,24 TL yüklenici kârının dâhil edildiği tespit edilmiştir. Ens Atık Yön. Tem. Taş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin belgelerin incelenmesi neticesinde; a) Araçlar kiralama yolu ile temin edileceğinden amortisman maliyetine ilişkin açıklamada bulunulmadığı, Kiralama maliyetinin tevsiki için Ecy Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde söz konusu şirketin iletişim bilgileri ile mevzuat gereğince fiyat tekliflerinde yer verilmesi gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (11.06.2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80'inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu, fiyat teklifinin dayanağı olarak satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağın ekinde belgeyi düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin yer aldığı, ancak tutanağın ekinde kamu ihale mevzuatı gereğince sunulması gereken mükellef adına tutanağı imzalayan kişiye ait imza sirkülerinin/imza beyannamesinin bulunmadığı (bu durumda fiyat teklifini ve tutanağı imzalayan kişinin şirketi temsil yetkisinin olup olmadığının tespitinin yapılamayacağı), b) Sigorta maliyetinin (karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası, ihtiyari mali mesuliyet sigortası, zorunlu koltuk ferdi kaza koltuk sigortası) tevsiki için Eureko Sigorta A.Ş.den alınan bir yıllık fiyat teklifinin sunulduğu (sigorta teklifinin süresinin işin süresini kapsadığı), fiyat teklifinin sigorta şirketinin genel müdürlüğü tarafından imzalandığı anlaşıldığından teyit yazısı sunulmasına ihtiyaç bulunmadığı, c) Sürücü maliyetinin hesabında Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) internet sitesinde yer alan işçilik hesaplama aracı kullanılarak hesaplanan kısmi süreli çalışmalar için asgari işçilik maliyetinin kullanıldığı (sürücülere asgari ücretin %25 fazlası ücret öngörüldüğü), ç) Motorlu taşıtlar vergisi maliyetinin araç türlerine göre ayrı ayrı hesaplandığı, 2026 yılı için %30,17 oranında güncelleme yapılarak maliyet hesaplandığı, Araç muayene ücretlerinde araç türleri dikkate alınarak maliyet hesaplandığı, egzoz gazı emisyon ölçüm bedelinin araç türüne göre farklılık göstermediği, söz konusu maliyetlere ilişkin hesaplamalarda hata bulunmadığı, d) Bakım-onarım maliyetlerinin hesabında esas alınan bakım adetlerinde hata bulunmadığı, Bakım-onarım maliyetinin tevsiki için Has Karadeniz Otomotiv İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde söz konusu şirketin iletişim bilgileri ile mevzuat gereğince fiyat tekliflerinde yer verilmesi gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (11.06.2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80'inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu, fiyat teklifinin dayanağı olarak satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağın ekinde belgeyi düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile mükellef adına tutanağı imzalayan kişiye ait imza sirkülerinin yer aldığı, imza sirkülerinden, tutanağın şirketi münferit temsil yetkisine sahip şirket müdürü tarafından imzalandığının anlaşıldığı, e) Lastik maliyetinin araç türleri dikkate alınarak ve kışlık-yazlık lastik ayrımı yapılarak hesaplandığı, Lastik maliyetinin tevsiki için Eraslan Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde söz konusu şirketin iletişim bilgileri ile mevzuat gereğince fiyat tekliflerinde yer verilmesi gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (11.06.2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80'inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu, fiyat teklifinin dayanağı olarak satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağın ekinde belgeyi düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile mükellef adına tutanağı imzalayan kişiye ait imza sirkülerinin yer aldığı, imza sirkülerinden, tutanağın şirketi münferit temsil yetkisine sahip şirket müdürü tarafından imzalandığının anlaşıldığı, f) Akaryakıt girdisi için öngörülen bedelin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayımlanan 20.05.2025 tarihine ait ortalama bayi satış fiyatı bülteninde yer alan fiyatın %90’ının altında olmadığı, araçların akaryakıt tüketimini göstermek üzere yetkili bayilerin beyan yazılarının sunulduğu, g) Köprü, otoyol ve tünel geçişlerinin maliyetlerinin servis hizmeti verilecek güzergâhlar ve araç sayıları dikkate alınarak hesaplandığı, ğ) Araç takip sistemi maliyetinin tevsiki için Entakip Teknoloji ve İzleme Sistemleri A.Ş.den alınan fiyat teklifinin ve fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağın ekinde belgeyi düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile mükellef adına tutanağı imzalayan kişiye ait imza sirkülerinin yer aldığı, h) Teklif bedeline %0,948 oranında sözleşme damga vergisi ve %0,569 oranında ihale kararı damga vergisinin dâhil edildiği, ı) Teklif bedeline 8.352.367,79 TL yüklenici kârının dâhil edildiği tespit edilmiştir. Yukarıda aktarılan Kanun hükmü ile ilgili ikincil mevzuat hüküm ve açıklamalarından; Yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde; mevzuatta öngörülen hesaplama yöntemleri kullanılarak idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında olan teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, söz konusu hususta yaptıkları açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, İsteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar, ticaret borsası fiyatları, toptancı hal fiyatları, özel veya münhasır hak sahibi kuruluşların uyguladığı fiyatlar, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar veya isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesiyle oluşan emsal bedel yöntemlerini kullanmak suretiyle açıklayabileceği, Aşırı düşük teklifin, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda; fiyat teklifinin dayanağı olarak, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu (yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmasının zorunlu olduğu, Akaryakıt girdisine ilişkin olarak, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği, Sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif edilen sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesinin ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşımasının gerekli olduğu, ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasının zorunlu olmadığı, Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerektiği, ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılabileceği, İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedellerinin, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanması gerektiği, Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında, sözleşme giderleri ve genel giderlere yönelik olarak, aşırı düşük teklif açıklamasının yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payının ilgili mevzuatına göre hesaplanması suretiyle açıklama yapılacağı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen inceleme ve tespitler neticesinde; başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Mifa Tur. Taş. İnş. Gıda Tem. Hiz. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte, yapılan incelemede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Ens Atık Yönetimi Tem. Taş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından araç kiralama maliyetinin belgelendirilmesi amacıyla sunulan Ecy Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının eki fiyat teklifini veren şirket adına fiyat teklifini ve tutanağı imzalayan kişiye ait imza sirkülerinin/beyannamesinin aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik belgeler arasında yer almadığı tespit edilmiş olup başvuru sahibinin bu konuya yönelik iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan başvuru sahibinin tekliflerin usulüne uygun hazırlanmadığı ve hesaplamalarda aritmetik hatalar bulunduğuna yönelik iddialarının genel nitelikli hukuka aykırılık iddiası niteliğinde olduğu, mevzuata aykırılık iddiasının somut bir biçimde ortaya konulmadığı, isteklilerce sunulan tüm bilgi ve belgelerin Kurum tarafından yeniden incelenmesi talepli başvuruların, Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde tüm işlemleri baştan sona yeniden yapması anlamına geleceği, bu durumun ise 4734 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır. Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Ens Atık Yönetimi Tem. Taş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.