Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 -4-78 Karar Sayısı : 06-41/507-132 Karar Tarihi : 7.6.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, 10 Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Serpil YANIK , Evren SESLİ C. ŞİKAYET EDEN : Ayşegül ŞENARSLAN Bestekar Sk. No:40/6 Kavaklıdere/Ankara D. ŞİKAYET EDİLEN: - Barakuda Dalış Merkezi Hükümet Cd. No: 6 Kaş - K
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 -4-78 Karar Sayısı : 06-41/507-132 Karar Tarihi : 7.6.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, 10 Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Serpil YANIK , Evren SESLİ C. ŞİKAYET EDEN : Ayşegül ŞENARSLAN Bestekar Sk. No:40/6 Kavaklıdere/Ankara D. ŞİKAYET EDİLEN: - Barakuda Dalış Merkezi Hükümet Cd. No: 6 Kaş - Kaş Explorers Dalış Merkezi Küçükçakıl Mh. Nur Otel Asma Katı Kaş - Kaş Diving Küçükçakıl Mh. No: 14 Kaş 20 - Nautılus Dalış Merkezi Likya Cd. No:1/a Kaş - Archipel Dalış Merkezi Uzun Çarşı No:15 Kaş - Sirene Dalış Merkezi Doğruyol Cd. No: 35 Kaş - Mavi Diving Küçükçakıl Mh. Kaş - Bougain Ville Dalış Merkezi İbrahim Serin Cd. No: 10 Kaş 30 - Likya Dalış Merkezi Lykia Oteli Kaş - Apollo Dalış Merkezi Hükümet Cd. No: 25 Kaş - Pashan Diving Elmalı Cd. No: 42/a Kaş - Sun Diving Hastane Cd. Kaş - C & C Dalış Merkezi Akbel Mh. Kalkan 40 06-41/507 -132 2 - Island Divers Dalış Merkezi Ramos Otel Pirat Dükkanları No: 2 H Kalkan E. DOSYA KONUSU: Dalış turizmi alanında faaliyet gösteren Kaş yöresindeki ticari işletmelerin ortak fiyat belirlemek suretiyle rekabeti bozdukları iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde, Kaş yöresinde dalış turizmi alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin yıllar dır ortak bir fiyat politikası benimsedikleri ve dalış merkezlerinin aralarındaki birlikteliği işbirliği olarak niteledikleri ifade edilerek , dalış merkezlerinin rekabeti kısıtlayıcı söz konusu e ylemlerine son vermesine yönelik gereken incelemenin yapılması talep edilmektedir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.5.2006 tarih , 2817 sayı ile giren başvur u 50 üzerine düzenlenen 9.5.2006 tarih, 2006 -4-78/ İİ-06-S.Y. sayılı İlk İnceleme Raporu 25.5.2006 tarih , REK.0.08.00.00 -110/127 sayılı Başkanlık önergesi ile 0 6-41 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; Kaş taki dalış merkezlerinin incelemeye konu faaliyetlerine yönelik olarak önaraştırma yap ılmasının yerinde olacağı görüş üne yer verilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı Şikayet konusu ç erçevesinde, ilgili ürün pazarı, " dalış hizmetleri pazarı" olarak tespit 60 edilmiştir. I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Şikayet başvurusu kapsamında yer alan teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri yer dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar , " Antalya ili Kaş ilçesi olarak belirlenmiştir. I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Şikâyet dilekçesi ekinde yer alan ve Ka ş taki bir dalış merkezinin sahibi tarafından, bu dalış merkezi ile bir süre önce grup dalışı için anlaşma yaptıkları anlaşılan ODTÜ Sualtı Sporları Topluluğu üyesi Necati Mert ÇIPLAK a gönderilmiş bir elektronik posta iletisinde ; Geçen gün Kaş taki dalış merkezleri bir vesileyle toplanmıştık. Üniversite topluluklarına ve İst. -Ankara dan gelen gruplara verilen düşük fiyatlar gündeme geldi. 70 Bu konuda herkesin derdi varmış. Bu gruplara verilen düşük fiyatlara bir son vermemiz gerektiği konuşuldu ve grup için dalış başı minimum 30 YTL de karar kılındı. Bu durumda size verdiğimiz dalış başı 20 YTL, bu kuralın altında kalıyor ve biz bunu etik açıdan doğru bulmuyoruz. Çok üzülerek, grubunuzu kabul edemeyeceğimizi söylemek istiyorum. Fethiye ve Bodrum da daha iyi fiyatlara dalabilirsiniz. denilmektedir. Bir diğer iletide ise; Ortak fiyat politikasının 19 Mayıs gruplarına da uygulanması kararı alındı Bir dalış okulu size 22 YTL, diğeri 25 YTL vermişse diyelim ki, onlara hayır dediğinizde bir dalış okulunun bütün bu fiyatlardan düşük verdiği de ortaya çıkıyor. Yani sizin Kaş ta dalış başı ne kadar ödeyeceğiniz, diğerlerine hayır dediğiniz 80 (veya aramadığınız) anda belli Bunu Marmaris, Fethiye, Bodrum da yapsanız hiçbir sorun yaşamazdınız. Oralarda dalış okulları bizim kadar birlik değil. Kaş taki bizim 06-41/507 -132 3saygı duyduğumuz ağabeylerimiz bu konuya bu kadar ciddiyetle yaklaşırken, biz Kaş taki bazı dalış okullarının düştüğü kötü duruma düşmek ve bu insanları kaybetmek istemiyoruz. ifadeleri yer almaktadır. Esasen, rakip teşebbüslerin bir araya gelerek mal veya hizmetlerin fiyatlarını tespit etmeleri, 4054 sayılı Kanun'un "Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran ya hut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve 90 yasaktır." şeklindeki 4. maddesi ile bu maddenin "Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı ol uşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi" şeklindeki (a) bendi kapsamında yasaklanan eylemler arasında yer almaktadır. Şikayetin konusunu oluşturan varlığı muhtemel uygulama , mezkur Kanun m addesini ihlal eden eylemlerden olmakla birlikte, herhangi bir işlem yapılmadan önce ilgili kuruluş ve pazarda faaliyet gösteren teşebbüslere ihlale ne şekilde son ver ileceğine ilişkin yazı gönderilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır. J. SONUÇ Dosya konusu iddialara ilişkin önaraştırma yapılmasına gerek olmadığına, şikayet 100 konusu uygulamalara ne şekilde son vereceklerine yönelik olarak ilgili kuruluş ve teşebbüslere yazı yazılması konusunda Başkanlığa yetki verilmesine OYÇOKLUĞU ile karar verilmişt ir. 06-41/507 -132 4 07.06.2006 Tarih ve 06 -41/507 -132 Sayılı Kurul Kararı na KARŞI OY GEREKÇESİ Kaş yöresinde, dalış turizmi alanında faaliyet gösteren ticari işletmelerin, ortak fiyat belirlemek suretiyle rekabeti bozdukları iddiası ile ilgili olarak, Önaraştırma açılmaması ve şikayet konusu uygulamalara ne şekilde son verileceğine dair yazı yazılması şeklindeki Kurul Kararı na, aşağıdaki gerekçelerle katılamıyorum: 1. Şikayet dilekçesi ekinde yer verilen elektronik posta mesaj (b elge)larından biri, ilgili pazara yönelik bir iddia olmaktan öte, bu pazarda faaliyet gösteren bir müteşebbisin, rekabeti anlaşma yaparak nasıl ihlal ettiklerine yönelik bir itiraf gibi gözükmektedir. Bu posta mesajında, açıkça düşük fiyatlara son verm ek amacıyla bir araya gelindiği; grup için dalış başı minimum 30 YTL alınmasına karar verildiği ifade edilmekte, daha önce 20 YTL olarak belirlenen dalış ücretinin, yeni durumda uygulanamayacağı, bunun, işletmeciler arasındaki anlaşmaya aykırı olacağı vurgulanmaktadır. Diğer bir mesaj (belge)da ise, Kaş taki dalış okullarının diğer bazı merkezlere göre daha uyumlu hareket ettikleri, ortak fiyat belirledikleri, bunun ne kadar önemli olduğu vb. hususlar dile getirilmektedir. En azından, bu belgelerin varlığı dikkate alındığında, önaraştırma açılmaması şeklindeki Kurul Kararı nda, isabet ve hukuka uygunluk bulunmamaktadır. 2. Esasen, önemli sayıda teşebbüsün yer aldığı nispeten kurumsallaşmış bir sektörle karşı karşıyayız. Önemli olduğu içindir ki, ürünün niteliği, ürün pazarı, bu pazardaki işletme ve işletmeciler, işletmecilik esasları, sahip olunması gereken altyapı, standartlar vb. hususlarla ilgili, ayrıntılı kamusal düzenlemeler söz konusudur: Dalış merkezlerinin en çok bulunduğu Kaş yöresind e ve diğer coğrafi pazarlardaki dalış işletmeciliği belirli kurallar dahilinde icra edilmektedir. Bu çerçevede, Sualtı Sporları, Cankurtarma, Sukayağı ve Paletli Yüzme Federasyonu Aletli Dalış Yönetmeliği ne göre, dalıcı eğitimleri, Federasyon yetki belgel erine sahip dalış kurum ve kuruluşlarında, bu dalış kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli olarak çalışan, gerekli yetkiye sahip eğitmen dalıcılar tarafından verilebilir. Dalış kurum ve kuruluşları, bu eğitim sırasında Federasyon tarafından hazırlanan ve Gene l Müdürlükçe onaylanan standart eğitim programlarını uygulamak zorundadır. Bilindiği gibi, ilgili pazarda, faaliyet gösterecek kişi, kurum veya kuruluşlar, yetki belgesi almak durumundadırlar. Yetki belgeleri alacaklar, her yıl 1 Ocak - 15 Nisan tarihleri arasında bir dilekçe ile Federasyona başvurmakta, Federasyon da başvuranların gerekli şartları sağlayıp sağlamadığını denetlemek amacıyla, 15 Nisan - 15 Mayıs arasında çalışmalar yapmakta, sonra da yetki belgesi alacak kurum ve kuruluşları açıklamaktadı r. Yetki belgeleri bir yıl için geçerlidir. Bütün bu bilgilerden hareketle, insan kaynağı ve örgütlü lülüğü dikkate alındığında, sektörde rekabeti ihlal potansiyeli yok mudur? 3. İlgili ürün pazarında, Kurum tarafından şimdiye kadar herhangi bir in celeme, önaraştırma ya da soruşturma da yapılmamıştır. Dolayısıyla, bu vesileyle elde 06-41/507 -132 5edilebilecek sonuçlar ya da sağlıklı kararlar vermek için gerekli kurumsal bilgi/ birikim amacı bir tarafa bırakılsa da, önaraştırma açmamakla, ilgili pazardaki işletme ciler, bir bakıma, teşebbüs davranışlarına rehber olabilecek; rekabete aykırı olan ve olmayan davranışlar hakkında yol gösterici, spesifik nitelikteki bilgi ve açıklamalardan da yoksun kalmıştır. 4. Ayrıca, etkinlik ve kurumsallaşma bağlamında, ilkelil ik, süreklilik, objektiflik, açıklık ve öngörülebilirlik de önemlidir. Rekabet Kurulu, çeşitli alanlardaki rekabete aykırı durumlara ilişkin benzer şikâyetleri değerlendirirken, şimdiye kadar benimsediği genel yaklaşım ve yöntemden, bu dosya itibariyle ayr ılmış gibidir: Şikâyete ve rekabet ihlali iddiasına konu alanın, bölgesel de olsa, yeni, yükselen bir pazar olması, müteşebbislerin nitelikleri, daha önemlisi de rekabet ihlaline ilişkin, itiraf niteliğindeki belgelerin varlığı gibi hususlara Kurul taraf ından itibar edilmemiş ve önaraştırma açılması kararı verilmemiştir. Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI Kurul Üyesi