Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2016-3-28 (Birleşme) Karar Sayısı : 16-19/310-139 Karar Tarihi : 01.06.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, , Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK, Adem BİRCAN B. RAPORTÖR : Nesrin ATA, Hatice ODABAŞ BUBA, Ömer Volkan YAZAR C. BİLDİRİMDE BULUNANLAR : - The Dow Chemical Company - E.I. du Pont de Nemours and Company Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Korhan YILDIRIM,
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2016-3-28 (Birleşme) Karar Sayısı : 16-19/310-139 Karar Tarihi : 01.06.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, , Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK, Adem BİRCAN B. RAPORTÖR : Nesrin ATA, Hatice ODABAŞ BUBA, Ömer Volkan YAZAR C. BİLDİRİMDE BULUNANLAR : - The Dow Chemical Company - E.I. du Pont de Nemours and Company Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Korhan YILDIRIM, Av. Eda DURU, Av. Betül BAŞ ÇÖMLEKÇİ, Av. Cansugül GAYRET Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: The Dow Chemical Company ve E.I. du Pont de Nemours and Company nin birleşmesi işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.05.2016 tarih ve 3106 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 25.05.2016 tarih ve 2016-3-28/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Dosya konusu başvuruda The Dow Chemical Company (DOW) ve E.I. du Pont de Nemours and Company (DUPONT) arasında gerçekleşecek birleşme işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. Taraflar işlem için Diamond-Orion HoldCo, Inc. (HOLDCO) adında bir holding şirketi kurmuşlardır. Bu holding şirketinin Diamond Merger Sub ve Orion Merger Sub olmak üzere iki iştiraki bulunmaktadır. DOW ve DUPONT, sırasıyla Diamond Merger Sub ve Orion Merger Sub ile birleşecektir. Şu kadar ki, DOW ve DUPONT bu birleşmeler sonrasında HOLDCO'nun tamamına sahip olduğu iştirakler haline geleceklerdir. DOW ve DUPONT'un hâlihazırdaki hissedarları, HOLDCO'dan hisse sahibi olma hakki elde ederek tazmin edileceklerdir. Buna göre, her bir tarafın hissedarları HOLDCO'nun yaklaşık %50'sine -tümüyle seyreltilmiş bir şekilde, imtiyazlı hisse senetleri hariç tutularak- sahip olacaklardır. İşlemin kapanışıyla birlikte HOLDCO un unvanının DowDuPont, Inc. (DOWDUPONT) olarak değiştirileceği ve tarafların ayrı ayrı varlığını sürdürmeyeceği öngörülmektedir. 16-19/310-139 2/5 (5) Yine sözleşmeye göre DOWDUPONT un yönetim kurulu 16 üyeden oluşacak; üyelerin yarısı DOW, diğer yarısı ise DUPONT tarafından seçilecek ve böylece teşebbüsün yönetiminde taraflar eşit derecede söz hakkına sahip olacaktır. Anılan hükümler dışında, sözleşme ile taraflara imtiyaz ya da veto hakkı tanınmamaktadır. Nitekim bildirim formunda da bu işlemin eşitler arasında birleşme şeklinde tanımlandığı görülmüştür. (6) Başvuruya konu işlemin 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir birleşme işlemi olduğu, tarafların dünya ve Türkiye ciroları incelendiğinde, Tebliğ in 7. maddesindeki ciro eşiklerinin aşıldığı, dolayısıyla işlemin Rekabet Kurulu ndan izin alınması gereken bir işlem niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. (7) DOW Grubu, plastik ve kimyasal ürünler, tarımsal bilimler, hidrokarbon ve enerji ürünleri ve hizmetleri konusunda faaliyet göstermektedir. DUPONT Grubu, çeşitli kimyasal ürünler, polimerler, kimyasal tarım maddeleri, tohumlar, besin içerikleri ve diğer malzemeler konusunda araştırma, geliştirme, üretim, dağıtım ve satış faaliyetlerinde bulunmaktadır. (8) Etkilenen pazarlar, bildirim konusu işlemden etkilenme ihtimali olan ve taraflardan en az ikisinin aynı ürün pazarında veya taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyette bulunduğu bir ürün pazarının alt veya üst pazarında faaliyette bulunduğu ilgili ürün pazarları olarak tanımlanmaktadır.Tarafların faaliyetleri tarım (mahsul koruma ürünleri ve tohum), malzeme bilimi ve nitelikli ürünler alanlarında benzerlik göstermektedir. (9) Mahsul koruma ürünleri, özel formüllere göre aktif ve inert malzemeler veya kimyasallardan üretilmiş ürünlerdir. Bu ürünler tarla, bitki ve ekinler veya tohumlar ( tohum işlemleri ürünleri olarak adlandırılmaktadır) üzerinde kullanılarak yararlı bitkileri zararlı ot, böcek veya hastalıktan korumayı hedeflemektedir. Söz konusu ürünler, kullanım amaçları ve etkili oldukları zararlı dikkate alınarak (zararlı ot, böcek veya mantar gibi); herbisitler , insektisitler , fungisitler, tohum işlemleri (tohumları ve ortaya çıkacak bitkileri hastalık ve böcekten korur), toprak temizleyiciler (toprağı mantar, zararlı ot ve toprak böceklerinden temizler) şeklinde alt gruplara ayrılmaktadır. Tarafların Türkiye deki faaliyetleri ise bunlardan herbisitler, insektisitler ve fungisitler alanlarında örtüşmektedir1. Aşağıdaki tabloda tarafların adı geçen pazarlarda sahip oldukları paylar sunulmaktadır2. Tablo 1: Tarafların Mahsul Koruma Alanında Etkilenen Pazarlardaki Türkiye Pazar Payları (%) 2013 2014 Herbisitler3 İnsektisitler Fungisitler Herbisitler İnsektisitler Fungisitler DOW ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) DUPONT ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu 1Rekabet Kurulunun (Kurul) 14.5.2002 tarih ve 02-28/316-131 sayılı kararında da herbisitler, insektisitler ve fungisitler ayrı ürün pazarları olarak değerlendirilmiştir. 2 Taraflar 2015 yılına ilişkin veri sunamamakla birlikte, önceki iki yıla ilişkin pazar payı tahminlerini sunmuşlar; 2015 yılı verilerinin 2014 yılı verilerinden önemli bir farklılık göstermeyeceğini ifade etmişlerdir. 3 Taraflar herbisitler pazarına ilişkin 2013 yılına ait güvenilir pazar payı verisi sağlayamadıklarını, ancak 2013 pazar payının 2014 yılı pazar payı ile benzerlik göstereceği öngörüsünde bulunduklarını beyan etmişlerdir. 16-19/310-139 3/5 (10) Bildirim formunda her iki tarafın da malzeme bilimine ilişkin olarak, kısaca HiPED adı ile anılan yüksek basınçlı etilen türevleri 4 alanında faaliyet gösterdiği; HİPED kategorisinde küresel bazda yedi farklı formda, Türkiye de ise dört farklı formda faaliyet gösteriliyor olsa da, talep yönünden söz konusu ürünlerin büyük oranda birbirleriyle ikame edilebilmesi ve arz yönünden HiPED ürünleri arasında kolaylıkla geçiş yapılmasının mümkün olması nedeniyle bahsi geçen ürünlerin her biri bakımından ayrı bir ürün pazarı belirlenmesine gerek olmadığı ifade edilmektedir. Bu bilgilerden hareketle adı geçen işkolu bakımından yatay etkilenen pazar HİPED pazarı olarak belirlenmiştir.Taraflar HİPED pazarında küresel anlamda rekabetin söz konusu olduğunu, döviz dalgalanmaları dışında bölgeler arasında önemli bir fiyat farklılaşması olmadığını vurgulayarak bu etkilenen ürün pazarı bakımından coğrafi pazarın Türkiye sınırlarından daha geniş belirlenmesi gerektiğini ifade etmişledir. Bu nedenle taraflar, aşağıdaki tabloda yer alan, pazar aktörlerinin küresel bazdaki pazar paylarını sunmuşlardır. Tablo-2: Malzeme Bilimi (HİPED) Pazarı Dünya5 Pazar Payları (2015) Teşebbüsler Pazar Payı (%) DOW ( ..) DUPONT ( ..) ExxonMobil ( ..) LyondellBasell ( ..) Sinopec ( ..) Diğerleri ( ..) Toplam 100 Kaynak: Bildirim Formu (11) Tarafların nitelikli ürünler alanında faaliyetleri ise karboksimetilselüloz (CMC) üretimi ve satışı alanında örtüşmektedir. Selülozdan sentezlenen kimyasal bir madde olan CMC, saflaştırılmış ve saflaştırılmamış (veya teknik) CMC olmak üzere iki farklı kalite derecesinde üretilmektedir. Saflaştırılmış CMC gıda, farmasötik ve tekstil gibi sektörlerde dengeleyici, kıvam artırıcı ve sıvı bağlayıcı olarak kullanılmaktadır. Saflaştırılmamış CMC ise deterjan gibi hammaddesi yabancı maddelerden etkilenmeyecek endüstriyel ürünlerde girdi olarak kullanılmaktadır. DUPONT ve DOW un Türkiye deki faaliyeti saflaştırılmış CMC ile sınırlıdır. Kullanımı farklılaşmakla birlikte arz yönlü ikamenin güçlü oluşu göz önüne alındığında saflaştırılmış ve saflaştırılmamış CMC için ayrı pazar tanımına gidilmeyerek, bu iş koluna ilişkin yatay anlamda etkilenen pazar CMC pazarı olarak belirlenmiştir. Diğer yandan bildirim ile adı geçen pazarda, HİPED pazarına benzer şekilde, sınır ötesi ticaret anlamında ciddi bir engelin bulunmadığı ve bölgeler arası dikkate değer bir fiyat farklılaşması söz konusu olmadığı vurgusu yapılarak bu ürün bakımından coğrafi pazarın Türkiye sınırlarından daha geniş belirlenmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu nedenle taraflar, aşağıdaki tabloda yer alan, pazar aktörlerinin küresel bazdaki pazar paylarını sunmuşlardır. 4 Bu tanım yüksek basınçlı polimerizasyon ile birlikte kullanılan bileşikleri kapsamaktadır. 5 Bildirim formunda, HİPED pazarı bakımından tarafların Türkiye deki pazar paylarını güvenilir bir şekilde hesaplamalarının mümkün olmadığı, bununla birlikte söz konusu pazarlara ilişkin Türkiye pazar paylarının küresel pazar paylarından farklı olmasının beklenmediği ifade edilmiştir. 16-19/310-139 4/5 Tablo-3: Nitelikli Ürünler (CMC) Pazarındaki Dünya6 Pazar Payları (2015) Teşebbüsler Pazar Payı (%) DOW ( ..) DUPONT ( ..) CP Kelco ( ..) Ashland ( ..) AkzoNobel ( ..) Diğerleri ( ..) Toplam 100,0 Kaynak: Bildirim Formu (12) Öte yandan tarım ürünleri üst başlığında DUPONT, mısır ve ayçiçeği tohumu üretimi ve satışı alanında; DOW ise yalnızca alt pazar olan mısır veya ayçiçeği tohumunun lisanslanması pazarında faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla, tarafların her bir ürünün lisanslanması ve ticareti bakımından ayrı ürün pazarlarında faaliyet gösterdiği7, bu açıdan yalnızca potansiyel bir dikey ilişkiden söz edilebileceği değerlendirilmiştir. (13) Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, birleşen teşebbüslerin etkilenen pazarlardaki toplam pazar payları ve bu pazarlarda yerel ve küresel rekabetin yoğunluğu dikkate alındığında işlem sonucunda bir hakim durum yaratılmasının veya var olan bir hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmadığı, bu çerçevede 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. 6 Bildirim formunda, CMC pazarı bakımından tarafların Türkiye deki pazar paylarını güvenilir bir şekilde hesaplamalarının mümkün olmadığı, bununla birlikte söz konusu pazarlara ilişkin Türkiye pazar paylarının küresel pazar paylarından farklı olmasının beklenmediği, saflaştırılmış CMC pazarı özelinde tarafların Türkiye deki toplam pazar paylarının her hâlükârda %20 nin altında olduğunun tahmin edildiği belirtilmiştir. 7 5.6.2008 tarih, 08- 37/490-172 sayılı; 28.2.2008 tarih, 08-19/194-65 sayılı; 20.6.2008 tarih, 08-40/526- 194 sayılı; 15.2.2007 tarih, 07- 14/126-43 sayılı Kurul kararları. 16-19/310-139 5/5 H. SONUÇ (14) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.