Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013 -2-70 (Muafiyet ) Karar Sayısı : 14-42/767 -342 Karar Tarihi : 22.10.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİ NKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN , Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖR LER : Onur Yelda TOY, Nur Seda KÖKTÜRK, Beyza AĞVAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : -Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. Turkcell Plaza Meşrutiy et Cad. No: 153 34430 Tepebaşı/ İstanbul (1)
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013 -2-70 (Muafiyet ) Karar Sayısı : 14-42/767 -342 Karar Tarihi : 22.10.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİ NKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN , Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖR LER : Onur Yelda TOY, Nur Seda KÖKTÜRK, Beyza AĞVAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : -Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. Turkcell Plaza Meşrutiy et Cad. No: 153 34430 Tepebaşı/ İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. ile toplu mesajlaşma iş ortakları arasındaki mevcut sözleşme ye ek ola rak imzalanacak Protokol e muafiyet tanınması talebi . (2) E. DOSY A EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.11.2013 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 08.10.2014 tarih ve 2013 -2-70/MM sayılı Muafiyet Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda ; - Bildirime konu Turkcell Toplu Mesajlaşma İş Ortaklığı Prim Sözleşmesi ne Yapılan İlave ve Değişikliklere Dair Ek Sözleşme nin (Ek Sözleşme) içerdiği münhasır çalışma kaydı nedeniyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesi kapsamında olduğu, - Turkcell İletiş im Hizmetleri A.Ş. nin (Turkcell) pazar payının %40 pazar payı eşiğinin üzerinde olması nedeniyle söz konusu Ek Sözleşme nin 2007/2 sayılı Tebliğ ile değişik 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yar arlanamayacağı, - Turkcell in toplu mesajlaşma iş ortaklarından 3G Tasarım Bilişim Teknolojileri Danışmanlık Elektronik İletişim Hiz. İth. İhr. Ltd. Şti., Balaban Yazılım ve İletişim Hizmetleri Ltd. Şti., Mobilpark Telek. Bil. Yaz. Hiz. Tic. A.Ş., Codec İl etişim ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti., Dataport Bilgi İşlem Çözümleri Ltd. Şti., Hermes Internet İletişim, Reklam ve Danışmanlık Hizmetleri, Sürat Bilişim Teknolojileri San. Tic. A.Ş., Teknomart Teknoloji Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ile imzalanaca k Ek Sözleşme nin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde sayılan koşulları sağladığı, bu nedenle bireysel muafiyet alabileceği, - Figen Yazılım Evi Tic. Ltd. Şti., Mobildev İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş., ODC İş Çözümleri Danışmanlık Tic. Ltd. Şti. vey a Turatel Mobil Medya İletişim ve Bilişim Sistemleri Elektronik San. Tic. Ltd. Şti. den herhangi biri ile imzalanacak Ek Sözleşme nin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin (c) ve (d) bendindeki koşulları sağlamadığı, dolayısıyl a bireysel muafiyet alamayacağı ifade edilmiştir . 14-42/767 -342 2/30 G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Görüşü (4) Dosya konusunun elektronik haberleşme sektörüne ilişkin olması sebebiyle 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu nun (EHK) 7. maddesinin 2. fıkrası gereğince BTK dan görüş talep edilmiştir. Söz konusu görüş 20.01.2014 tarihli ve 420 sayılı yazı ile Kurumumuz kayıtlarına girmiştir . Anılan görüşte; Turkcell in Mobil Çağrı Sonlandırma Pazar Analizi ve Mobil Şebekelere Erişim ve Çağrı Başlatma Pazarı Analizi çerçevesinde etkin piyasa gücüne sahip işletmeci olarak belirlendiği ve birtakım yaptırımlara tabi tutulduğu, BTK nın görev ve sorumlulukları arasında, işletmecilerin kendi bayi veya iş ortaklıkları ile elektronik haberleşme hizmeti sunumu içinde değerlendirilmeyen ilişkileri hakkında bir husus bulunmadığı belirtilmektedir . G.2. Toplu Mesaj Hizmetleri (5) Mesajlar , kişiler arasında doğrudan iletişim sağlanmasının yanı sıra, bilgi servisi, eğlence, mobil pazarlama ve mobil ticaret amaçlı da kullanılabi lmektedir. Mesajlar başlatıldıkları ve sonlandırıldıkları cihaz/uygulamaya göre kişiden kişiye (P2P mesaj), makineden makineye/uygulamadan uygulamaya (M2M ya da A2A mesaj), kişiden uygulamaya (P2A mesaj) veya uygulamadan kişiye (A2P ya da M2P mesaj) olarak sınıflandırılmaktadır. (6) Mesaj hizmetleri sadece kişisel haberleşme amacıyla değil; kurum, marka ve şirketlerin hedefledikleri kişilere istedikleri içerikleri ulaştırmaları amacıyla da kullanılmaktadır. Dolayısıyla , yukarıdaki sınıflandırmayla da bağlantılı olarak, kişisel iletişim amaçlı bireysel mesajlar (P2P mesajlar) ile kurum ve şirketlerin hedefledikleri kişilere içeriklerini topluca ulaştırmalarına imkan tanıyan toplu mesajlar (A2P ya da M2P) arasında ayrım yapmak mümkündür. (7) Ülkemizde faaliyet gö steren mobil operatörlerin yaptığı ayrıma göre; toplu mesaj temel olarak, kurum veya firmaların kendi izinli veri tabanlarında (kişi/telefon numarası listesi) yer alan kişilere gönderdikleri mesaj iken, operatörlerin izinli veri tabanında yer alan kişilere gönderilen mesajlar mobil pazarlama hizmetleri kapsamında ele alınmaktadır. Bu bağlamda , Turkcell in muafiyet başvurusunun konusunu, temel olarak, müşterinin kendisine ait izinli veri tabanına gönderdiği mesajlar oluşturmakta ve bunlar toplu mesaj ya da kurumsal mesaj olarak nitelendirilmektedir. (8) Turkcell in başvurusuna konu toplu mesaj hizmetleri, toplu SMS (kısa mesaj hizmeti ), toplu MMS (multimedya mesaj ), toplu video/URL, mobil anket, mobil broşür, hedefli mesaj (Turkcellilere Mesaj), sesli mesaj , TC kimlik numarasına (TCKN) SMS, vergi numarasına SMS, hızlı SMS (OTP Servisi) gibi hizmetlerden oluşmaktadır. (9) Müşterinin ihtiyaçlarına bağlı olarak hangi toplu mesaj hizmetini/hizmetlerini talep edeceği ve sayılan toplu mesaj türlerinin ücretleri farkl ılaşmaktadır. Ancak , Turkcell in yukarıda sayılan hizmetleri içerecek şekilde tüm toplu mesaj hizmetleriyle ilgili iş ve işlemler bakımından iş ortaklarıy la münhasıran çalışmak istediği dikkate alın arak, incelemeye konu münhasırlığın rekabet üzerindeki etk ilerinin değerlendirilmesinde toplu mesaj hizmetleri bir bütün olarak ele alın mıştır. (10) Türkiye de toplu mesaj hizmetleri yaklaşık 2002 tarihinden itibaren sunulmaya başlanmıştır. 2002 -2008 döneminde iş ortakları ile operatörler arasındaki ilişki, iş ortakla rının toplu mesajı operatörden alarak tüm ticari ve mali riskler kendi üzerlerinde olacak şekilde 14-42/767 -342 3/30 yeniden sattıkları bir yapıda iken 16.07.2008 tarih ve 2008/DK -08/416 sayılı BTK kararı ile toplu mesaj hizmet inin ancak GSM işletmecileri ile bunların nam ve hesa plarına bu işi yürüten firmalar tarafından sunulabileceği düzenlenmiştir. (11) BTK nın 21.12.2010 tarih ve 2010/DK -08/699 sayılı kararında ise kısa mesaj hizmetinin; GSM, IMT -2000/UMTS, SMŞH, STH işletmecileri ve Türk Telekomünikasyon A.Ş. gibi bu hizmeti ilgili mevzuat ve yetkilendirmeleri kapsamında sunabilen işletmecilerin ad ve hesabına, tüm sorumluluğun söz konusu işletmecilerde olması, hizmete ilişkin faturaların işletmeciler tarafından kesilmesi şartıyla sunulabileceği kuralı getirilmiştir. Diğer yandan , Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği nin 19. maddesinin (ö) bendinde işletmecilerin yetkilendirildiği hizmete ilişkin sorumluluk kendisine ait olmak üzere yaygın ve verimli pazarlamaya yönelik olarak acentelik, bayilik, tek satıcılık verebileceği gibi, servis sağlayıcılığı, çözüm ortaklığı, servis dağıtıcılığı ve benzeri taşeronluk hizmetleri alabileceği hükme bağlanmıştır. BTK nın bu düzenlemeleri gereğince iş ortakları toplu mesajlaşma hizmetlerinin müşterile rin kullanımına sunulmasında ancak işletmecilerin nam ve hesabına hareket edebilmekte; diğer bir deyişle toplu mesajlaşma hizmetinin doğrudan satışını veya yeniden satışını gerçekleştirememektedir. G.3. Turkcell ile Toplu Mesaj İş Ortakları Arasındaki İ lişki (12) Turkcell ile toplu mesaj iş ortakları arasındaki ilişki Turkcell Toplu Mesajlaşma İş Ortaklığı Prim Sözleşmesi (İş Ortaklığı Sözleşmesi) ile düzenlenmektedir. İş Ortaklığı Sözleşmesi nin 3. maddesine göre , sözleşmenin konusu, iş ortağı tarafından g eliştirilen ürün(ler) ve/veya web arayüzü ile sözleşmede tanımlı Turkcell toplu mesaj hizmetlerinin müşterilere tanıtılması, sunulması ve müşteriler tarafından kullanılmasına ilişkin tarafların hak ve yükümlülüklerini belirlemektir. Sözleşme nin ( ..) madd esi kapsamında; müşterilerin Turkcell hizmetlerinden yararlanabilmeleri amacıyla ürün/ürünleri ve/veya web arayüzünü geliştirmek, bakım/işletmesini gerçekleştirmek, müşteriler tarafından ürün/ürünlerin ve web arayüzünün tam, doğru, eksiksiz olarak kullanıl abilmesi için teknik olan/olmayan her türlü çalışmayı yapmak, iş ortağının yükümlülükleri arasında sayılmıştır. (13) Turkcell ile iş ortakları arasındaki sözleşme hükümleri ve Turkcell tarafından verilen bilgiler çerçevesinde , toplu mesaj iş ortaklarının Turkce ll ile iş ortaklığı ilişkileri kapsamında üstlendikleri fonksiyon Turkcell tarafından yönlendirilen ya da kendi çabaları ile ulaştıkları kurumsal müşteriler için, Turkcell tarafından temin edilen servis numaraları üzerinden toplu mesajlaşma hizmetinden fay dalanmalarını sağlamak ve kurumsal müşterilerin Turkcell tarafından sunulan bu hizmete erişimine aracılık etmektir. İş ortaklarının kurumsal müşterilere hizmet sunabilmesi , kendi bünyelerinde geliştirdikleri yazılımı bu müşterilere sunmalarıyla ya da oluşt urdukları web arayüzünü bu müşterilerin erişimine açmalarıyla mümkün olmaktadır. (14) İş ortağı firmaların kendi bünyelerinde geliştirdikleri yazılım üzerinden müşterilere sundukları hizmet, müşterinin istediği içerikte mesaj metninin oluşturulması, belirlenen kitleye gönderilmesi , müşterilerin ihtiyacı olan raporlamaların temini ve gerekli durumlarda teknik destek verilmesidir. Web arayüzü üzerinden erişim sağlanması halinde ise iş ortağı tarafından toplu mesajlaşma hizmetinden yararlanacak kurumsal müşteriler e web arayüzüne erişim için kullanıcı adı/şifre atanmakta; müşteriler web arayüzüne giriş yaparak istedikleri içerikte hazırladıkları mesajları Turkcell alt yapısı üzerinden hedef kitlelerine iletmektedir. Bu işleyişi sağlamak amacıyla iş ortağının söz kon usu yazılım ya da web arayüzünü Turkcell sistemlerine entegre şekilde işletme sorumluluğu bulunmaktadır. Ayrıca iş ortağı firmanın sözleşme kapsamındaki diğer bir yükümlülüğü ise toplu mesajlaşma 14-42/767 -342 4/30 hizmetlerine ilişkin her türlü konuda müşterileri bilgilendi rmek ve bu hizmetin sunulmasıyla ilgili Turkcell ile müşteriler arasında gerçekleştirilecek işlemleri yürütmektir. (15) İş ortakları tarafından sağlanan hizmetler in karşılığında genel olarak müşteriden herhangi bir ücret alınmamaktadır. Müşteri sadece Turkcell tarafından belirlenen toplu mesaj ücretini doğrudan Turkcell e ödemektedir . İş ortağı, gerek Turkcell toplu mesajlaşma hizmetlerinin tanıtımını, pazarlamasını gerçekleştirmesi gerekse yukarıda sayılan hizmetleri sunması karşılığında , müşterilerce Turkcell den satın alınan ve iş ortağının arayüzü ya da yazılımı vasıtasıyla gönderilen toplu mesajlar için Turkcell tarafından alınan ücretin belli bir oranı kadar prim (diğer işletmeciler tarafından komisyon ya da gelir paylaşımı gibi kavramlar da kullanılmaktadı r) almaktadır. (16) Yukarıda yapılan açıklamalardan ve BTK düzenlemelerinden de anlaşılacağı üzere , toplu mesaj hizmetlerinin müşteriye satışında iş ortakları aracılık faaliyeti yürütmekte, Turkcell nam ve hesabına hareket etmektedir. Dolayısıyla , iş ortaklar ı toplu mesaj hizmetinin müşterilere doğrudan satışını ya da yeniden satışını gerçekleştirmemektedir. Hizmetin alım satımına ilişkin sözleşme Turkcell (ya da diğer işletmeciler) ile müşteri arasında yapılmakta, hizmetin alım satım koşulları Turkcell tarafı ndan belirlenmektedir. Bu çerçevede, Turkcell ile iş ortakları arasındaki ilişki iş ortağının Turkcell toplu mesaj hizmetlerinin müşterilere tanıtımını, pazarlamasını yaptığı ve satışına aracılık ettiği, ayrıca hizmetin kullanılabilmesi için Turkcell müşte rilerine belli arayüz/yazılım, teknik destek gibi hizmetleri sunduğu dikey bir ilişki niteliğindedir. G.4. Değerlendirme G.4.1. 4054 Sayılı Kanun un 4. M addesi Çerçevesinde Değerlendirme (17) Turkcell, toplu mesajlaşma hizmetine ilişkin iş ve işlemlerde iş or taklığı kurulmasına yönelik çeşitli firmalarla imzaladığı İş Ortaklığı Sözleşmesi ne ek bir protokolle (Turkcell Toplu Mesajlaşma İş Ortaklığı Prim Sözleşmesi ne Yapılan İlave ve Değişikliklere Dair Ek Sözleşme (Ek Sözleşme)) rekabet etmeme (münhasır çalış ma) koşulu getirmek istediğini belirtmektedir. (18) İş Ortaklığı Sözleşmesi nin ayrılmaz bir parçası olan ve bazı maddelerinin değiştirilmesini, diğer maddelerinin ise aynen kalmasını öngören Ek Sözleşme ile, İş Ortaklığı Sözleşmesi nin iki yıl olan süresine i lişkin herhangi bir düzenlemeye ya da değişikliğe gidilmediği görüldüğünden, münhasıran Turkcell ile çalışma kaydının süresinin, Turkcell in de belirttiği üzere , herhangi bir otomatik uzamaya tabi olmaksızın iki yıl olduğu anlaşılmaktadır. (19) Ek Sözleşme nin ( ..) maddesi ile bu sözleşmeyi imzalayacak iş ortaklarına, sadece Turkcell in toplu mesajlaşma hizmetlerinin satışına ve sunumuna aracılık etme ve bağlantılı olarak toplu mesajlaşma hizmetlerinin müşteri tarafından kullanımına olanak tanıyan yazılım ve/v eya arayüz sağlama, kurulum, entegrasyon, teknik destek gibi hizmetleri sadece Turkcell müşterilerine sunma yükümlülüğü getirildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla , münhasırlık içeren söz konusu düzenleme 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamındadır. (20) Turkce ll in toplu mesaj geliri yönünden toplu mesaj hizmetleri pazarındaki pazar payının, %40 ın üzerinde olması nedeniyle, Ek Sözleşme nin 2007/2 sayılı Tebliğ ile değişik 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin (2002/2 sayılı Tebli ğ) sağladığı muafiyetten yararlanma olanağı bulunmamaktadır. Bu çerçevede, sözleşme 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet değerlendirmesine tabi tutulm uştur. 14-42/767 -342 5/30 G.4.2. 4054 S ayılı Kanun un 5. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirme (21) Bildir im Formunda, henüz hiçbir iş ortağı firma ile imzalanmamış olan Ek Sözleşme nin, Rekabet Kurulu nun uygun bulması halinde, sadece, Turkcell ile münhasır çalışmak isteyen iş ortakları ile , serbest iradeleri/ticari tercihleri ile kabul etmeleri halinde imzala nacağı belirtilmektedir. Ayrıca Turkcell , Ek Sözleşme yi imzalamak istemeyen teşebbüslerle de işbirliği ilişkisini münhasır olmayan koşullar altınd a korumak ve yürütmek niyetinde olup, muafiyet talebine konu münhasırlığı iş ortakları ile çalışmanın ön koşu lu olarak ileri sürmemektedir (22) Turkcell tarafından verilen bilgilere göre , Ek Sözleşme h alihazırda toplu mesajlaşma iş ortağı olan 12 firmaya teklif ed ilecek ve kabul edenlerle imzala nacaktır. Bu firmalar; 3G Tasarım Bilişim Teknolojileri Danışmanlık Elektr onik İletişim Hiz. İth. İhr. Ltd. Şti. (3G Tasarım), Balaban Yazılım ve İletişim Hizmetleri Ltd. Şti. (Balaban), Mobilpark Telek. Bil. Yaz. Hiz. Tic. A.Ş. (Mobilpark), Codec İletişim ve Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. (Codec), Dataport Bilgi İşlem Çözümle ri Ltd. Şti. (Dataport), Figen Yazılım Evi Tic. Ltd. Şti. (Figen Yazılım), Hermes Internet İletişim, Reklam ve Danışmanlık Hizmetleri (Hermes), Mobildev İletişim Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş. (Mobildev/Mobiltim1) ODC İş Çözümleri Danışmanlık Tic. Ltd. Şti. (ODC İş Çözümleri), Sürat Bilişim Teknolojileri San. Tic. A.Ş. (Sürat Bilişim), Teknomart Teknoloji Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (Teknomart), Turatel Mobil Medya İletişim ve Bilişim Sistemleri Elektronik San. Tic. Ltd. Şti. (Turatel) dir. Bu bakımdan, Ek Sözleşme nin yukarıda sayılan 12 teşebbüs ile imzalanacağı varsayımı altında değerlendirme yapıl mıştır. (23) Turkcell in yazısına göre, toplu mesajlaşma alanında münhasır iş ortaklarıyla münhasır olmayan iş ortaklarının Turkcell ile çalışma şekilleri a rasında gidilecek farklılaşmaları; (i) münhasır çalışacak iş ortaklarına ( ..) puan aralığında daha yüksek prim uygulanması, (ii) Turkcell in ödüllendirme sisteminde Gold iş ortağı statüsüne sadece münhasır iş ortaklarının aday olabilmesi, (iii) partner portalın, sadece münhasır iş ortaklarını ilgilendirebilecek (örneğin; lansmanı yapılacak yeni bir ürünün test sürecine ilişkin bilgilendirme) hususlarda bu iş ortaklarının erişimine açılması, diğer hususlarda tüm iş ortaklarının erişimine açık olması, (iv) Turkcell ürünlerinin müşteriye doğru bir şekilde aktarılması ve müşteri tercihinin isabetli bir şekilde konumlandırılmasını sağlayacak her türlü eğitim, seminer vb. uygulamalara tüm iş ortaklarının dahil edilmesi, özel içerikli eğitimlerin ise sadece Turk cell in münhasır iş ortaklarına sağlanması, (v) münhasır olan ve olmayan iş ortakları arasında müşteri yönlendirmesi bakımından farklı yaklaşım sergilenmesi, iş ortaklarının Turkcell e getirdiği müşteriler bakımından ise aynı süreçler dahilinde işbirliği k urulması şeklinde özetlemek mümkündür. (24) 4054 sayılı Kanun un 5. maddesin e göre, bireysel muafiyet tanınabilmesi için aşağıda yer alan ikisi pozitif, ikisi negatif toplam dört şartın tamamının gerçekleşmesi gerekmektedir: (a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması, (b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması, (c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması, (d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerin deki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması. 1 Bildirim Formu nda, şirketin adı Mobiltim İletişim Kurumsal Hizmetler San. ve Tic. A.Ş. (Mobiltim) olarak geçmektedir. Ancak yapılan incelemede şirketin unvan değişikliğine gittiği anlaşılmıştır. 14-42/767 -342 6/30 G.4.2.1. Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması ve Tüketicinin Bundan Yarar Sağlamas ı (25) 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin (a) bendine göre , bir anlaşmanın aynı Kanun un 4. maddesi hükümlerinin uygulanmasından muaf olabilmesi için belirli etkinlik kazanımları nı ortaya çıkarması gerekmektedir. Bu etkinlikler maliyetlerin düşürülmesi gibi ni celiksel olabileceği gibi, yeni ürün ortaya çıkarılması, üretimde veya malların sunulmasında iyileşme sağlanması gibi niteliksel de olabilmektedir. (26) Turkcell , toplu mesaj hizmetinin iş ortağı firmalar kanalıyla münhasıran dağıtılmasını konu edinen Ek Sözl eşme nin yararlarını şu şekilde özetlemiştir: Sadece hizmete erişimle sınırlı olmayıp; hizmetin tanıtımı, talep/ihtiyaçların belirlenmesi ve hizmete ilişkin prosedür işlemlerin yürütülmesi bakımından İş Ortağı firmalar Şirketimiz adına tüketicilere temas eden önemli birer iletişim noktası konumuna da gelmektedir. Bu yönüyle bakıldığında, İş Ortağı firmaların varoluş amacı, toplu mesajlaşma hizmetinin tüketicinin talep/ihtiyaçları doğrultusunda ve daha etkin biçimde sunulmasıdır. Bunu teminen, başvuru konus u Sözleşme kapsamında İş Ortağı firmaların toplu mesajlaşma hizmetini talep eden tüketici kitlesinin erişimine sunması ve/veya dağıtımını gerçekleştirebilmesi için iki yol öngörülmüştür: (i) web arayüzü ve (ii) ürün (uygulama). (27) Dosya kapsamında elde edile n bilgilerden anlaşıldığı üzere, operatörlerle toplu mesaj firmaları arasındaki iş ortaklığı ilişkisi gerek ilişkinin tarafları, gerekse müşteriler açısından bazı faydalar ortaya çıkarmaktadır. İlk olarak, GSM operatörü nam ve hesabına hareket ederek toplu mesajlaşma hizmeti açısından bir aracılık faaliyeti yürüten iş ortakları, bu hizmet kapsamında GSM operatörü tarafından sunulan ürünlerin tanıtım ve pazarlamasını yapmaktadır. Bu faaliyet Turkcell satış ekibi tarafından da yürütülmekle birlikte, aynı zama nda iş ortakları, potansiyel müşterilere kendi satış temsilcileri ve/veya (alt) bayii/iş ortağı kanalları vasıtasıyla ulaşmaktadır . Ayrıca , müşteri ile yapılan tanıtım toplantılarına Turkcell satış ekipleriyle birlikte iş ortaklarının da katıldığı ve bu şe kilde satış pazarlama faaliyetlerinin yürütüldüğü anlaşılmaktadır. (28) İş ortakları, müşteri kazanımı faaliyeti kapsamında verdikleri hizmetin yanı sıra müşterilere arayüz/yazılım, kurulum, teknik destek gibi çeşitli hizmetler sunmaktadır. Bu çerçevede Turkce ll, kendileri tarafından yönlendirilen müşterilerin ücret, tarifler vb. konularda bilgilendirilmesi, anılan hizmetin sunulmasıyla ilgili Turkcell ile müşteriler arasında gerçekleştirilmesi gereken sözleşme/taahhütnamelerin imzalatılması, siparişlerin alınm ası gibi prosedür el işlemlerin gerçekleştirilmesi ve satış sonrası destek sağlanması gibi hizmetlerin iş ortakları tarafından verildiğini belirtmektedir. Özetle , Turkcell ile iş ortakları arasındaki sözleşmenin, gerek toplu mesajlaşma hizmetinin müşteriler e tanıtılıp pazarlanması, gerekse satış sonrası hizmetlerin verilmesi noktasında operatör ile iş ortağı arasında eş güdüm sağlayarak, etkinlik kazanımları yarattığı görülmektedir . (29) Turkcell tarafından da ifade edildiği üzere, iş ortakları toplu mesajlaşma hizmeti talep eden müşterilere hizmet sunabilmek için kendilerinin geliştirdikleri bir web ara yüzünü veya yazılım ürününü kullanmaktadır. Web ara yüzü üzerinden erişimde, iş ortağı müşteriye bir kullanıcı adı ve şifre atamakta, müşteri de bu web ara yüzün e giriş yapıp , istediği içerikteki mesajı hazırlayarak Turkcell altyapısı üzerinden hedef kitlesine iletmektedir. Bir yazılım ürünü üzerinden sunulan hizmette ise kurulum, gerekiyorsa müşterinin mevcut yazılımlarıyla entegrasyon gibi hizmetler iş ortağı ta rafından sağlanmaktadır. Ayrıca , müşterinin istediği içerikte mesaj metninin oluşturulması, belirlenen kitleye gönderilmesi, raporlamaların temini vs. iş ortağının sorumluluğunda olmaktadır. İş ortağı tarafından Turkcell in belirlediği kriterlere göre sağl anan ve sunulan başta yazılım/arayüz olmak üzere 14-42/767 -342 7/30 çeşitli hizmetlerin, müşterilerin toplu mesajlaşma hizmetlerinden daha kolay ve daha iyi bir şekilde faydalanmalarını sağladığı anlaşılmaktadır . (30) Ayrıca, Turkcell sözleşmedeki bazı hükümlerle iş ortaklarına, sunulan hizmete ilişkin kalite standardı getirmekte, hizmet kalitesinin artırılmasına yönelik uygulamaları zorunlu kılmaktadır. (31) Başvuruda , iş ortaklarına teknik, pazarlama ve mevzuat konularında eğitim verileceği, hizmet kalitesinin artırılması için cihaz ve teknik destek sağlanacağı belirtilmektedir. Raportörlerin GES Telekomünikasyon ile yap tığı görüşmede , Turkcell tarafından iş ortaklarının teknik ekiplerine ve pazarlama birimlerine eğitim verildiği, bu eğitimlere tüm iş ortaklarının katılabildiği ifade edilmiştir. ODC İş Çözümleri, operatörlerin zaman zaman eğitim ve atölye çalışmaları ile tüm iş ortaklarının bilgi seviyesini artırıp eşitleyerek yatırımlarının karşılığını almak istediğini belirtmiştir. Söz konusu eğitimlerin , hizmet kalitesinin artmasın a katkı sağlayacağını söylemek mümkündür. (32) İşletmeci ile iş ortağı arasındaki işbirliği sonucunda yeni hizmetlerin geliştirilerek müşterilere sunulması da elde edilmesi beklenen faydalar arasındadır. Başvuruda , Turkcell tarafından geliştirilen yeni ürün ve hizmetlerin lansmanı nın yapılarak piyasaya sürülmesinden önce iş ortaklarıyla test edilmesi ve iş ortaklarının sistemlerine entegrasyon yapılması nın gerektiği, iş ortaklarıyla paylaşılan ticari sır rın muhafazası için daha sıkı bir ilişki kurulması gerektiğ i belirtilmektedir. Avea ve Vodafone ise toplu mesajlaşma alanında operatör tarafından yeni ürün geliştirilmesinin söz konusu olabildiğini ifade etmiştir. (33) İş ortaklarıyla yapılan görüşmelerde de , test sürecinin yaşandığı, işin gereği olarak bazı bilgileri n paylaşıldığı ve Turkcell ile iş ortağının teknik ekiplerinin temas halinde yeni ürünü piyasaya hazırladığı (iş ortaklarının yazılım ve arayüzleri ile entegrasyon) bilgisi aktarılmıştır. (34) Yukarıda yer verilen hususlar değerlendirildiğinde , Turkcell ile iş ortakları arasındaki anlaşmanın, toplu mesajlaşma hizmetinin ve ilgili ürünlerin müşteriye tanıtılması, pazarlanması, satışı v b. hizmetlerin sunulması noktasında bir iyileşme yarattığı ve bu şekilde başvuruya konu işlemin 4054 sayılı Kanunun 5 (a) maddes inde yer alan koşulu sağladığı kanaatine varılmıştır . (35) 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olan anlaşmalara muafiyet tanınması için aranan şartlardan biri de 5. maddenin (b) bendinde belirtilen, tüketicilerin bu anlaşma ile oluşacak faydadan pay alma sıdır. Tüketicinin elde edeceği fayda, ilgili ürünün/hizmetin fiyatının düşmesi, kalitesinin artması veya çeşitliliğinin sağlanması yoluyla olabi lmektedir . Söz konusu faydaların; makul bir zaman içinde tüketiciye yansıması, doğrudan sözleşmeye bağlı olarak oluşması ve muafiyet talebine konu sözleşme nedeniyle doğacak rekabet kısıtlamasıyla orantılı olması beklenmektedir. (36) Başvuruda anlaşma sonucu tüketiciye yansıtılacak faydalar dört başlık altında sunulmaktadır: Müşteri talebinin doğru anlaşılarak memnuniy etin artırılması , Tüketici yönlü bilgi asimetrisinin kaldırılması , Hizmetin zamanında, kesintisiz ve etkin şekilde sağlanması , İş ortaklarına sağlanacak eğitim, cihaz, ekipman gibi faydalarla hizmet kalitesinin artırılması . (37) Başvuruda belirtilmiş olan iş or taklarıyla test edilen yeni hizmetlerin tüketicilere sunulması da bu başlıkta sayılabilmektedir. 14-42/767 -342 8/30 (38) İş ortaklığı sözleşmesi ve ek sözleşmenin amacı , işletmeci ile iş ortağı arasındaki iş ilişkisini düzenlemektir. Bahse konu iş ilişkisinin niteliği müşteriler açısından da önem taşımaktadır. İş ortağı ile işletmecinin yakın iş ilişkisi içinde bulunması hizmetin kalitesi ve müşterinin memnuniyeti açısından önemli bir unsurdur. Nitekim, hizmet hem iş ortağının hem de işletmecinin katkıda bulunmasıyla ve sürekli iş birliği ile sunulabilmektedir. Sözleşmede işletmeci ile iş ortağı arasındaki uyum ve işbirliğinin sağlanması amacıyla iş ortağına çeşitli yükümlülü kler getirilmektedir. İş ortağı ile işletmeci arasında kurulacak düzenli bilgi akışının ve yoğun işbirliğinin mevcut hizmetlere ilişkin müşteri memnuniyeti ve beklentilerinin öğrenilmesi, geliştirilecek yeni ürünler için müşteri talebinin daha iyi anlaşılması, sorunların daha hızlı çözülmesi ve önlenmesinde etkili olabileceği kanaatine ulaşılmıştır . (39) Sözleşme ile iş ortaklarına yüklenen yükümlülüklerin iş ortağı tarafından yerine getirilmesi cezai şartla desteklenmiştir . İş etiği, talimat, kural, bildirim ve sözleşme hükümlerine aykırılık halinde verilebilecek uyarı, para cezası ve performans puanının düşürülmesi cezalarının derecesinin belirlenmesinde müşteri memnuniyetinin negatif etkilenmesi bir ölçüt olarak sayılmıştır. Bunun yanında ürün ve hizmetlerin sunulmasında bir iyileşme olarak ele alınan hizmet kalitesinin arttırılması unsuru açısından bakıldığında; şikayetlerin cevaplanması, hizmetin zamanında ve tam olarak verilmesi, sorunların giderilmesi, güvenliğin sağlanması ve müşterilerin bilgilendirilmesi gibi konularda iş ortağının performansının artırılması ve denetlenmesinin müşteri için fayda doğuracağı değerlendirilmektedir. Lansmanı öncesinde yeni ürün ve hizmetlere ilişkin know -how ya da ticari sır niteliğindeki bilgilerin korunmasının işletmecinin yenilikçilik motivasyonu nu artıracağı ve bu şekilde sunulacak yeni hizmetlerle tüketicinin hizmet/ürün çeşitliğinden fayda lanacağı , dolayısıyla başvuruya konu işlemin 4054 sayılı Kanunun 5 (b) maddes inde yer alan koşulu da sağladığı kanaatine varılmıştır . G.4.2.2. İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması (40) Turkcell in bildirime konu mün hasır çalışma yükümlülüğünün 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin (c) bendi çerçevesinde ele alınmasından önce , iş ortaklarının hem operatör ürünlerinin tanıtımını, pazarlamasını yapma ve satışına aracılık etme yönleriyle dağıtıcılık benzeri bir fonksiyon üs tlendikleri hem de operatör müşterilerine arayüz/yazılım, teknik destek gibi hizmetler sunarak birer sağlayıcı fonksiyonu üstlendikleri dikkate alınmalıdır. İster bir alıcıya ya da satışa aracılık eden teşebbüse getirilmiş olsun, ister bir sağlayıcıya getirilmiş olsun, münhasırlık düzenlemelerinin değerlendirilmesinde kullanılan yöntem temelde aynıdır. (41) Turkcell in iş ortaklarıyla münhasır çalışma kaydı içeren anlaşma yapmasının rekabet üzerinde ortaya çıkarabileceği olumsuz etkileri, dosya bakımından, paza r kapama ve benzer kapsamda değerlendirilebilecek rakibin maliyetinin artırılması olarak ele almak mümkündür. Münhasırlık içeren anlaşmaların muhtemel rekabet karşıtı etkilerinin değerlendirilmesinde başlangıç noktasını , lehine münhasırlık kaydı getirilen teşebbüsün ve bu teşebbüsün rakiplerinin pazardaki güç ve konumlarının belirlenmesi oluşturmaktadır. (42) Ülkemizde toplu mesaj hizmetleri mobil işletmeciler, Türk Telekom ve sabit telefon hizmeti (STH) işletmecileri tarafından sunulabilmektedir. STH işletmeci leri ilgili mevzuat uyarınca yetkilendirmeleri kapsamında, operatörlerle arabağlantı anlaşmaları yaparak kendi nam ve hesaplarına ve kendi markaları altında toplu mesaj hizmeti sunabilmektedir. 2013 yıl sonu itibariyle 228 i kullanım hakkı, 32 si bildirim kapsamında olmak üzere yetkilendirilmiş toplam 260 STH işletmecisi bulunurken; 2014 yılı birinci çeyrek verilerine göre, BTK tarafından 249 u kullanım hakkı kapsamında, 50 si bildirim kapsamında olmak üzere toplam 299 STH işletmecisi yetkilendirilmiştir. Dosya mevcudunda yer alan, 2012 ve 2013 yılları itibariyle 14-42/767 -342 9/30 Turkcell ve rakiplerinin toplu mesaj geliri bazında toplu mesaj hizmetleri pazarındaki payları na ilişkin tablodan; Turkcell in 2013 yılı nda %( ..) oranıyla yüksek bir pazar payına sahip olduğu , en yakın rakibi olan Avea nın ise % ( ..) luk pazar payı ile Turkcell in oldukça gerisinde kaldığı anlaşılmaktadır. Yaklaşık % ( ..) lük pazar payı ise Türk Telekom ve çok sayıda STH işletmecisi arasında bölüşülmüş durumdadır. Diğer bir önemli nokta, 2012 yılınd an 2013 yılına STH işletmecilerinin pazar payında ortaya çıkan ( ..) puanlık artıştır. Bu durumun ortaya çıkmasında, BTK nın 2013 yılı Temmuz ayından itibaren geçerli olacak şekilde arabağlantı ücretlerinde indirime gitmesinin etkili olduğu anlaşılmaktadır . Ayrıca , ilgili mevzuat uyarınca STH işletmecilerine, mobil operatörler için %25 olan özel iletişim vergisi %15 olarak uygulanmakta ve mobil operatörlerin brüt satışları üzerinden ödedikleri %15 oranındaki hazine payı STH işletmecileri için geçerli olmama ktadır . Dolayısıyla , STH işletmecilerinin mobil operatörler karşısında yukarıda açıklanan nedenlerle belli ölçüde bir maliyet avantajları bulunmaktadır. Bu maliyet avantajının 2013 yılının Temmuz ayından itibaren arabağlantı ücretlerinde gidilen indirimle birleşmesinin STH işletmecilerinin pazar payını olumlu etkilediği anlaşılmaktadır. (43) Nitekim Vodafone, toplu mesaj alanında STH işletmecilerinin mobil operatörler üzerinde ciddi bir rekabetçi baskı yaratmadığı kanaatinde olmakla birlikte, STH l erin ancak ön emli ölçüde fiyat indirimine giderek bir rekabetçi ortam oluşmasına katkı sağlayabildiklerini belirtmektedir. Turkcell iş ortaklarından Mobildev in verdiği bilgilere göre ise, 2013 yılında BTK tarafından arabağlantı ücretlerinin önemli ölçüde düşürülmesi p iyasanın gidişatını etkilemiştir. Mobildev halihazırda STH işletmecilerinin maliyetlerinin , vergi avantajı ve düşen arabağlantı ücretleri nedeniyle çok düşük seviyede olduğunu belirtmekte, hatta Mobildev in bir STH işletmecisi olarak faaliyet göstermesinin çok daha karlı olabileceğini ifade etmektedir. GES Telekomünikasyon yetkililerinden alınan bilgiler ise, STH işletmecilerinin son dönemde fiyat avantajlarıyla ön plana çıktıkları yönündedir. (44) Yukarıda verilen bilgiler çerçevesinde , STH işletmecilerinin ma liyet avantajları nedeniyle operatörler karşısında düşük fiyatlı rekabet güdüsü içinde oldukları ve bu güdünün arabağlantı ücretlerinde yapılan indirimle artarak , bu işletmecilerin pazar payına önemli katkıda bulunduğu kanaati ni ortaya çıkarmaktadır . Ayrıc a, STH işletmecilerinin pazar payı artışlarının devam etmesi de beklenmektedir. Bununla birlikte , STH işletmecilerinin özellikle Turkcell olmak üzere mobil operatörler karşısındaki konumlarının değerlendirilmesinde hizmet kaliteleri ve ürün portföyleri gib i değişkenlerin de dikkate alınması gerekmektedir. Vodafone un verdiği bilgilerden anlaşıldığı üzere, hizmet kaliteleri, ürün özellikleri, ürün portföylerinin genişliği gibi unsurlardan kaynaklanan nedenlerle, STH işletmecileri GSM operatörleri üzerinde ci ddi bir rekabetçi baskı yaratama maktadır. Ancak, ürün portföyü bakımından STH işletmecilerinin toplu mesaj kapsamında değerlendirilen tüm hizmetleri vermedikleri anlaşılmaktadır. STH işletmecileri, toplu SMS ve sesli mesaj hizmetlerini müşterilerine sunabi lmelerine karşın, bunların dışında kalan ve mobil operatörlerce sunulan toplu MMS, toplu video, TC Kimlik numarasına SMS, vergi numarasına SMS, OTP gibi hizmetleri sağlayamamaktadır. (45) Yapılan açıklamalar çerçevesinde , STH işletmecilerinin toplu mesaj pazar ındaki faaliyetlerinin daha çok standart düzeyde toplu SMS hizmetlerine odaklanan, düşük kaliteli - düşük fiyatlı bir yapı gösterdiği anlaşılmaktadır. STH işletmecilerinin toplu SMS alanındaki faaliyetlerinin bu özelliklerinin bir sonucu olarak hedef müşteri kitlelerini de daha çok küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ); özellikle de KOBİ lerin küçük ölçekli işletme kategorisinde yer alanlarının oluşturduğu görülmektedir . (46) Turkcell in toplu mesajlaşma iş ortakları ile münhasır çalışmasının pazar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi bakımından öncelikle diğer oyuncuların iş ortakları hakkında da 14-42/767 -342 10/30 bilgi verilmesi gerekmektedir . Aşağıdaki tabloda mobil operatörlerin ve Türk Telekom un toplu mesajlaşma iş ortakları sunulmaktadır. Tablo 1 - İşletmecilerin Toplu Mesaj İş Ortakları TURKCELL AVEA VODAFONE TÜRK TELEKOM 3G Tasarım Aytel Bio Tekno Ges Telekom Balaban Ges Telekom Digital Sahne Asistel Mobilpark Mobilse Esra Telekom Telebilgi Codec Venero Poli Telekom Dataport Turbo Mesaj Teknoban Figen Yazılım Figen Yazılım Vodasis Hermes Mobrion Teknomart Mobildev Isobil ODC İş Çözümleri ODC İş Çözümleri ODC İş Çözümleri Sürat Bilişim Teknomart Turatel (47) Tablodan görüldüğü üzere , ODC İş Çözüm leri h er üç mobil operatörün de, Figen Yazılım Turkcell ve Avea nın, Teknomart Turkcell ve Vodafone un iş ortaklığını yürütmektedir. Turkcell in iş ortakları arasında yer alan Dataport bir dönem aynı zamanda Avea nın da iş ortaklığını yapmış olmakla birlikte, Av ea nın verdiği bilgilere göre Dataport un Avea ile ilişkisi 2013 yılının Ağustos ayında sonlanmıştır2. (48) Diğer yandan Vodafone un verdiği bilgilere göre , teşebbüs ( ..)3.( ..) Avea nın ise ( ..) (49) Turkcell in toplu mesajlaşma iş ortaklarıyla münhasıran çalış ması halinde pazarın ne ölçüde etkileneceğinin değerlendirilmesi amacıyla öncelikle iş ortaklarının Turkcell in müşteri segmenti bazında hangi fonksiyonu ne ölçüde üstlendiklerine ilişkin bilgilerin sunulması gerekmektedir. Bu amaçla , toplu mesajlaşma iş o rtaklarının operatörlerle ilişkilerinde üstlendikleri fonksiyonu temel olarak; satış fonksiyonu (müşteri kazanımı, yeni müşteri bulunması) ve satış sonrası operasyon fonksiyonu (sözleşmenin imzalatılması, arayüze erişim/yazılım sağlanması, teknik tanımlama ve entegrasyonların yapılması, teknik destek verilmesi gibi) şeklinde ikili bir ayrıma tabi tutmak mümkündür. (50) Ancak , bu noktada satış fonksiyonu bakımından pazarın ve iş ortaklığı ilişkisinin işleyişine ilişkin bazı açıklamaların yapılması gerekmektedir. Toplu mesaj hizmeti müşterisinin kazanımında, iş ortağı satış ekip ve kanalları ile operatör satış ekipleri ve kurumsal satış kanalları iş birliği halindedir. Potansiyel müşteri, operatör ya da iş ortağına başvurabilmekte ya da potansiyel müşteriye ilk ola rak operatör ya da iş ortağı tarafından ulaşılabilmektedir. Bazı durumlarda ise iş ortağı ve operatör ekipleri birlikte potansiyel müşteri ziyaretlerinde bulunmakta, bu ziyaretlerde müşterinin ihtiyaçları ve projenin ayrıntıları hakkında bilgi alışverişi g erçekleşmektedir. (51) Toplu mesaj hizmetlerinin potansiyel müşterileri çoğu durumda aynı zamanda operatörlerin sundukları çeşitli kurumsal hizmetlerin müşterileri olduklarından, operatörlerin satış ekiplerinin, kurumsal satış kanallarının kurumsal müşterileri yle olan ilişkilerinde müşterinin toplu mesaj ihtiyacını tespit etme ya da ilgili hizmet konusunda müşterilere bilgilendirme yaparak talep yaratma olanakları bulunmaktadır. Diğer taraftan , iş ortakları da satış ekip ve kanallarıyla potansiyel müşterilere u laşabilmektedir. Dolayısıyla , potansiyel müşteriye 2 Bununla birlikte bazı bölümlerde, 2013 yılına ilişkin olarak Avea ve iş ortakları hakkında verilen b ilgiler kapsamında Dataport a ilişkin veriler de yer al mıştır. 3 Vodafone un bu yazıda verdiği bilgilere göre, halihazırda hakim durumdaki operatör tarafından kullanılmakta olan münhasırlığa ilişkin hükümler ilgili pazarın kapanması riskini doğurmaktadır ( ..) 14-42/767 -342 11/30 ulaşma ya da potansiyel müşterinin ürüne/hizmete ulaşmasında satış süreci operatör veya iş ortağı üzerinden başlayabilmektedir. (52) Turkcell in verdiği bilgilere göre, Turkcell toplu mesajlaşma müşterilerini o luşturdukları alım ve iş hacmine göre 1) SMA ( strategic and major account ) 2) LA ( large account ) 3) MB (medium bussiness ) 4) SB ( small bussiness ) şeklinde konumlandırmaktadır. Turkcell tarafından bu şekilde kategorize edilen firmalar toplu mesajlaşma alım hacimlerinin yanı sıra sahip oldukları teknik yeterlilikler bakımından da farklılaşmaktadır. SMA ler büyük hacimli SMS alımı yapan banka, finans kuruluşu, holding gibi teşebbüslerdir. SMA statüsündeki teşebbüslerin bir kısmı aynı zamanda toplu mesajlaşma i çeriğini ve gönderimini sağlayan arayüz kurulumunu kendi yatırımlarıyla gerçekleştirmişlerdir. Bu durumda SMA tarafından kurularak işletilen arayüz Turkcell şebekesiyle doğrudan entegre bir şekilde çalışmakta, SMA bu sistem üzerinden SMS içeriklerini oluşt urmakta ve müşterilerine göndermektedir. Dolayısıyla , bu tür SMA ler bakımından satış sonrası operasyonel süreç doğrudan Turkcell tarafından yürütülmüş olmaktadır. (53) Diğer yandan , SMA segmentindeki müşterilere yapılan satışlar (müşteri kazanımı) büyük ölçüd e Turkcell tarafından gerçekleştirilmekte, ayrıca diğer gruplardaki müşterilerden farklı olarak sözleşmenin imzalanması süreci de Turkcell satış ekipleri tarafından yürütülmektedir. (54) Öte yandan , LA, MB ve SB statüsünde bulunan firmalar oluşturdukları işlem hacmi dışında kendi aralarında teknik yeterlilik anlamında farklılaşmamaktadır. Her üç gruptaki firmaların yapmış oldukları bir arayüz yatırımı bulunmamaktadır. Müşterilerine toplu mesaj göndermek isteyen ilgili firmalar iş ortağı tarafından işletilen web arayüzü ya da yazılım aracılığıyla müşterilerine mesajlarını iletmekte, iş ortakları bu firmalara teknik destek sağlamaktadır. (55) İş ortaklarının müşteri segmenti bazında satış fonksiyonunu (müşteri kazanma) müşteri adedi bakımından hangi oranda üstlendikle rine ilişkin dosya mevcudunda yer alan veriler e göre, SMA grubu müşterilerin ancak % ( ..) ine satış iş ortakları tarafından gerçekleştirilirken , bu oran alım/iş hacmi daha az olan müşteri gruplarına kayıldıkça artmakta, LA ve MA ler için % ( ..) ; alım hacmi en düşük grup olan SB l erde ise % ( ..) ye çıkmaktadır. (56) Söz konusu oranların Turkcell in toplu mesajlaşma geliri ve pazarın gelir açısından büyüklüğü bakımından ne anlam ifade ettiğinin değerlendiri lmesi gerekmektedir. Bu amaçla, 2013 yılı itibariyle Turk cell in müşteri segmenti bazında müşteri sayıları ve bunların Turkcell in toplu mesajlaşma gelirinden aldıkları paylar incelenmiştir . Buna göre , Turkcell in toplam ( ..) müşteriden 2013 yılında elde ettiği toplu mesaj gelirinin yaklaşık % ( ..) lik pay ile ( ..) SMA statüsünde yer alan sadece ( ..) müşteriden kaynaklanmıştır. SMA segmentinden daha alt segmentlere geçildikçe, Turkcell in elde ettiği müşteri başına ortalama toplu mesajlaşma geliri önemli ölçülerde azalmaktadır. (57) Ayrıca dosya mevcudu bilgilerden anlaşılacağı üzere, iş ortaklarının kazandıkları müşterilerden kaynaklı gelirin , Turkcell in 2013 yılı toplam toplu mesajlaşma geliri içindeki payı yaklaşık % ( ..) düzeyindedir. Söz konusu iş ortaklarının kazandığı Turkcell müşterilerinden elde edilen gel irin, pazarın toplam gelirine oranı ise 2013 yılı itibariyle yaklaşık % ( ..) düzeyindedir. Diğer bir deyişle , Turkcell iş ortaklarının kazandığı müşterilerin Turkcell in 2013 yılı pazar payına yaptığı katkı yaklaşık ( ..) puandır. 2013 yılında Turkcell iş ortaklarının kazandıkları yeni müşterilerden elde edilen gelirin Turkcell in 2013 yılı toplam toplu mesajlaşma geliri içindeki payı ise yaklaşık % ( ..) . 14-42/767 -342 12/30 (58) Dosya mevcudunda yer alan , Turkcell in, iş ortaklarının hizmet verdiği müşterilerden elde ettiği geli rin, diğer bir deyişle iş ortaklarının arayüzü/yazılımları kullanılarak elde edilen gelirin (iş ortakları üzerinden elde edilen gelir) Turkcell in 2013 yılı toplu mesaj geliri içindeki payı ile toplam pazar büyüklüğü içindeki payı na ilişkin rakamlar incele ndiğinde ; 2013 yılında Turkcell in toplu mesajlaşma gelirinin yaklaşık % ( ..) inin iş ortaklarının arayüzü/yazılımları nın kullanılarak elde edil diği ve bu gelirin toplam pazar büyüklüğüne oranı nın ise yaklaşık % ( ..) olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, Turkcell in münhasıran çalışmayı istediği iş ortaklarının arayüzü/yazılımları kullanılarak operatörlerin elde ettiği gelir ise pazarın yaklaşık % ( ..) ünü oluşturmaktadır. Avea nın verdiği bilgilere göre , Avea nın 2013 yılında iş ortakları üzerinden elde ettiği gel ir, toplam toplu mesajlaşma gelirinin % ( ..) ünü oluşturmaktadır. Dolayısıyla , Avea nın iş ortakları üzerinden elde ettiği gelirin 2013 yılı pazar büyüklüğüne oranının yaklaşık % ( ..) olduğu anlaşılmaktadır. (59) Bu veriler doğrultusunda, Turkcell in münhas ır çalışma teklifinin ilgili teşebbüslerin tümü tarafından kabul edildiği varsayımı altında pazarın potansiyel ve 2013 yılı verileriyle fiili olarak ne ölçüde etkileneceğine/bağlanacağına bakıldığında; etkilenen/bağlanan pazar oranının % ( ..) ; Avea için fi ili bağlama oranının % ( ..) ve Vodafone için fiili bağlama oranının ise % ( ..) olduğu görülmektedir. (60) Münhasır çalışma teklifinin tüm iş ortakları tarafından kabul edilmesi halinde Turkcell, toplu mesaj pazarının % ( ..) üne hizmet veren iş ortaklarını kendi sine bağlamış olacaktır. Potansiyel ve fiili bağlama/kapanma oranlarının ayrı ayrı belirtilmesinin nedeni Turkcell in Figen Yazılım, ODC İş Çözümleri, Dataport (2013 yılının Ağustos ayına kadar), Teknomart dışındaki iş ortaklarının zaten Turkcell ile münha sır çalışıyor olmalarından kaynaklanmaktadır. Ancak rekabet teorisi, üzerine münhasır çalışma yükümlülüğü getirilecek teşebbüslerin zaten incelenen teşebbüsle kendi tercihleri doğrultusunda münhasıran çalışıp çalışmadığından bağımsız olarak, pazarın potans iyel olarak ne büyüklükteki bölümünün münhasır çalışma koşulundan etkileneceğini dikkate almaktadır. Bununla birlikte, Turkcell in münhasıran çalışmak istediği iş ortakları üzerinden elde ettiği gelirin pazara oranı olan % ( ..) ile pazarın potansiyel olara k bağlanacağı % ( ..) lük oran arasındaki yaklaşık ( ..) puanlık fark, Avea ve Vodafone un yukarıda sayılan ve Turkcell ile münhasıran çalışmayan 4 iş ortağı üzerinden elde ettikleri gelirin pazara oranı olup, bu yönüyle dikkate değer bir veridir. (61) Bu veriy i biraz daha açmak gerekirse , Avea için fiili bağlama oranının % ( ..) olacağı görülmektedir. Bu durum 2013 yılı itibariyle Avea nın toplu mesaj pazarında sahip olduğu yaklaşık % ( ..) luk pazar payının, ( ..) puanlık bölümünün Turkcell ile münhasır çalışmal arı gündeme gelebilecek olan Figen Yazılım, ODC İş Çözümleri ve mevcut durumda Turkcell ile münhasıran çalışsa da 2013 yılının ortalarına kadar Avea ile de çalışan Dataport un üzerinden Avea nın elde ettiği gelirden kaynaklandığı görülmektedir. Avea, 2013 yılında toplu mesajlaşma gelirinin, % ( ..) ı ODC İş Çözümleri; % ( ..) si Figen Yazılım ve % ( ..) ü Dataport üzerinden olmak üzere toplamda yaklaşık % ( ..) sini ilgili dönemde aynı zamanda Turkcell in de iş ortağı olan firmalar üzerinden elde etmiştir. (62) Bağlı pazar oranlarının hangi seviyede olması halinde pazarın rakiplere kapanması riskinin ortaya çıktığı konusunda genel kabul gören tek bir orandan bahsetmek mümkün değildir. Nitekim , ortaya çıkan kapanma/bağlama oranlarının değerlendirilmesinde her pazarı n kendine özgü koşullarının dikkate alınması gerekmektedir. (63) Bununla birlikte , Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz da konuya yönelik bazı yol gösterici belirlemeler bulunmaktadır. Buna göre , pazar kapama etkisinin rakiplerin tek marka anlaşması uygulayan sa ğlayıcıdan önemli ölçüde küçük olduğu hallerde ortaya çıkması olasılığı artmaktadır. Konu , iş ortaklarının aynı zamanda arayüz/yazılım, teknik destek gibi 14-42/767 -342 13/30 hizmetler bakımından sağlayıcı fonksiyonlarına dolayısıyla , bu açıdan operatörlerin alıcı fonksiyonla rına atıf yapılarak tersinden ifade edilirse, rakip alıcılar sınırlamayı getiren alıcı ile karşılaştırıldığında ne kadar küçükler ise sınırlamanın rekabeti olumsuz etkileme ihtimali o derecede artmaktadır. Turkcell ve rakiplerinin pazar paylarına ilişkin v erilen bilgiler doğrultusunda, Turkcell in bu alandaki en büyük iki rakibi olan Avea ve Vodafone un bu açıdan Turkcell in oldukça gerisinde kaldığı, pazarın kalan bölümünün ise Türk Telekom ve çok sayıda STH tarafından paylaşıldığı görülmektedir. Dikey An laşmalara İlişkin Kılavuz da farklı durumlar için kapanma riskinin ortaya çıkması bakımından %30, %40, birikimli etkideki %50 gibi oranlara atıflar bulunmakla ve Turkcell in münhasırlık uygulaması halinde etkilenecek pazar büyüklüğünün sayılan oranların üs tünde olduğu görülmekle birlikte, kapanma riskinin ölçülmesinde pazarın diğer özellikleri nin de dikkate alınması önem taşımaktadır. (64) Pazarın kapanması riski, özellikle, rakip teşebbüslerin pazardaki her bir müşterinin (alıcının) tüm talebi için eşit koşulla rda rekabet edemedikleri durumda ortaya çıkmaktadır. Bir rakibin her bir müşterinin tüm talebi için eşit koşullarda rekabet edememesi, ilgili teşebbüsün müşterilerin talebinin en azından belli bir bölümü için vazgeçilmez bir ticaret ortağı olması ya da rak iplerin kapasite sınırlarıyla karşı karşıya olmaları nedeniyle müşterinin en azından talebinin belli bir bölümünü mutlaka ilgili teşebbüsten karşılanmasının gerekmesi gibi unsurlardan kaynaklanabilmektedir. Eğer pazarda rakip teşebbüsler her bir müşterinin tüm talebi için eşit koşullarda rekabet edebiliyorlarsa, belli bir teşebbüsün tek marka uygulamasının etkin rekabete zarar vermesi ihtimali azalmaktadır. (65) Dolayısıyla Turkcell in rakiplerinin, Turkcell in münhasıran iş ortaklığı ilişkisi içine girmek istediği iş ortaklarını varsayımsal olarak sadece kendileriyle çalışmaya ikna etmek üzere Turkcell ile eşit koşullarda rekabet edip edemeyeceklerinin, diğer bir anlatımla rakip operatörlerin iş ortaklarına benzer satış olanakları sunup sunamayacaklarının sorgu lanması gerekmektedir. Bu amaçla iş ortaklarının operatörlerden elde ettikleri prim gelirleri dikkate alınabilecektir. Toplu mesaj iş ortaklarının aynı zamanda operatörlere aracılık hizmeti sağladıkları, operatör müşterilerine yazılım, arayüz, kurulum, tek nik destek gibi hizmetler sundukları ve bu hizmetler karşılığında operatörlerden prim geliri (komisyon ya da gelir paylaşımı geliri olarak da ifade edilmektedir) elde ettikleri dikkate alındığında, toplu mesaj iş ortaklarının bu hizmetlerin sağlayıcısı ola rak güçlerinin prim gelirleriyle ölçülmesi ve bir anlamda operatörlere/operatör müşterilerine verdikleri hizmetler bakımından birbirlerine göre pazar paylarının belirlenmesi mümkündür. Dosya mevcudunda yer alan 2013 yılı için geçerli bu verilere bakıldığın da; Turkcell toplu mesaj iş ortaklarının toplam prim gelirlerinden aldığı pay ın yaklaşık % ( ..) olduğu; bu oran ın Avea için yaklaşık % ( ..) , Vodafone için ise yaklaşık % ( ..) oranında gerçekleştiği anlaşılmıştır. Birbirlerine göre pazar güçlerinin bir yans ıması olarak , her bir iş ortağının prim gelirinin mobil operatörlerden elde edilen toplam prim gelirleri içindeki payları dikkate alındığında ise, en fazla paya sahip ilk beş iş ortağının sırasıyla Figen Yazılım , ODC İş Çözümleri , Turatel, Mobildev ve Herm es oldu ğu görülmektedir. Elde ettikleri prim gelirleri bakımından en büyük paya sahip beş teşebbüsün tümünün Turkcell iş ortağı oldukları , bununla birlikte ilk sırada gelen Figen Yazılım ın Turkcell in yanı sıra Avea yla da ve ikinci sıradaki ODC İş Çözüml eri nin her üç mobil operatörle de çalıştıkları anlaşılmaktadır . (66) İş ortaklarının operatör ler açısından önemlerinin bir ölçütü olarak ilgili operatörün toplam prim ödemelerinden aldıkları pay kullanılabilecektir. Bu çerçevede değerlendirildiğinde, Turkcell için en önemli iş ortağının Figen Yazılım olduğu, bunu Turatel ve Mobildev in izlediği görülmektedir. Avea içinse en önemli iş ortağı ODC İş Çözümleri dir. ODC İş Çözümleri, tek başına, Avea nın tüm toplu mesaj iş ortaklarına ödediği primlerin yaklaşık %( ..) unu elde etmektedir. Figen Yazılım ise toplam Avea prim ödemelerinden aldığı 14-42/767 -342 14/30 yaklaşık % ( ..) lik payla ikinci sırada gelmektedir. Bu noktada dikkati çeken husus , Avea nın en önemli iki iş ortağının aynı zamanda Turkcell in de iş ortağı oldu ğu ve Turkce ll in teklifini kabul etmeleri halinde münhasıran Turkcell ile çalışmalarının gündeme geleceğidir. (67) Dosyada yer alan, 2013 yılı itibariyle Turkcell ve Avea nın iş ortaklarına yaptıkları prim ödemelerinin ilgili iş ortakları üzerinden elde edilen gelir içind eki payı na bakıldığında, Turkcell ve Avea nın iş ortakları üzerinden elde ettikleri gelirin her 100 TL si için, sırasıyla ( ..) ve ( ..) TL prim ödemesinde bulundukları ( ..) görülmektedir. (68) Turkcell in münhasıran iş ortaklığı ilişkisi içine girmek istediği iş ortaklarını varsayımsal olarak sadece kendileriyle çalışmaya ikna etmek üzere , rakiplerin Turkcell ile eşit koşullarda rekabet edip edemeyeceklerinin değerlendirilmesi amacıyla, 2013 yılı için mobil operatörlerin kendileriyle münhasıran çalışmakta olan iş orta klarına yarattıkları prim gelirleri incelendiğinde ise, Avea ve Vodafone un münhasıran çalışmakta oldukları iş ortakları için yarattıkları prim gelirinin , Turkcell in münhasır iş ortakları için yarattığı prim gelirinin oldukça gerisinde kaldığı anlaşılmıştır . Bu çerçevede , Avea ya da Vodafone un münhasıran çalışmakta olduğu tüm iş ortakları yerine sadece bir iş ortağıyla münhasıran çalışacakları varsayılsa bile Figen Yazılım, ODC İş Çözümleri, Codec, Hermes, Mobildev ve Turatel e , bu teşebbüslerin 2 013 yılı verileriyle elde ettikleri prim gelirlerinden daha yüksek bir prim geliri sağlayamayacakları ya da bu prim gelirini sağlamak üzere mevcut durumda iş ortaklarına ödemekte oldukları primin çok daha üstünde bir prim ödemesi yapmalarının gerekeceği gö rülmektedir. Diğer bir deyişle , Avea ve Vodafone un Turkcell in münhasıran çalışmak istediği iş ortakları arasında yer alan ve yukarıda sayılan iş ortaklarına Turkcell in sağladığı iş hacmini sağlamaları mümkün görünmemekte , dolayısıyla Turkcell ile eşit koşullarda rekabet etmemektedir ler. Münhasır iş ortağı başına ortalama prim ödemeleri dikkate alındığında da Turkcell in , Avea ve Vodafone a göre iş ortağı başına yaklaşık ( ..) kat daha fazla prim geliri yarattığı görülmektedir. (69) Ayrıca Turkcell in , toplu mesajlaşma iş ortakları için potansiyel satış tabanı anlamına gelen kurumsal müşterilere yönelik GSM hizmetlerindeki pazar konumunun, marka imajının (toplu mesajlaşma iş ortakları Turkcell İş Ortağı nitelemesini kullanmış olmaktadır), satış kanalı gücünü n (iş ortaklığı ilişkisi çerçevesinde toplu mesaj iş ortakları potansiyel satış imkanlarına ulaşmada operatörün satış kanalını da kullanmış olmaktadır) toplu mesajlaşma iş ortakları için önem taşıdığı anlaşılmaktadır. (70) Ticaretin seviyesi ve ürünün niteliği pazar kapama bakımından önemli faktörlerdir. Ara mallarda veya ürünün homojen olduğu hallerde pazar kapama ihtimalinin daha az olduğu kabul edilmektedir. Bildirime konu münhasırlık yükümlülüğü toplu mesaj hizmetlerinin perakende düzeyde sunumuyla ilgilidi r. Farklı sınıf ve kalite olan heterojen bir ürüne göre homojen bir üründe kapatılmış bir alıcı için olası temin kaynaklarından birini kaybetmek daha az önemlidir. Aslında bu husus hem piyasanın kapatılması hem de rakiplerin maliyetinin yükseltilmesi kapsa mında ele alınabilecek, bir teşebbüsün pazardaki alıcıların ya da sağlayıcıların tamamını ya da önemli bir bölümünü kendisine bağlamasa bile pazarın kapanabileceğine ya da rakiplerin maliyetlerini yükseltebileceğine işaret eden darboğaz teorisiyle de bağla ntılıdır. (71) Bu çerçevede, toplu mesaj iş ortaklarının pazardaki fonksiyonlarını, bu fonksiyonun pazar, oyuncular ve müşteriler açısından önemini , iş ortaklığı ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri fonksiyonlarla, sundukları hizmetlerle operatörlerin ve müşter ilerin gözünde benzer konumda olan teşebbüsler olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceklerini incelemek gerekmektedir. 14-42/767 -342 15/30 (72) Toplu mesajlaşma iş ortağı firmalar toplu mesaj hizmetlerinin yanı sıra müşterilerine kurumsal çözümler üretmek adına, mobil pazarla ma, sosyal medya pazarlama, araç takip sistemi, web tabanlı çözümleme, web tasarım, yazılım, çağrı merkezi, bilişim danışmanlık, teknik servis vb. hizmetler de sunabildikleri görülmektedir. Dolayısıyla , toplu mesaj iş ortakları müşterilerine toplu mesajlaş ma alanı dışında operatörlerle iş birliği içinde oldukları ya da olmadıkları çeşitli kurumsal çözümler sunabildikleri anlaşılmaktadır. (73) Toplu mesajlaşma iş ortağı firmalar tarafından müşterinin salt toplu mesaj hizmetini kullanabilmesini sağlamak üzere sunu lan arayüz/yazılım, kurulum, teknik destek vb. hizmetler için nihai müşteriden herhangi bir ücret almaları büyük ölçüde söz konusu değildir. Müşterinin ilgili hizmeti iş ortağının arayüzü üzerinden kullanması ya da müşterinin yazılımlarıyla iş ortağının to plu mesaj yazılımlarının entegrasyonunda standart yazılımların kullanılması hallerinde müşteri tarafından iş ortağına herhangi bir ödeme yapılmamaktadır. Müşterinin programlarının iş ortağının mesaj programı ile konuşamaması/uyum sağlayamaması gibi durumla rda araya ek bir yazılım konulması gerekebilmekte, bu yazılım iş ortağı tarafından ayrıca ücretlendirilebilmektedir. Ancak , ODC İş Çözümleri nin verdiği bilgiye göre bu tür durumlarla nadiren karşılaşılmaktadır. Hizmetin sunumunda karşılaşılan diğer bir un sur ise özellikle banka, finans kuruluşu, holding gibi büyük müşterilerin ihtiyaçlarına özgü yazılımların, entegrasyonların geliştirilmesini istedikleri durumlardır. Bu tür büyük ölçekli işletmeler, toplu mesajlaşma, mobil pazarlama hizmetlerinin CRM (müşt eri ilişkileri yönetimi -customer relationship management), ERP (işletme kaynak planlaması - enterprise resource planning) vb. platformlarla/yazılımlarla entegre çalışması için, iş ortağının kendilerine kuracağı özel platform ve sağlayacağı yazılım karşılığın da iş ortağı firmaya (operatörden bağımsız olarak) bir hizmet/proje bedeli ödeyebilmektedir. Bununla birlikte , müşteriye özel entegrasyon, yazılım geliştirildiği durumlarda dahi müşterinin kullanacağı toplu mesaj miktarına bağlı olarak iş ortakları tarafın dan ücret talep edilmeyebilmekte, müşterinin toplu mesaj kullanımıyla ortaya çıkan gelirin iş ortağının bu maliyetlerini karşılayacağı beklentisiyle hareket edilmektedir. (74) Dolayısıyla , müşteri çoğunlukla iş ortağından aldığı hizmet için ayrıca bir ücret ödememekte, kullandığı ve fiyatı operatör tarafından belirlenen toplu mesajın ücretini doğrudan operatöre ödemektedir. Müşterinin iş ortağının hizmetleri için ayrıca bir ücret ödemediği böylesi durumlarda müşterinin hangi iş ortağı ile çalışacağı seçimi fark lı iş ortaklarının fiyat -kalite bileşenleri arasındaki seçime değil; sadece iş ortağının üstlendiği fonksiyon bakımından hizmet kalitesine bağlı olmaktadır. Diğer bir deyişle , iş ortakları arasındaki rekabette en önemli unsurlardan biri olan fiyat rekabeti devre dışı kalmaktadır. Fiyat , operatörler tarafından belirlenmekte ve operatörler arası ya da toplu mesaj hizmeti sunan diğer teşebbüsler arası rekabetin bir unsuru olarak kalmaktadır. (75) Çoğu durumda iş ortağı hizmetlerinden dolayı müşterinin ayrıca bir öd emede bulunmasının gerekmemesi, müşterinin seçimini operatör tarafından belirlenen fiyat ve kısmen operatör kısmen iş ortağı tarafından belirlenen kalite bileşenleri arasındaki bir seçime dönüştürmektedir. Dolayısıyla , söz konusu iş ortaklarının sundukları hizmetlerle operatörlerin ve müşterilerin gözünde benzer konumda olan, eş değerde kabul edilebilecek teşebbüsler olup olmadıkları değerlendirilmelidir. (76) Avea nın verdiği bilgilere göre, iş ortaklarının müşteri portföyleri, hizmet kaliteleri, marka bilinir likleri, referansları, network güçleri, bunlara bağlı olarak pazardaki müşteri kazanımları, rekabet ve müşteri tarafından tercih edilme güçleri birbirinden farklılık göstermektedir. Bu farklılık söz konusu iş ortaklarının müşteri adetleri ve gelirleriyle d oğru orantılıdır. Söz konusu farklılık iş ortağının sahip olduğu kurumsal SMS ve bunun dışındaki yazılım ve teknik altyapıları, satış gücü, alt bayi kanalı ve bu kanaldaki alt bayi sayısı gibi kriterlerden kaynaklanmaktadır. Avea nın verdiği bilgilere göre , örneğin Mobildev, Turatel 14-42/767 -342 16/30 gibi firmalar pazara ilk giriş yapan, marka bilinirliği yüksek olan ve geniş alt bayi ağına sahip olan teşebbüslerdir. Ayrıca Avea, zaman zaman toplu SMS ürününün mobil reklam, M2M (machine to machine) vb. diğer çözüm ürünleri i le paket halinde müşteriye sunulduğunu belirtmektedir. (77) Vodafone un verdiği bilgilere göre , bazı iş ortakları uzun vadeli profesyonel hizmet anlayışı, yüksek performanslı hizmet sağlayışı, yüksek organizasyon becerisi ve spesifik durumlara özel anında çözü m üretebilme yetisi, yüksek standartlı yazılım hizmetleri, kontrollü, güvenli, hızlı ve istikrarlı çalışan sistem altyapıları ile farklılık yaratmaktadır. Pazarda tanınan iş ortaklarının marka güç ve bilinirlikleri ile yıllar içinde oluşturdukları güçlü ve büyük müşterilerden oluşan referansları da kendilerini pazarda farklılaştırmaktadır. Ayrıca banka, finans kuruluşu, holding gibi büyük ölçekli işletmeler toplu mesajlaşma, mobil pazarlama, web tasarım, yazılım, bilişim danışmanlık, operasyonel destek gibi hizmetleri birlikte talep edebilmektedir. İş ortağının kurumsal çözümler kapsamında sunduğu ürünlerin çeşitliliğine ve niteliğine göre de bu firmaların profilleri ve mevcut ya da potansiyel müşteri skalası değişebilmektedir. Vodafone a göre, iş ortağı fir maların farklılaşmasına neden olan diğer bir unsur bu firmaların destek firmalarının sayısı ve yaygınlığı olup, destek firma sayısı yüksek olan firmalar pazarda daha etkin bir şekilde faaliyet gösterebilmektedir. (78) Turkcell ise, iş birliği içinde olduğu iş ortaklarının farklı müşteri gruplarına hitap edebilecek mahiyette birbirlerinden farklılaştığını, iş ortaklarının benimsedikleri satış yönteminin farklılaşmayı tetikleyen önemli bir unsur olduğunu, örneğin sadece internet üzerinden satış pazarlama faaliye ti yürüten iş ortakları ile destek firmaları aracılığıyla çalışan ya da kendi satış yapılanmasını kuran iş ortakları arasında bilinirlik, hizmet kalitesi gibi çeşitli parametreler bakımından farklılaşma olmasının muhtemel olduğunu, diğer yandan iş ortaklarının odak noktalarının da birbirleri arasında farklılaşmayı getirdiğini, bir kısım iş ortağının sadece sektörel bazlı müşterilere odaklanmayı tercih ederken bazı firmaların bölgesel ya da müşteri grubuna göre odaklanmayı tercih edebildiklerini bu durumun ise destek firmalarının sayıları ve yaygınlıkları (örneğin bölgesel olarak yayılmış bir müşteriye hizmet sunabilmek için yaygın bir iş birimi ağına gereklilik duyulması gibi) bakımından farklılaşmaya yol açabileceğini ve son olarak pazara önceden giriş yapılması ve Türkiye çapınd a faaliyet göster ilmesi gibi etkenlerin iş ortağı firmaların marka bilinirlikleri ve güçlerine katkı sağlayabileceğini belirtmektedir. (79) Görüldüğü üzere, her üç operatör de iş ortaklarını ve hizmet kalitelerini operatör ve müşteri gözünde farklılaştıran uns urlar bulunduğunu ifade etmektedir . İş ortaklarının pazardaki konumları arayüzleri/yazılımları üzerinden elde edilen toplu mesaj geliri ya da sağladıkları hizmetlerin karşılığı olarak elde ettikleri prim gelirleri ya da yeni müşteri kazanma güçleri gibi çe şitli kriterlerle ölçülebilecektir. Ancak bu ölçümlemede, toplu mesaj hizmetinin sunuluşu ve iş ortaklığı ilişkisinin işleyişi çerçevesinde operatör etkisinin göz ardı edilmeden yapılması gerekmektedir. Nitekim, belli bir iş ortağının pazardaki konumu iş ortaklığı ilişkisi içinde bulunduğu operatörün gücünden etkilenmektedir. Bu nedenle , münhasıran çalışmaları gündeme gelecek olan iş ortaklarının, Turkcell ile iş ortaklığı çerçevesindeki faaliyetleri bakımından güçlerinin karşılaştırılması operatör farklılı klarından kaynaklı sorunları elimine edebilecektir. Bu amaçla öncelikle , her bir Turkcell iş ortağı üzerinden Turkcell tarafından elde edilen gelirin Turkcell geliri içindeki payını yansıtan veriler incelendiğinde, iş ortaklarının bu açıdan paylarının yakl aşık % ( ..) ile % ( ..) gibi bir skalada farklılaştığı ve Figensoft, Turatel ve Mobildev in % ( ..) in üzerindeki birbirlerine yakın paylarıyla diğer iş ortaklarına göre önemli ölçüde ön plana çıktıkları görülmektedir. Nitekim, Turkcell iş ortaklarının Turkc ell den elde ettikleri prim gelirleri incelendiğinde de , Turkcell prim ödemeleri içindeki payı itibariyle iş ortaklarının birbirlerinden önemli ölçüde 14-42/767 -342 17/30 farklılaştıkları ve bu veri açısından da Figensoft, Turatel ve Mobildev in en az % ( ..) üzerindeki paylar ıyla ön plana çıkan Turkcell iş ortakları olduğu anlaşılmaktadır . (80) Yeni müşteri kazanımı bakımından iş ortaklarının konumunun ele alınışında ise dosyada ayrıntılarına yer verilen Turkcell iş ortaklarının 2013 yılında doğrudan kazandıkları yeni müşterilerin sayısına, ilgili yılda bunlar üzerinden elde edilen toplu mesaj geliri ile iş ortaklarının bu açıdan paylarına bakılması önem taşımaktadır . Buna göre , Turkcell iş ortaklarının doğrudan kazandıkları yeni müşterilerden elde edilen gelir rakamları karşılaştır ıldığında, yine ilk üç sırayı Mobildev, Turatel ve Figensoft un aldıkları anlaşılmaktadır. (81) Turkcell ile münhasıran çalışmaları gündeme gelebilecek olan iş ortakları, Turkcell bünyesindeki faaliyetleri bakımından karşılaştırıldıklarında, arayüzleri/yazılıml arı üzerinden elde edilen gelir veya sağladıkları hizmetlerin karşılığı olarak elde ettikleri prim gelirleri ya da yeni müşteri kazanma güçleri gibi çeşitli kriterler bakımından farklılaştıkları, dolayısıyla tüm iş ortaklarının operatör ve müşteri bakımınd an değerlerinin aynı ya da benzer olduğunun söylenemeyeceği, pazarda sayılan kriterler bakımından ön plana çıkan iş ortaklarının bulunduğu kanaati oluşmaktadır. Bu iş ortaklarının hangileri olduğunun belirlenmesinde, iş ortaklarının rakip operatörlerle de yürüttükleri faaliyetler dikkate alınarak bir değerlendirme yapılması ihtiyacı çerçevesinde , iş ortaklarının sundukları hizmetlerin karşılığı olarak elde ettikleri prim gelirleri, diğer bir deyişle ciroları paydasında karşılaştırma yapıl ması mümkündür. Bu açıdan dosyada sunulan veriler doğrultusunda , Figen Yazılım, ODC İş Çözümleri, Turatel ve Mobildev in elde ettikleri prim geliri bakımından en yakın rakiplerine göre yüksek pazar paylarıyla faaliyet gösterdikleri, münhasıran Turkcell ile çalışmaları gündem e gelebilecek bu dört teşebbüsün birlikte, mobil operatör iş ortaklarının toplam cirosu içinde yaklaşık % ( ..) paya sahip oldukları anlaşılmaktadır. (82) Avea ve Vodafone un, Turkcell in iş ortaklarını birbirlerinden farklılaştıran unsurlar için değindikleri hususlardan biri de iş ortaklarının alt bayilerinin (destek firmalarının) sayı ve yaygınlıklarıdır. Alt bayiler genel olarak lisanslı paket yazılımlar sunan yazılım ve teknoloji firmalarıdır. Bu firmalar müşterilerine sağladıkları müşteri ilişkileri yöneti mi ya da muhasebe programı gibi yazılımların yanında müşterilerin bu yazılımlar üzerinden mesaj gönderebilmelerine imkan tanıyan yazılım ya da arayüzlerin kurulumunu yaparak, ana faaliyet konularını oluşturan yazılım hizmetlerinin yanında toplu mesaj hizme tlerinin de pazarlamasını yapmaktadır. (83) Avea nın verdiği bilgilere göre, özellikle KOBİ niteliğindeki işletmeciler bakımından iş ortakları ve iş ortaklarının alt bayileri ayrı bir öneme sahiptir. KOBİ segmentindeki müşterilere ulaşmak iş ortakları ve iş or taklarının alt bayi ağı üzerinden gerçekleşmektir. Avea ya göre, bu müşteri segmentinde güçlü olan iş ortakları ile Turkcell in münhasır çalışması durumunda diğer işletmecilerin KOBİ kanalına etkin bir şekilde satış yapması mümkün olmayacaktır. Ayrıca Avea nın sahadan edindiği bilgiler, Turkcell in toplu mesajlaşma iş ortaklarının hâlihazırda alt bayileri ile münhasır çalışmakta oldukları yönündedir. Vodafone da benzer şekilde kendi kategorizasyonunda SME (Small Medium Enterprise) segmentindeki müşterilere Vodafone kurumsal satış kanalı ve iş ortakları üzerinden satış yapıldığını, iş ortaklarının farklılaşmasının ve büyüklüğünün bir göstergesi olan yaygın alt bayi ağlarının SME grubu müşterilere büyük ölçüde satışı gerçekleştirdiklerini, ayrıca piyasadan edi ndikleri bilgiye göre, iş ortaklarının rakip operatörün ürünlerini satan alt bayiler ile çalışmayı tercih etmediklerini ifade etmektedir. (84) Ayrıca STH işletmecileri toplu mesajlaşma hizmetini verirken iş ortakları yerine daha düşük kar marjı ile çalışan alt bayileri tercih etmektedir. Nitekim , GES Telekomünikasyon da STH işletmecilerinin mobil operatörlerden daha fazla sayıda iş ortağına sahip olduklarını , 14-42/767 -342 18/30 bununla birlikte bu iş ortaklarının GSM operatörlerinin iş ortaklarının alt bayilerine denk düştüğünü be lirtmektedir. (85) Turkcell in alt bayilere ilişkin verdiği bilgiler ise; münhasır çalışma yükümlülüğünün sadece Turkcell in halihazırda çalışmakta olduğu iş ortakları için uygulanmasının planlandığı, Turkcell in bugüne kadar ne doğrudan ne de iş ortağı üzer inden dolaylı olarak iş ortaklarının alt bayileriyle işbirliğinin, bu firmalardan herhangi bir talebinin ya da müdahalesinin olmadığı, bundan sonra da olmayacağı, münhasırlık uygulamasına muafiyet verilmesi halinde iş ortaklarının alt bayilerine herhangi b ir kısıt ileri sürül emeyeceği yönündedir. Ayrıca Turkcell e göre, mevzuat, pazarın işleyişi, fiili olanaklar/olanaksızlıklar değerlendirildiğinde , alt bayilerin farklı operatör ürünlerinin satışına aracılık etmeleri önünde bir engel bulunmamaktadır. Dosya da yer alan Turkcell ile münhasıran çalışmaları gündeme gelebilecek Turkcell iş ortaklarının alt bayi sayılarına bakıldığında, en fazla alt bayisi bulunan ilk üç firmanın sırasıyla, Mobildev (( ..) ), Figen Yazılım (( ..) ) ve Turatel (( ..) ) olduğu görülmek tedir. Bu üç firma aynı zamanda arayüzleri/yazılımları üzerinden elde edilen gelir, aldıkları prim ya da yeni müşteri kazanma gücü açılarından pazarda ön plana çıkan firmalardır. Bununla birlikte , iş ortaklarının pazardaki güçleriyle alt bayi sayıları arasında her iş ortağı için geçerli doğru orantılı bir ilişki olduğu da ileri sürülememektedir. Nitekim , pazarda güçlü bir konuma sahip olan ODC İş Çözümleri nin hiçbir alt bayisi olmadığı görülmektedir. ODC İş Çözümleri daha çok büyük müşterilerle özellikle b ankalarla çalışmaktadır. (86) Turkcell in iş ortaklarının benimsedikleri satış yöntemlerinin farklılaşabileceği4 yönünde verdiği bilgilere ek olarak, ODC İş Çözümleri nin verdiği bilgiler b azı iş ortaklarının standart hizmet alan küçük müşterilerle satış ağırlı klı çalışırken bazı iş ortaklarının entegrasyonlu hizmetler ile yazılım ağırlıklı çalıştıkları yönündedir. Bununla birlikte Mobildev, Figen Yazılım, Turatel gibi görece alt bayi ağı daha geniş olan iş ortaklarının aynı zamanda büyük müşterilere yazılım ve entegrasyon ağırlıklı hizmetler sunma yeterliliklerinin de bulunduğu bu nedenle pazardaki güçleri bakımından ön plana çıktıkları anlaşılmaktadır. (87) Avea ve Vodafone un iş ortaklarının alt bayi ağının genişliğinin özellikle KOBİ niteliğindeki müşterilere er işimde büyük öneme sahip olduğu yönündeki argümanları bakımından Turkcell iş ortaklarının 2013 yılında doğrudan kazandıkları MB ve SM segmenti müşterileri sayıları ile bu müşteriler üzerinden elde edilen gelir bakımlarından payları incelendiğinde; önceli kle hiç alt bayi ağı olmayan ya da alt bayi sayısı son derece sınırlı düzeyde olan iş ortaklarının da MB ve SB statüsündeki müşterilere satış yapabildikleri görülmektedir. Ayrıca , yine her bir iş ortağı için alt bayi sayısıyla kazandığı yeni MB ve SB statü sündeki müşteri sayıları ve bunlar üzerinden elde edilen gelir açısından (tam bir doğru orantı kurulamasa da ) en geniş alt bayi ağına sahip Mobildev, Figen Yazılım ve Turatel in ilk üç sırada oldukları görülmektedir5. Sonuç olarak , Mobildev, Figen Yazılım ve Turatel in diğer unsurların yanı sıra alt bayi ağı yaygınlıklarıyla da ön plana çıkan firmalar oldukları anlaşılmaktadır. (88) İş ortaklarının alt bayileriyle çalışma şekilleri ise münhasırlık açısından farklılık göstermektedir. İş ortaklarının alt bayi bul malarının ne kadar zor ya da kolay olduğunun değerlendirilmesi bakımından çeşitli iş ortaklarından alınan bilgiler, alt bayi olarak çalışacak firmaların bulunmasının zor olmadığı yönündedir. ODC İş Çözümleri bir alt bayilik ağı kurmak istedikleri takdirde alt bayi olarak çalışacak firmalar bulmalarının güç olmayacağını ancak böyle bir ağın kurulmasının zaman alacağını düşünmektedir. Hem Avea hem de 4 Örneğin , sadece internet üzerinden satış pazarlama faaliyeti yürüten iş ortakları ile destek firmaları aracılığıyla çalışan ya da kendi satış yapılanmasını kuran iş ortakları gibi . 5 Sadece SB statüsü müşteri kazanımında kazanılan müşteri sayısı bakım ından ( ..) geçtiği görülmektedir. 14-42/767 -342 19/30 Türk Telekom iş ortağı olarak faaliyet gösteren GES ise, kırtasiyeler, bilgisayar tamircileri gibi kurumsal o lmayan yerlerin dahi alt bayi olabileceğini ve bunlarla iş ortakları arasındaki ilişkilerin çoğunlukla belli bir sözleşmeye dayanmayan arızi nitelikte ilişkiler olduğunu belirtmektedir. GES Telekom, Türk Telekom un geniş satış ağı nedeniyle alt bayilik ağı kurmaya gerek duymadığını, ancak sadece mobil operatörlerin iş ortaklığını yürütüyor olsaydı bir bayilik ağı kurmaya ihtiyacının oluşacağını belirtmektedir. Mobildev, iş ortaklarının alt bayi bulmalarının zor olmadığını ancak kendisininkiyle benzer bir ağ ın kurulması için zaman, istek ve yoğunlaşmanın gerektiğini, Mobildev in söz konusu alt bayi sayısına ( ..) yılda ulaştığını, ancak STH işletmecilerinin hızlıca alt bayi ağlarını genişlettiklerini ifade etmektedir. (89) Bu çerçevede, o peratörlerin toplu mesajla şma iş ortaklarının alt bayi bulmalarının güç olmadığı, bununla birlikte söz konusu iş ortaklarının gerek odaklandıkları müşteri profillerine, sektörlere, satış ağırlıklı bir iş modeli seçip seçmediklerine ve iş birliği içinde oldukları operatörün satış ağ ını kendileri için yeterli bulup bulmadıklarına bağlı olarak alt bayilik ağı kurma ya da kurmama eğilimi içinde oldukları anlaşılmaktadır. Bununla birlikte , mevcut durumda alt bayilik ağı daha geniş olan iş ortaklarının birlikte çalıştıkları operatörün satış gücüne katkı sağladıklarının da açık olduğu ve Mobildev, Figensoft ve Turatel in görece daha geniş bayilik ağları ile çalıştıkları operatörlere özellikle KOBİ niteliğindeki müşterilere yapılan satışlarda müşteri kazanımı bakımından belli bir ölçüde fayd a sağladıkları kanaati oluşmaktadır. Küçük ölçekli olanları için geçerli olmak üzere KOBİ ler açısından operatörlerin STH işletmecilerinin düşük fiyatlı rekabetçi baskısı altında oldukları dikkate alınsa dahi, bu rekabetçi baskının Turkcell kadar Avea ve V odafone için de geçerli olduğu dikkate alınmalıdır. Dolayısıyla, alt bayi ağı görece geniş olan Mobildev, Figensoft ve Turatel gibi firmalarla Turkcell in münhasıran çalışmasının, Avea ve Vodafone un iddia ettiği şekilde KOBİ niteliğindeki müşterilere eriş imi tamamen ya da büyük ölçüde engelleyemese de, bu operatörler aleyhine, Turkcell lehine belli bir avantaj sağlayacağı kanaati ne varılmıştır. (90) Bu noktada geçiş maliyetlerinin de değerlendirilmesi gerekmektedir. Operatörler müşterilerine toplu mesajlaşma hi zmetlerini sunarken müşterinin aylık ya da yıllık bazda verdiği belli bir adette toplu mesaj gönderme yönündeki taahhütlerine bağlı olarak, birim mesaj ücretlerinde indirime gitmektedir. Müşteri taahhüdünü dolduramaz ya da taahhüdünden cayar ise, BTK düzen lemeleri çerçevesinde hizmetin taahhütsüz kullanımına göre oluşan faydanın müşteri tarafından bir anlamda geri ödenmesi söz konusu olmaktadır. (91) Değerlendirme açısından iş ortağı değiştirme maliyetleri önemli bir unsurdur. İş ortaklarından alınan bilgilere göre, iş ortağı birden fazla operatörle çalışıyorsa, müşteri için operatör değiştirmek kendisini operatöre bağlayan başkaca herhangi bir anlaşma ya da taahhüdünün olmaması halinde maliyet doğurmamaktadır. İş ortağı değişiminde ise bir zaman ve operasyon ma liyeti gündeme gelmekle birlikte, bu maliyet hizmetin sunumunda standart arayüz ya da yazılımların kullanıldığı hallerde müşterinin iş ortağını değiştirmesini zorlaştıracak düzeyde olmamaktadır. Bununla birlikte , iş ortağının verdiği hizmette entegrasyon s eviyesi arttıkça iş ortağını değiştirmek daha uzun zaman gerektirmekte ve zorlaşmaktadır. Ayrıca ODC İş Çözümleri nin verdiği bilgiye göre , sigorta, perakende, tekstil, otelcilik gibi sektörlerde entegrasyon gerektiren yazılımlarla hizmet alımı son bir yıldır artmaktadır. (92) Diğer yandan rakip operatörler , GES Telekom ile ODC İş Çözümleri nden alınan bilgilerden , müşterinin iş ortağının hizmetinden memnun olduğu ölçüde iş ortağını değiştirme eğiliminin azaldığı anlaşılmaktadır. ODC İş Çözümleri nin verdiği bil giye göre, operatörlerin uyguladığı fiyat göz ardı edildiğinde, iş ortağının, müşteriye gösterdiği ilgi, 14-42/767 -342 20/30 arayüzünün işlevselliği, kullanım kolaylığı ve müşterinin alışkanlıkları önemli hale gelmektedir. Vodafone ise, marka güçleri, bilinirlikleri, hizmet k aliteleri gibi açılardan pazarda ön plana çıkan iş ortaklarının bulunduğunu ve bu firmalarla çalışan bazı müşterilerin operatör değiştirmek isteseler bile, iş ortaklarını değiştirmek istememeleri nedeniyle mevcut operatörlerinde kalmaya devam ettiklerini i fade etmektedir. (93) Müşterilerin iş ortağı seçimlerini ve belli bir iş ortağında devam etme kararlarını etkileyen unsurlardan biri de, iş ortağının o müşteriye toplu mesajlaşmanın yanı sıra başkaca bir kurumsal çözüm sunup sunmadığı dır. Müşterinin toplu mesaj laşma iş ortağından başka hizmetler de almak istediği ya da aldığı hallerde , iş ortağı seçimi ya da mevcut iş ortağına olan bağımlılığı etkilenecektir. Bu açıdan , hem toplu mesajlaşma ürünleriyle son derece ilişkili olması hem de sunumunun operatörlerle iş birliğini gerektirmesi nedenleriyle mobil pazarlama hizmetlerinin özellikle göz önünde bulundurulması önem taşımaktadır . Büyük ya da orta ölçekli işletmelerin toplu mesajlaşma hizmetlerinin yanı sıra mobil pazarlama hizmetlerine de ihtiyaç duydukları dikka te alındığında , iş ortaklarının toplu mesajlaşmanın yanı sıra mobil pazarlama hizmetleri de sunmalarının, (mobil pazarlama hizmetleri kapsamındaki birçok durumda müşteri için farklı operatörlerin izinli veri tabanlarının birbirlerini tamamlayıcı nitelikte olması nedeniyle) hatta her üç mobil operatörle de mobil pazarlama konusunda işbirliği içinde olmalarının bu iş ortakları için avantaj yarattığı, değerlendirilmektedir. Münhasıran çalışmaları gündeme gelebilecek toplu mesajlaşma iş ortaklarından Mobildev, Turatel, Codec, Figen Yazılım ve Teknomart Turkcell ile mobil pazarlama alanında da işbirliği içindedir. Diğer yandan bu firmalardan Mobildev, Codec, Figen Yazılım ın aynı zamanda Avea ve Vodafone un da mobil pazarlama iş ortakları arasında yer aldıkları a nlaşılmaktadır. (94) Bu bilgiler çerçevesinde, iş ortağının hizmet kalitesinin, müşteride yarattığı memnuniyet ve alışkanlıkların, entegrasyon düzeyi artıkça devreye giren geçiş maliyetlerinin, iş ortağının toplu mesajlaşmanın yanı sıra sunduğu hizmetlerin port föy etkisinin, müşterilerin iş ortağı seçimleri ya da belli bir iş ortağıyla çalışmaya devam edip etmeme kararları üzerindeki etkisiyle operatörler arasındaki rekabeti de etkilediği kanaati ne varılmıştır . (95) Sonuç olarak , toplu mesajlaşma pazarında Mobildev , Turatel, Figen Yazılım, ve ODC İş Çözümleri gibi görece daha güçlü konumda bulunan iş ortaklarının bulunduğu, bu iş ortaklarının müşteri ve operatörler açısından diğer iş ortaklarıyla eş değerde olmadıkları, Turkcell in bu iş ortaklarıyla münhasıran çalı şması halinde, bu iş ortaklarının pazardaki güçlerini diğer iş ortaklarından farklılaştıran unsurların bir sonucu olarak operatörler arasındaki rekabetin Turkcell lehine etkileneceği ve bu etkinin boyutunun söz konusu iş ortaklarının üzerinden elde edilen toplu mesajlaşma geliriyle ölçümlendiğinde, % ( ..) gibi yüksek bir etkilenen pazar payı ile temsil edildiği değerlendirilmektedir. (96) Bununla birlikte , rakiplerin etkin bir şekilde faaliyet göstermeleri bakımından pazardaki iş ortaklarına ne ölçüde ihtiyaç duydukları, alternatif ya da yeni iş ortakları bulmalarının kolay ya da zor olması kapama riskinin belirlenmesinde öneme sahiptir. Giriş engelleri kapama etkisinin değerlendirilmesinde dikkate alınan önemli bir unsurdur. Rakip teşebbüsler bakımından yeni ya da alternatif iş ortaklarının bulunmasının görece kolay olduğu durumlarda pazarın kapanmasından bahsetmek mümkün olmayacaktır. Nitekim belli bir münhasırlık düzenlemesinden pazarın önemli bir kısmı etkilenmiş olsa bile, bu durum tek başına pazarın rakip lere kapandığı anlamı taşımamaktadır. Değerlendirme bakımından önemli olan ikinci bir unsur daha bulunmaktadır ki, bu rakiplerin yeni ya da alternatif iş ortaklarına ulaşabiliyor olup olmadıklarıdır. (97) Dolayısıyla , bu noktada öncelikle iş ortaklığı seviye sinde pazara giriş engellerinin bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir. Toplu mesajlaşma iş ortaklarının pazara girişlerinde 14-42/767 -342 21/30 önemli düzeyde bir sermaye maliyeti ile karşı karşıya olmadıkları anlaşılmaktadır. Ayrıca hizmetin sunumu bakımından iş ortakları nın başlangıçtaki teknik bilgi gereksinimleri pazara girişlerini zorlaştıracak düzeyde bulunmamaktadır. Gerek Turkcell in gerekse Avea ve Vodafone un toplu mesajlaşma iş ortakları arasında elde ettikleri yıllık prim tutarları son derece düşük düzeyde olan iş ortaklarının bulunduğu göz önünde bulundurulduğunda, iş ortaklarının pazarda karlı bir şekilde faaliyet gösterebilmek için yakalamaları gereken önemli düzeyde bir minimum ölçekten bahsedilemeyeceği sonucuna ulaşılmaktadır . Diğer yandan , zaman zaman örne kleri yaşandığı üzere iş ortaklarının alt bayileri olarak faaliyet gösteren firmaların operatörlerin iş ortaklığına soyunmaları önünde de bir engel görünmemektedir. (98) Vodafone tarafından verilen bilgilere göre, mevcut durumda pazarda nispeten büyük ölçekli firmalar bulunmakta ve bu firmaların sahip oldukları müşteri portföyü, marka bilinirlikleri ve referans güçleri pazara yeni girecek oyuncular için giriş engeli yaratmaktadır. Avea nın verdiği bilgilere göre ise, sundukları teknik destek, altyapı ve yazılım hizmetleri pazardaki marka bilinirlikleri ve network güçleri iş ortaklarının toplu mesaj alanındaki satış ve pazar paylarını belirleyen parametreler olup, bu unsurlar dikkate alındığında, yeni kurulan iş ortaklarının pazarda var olmaları, kendilerini ispa t etmeleri ve büyümeleri uzun süre alan bir süreçtir. (99) Bu a çıklamalar çerçevesinde, Turkcell in rakiplerinin yeni iş ortakları bulmalarının zor olmadığı anlaşılmaktadır . Ancak , değerlendirme açısından önemli bir diğer unsur rakiplerin, sadece kendileriyle ç alışmalarını sağlamak üzere Turkcell ile eşit koşullarda rekabet edemedikleri iş ortaklarıyla eş değerde, benzer konumda iş ortakları bulup bulamayacaklarıdır. Mobildev, Figen Yazılım, Turatel ve ODC İş Çözümleri nin pazardaki konumlarına ve bu teşebbüsler i ön plana çıkaran unsurlara ilişkin yukarıda verilen bilgiler çerçevesinde, rakiplerin bu firmalarla eş etkinlikte, eş değerde iş ortakları bulmalarının güç olduğu değerlendirilmektedir. Bu dört iş ortağının arayüzleri/yazılımları kullanılarak elde edilen toplu mesajlaşma geliri ayrı ayrı her bir iş ortağı için Vodafone un toplu mesaj gelirini geçmektedir. Sadece bu iş ortaklarının arayüzleri/yazılımları kullanılarak elde edilen toplu mesajlaşma geliri toplamda pazarın yaklaşık % ( ..) ini oluşturmaktadır k i, bu oran Avea ve Vodafone un toplam pazar paylarının üstündedir. (100) Turkcell in münhasıran çalışmak istediği diğer sekiz iş ortağı bakımından ise rakip operatörlerin hem bu iş ortakları için rekabet etme şanslarının daha yüksek olduğu, hem de bu iş ortaklar ıyla benzer konumda ya da eş değerde/etkinlikte iş ortakları bulmalarının daha kolay olduğu kanaatine varılmıştır . Ayrıca , Turkcell in bu sekiz iş ortağıyla münhasıran çalışması halinde etkilenen pazar payının yaklaşık % ( ..) gibi çok daha makul seviyelere gerileyeceği görülmektedir. (101) Bu noktada , STH işletmecilerinin pazara girişlerinin ne ölçüde kolay ya da zor olduğunun da değerlendirilmesi gerekmektedir. Nitekim , STH işletmecilerinin toplu mesaj pazarında operatörler ve dolayısıyla operatör iş o rtakları üzerinde bir ölçüde rekabetçi baskı yaratma olanakları bulunmaktadır. STH işletmecisi olarak faaliyet gösterebilmenin karşısında yasal ya da ekonomik açıdan önemli giriş engellerinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Mevzuat gereği BTK dan alınması ger eken lisans için yerine getirilmesi gereken kriterler bulunmadığı gibi bu işletmecilerin pazara girişleri önemli düzeyde ilk yatırım maliyeti gerektirmemektedir. 2014 yılı birinci çeyrek verilerine göre BTK tarafından yetkilendirilmiş toplam 299 STH işletm ecisi bulunduğu dikkate alındığında , bu teşebbüslerin pazara girişlerinin zor olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır . (102) STH işletmecilerinin, vergi ve maliyet avantajlarıyla, özellikle Turkcell olmak üzere mobil operatörler üzerinde ne ölçüde bir rekabetçi baskı yarattıklarının değerlendirilmesi 14-42/767 -342 22/30 bakımından ise, STH işletmecilerinin faaliyetlerinin daha çok standart düzeyde toplu SMS hizmetlerine odaklanan ve düşük kaliteli -düşük fiyatlı bir yapı gösterdiğinin dikkate alınması gerekmektedir. STH işletmecileri sergi ledikleri bu yapı ile daha çok küçük ölçekli teşebbüslere hitap etmekte, mobil operatörler üzerinde özellikle bu müşteriler bakımından düşük fiyatlı rekabet baskısı yaratabilmektedir. (103) Konunun değerlendirilmesi bakımından toplu mesajlaşma müşter ilerinin ya pılarına ve alıcı gücüne de bakılmasında fayda bulunmaktadır. Toplu mesajlaşma hizmetinin tüketicileri kurumsal müşterilerdir. Kurumsal müşterilerin bireysel tüketicilere göre satın aldıkları ürün ve hizmetlerin kalite ve fiyat bileşenlerini daha iyi değer lendirme olanağına sahip oldukları ve satın aldıkları ürün ve hizmetler için karşılaştırma ve arama maliyetlerine katlanma eğilimlerinin daha yüksek olduğu kabul edilmektedir. Ayrıca , müşterilerin alım miktarlarıyla bağlantılı olarak pazarlık güçlerinin ar ttığı, pazarda genel olarak alım miktarı daha düşük müşteri segmentlerinden daha yüksek müşteri segmentlerine geçildikçe uygulanan ortalama birim fiyatın düştüğü gözlenmektedir. (104) Diğer bir husus ise toplu mesajlaşma kapsamında sunulan bazı hizmet türlerini n kendilerine has özellikleridir. Bu kapsamda ele alınabilecek hizmetlerden biri OTP hizmetidir. OTP, SMS formatında tek kullanımlık şifre göndermek amacıyla 30 saniye içerisinde alıcısına ulaştırılması esası ile kiralık hatlar üzerinden özel güvenlikli SM S gönderim merkezini kullanan, üç dakika içinde herhangi bir nedenle müşteriye ulaşmadığında müşteriye ulaştırılmaya çalışılmayan ve sistemden silinen iletim servisidir. (105) Tek kullanım alanı bu olmamakla birlikte OTP, özellikle bankalar tarafından kullanıla n ve internet üzerinden bankacılık işlemleri sırasında banka müşterisinin sisteme girişini sağlayan şifrenin muhatabına gönderilmesini sağlayan toplu SMS hizmetidir. BDDK düzenlemelerinin OTP lerin gönderilmesinde öngördüğü güvenlik standartları nedeniyle OTP lerin bankacılık kullanımında bankalar, muhatap müşterileri hangi mobil operatörün müşterisi ise OTP yi o mobil operatörün şebekesi üzerinden göndermektedir. Dolayısıyla , bankalar OTP konusunda her üç mobil operatörle de çalışmaktadır. Turkcell in iş ortaklarıyla münhasıran çalışması, bankaların OTP konusunda Avea ve Vodafone ile çalışmalarını zorlaştıracak bir nitelik göstermese de, bazı bankaların biri Turkcell iş ortağı olmak üzere birden fazla iş ortağı ile çalışmaları gerekliliğini ortaya çıkartabi lecektir. Mevcut durumda , bazı bankalar toplu mesaj hizmetlerini n kullanı mında doğrudan operatör sistemlerine erişirken , bazıları ise iş ortakları aracılığıyla bu hizmetleri almayı tercih etmektedir ler. Dolayısıyla , toplu mesaj hizmetlerini iş ortakları üz erinden alan bankalar bakımından Turkcell in iş ortaklarıyla münhasıran çalışması, bu bankaların birden fazla iş ortağı ile çalışmasını gerektirerek, işlem maliyetlerini artırabilecektir. (106) Lokasyon bazlı SMS, TCKN ye SMS ve vergi no ya SMS hizmetleri bakımı ndan da benzer bir durum söz konusu olabilecektir. Bu hizmetler de genel olarak toplu mesaj hizmeti tanıma uygun olarak toplu mesaj müşterisinin kendi veri tabanında yer alan kişilere gönderilen mesajları içermekle birlikte, lokasyon bazlı SMS de müşterini n telefon numarasının belli bir lokasyonla; TCKN ye SMS de , kişinin TCKN sinin telefon numarasıyla; vergi no ya SMS de ise kişinin vergi numarasının yine telefon numarasıyla eşleştirilmesi gerekmekte, bu eşleştirmeyi ise her operatör kendi aboneleri için y apabilmektedir. Dolayısıyla , kendi veri tabanındaki belli bir grup kişiye lokasyon bazlı SMS, TCKN ye SMS ya da vergi no ya SMS göndermek isteyen bir müşteri için farklı operatörlerin hizmetlerinin tamamlayıcılık özelliği göstermesi söz konusudur. (107) Turkcel l den alınan bilgilere göre, lokasyon bazlı SMS, TCKN ye SMS ve vergi no ya SMS hizmetlerinden kaynaklanan gelirin Turkcell in toplam toplu mesajlaşma geliri içindeki payı çok küçüktür. Diğer yandan , bu hizmetler aynı zamanda ilk olarak Turkcell tarafından 14-42/767 -342 23/30 geliştirilerek piyasaya lansmanı yapılan hizmetlerdir. Bu nedenle, raportörlerin Turkcell yetkilileri ile yap tığı görüşmelerde söz konusu hizmetlerin münhasırlığın dışında tutulması bakımından bir istekliliğin bulunmadığı anlaşılmış ancak, teşebbüs yetkil ileri OTP nin münhasırlığın dı şında bırakılabileceğini belirttikleri de görülmüştür. Bununla birlikte yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, OTP ya da diğer sayılan hizmetlerin münhasırlık kapsamından çıkarılmasının Turkcell in münhasırlık uygulamasını n ortaya çıkarması muhtemel rekabetçi endişeleri yeterince hafifletemeyeceği değerlendirilmektedir. (108) Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Mobildev, Figen Yazılım, ODC İş Çözümleri veya Turatel den herhangi biri ile imzalanacak Ek Sözleşme nin 4054 sa yılı Kanun un 5. maddesinin (c) bendinde yer alan koşulu sağlamadığı, bununla birlikte diğer teşebbüsler açısından ise sağladığı kanaatine varılm ıştır. G.4.2.3. Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlan maması (109) 4054 sayılı Kanun un 5. maddenin son şartı anlaşmanın, anlaşma ile hedeflenen etkinlik kazanımlarına erişmek için zorunlu olandan d aha fazla sınırlayıcı olmamasına yöneliktir. Bu şart iki aşamalı analiz gerektirir. Birinci aşama, anlaşmanın bir bütü n olarak kendisinin etkinlik kazanımlarının gerçekleşmesi için gerekli ve zorunlu olup olmadığına ilişkindir. İkinci aşamada ise anlaşmada yer alan tekil rekabet sınırlamalarının ayrı ayrı gerekli olup olmadığı değerlendiri lmektedir . Bir sınırlamanın hedef lenen etkinlik kazanımlarına erişilmesi için zorunlu olduğu değerlendirmesinin yapılabilmesi için o sınırlamanın olmadığı durumda anlaşma ile ortaya çıkacak etkinliklerin azalması ya da gerçekleşme ihtimallerinin önemli ölçüde azalıyor olması gerek mektedir . Konu dikey anlaşmalar ve münhasırlık hükümleri özelinde değerlendirildiğinde, bu düzenlemelerin bedavacılık sorununun çözümü, vazgeçme probleminin çözümü, transfer edilen know -how ın korunması gibi olumlu etkiler doğurabildikleri bilinmektedir. (110) Turkcell in, toplu mesajlaşma iş ortakları ile münhasıran çalışmaya neden ihtiyaç duyduğuna ilişkin açıklamalarını ; müşteri bilgisinin paylaşımı, know -how paylaşımı, iş ortaklarına yapılan yatırım ve destekler, yeni ürün bilgilerinin paylaşımı, iş ilişkisi detaylar ının rakip operatörle paylaşımı olarak başlıklandırmak mümkündür. Turkcell in verdiği bilgilere göre ileri sürdüğü argümanlar sayılan başlıklar altında aşağıda sunulmaktadır: (111) Müşteri Bilgisinin Paylaşımı: Turkcell in mevcut müşterileri veya toplu mesaj hiz metinden yararlanmak isteyen müşteriler, gerekli tanıtım ziyaretlerinin yapılması, talep ve ihtiyaçlarının anlaşılması v b. konularda iletişimin kurulması için iş ortaklarıyla paylaşılmaktadır/paylaşılacaktır. Büyük emekler ve maliyetler neticesinde elde ed ilen müşteri portföyünün münhasır olmayan firmalarla paylaşılması, söz konusu firmalar tarafından paylaşım amacının dışına çıkılarak, müşteri bilgilerinin rakip operatörlere fayda sağlayacak şekilde kullanılması, pazarlanması riskini doğurmakta ve bu durum ise bedavacılık sorununu beraberinde getirmektedir. Aynı kapsamda değerlendirilebilecek diğer bir Turkcell açıklaması ise, iş ortağı firmalar tarafından toplu mesajlaşma hizmetinden faydalanmak isteyecek potansiyel müşterilere hizmetin tanıtımı/pazarlanma sı, halihazırda faydalanan mevcut müşterilerin ise memnuniyetlerinin arttırılması amacıyla, Turkcell tarafından sağlanan portföy üzerinden müşteri ziyaretleri gerçekleştirildiği/gerçekleştirileceği yönündedir. (112) Yeni Ürün Bilgilerinin Paylaşımı: Turkcell tar afından geliştirilen yeni bir ürün/hizmetin uygulanmaya alınması öncesinde rakiplerden korunmasını gerektiren haller söz konusudur. Turkcell tarafından oluşturulan yeni bir ürünün/hizmetin piyasaya sürülmesi öncesinde iş ortaklarıyla bir test sürecinin yür ütülmesi gerekmektedir. Rakiplerle de çalışan iş 14-42/767 -342 24/30 ortaklarıyla yürütülmesi zaruri olan bu test sürecinde yeni ürüne ilişkin gerçekleştirilen bilgi paylaşımı Turkcell tarafından henüz lansmanı yapılmamış yeni ürünün/hizmetin iş ortakları üzerinden rakipler t arafından öğrenilmesi riskini ve rakiplerin bu ürün/hizmeti taklit ederek Turkcell den önce piyasaya sürmesi ihtimalini beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla Turkcell tarafından önemli bir kaynak (emek ve yatırım maliyeti) ayrılarak oluşturulan yeni ürün ve hizmetin iş ortağıyla yürütülmekte olan ilişkiler dahilinde gerçek anlamda ticari sır olarak muhafaza edilmesi, iş ortaklarıyla daha sıkı bir ilişki kurulması gerekliliğini doğurmaktadır. (113) Know -How Paylaşımı: İş ortağı firmalara sektöre özgü teknik, s atış ve pazarlama ile BTK düzenlemeleri konularında çeşitli eğitimlerin düzenlenmesi planlanmaktadır. Turkcell tarafından yapılacak bu know -how yatırımlarının korunması ve geri dönüşünün sağlanması için söz konusu firmalarla sıkı bir işbirliği kurulması ge rekmektedir. (114) İş Ortaklarına Yapılan Yatırım ve Destekler : İş ortaklarının Turkcell abonelerine daha kaliteli ve çözüm odaklı hizmet sunabilmesi için Turkcell tarafından söz konusu iş ortaklarına özel teknik destek, test cihazı gibi ilave faydaların sağla nması planlanmaktadır. (115) İş İlişkisi Detaylarının Rakip Operatörle Paylaşımı: İş ortağının rakiple çalışması Turkcell ile ilişkisinin detaylarının (kar marjı, gelir yüzdesi vb.) dolaylı olarak rakip operatöre taşınmasına ve fiyat gibi hassas ticari bilgil erin paylaşılmasına zemin hazırlayabilecektir. (116) Müşteri bilgilerinin paylaşımı bakımından daha önce de değinildiği üzere, toplu mesaj hizmeti müşterisinin kazanımında , iş ortağı satış ekip /kanalları , operatör satış ekipleri ile kurumsal satış kanalları işb irliği halindedir. Potansiyel müşteri operatör ya da iş ortağına başvurabilmekte ya da potansiyel müşteriye ilk olarak operatör ya da iş ortağı tarafından ulaşılabilmektedir. Daha önce verilen rakamlardan da anlaşılacağı üzere, salt bir potansiyel müşterin in varlığından haberdar olunmasında Turkcell satış ekip ve kanallarının iş ortaklarına göre ağırlığı bulunmaktadır. Nitekim , operatörlerin kendilerinden çeşitli kurumsal hizmetler alan belli bir kurumsal müşteri tabanlarının bulunması da bu durum üzerinde etkili olmaktadır. (117) Diğer yandan , Turkcell tarafından varlığından haberdar olunan bir potansiyel müşterinin kazanımında Turkcell satış ekip ve kanallarının fonksiyonu, o müşterinin kazanımı için ciddi bir zaman ve emek sarf etmek ile; böyle bir çaba sarf e tmeksizin sadece müşteriyi iş ortağına hedef göstermek arasındaki yelpazede değişebilmektedir. Tüm bu durumlarda, ilgili potansiyel müşteri Turkcell tarafından iş ortağına yönlendirilmiş müşteri kapsamında olmaktadır. Bazı durumlarda ise iş ortağı ve Tur kcell ekipleri birlikte potansiyel müşteri ziyaretlerinde bulunmakta, bu ziyaretlerde müşterinin ihtiyaçları ve projenin ayrıntıları hakkında bilgi alışverişi gerçekleşmektedir. Dolayısıyla, müşterilerin kazanımında Turkcell in ya da iş ortaklarının harcad ığı zaman ve emek ticari hayatın işleyişi çerçevesinde durumdan duruma, müşteriden müşteriye farklılaşabilmekte ve bu dinamik yapı içinde, Turkcell in varlığından haberdar olduğu ve iş ortağına yönlendirdiği bir müşteriye iş ortağı tarafından rakip teşeb büs hizmetlerinin bilgisinin de verilmesinin, lansmanının yapılmasının hangi noktadan sonra Turkcell için bir bedavacılık sorununu ortaya çıkaracağı muğlaklık taşımaktadır. (118) Yeni ürün bilgilerinin paylaşımı konusunun değerlendirilmesinde ise öncelikle Turkc ell in 18.09.2014 tarih li yazısındaki açıklamalara yer verilmesinde fayda bulunmaktadır. Turkcell in bu yazıda verdiği bilgilere göre; yeni bir ürünün oluşturulmasının ilk aşaması yeni bir fikrin oluşturulmasıdır. Yeni ürünün hayata geçirilmesi (i) Turkcel l nezdinde bulunan farklı iş birimlerinin (pazarlama, teknik vs.) bir araya gelerek tüketici eğilimleri, ihtiyaçları gibi parametreler dahilinde en uygun fikri oluşturması, (ii) oluşturulan fikrin tüketiciye en kolay ve başarılı şekilde ulaştırılmasına yön elik en uygun teknik (altyapı entegrasyonu) ve 14-42/767 -342 25/30 pazarlama metodolojilerinin tespiti ve uygulanması ile nihayet (iii) oluşturulan yeni ürünün lansmanı öncesinde iş ortakları ile entegrasyonunun sağlanması aşamala rından oluşmaktadır. Açıklanan üç aşamalı tüm bu sürecin tamamlanarak, yeni ürünün tüketici faydasına sunulması ise ürünün niteliğine göre asgari 6 ay azami 1 yıllık bir çalışma sürecini gerektirmektedir. (119) Bu sürecin Turkcell için en hassas aşaması , yeni ürünün iş ortakları ile paylaşıldığı bölümdür . Bu aşamada , Turkcell tarafından oluşturulan yeni ürünün ilgili olduğu hedef kitle, teklif ve fiyat bilgileri, ürünün özellikleri gibi, oluşturulan fikrin detayına yönelik bilgilendirmeler yapılmaktadır. Hemen sonrasında ise iş ortaklarından ilgili ürünü kendi arayüzlerine entegre etmeleri istenmektedir. Yeni ürünün lansmanı öncesinde iş ortakları ile yürütülen bu çalışma Turkcell in önemli bir iş gücü ve çaba harcayarak oluşturduğu fikrin, iş ortağı üzerinden rakiplere aktarılması riskini de beraberinde g etirmektedir. (120) Yeni ürün konusunda rakip operatörlerden alınan bilgiler toplu mesaj alanında operatörlerce yeni ürünlerin geliştirildiği yönündedir. Lokasyon bazlı SMS, vergi no ya SMS, anında cevap hizmetleri ilk olarak Turkcell tarafından pazara sunulan hizmetler arasında yer almaktadır. Diğer yandan , iş ortakları da yeni ürünün lansmanı öncesinde iş ortaklarıyla operatörler arasında yeni ürünün iş ortağının arayüzüne/yazılımlarına entegrasyonunun sağlanması amacıyla bir test sürecinin yaşandığını doğrula maktadır. ODC İş Çözümleri nin verdiği bilgilere göre, üç operatör de yeni ürününün teknik dokümanını iş ortağıyla paylaşmakta, iş ortağı bu teknik dokümana göre yazılımını geliştirmektedir. İş ortağının ürünü nasıl çalıştıracağı (canlıya almak) konusunda operatör ve iş ortağının teknik ekipleri temasa geçmektedir. İşin doğası gereği bu bilgilerin paylaşılması gerekmektedir. Avea ve Türk Telekom iş ortaklarından GES Telekom ise ; Gizlilik anlaşması olmasına rağmen bir iş ortağı ile operatörün beraber ürett iği hizmeti iş ortağı diğer operatörlere de anlatabilir. İş ortağının bu bilgi paylaşımı hizmetin diğer operatörlerce tekrarlanma süresini kısaltıyor. Tekel olarak bir hizmeti sunmanın süresi 3 -6 aydır. Bu sürede piyasanın kaymağını alıp bir adım öne geçeb iliyorsunuz. demektedir. (121) Toplu mesaj alanında sadece Turkcell in iş ortaklığını yürüten Mobildev ise konuya ilişkin olarak; İşletmeciler, özellikle Turkcell, yeni ürün geliştiriyor. Ürün geliştirme sırasında talebin tespiti konusunda iş ortaklarına fiki r sorabilir. Ürün geliştirilirken iş operatörlerine bilgi veriliyor, test hesapları açılıyor, teknik dokümanlar sunuluyor. Yeni ürünle ilgilenen iş ortakları ürünü kendi sistemlerine entegre ediyor. Yeni geliştirilen ürünün rakip operatörlerce öğrenilmesi risk oluşturur. ifadelerine yer vermektedir. (122) Avea ise her işletmecinin müşteri ihtiyaçlarını en doğru şekilde karşılayacak ürünleri geliştirerek müşteri kazanmaya çalıştığını, rekabetin yoğun olduğu ve rekabet analizleri yapılarak pazarın yakından izle ndiği toplu mesaj pazarında, pazara sunulan bir ürünün diğer operatörler tarafından anında fark edildiğini, bu nedenle iş ortakları ile münhasır çalışılmasının gizlilik kaygısına neden olmadığını ifade etmektedir. Avea nın bu ifadelerinden yeni bir ürünün piyasa sunulmasından, lansmanının yapılmasından sonraki aşamaya vurgu yapıldığı ve bu aşama için Avea nın ileri sürdüğü argümanın kabul edilebileceği, ancak Turkcell in asıl kaygısının yeni ürününün piyasaya lanse edilmesinden önceki aşamaya ve özellikle y eni ürünün ne olduğu, hangi hedef kitleye hangi fiyatlarla sunulmasının uygun olacağı gibi unsurlardan oluşan fikrin detayına ilişkin bilgilerin rakip operatörlere aktarılmasına ilişkin olduğu görülmektedir. (123) Vodafone ise toplu mesajlaşma alanında operatö rler tarafından yeni ürünlerin geliştirilmesinin söz konusu olabildiğini, ancak söz konusu ürüne ilişkin bilgilerin gizliliğinin korunması için münhasırlık hükmü getirmeye gerek olmadığını, zira iş ortağı firmalarla akdedilen gizlilik sözleşmelerinin ve çe rçeve sözleşmelerin gizlilik hükümleri gereği, iş 14-42/767 -342 26/30 ortağı firmaların bu gizli bilgileri rakiplerle ya da pazarda rakip olabilecek diğer üçüncü şahıslarla paylaşmasının engellendiğini belirtmektedir. Vodafone un bu ifadelerinden, yeni ürün bilgilerinin gizli liğinin korunması kaygısının rakip bir operatör tarafından da kabul edildiği anlaşılmaktadır. (124) Turkcell in geliştirdiği yeni ürün fikrinin ve ürünün iş ortaklarının arayüzlerine/yazılımlarına entegrasyonlarının sağlanması amacıyla Turkcell tarafından iş ortaklarına aktarılan teknik bilgilerin Turkcell in gizli know -how ı olarak nitelendirilebileceği ve bu bilgilerin ilgili ürünün lansmanı öncesinde rakipler tarafından veya onlar için kullanılmasının bir bedavacılık sorununu beraberinde getirerek, iş ortak lığı ilişkisinden beklenen önemli faydalardan olan hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanmasına engel olabileceği değerlendirilmektedir. (125) Diğer yandan Vodafone, yeni ürüne ilişkin bilgilerin gizl iliğinin korunması kaygısının giderilmesinde gizlilik yükümlülüklerinin yeterli olduğunu ileri sürmektedir. Dolayısıyla , bu noktadan sonra yeni ürün bilgilerinin rakiplerle paylaşılması riskinin kabul edilerek , bu riskin bertaraf edilmesinde gizlilik yüküm lülüklerinin gerekli korumayı sağlamayıp sağlayamayacaklarının değerlendirilmesi gerekmektedir. Aynı şekilde, Turkcell tarafından iş ortağına yönlendirilen müşterilerin bilgilerinin iş ortağı tarafından