Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-58 (Devralma ) Karar Sayısı : 08-28/326 -109 Karar Tarihi : 10.4.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ , Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE : - Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. BULUNAN Temsilcisi : Av. Onur Kerem GÜNEL Hüseyin Bağdatlıoğlu
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-58 (Devralma ) Karar Sayısı : 08-28/326 -109 Karar Tarihi : 10.4.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Hakan Suat ÖLMEZ , Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE : - Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. BULUNAN Temsilcisi : Av. Onur Kerem GÜNEL Hüseyin Bağdatlıoğlu İş Merkezi, Kaya Sultan Sokak No:97, 20 Kat:5 -6, Kozyatağı/İstanbul D. TARAF LAR : - Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. Hüseyin Bağdatlıoğlu İş Merkezi, Kaya Sulta n Sokak No:97, Kat:5 -6, Kozyatağı/İstanbul - Kaynak Beton ve İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş. Mimar Sinan Mah. Beylikçayır Mevkii Veliköy Kasabası Çerkezköy/Tekirdağ E. DOSYA KONUSU : Kaynak Beton ve İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş. ye ait hazır 30 beton tesi sinin Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından kiralanması işlemine izin verilmesi talebi . F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20 .3.2008 tarih ve 1759 sayı ile intikal eden bildirim üzerine , 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/ 1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerç evesinde yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen 1.4.2008 tarih ve 2008 -2-58/Öİ -08-HSÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 3.4.2008 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/101 sayılı Başkanlık Önergesi il e 08-28 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; bildirim konusu devralma işleminin 40 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu , fakat aynı Tebliğ de öngörülen eşiklerin aşılmaması sebebiyle izne tabi bir devralma olmadığı ifade edilmiştir. 08-28/326 -109 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Akçansa) Akçimento nun 1996 yılında Çanakkale Çimento ile birleşme si sonucunda kurulan 50 Akçansa, Sabancı Holding ve HeidelbergCement in ortak kuruluşudur. Şirket bu iki grubun ortak k ontrolüne tabidir. Çimento ve hazır beton üretiminde faaliyet gösteren Akçansa'nın, İstanbul, Çanakkale ve Samsun'da üç çimento fabrikası ile Ambarlı, Aliağa ve Yalova'da üç çimento terminali bulunmaktadır. Şirket ayrıca 23 hazır beton santrali, 3 agrega t esisi ve 1 adet çimento öğütme tesisine sahiptir. Akçansa nın Tekirdağ ilinde faaliyet gösteren iki adet hazır beton tesisi bulunmaktadır. Sabancı Grubu ile Karabük Demirçelik İşletmesinin ortaklaşa sahip olduğu Karçimsa ve yine çoğunluk hissesi Sabancı Gr ubu na ait olan Çimsa, sektörde faaliyet gösteren diğer grup şirketleridir. Akçansa nın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo1: Akçansa nın Ortaklık Yapısı 60 Pay Sahibi Payı(%) Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. 32,24 Aksigorta A.Ş. 7,48 HeidelbergCement M editerranean Holdings S.L. 39,72 Diğer -Halka Açık 20,56 Toplam 100,0 0 H.1.2. Kaynak Beton ve İnşaat Sanayi Ticaret A.Ş. (Kaynak Beton) Kaynak Beton Tekirdağ ili Çerkezköy ilçesinde hazır beton üretimi yapmaktadır. Kaynak Beton un ort aklık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo2: Kaynak Beton un Ortaklık Yapısı Pay Sahibi Payı (%) Adnan Kaynak 90 Sevda Kaynak 5 İlhan Kaynak 2 Özcan Kaynak 1 Sedat Kaynak 2 Toplam 100 H.2. İlgili Pazar H.2.1 . İlgili Ürün Pazarı Bildirime konu işlem, Kay nak Beton a ait hazır beton tesisinin üç yıl süre ile Akçansa tarafından kiralanmasına ilişkindir. Bu nedenle, ilgili ürün pazarı hazır beton pazarı olarak belirlenmiştir. 70 H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Hazır beton; çimento, agrega, belli katkı malzemeleri ve suyun karıştırılması yöntemiyle üretilen bir inşaat malzemesidir. Hazır beton, niteliği gereği çok kısa zamanda tüketilmesinin zorunlu olması, stoklanamaması, yüksek taşıma maliyetlerinin birim maliyeti artırması gibi nedenlerle uzun mesafe taşınması m ümkün olmayan bir üründür. Bu bakımdan, hem ürünün özelliği hem de taşıma maliyetleri nedeniyle hazır beton, bir hazır beton santralinden yaklaşık 50 km uzaklığa götürülebilmektedir. Devralma işlemine konu hazır beton tesisi Tekirdağ il sınırları içinde ye r almaktadır. İlgili ürünün özellikleri ile devralma işlemine konu olan tesisin 08-28/326 -109 3 bulunduğu bölge göz önüne alındığında, bu işlem açısından ilgili coğrafi pazar 80 Tekirdağ ili olarak tespit edilmiştir. H.3. Değerlendirme 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İ zin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in 2 (b) maddesine göre Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkis i veren araçları devralması veya kontrol etmesi teşebbüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında Bu Tebliğ bakımından kontrol, ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağı sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla ve özellikle bir teşebbüsün 90 malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerle meydana getirilebilir. hükmü yer almaktadır. Tebliğ de kontrolün , bir teşebbüs ü zerinde belirleyici etki uygulama olanağı sağlayan haklar ve sözleşmeler ile de meydana getirilebileceği belirtilmektedir. Bu nedenle belirli bir süre için yapılan sözleşme ile kontrol devrinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için sözleşme ile sağla nan hakların teşebbüs kararları üzerinde belirleyici etki sağlayıp sağlamadığı dikkate alınmalıdır. Taraflar arasında imzalanan Hazır Beton Tesisi Kiralama Sözleşmesi (Sözleşme) ile 100 Kaynak Beton a ait hazır beton tesisi üç yıl süreyle Akçansa tarafından ki ralanacaktır. Sözleşme nin 4. maddesi ile Akçansa ya sözleşmenin süresini aynı şartlarda iki yıl uzatma hakkı tanınmaktadır. Üç yı llık süre boyunca Akçansa , söz konusu tesiste hazır beton üretimi, üretilen hazır betonun pazarla nması, satılması ve sevkıyatı ile ilgili konularda ki kararları Kaynak Beton d an bağımsız olarak alabilecek ve uygulayabilecektir. Bu nedenle Sözleşme ile Akçansa ilgili hazır beton tesisi üzerinde belirleyici etki uygulama olanağına sahip olacaktır. Hazır beton pazarının niteliği, yen i sözleşme yapılmasının diğer pazarlara göre daha kolay olması , kiralama işlemine konu hazır beton tesisinin faaliyette olması ve üretim amacıyla yeni yatırım yapılmasına gerek olmayışı hususları dikkate alındığında h azır 110 beton pazarına yeni giren bir teşe bbüs açısından üç yıl süreyle bir hazır beton tesisinin kiralanması işlemi, teşebbüsün ilgili pazarda ki faaliyetlerini bağımsız bir teşebbüs olarak sürdürebilmesi açısından yeterli bir süredir. Ayrıca Akçansa nın işlem öncesinde , ilgili coğrafi pazar da da hil olmak üzere Türkiye nin değişik illerinde hazır beton tesisi pazarında faaliyeti bulun ması da önemli bir husustur. Bu çerçevede, uzun süreli bir kiralama sözleşmesi ile elde edilen kontrol, yönetim ve malvarlıkları üzerinde elde edilen haklar bakımında n, hisse veya malvarlıklarının satın alınması yoluyla sağlanan kontrol ile benzer özellikler taşı ması sebebiyle , Kaynak Beton a ait hazır beton tesisinin malvarlığı ve kontrolünün kiralama yoluyla 3 (üç) yıl süre boyunca Akçansa ya geçmesi işlemi, Tebliğ i n anılan maddesi 120 anlamında bir devralma işlemidir. Dosya mevcudu bilgilere göre, Kaynak Beton un 2007 yılında Tekirdağ ili hazır beton pazarında elde ettiği ciro ( ) YTL dir. Akçansa nın Tekirdağ ili hazır beton pazarında faaliyet gösteren hazır beton t esislerinin 2007 yılı toplam cirosu ( ) YTL dir. Dosya konusu işlemin taraflarının ilgili ürün pazarındaki 2007 yılı toplam cirosu ( ) YTL dir. 2007 yılı itibariyle Tekirdağ ili hazır beton pazarında 08-28/326 -109 4 Kaynak Beton un pazar payı % ( ), Akçansa nın pazar payı ise %( ) tir. Tarafların Tekirdağ ili hazır beton paza rındaki toplam pazar payı ise %( ) dir. Tekirdağ ilinde faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinden Atılım Beton un pazar payı %( ), Varol Beton un ise %( ) dir. 130 Yukarıda yer verilen pazar payı ve ciro rakamlarından anlaşıldığı üzere, bildirim konusu kiralama işleminde 1997/1 sayılı Tebliğ in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinde; Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması hali nde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. şeklinde belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmadığı görülmektedir. Bu nedenle, Akçansa ile Kaynak Beton arasında 27.2.2008 tarihinde imzalanan Sözleşme uyarınca Kaynak Beton a ait hazır beton tes isinin üç (+2) yıl 140 süre ile Akçansa tarafından kiralanması işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ de belirtilen pazar payı ve ciro eşikl erini aşmaması sebebiyle, aynı T ebliğ bakımından izn e tabi olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incel enen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı K anun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkı nda Tebliğ kapsamında olduğuna, ancak tarafların toplam pazar payları ve cirolarının aynı Tebliğ de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle izne tabi olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 150