2024/1590222 İhale Kayıt Numaralı "24 Aylık Kaset Karşılığı Dijital Patoloji Hizmet Alımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Miray Bio Medikal Ürünler Tic. Ltd. Şti , VEKİLİ: Av. Kübra Karagöz İHALEYİ YAPAN İDARE: Pamukkale Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1590222 İhale Kayıt Numaralı “ 24 Aylık Kaset Karşılığı Dijital Patoloji Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Pamukkale Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi tarafından 30.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 24 Aylık Kaset Karşılığı Dijital Patoloji Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Miray Bio Medikal Ürünler Tic. Ltd. Şti. nin 29.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.02.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.05.2025 tarih ve 184655 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/1041 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece ihalenin iptal kararının gerekçesinin geçerli ve somut olmadığı, zira Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi'nin 17.05.2024 tarihinde yayınlandığı, bu tarihten sonra başkaca bir tasarruf tedbiri ilan edilmediği, ihalenin ihale onay aşamasında da idare tarafından tasarruf tedbiri yükümlülüğü altında bulunulduğu, bu bilinç ve iradeyle ihale onayının verildiği, ihalenin ilan edilip gerçekleştirildiği, dolayısıyla idarenin tasarruf tedbirleri yükümlülüğü altına alınmasının ihale tarihinden sonra gerçekleşen bir durum olmadığı, genelge doğrultusunda ihalenin iptalinin somut bir gerekçesinin bulunmadığı iddia edilmektedir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü, “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “ İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir ” hükmü, “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “ … İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir .” hükmü, “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “ İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir. İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır… ” hükmü, “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ …Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir… ” hükmü yer almaktadır. Anılan maddenin gerekçesinde ise “ Kanunun muhtelif maddeleriyle idareye verilen iptal yetkisinin itirazen şikayet incelemesine tabi tutulması idareyi ihale yapmaya zorlamak anlamına geleceğinden ve esasen iptal edilen ihaleden sonra aynı amaçla açılan ihalelerin de idari başvuruya konu edilmesi zaten mümkün olduğundan, idarenin ihalenin iptali işlemlerinin itirazen şikayete konu edilemeyeceği öngörülmekte, ancak idareye yapılan şikayet üzerine Kanunun 54 üncü maddesi uyarınca idare tarafından ihalenin iptaline karar verilmesi durumunda veya 56 ncı maddesi uyarınca Kurul tarafından verilen kararların uygulanmasından kaçınmak için ihalenin iptaline karar verilmesi durumunda ise bu kararlara karşı doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi öngörülmektedir. ” ifadelerine yer verilmiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Temel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…(10) İdareler, ertesi yıla geçen veya gelecek yıllara yaygın yüklenmelerini tabi oldukları mali mevzuat ile diğer mevzuat hükümlerini esas alarak gerçekleştirir. Birden fazla yılı kapsayan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için, işin süresine uygun olarak yıllar itibarıyla öngörülen ödeneğin bütçelerinde bulunmasını sağlamak üzere programlamanın yapılmış olması zorunludur. Yatırım projesi kapsamındaki işlerde ilk yıl için öngörülen ödenek, proje maliyetinin % 10’undan az olamaz ve başlangıçta daha sonraki yıllar için programlanmış olan ödenek dilimleri sonraki yıllarda azaltılamaz.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinde “ … (3) Şikayet veya itirazen şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararına karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. … ” hükmü yer almaktadır. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Ek bütçe” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Bütçede öngörülen ödeneklerin yetersiz kalması veya iş programında öngörülmeyen işlerin yapılmasının gerektiği hâllerde, süre şartları hariç olmak üzere ek bütçe yapılabilir. Ek bütçe taleplerinde kaynağın gösterilmesi zorunludur.” hükmü, 17 Mayıs 2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan tasarruf tedbirlerine ilişkin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde, “Kamu kaynaklarının maksadına uygun azami tasarruf prensiplerine riayet edilerek kullanılması her kamu kurum ve kuruluşu ile görevlisi için bir görev ve aynı zamanda bir mecburiyettir. Bu anlayışla; kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin olarak aşağıdaki tedbirlerin alınması gerekli görülmüştür. Bu tedbirlerin uygulanması hassasiyetle takip edilecek, denetlenecek, raporlanacak ve aykırı hareket edenler hakkında gerekli yaptırımlar uygulanacaktır… DİĞER HUSUSLAR … Bu Genelgenin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirler alınacak, her kademedeki yönetici tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacaktır. … Bu Genelgede belirtilen hükümler hilafına ortaya çıkabilecek zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi veya izin gerektiren durumlar için bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer idareler bakımından Cumhurbaşkanlığından, il özel idareleri bakımından İçişleri Bakanlığından, belediyeler bakımından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınacaktır. Ancak kamu idareleri Cumhurbaşkanlığından izin talebinde bulunmadan önce Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığından görüş alacaktır. Bakanlıkların merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatlan, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları bakımından istenecek izin talepleri münhasıran bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından hassasiyetle değerlendirildikten sonra gönderilecektir. İl özel idareleri ve belediyeler bakımından izin ilgili bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından verilecektir. Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir...” düzenlemelerine yer verilmiştir. Yapılan incelemede başvuruya konu ihalenin Pamukkale Üniversitesi tarafından açık ihale usulüyle elektronik ortamda gerçekleştirilen “ 24 aylık Kaset Karşılığı Dijital Pataloji Hizmet Alımı ” işi olduğu, söz konusu ihalede 5 adet ihale dokümanı edinildiği, 30.12.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 1 isteklinin teklif sunduğu, 10.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararında ihalenin Miray Bio Medikal Ürün. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, Yine idarece alınan 20.01.2025 tarihli kararda 2025 yılı bütçe ödeneğinin gelir-gider hesaplarının yeniden değerlendirilmesi sonucunda giderlerin ekonomik koşullar göz önünde bulundurulduğunda hastanenin elzem teşkil eden mal ve hizmet alımlarını karşılayamayacağının öngörülmesi ve Cumhurbaşkanlığı tarafından yayınlanan tasarruf tedbirleri genelgesi doğrultusunda hastaneye tahsis edilen bütçe imkanları göz önünde bulundurularak söz konusu ihalenin iptal edilmesine karar verildiği, Bu defa başvuru sahibi Miray Bio Medikal Ürün. Tic. Ltd. Şti. tarafından söz konusu iptal kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle Denizli İdare Mahkemesi’ne başvuruda bulunulduğu ve Denizli 2. İdare Mahkemesi’nin 14/03/2025 tarihli ve E:2025/233 K:2025/420 sayılı kararı ile “ Dava konusu işlemin iptaline …” karar verildiği, söz konusu Mahkeme kararı üzerine alınan 17.04.2025 tarihli idare kararı ile ihalenin iptaline ilişkin kararın iptal edilmesi ve ihale sürecine devam edilmesine karar verildiği, Öte yandan İdarenin Denizli 2. İdare Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararının temyizi üzerine verilen Danıştay Onüçüncü Dairesinin 07.05.2025 tarih ve E:2025/78 K:2025/1864 sayılı kararında, Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet yolunan gidilmeden dava açılmasının “İdari Merci Tecavüzü” sayıldığı, 4734 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesinde, ihale komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, ihalenin iptal edilmesi halinde bu durumun bütün isteklilere derhal bildirileceği, idarenin bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği ancak talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerinin talep eden isteklilere bildirileceği hüküm altına alınmış olup bu çerçevede ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisinin tanındığı ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılması ve bu hususların değerlendirilmesinde somut olaya ilişkin koşulların dikkate alınarak Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, ihalenin iptal edilmesine ilişkin işlemlerin gerçekleştirilmesinde takdir yetkisinin, gerekçe belirtilmek suretiyle kullanımı bu işlemin hukuka uygunluğu noktasında önem arz etmekte olup, anılan Kanun’da ihalenin iptal edilmesi durumunda isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılması gerektiğine işaret edilmiştir. İhaleye konu edilen ihtiyacın uygunluğu, yerindeliği veya gerekliliği noktasında yetki ve sorumluluğun ihaleyi yapan idarelerde olduğu, bu doğrultuda ihalelerin Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Genelgesi hükümlerine uygunluk yönünden değerlendirilerek ihalelere ilişkin işlem tesis etme yükümlülüğü ve sorumluluğunun idarelerde bulunduğu, Bunun yanı sıra yine idarelerin ihtiyaçlarını karşılama noktasında sahip olduğu ödenek çerçevesinde hareket etmesi ve yatırım önceliklerini belirlemesi gerektiği, ihale aşamasında yaklaşık maliyetin belirlenmesinde piyasa araştırmasının yapılmış ve fiyatların ona göre belirlenmiş olduğu kabulüyle ihalenin niteliği çerçevesinde hareket edeceği ve önceliklerini ortaya koyabileceği anlaşılmaktadır. İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyet tutarının altında sunulmuş olan 1 geçerli teklif (başvuru sahibi) olduğu ve söz konusu teklifin de ihale komisyonu tarafından ekonomik açıdan avantajlı teklif olarak değerlendirilerek ihalenin üzerinde bırakılmasına karar verildiği, ancak bu aşamada ihalenin harcama yetkilisi tarafından iptal edildiği, iptal gerekçesi olan 2025 yılı bütçe ödeneklerinin gelir-gider hesaplarının hastanenin teşkil eden mal ve hizmet alımlarını karşılamaya yeterli olamayacağı idarece ifade edilmekle birlikte bu hususların ihale onayı verilmesi öncesinde değerlendirilebilir nitelikte olduğu, ayrıca söz konusu gelir-gider hesaplarının henüz kesinleşmediği ve ilgili mevzuatı çerçevesinde, idarenin planlamalarında değişiklikler yapılabileceği ve gerekli olan durumda ek bütçe oluşturulabileceği, Ayrıca idare tarafından şikayete verilen cevapta iptal gerekçesi olarak Cumhurbaşkanlığı tarafından yayınlanan Tasarruf Tedbirleri Genelgesi doğrultusunda makine, teçhizat, mefruşat, mal ve hizmet alımlarının çoğunun döner sermaye bütçesinden karşılanması zorunluluğunun ortaya çıkması ifadesine yer verildiği, ancak bu hususlara yönelik makine, teçhizat, mefruşat mal ve hizmet alım miktarına ait somut bir belirleme yapılmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde idarenin bütçe ödeneklerinin yetersizliği gerekçesine dayanarak ihaleyi iptal etmesi kararının ihaleyi iptal etme konusundaki takdir yetkisi içerisinde bulunmadığı ve dolayısıyla idarece iptale ilişkin gerekçenin somut ve bilgi/belgeye dayalı bir biçimde ortaya konulmadığı ve dolayısıyla idarenin ihaleyi iptali kararının iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüş olup; yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddialarında haklı olduğu tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1)İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline, 2)Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.