Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021 -5-019 (Devralma) Karar Sayısı : 21-25/314 -145 Karar Tarihi : 04.05.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN B. RAPORTÖRLER: Ahmet Ogün KARAGÜLLE, Aykut KARAGÖZ, Ezgi EREN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Hapag -Lloyd Aktiengesellschaft Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR, Av. Dilara YEŞİLYAPRAK, Av
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021 -5-019 (Devralma) Karar Sayısı : 21-25/314 -145 Karar Tarihi : 04.05.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN B. RAPORTÖRLER: Ahmet Ogün KARAGÜLLE, Aykut KARAGÖZ, Ezgi EREN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Hapag -Lloyd Aktiengesellschaft Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR, Av. Dilara YEŞİLYAPRAK, Av. Kansu AYDOĞAN YEŞİLALTAY Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Nile Dutch Investments B.V. nin tek kontrolünün Hapag - Lloyd Aktiengesellschaft tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 22.03.2021 tarih ve 16208 sayı ile intikal eden ve en son 19.04.2021 tarih ve 17207 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 03.05.2021 tarih ve 2021 -5-019/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 04.05.2021 tarihli toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 22.03.2021 tarih ve 16208 sayı ile intikal eden ve Hapag -Lloyd Aktiengesellschaft (HL AG) tarafından yapılan başvuruda; Nile Dutch Investments B.V. nin (ND) hisselerinin tamamının ve tek kontrolünün HL AG tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabe tin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Devreden taraflar Zwaluw Trust B.V ve NPM Investments III B.V. ile devralan ta raf HL AG arasında ( ..) itibarıyla imzalanan S atış ve Satın Alma Sözleşmesine göre; HL AG, ND nin bütün hisselerini devralacak ve dolayısıyla ND nin t ek kontrolüne sahip olacaktır. Bu sebeple, bildirime konu işlem 2 010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. İşlem taraflarının ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aştığından, işlem izne tabidir. (6) HL AG nin ana faaliyet alanı uluslararası alanda düzenli konteyner hat taşımacılığı hizmetleridir. Yaklaşık ( ..) konteyner gemisinden oluşan bir filo ile Hapag -Lloyd markası altında kapıdan kapıya1 ve limandan limana konteyner ile taşınan yük 1 Bildirim formunda iç taşımacılık hizmetlerinin HL AG nin doğrudan kendisi tarafından sunulmadığı, HL AG nin bu hizmetleri müşterilerine üçüncü kişiler vasıtasıyla düzenli konteyner hat taşımacılığı hizmetleri ile birlikte bir paket olarak sunduğu beli rtilmektedir. 21-25/314 -145 2/6 hizmetleri sunmaktadır. Bunun dışında HL AG, hisselerinin % ( ..) sahip olduğu Container Terminal Altenwerder GmbH (CTA) aracılığıyla Hamburg -Altenwerder de konteyner terminal hizmetleri sunmaktadır. Şirket ayrıca Tanca/Fas ta terminal operatörü Tanger Alliance S.A. nın ( ..) sahiptir. HL AG Türkiye deki faaliyetlerini Hapag -Llyod Denizaşırı Nakliyat A.Ş. ve United Arab Shipping Agency Company Denizcilik Nakliyat A.Ş. aracılığıyla yürütmektedir. (7) Bildirim formunda , HL AG nin hisse ve oy haklarının % ( ..) una2 sahip olan CSAV Germany Container Holding GmbH, Hamburg (CSAV), Klaus Michael Kühne (KÜHNE), HGV Hamburger Gesellschaft für Vermögens - und Beteiligungsmanagement mbH (HGV) tarafından ortak olarak kontrol edildiği belirtilmektedir. HL AG nin kontrol sahib i hissedarlarından CSAV b ir holding şirketi olup tek ve ana yatırımı mevcut durumda HL AG dir. CSAV, Temmuz 2020 itibarıyla doğrudan faaliyet gösterdiği alanlar ı sonlandırmıştır. (8) Bildirim formuna göre HL AG nin diğer hissedarı KÜHNE, Kühne + Nagel adlı kür esel lojistik şirketini kontrol etmektedir. Söz konusu şirket 100 den fazla ülkede yaklaşık 1.400 lokasyonda hizmet vermektedir. Şirket, iç taşımacılık ve navlun sevkiyatı hizmetleri (deniz lojistiği, hava lojistiği, kara lojistiği ve demir yoluyla navlun) sunmakta, Avrupa, Orta Doğu, Orta Asya ve Afrika, Amerika bölgesinde ve Asya -Pasifik bölgesinde faaliyet göstermektedir. KÜHNE, iştirakleri aracılığıyla düzenli konteyner hat taşımacılığı ile dolaylı olarak bağlantılı olan sözleşmeli lojistik ve yedek par ça yönetim hizmetleri sunmaktadır3. KÜHNE nin mevcut durumda Türkiye deki iştirakleri; Kühne + Nagel Nakliyat Ltd. Şti. (KÜHNE TÜRKİYE), Zet Farma Lojistik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Nacora Sigorta Brokerliği A.Ş. dir. (9) HL AG yi ortak kontrol eden hissedarlardan HGV ise büyük bir oranı Hamburg kamu şirketleri ile diğer hissedarlardan oluşan Hür Hansa Şehri Hamburg a (Free and Hanseatic City of Hamburg) ait bir holding şirketidir. Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, hissedarların büyük çoğunluğu Hamburg, Almanya da yerel olarak faaliyet göstermekte olup taşımacılık sektörü ile ilişkili herhangi bir hizmet sunmamaktadır. Bunun yanında HGV, Hamburger Hafen and Logistik GmbH de (HHLA) çoğunluk hissesine sahiptir. HHLA i se çoğunlukla Almanya da olmak üzere düzenli konteyner hat taşımacılığı işi ile ilişkili çeşitli hizmetler sunmaktadır. HGV nin Türkiye de Metrans İstanbul Taşımacılık ve Lojistik Danışmanlık Eğitim Ticaret Ltd. Şti. (METRANS TÜRKİYE) unvanlı iç taşımacılı k sektöründe faaliyet gösteren bir iştiraki bulunmaktadır. (10) Devre konu taraf ND özellikle Batı Afrika çıkışlı ve varışlı konteyner taşımacılık hizmetlerinin sunulması alanında faaliyet göstermektedir. ND, Avrupa hizmetleri, Doğu Akdeniz hizmetleri, Güney Am erika hizmetleri, Güney Batı Afrika hizmetleri, Asya hizmetleri ve Batı Afrika Besleyici hizmetleri sunmaktadır. ND ayrıca Avrupa dan Batı Afrika ya konteyner ile taşınmayan yük taşımacılığı hizmeti de sunmaktadır. ND kuru ve soğutuculu yük taşıyan modern çok amaçlı gemiler kullanmakta olup bu yüklerin arasında parça yük, proje kargo, (arabalar/araçlar için) Ro Ro, kuru yük ve konteynerler yer almaktadır. ND, genellikle tarifesiz taşımacılık hizmetleri sunmamaktadır, ancak tarifesiz sefer yapan (çok amaçlı) yük gemilerinde kısmi yüklerin (çoğunlukla dökme yük) taşınması için sözleşme yapmaktadır. Ayrıca ND, düzenli konteyner hat taşımacılığına ek olarak, Kongo daki bir iştiraki aracılığıyla navlun sevkiyatı hizmetleri sunmaktadır ancak bu hizmetler sadece ye rel olarak 2 Hisselerin % ( ..) una CSAV, % ( ..) una KÜHNE, % ( ..) una HGV sahiptir. 3 Bildirim f ormunda KÜHNE nin ( ..) ifade edilmiştir. 21-25/314 -145 3/6 verilmektedir. ND kendi müşterilerine düzenli konteyner hat taşımacılığıyla beraber üçüncü kişiler aracılığıyla iç taşımacılık hizmetleri sunmaktadır. (11) Bu bilgiler ışığında, bildirime konu devralma işlemi sonrasında yatay etkilenen pazarın düze nli konteyner hat taşımacılığı hizmetleri pazarı olduğu anlaşılmaktadır. İşlem tarafları söz konusu pazarda küresel olarak; Kuzey Avrupa -Batı Afrika, Akdeniz -Batı Afrika4, Uzak Doğu -Batı Afrika, Güney Amerika Doğu Kıyısı -Batı Afrika, Uzak Doğu - Güney Afrik a, Güney Amerika Doğu Kıyısı -Güney Afrika hatlarında faaliyet göstermektedir. İşlem tarafları ayrıca, Güney Afrika -Batı Afrika, Batı Afrika Besleyici Ağı, Avrupa İçi, Asya İçi hatlarında kısa mesafe deniz taşımacılığı hizmeti sunmaktadır. (12) İşlem taraflarını n faaliyet gösterdiği düzenli konteyner taşımacılığı hatları göz önüne alındığında, Türkiye yi de içeren rotalardan Akdeniz -Batı Afrika hattı üzerinde yatay bir örtüşmenin söz konusu olduğu görülmektedir. Akdeniz -Batı Afrika hattı; Doğu Akdeniz/Karadeniz -Batı Afrika hattı ile Batı Akdeniz/Kuzey Afrika -Batı Afrika hattını kapsamaktadır. Bildirim formunda, yatay örtüşmenin yalnızca Doğu Akdeniz/Karadeniz -Batı Afrika hattı için söz konusu olduğu, Batı Akdeniz/Kuzey Afrika -Batı Afrika hattı bakımından herhangi bir örtüşmenin söz konusu olmadığı ifade edilmektedir5. Diğer yandan, kısa mesafe deniz taşımacılığı hizmetleri bakımından ise yatay örtüşme yalnızca Avrupa İçi hat için söz konusudur. İşlem taraflarının ve rakiplerinin bahsi geçen pazarlardaki paylarına a şağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 1 : İşlem Tarafları ve Rakiplerin in Doğu Akdeniz/Karadeniz -Batı Afrika da Pazar Payları (%) Yön Teşebbüs 2019 Pazar Payı 2020 (İlk 6 ay) Pazar Payı Kuzey Yönü Maersk ( ..) ( ..) MSC ( ..) ( ..) CMA -CGM ( ..) ( ..) HL AG + ND ( ..) ( ..) Cosco ( ..) ( ..) Güney Yönü Maersk ( ..) ( ..) CMA -CGM ( ..) ( ..) HL AG + ND ( ..) ( ..) MSC ( ..) ( ..) Cosco ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Ek Bilgi Yazısı (13) Doğu Akdeniz/Karadeniz -Batı Afrika hattının 2019 yılında güney yönü için toplam iş hacmi6 242.754 TEU7, kuzey yönü için 40.015 TEU olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu hat üzerinde gerçekleştirilen faaliyetler içinde, HL AG 2019 yılında güney yönünde ( ..) TEU, kuzey yönünde ( ..) TEU hacme; ND ise güney yönünde ( ..) TEU, kuzey yönünde ( ..) TEU hacme sahiptir. Söz konusu iş hacimleri göz önüne alındığında, 2019 yılında güney yönünde HL AG nin % ( ..) , ND nin % ( ..) , kuzey yönünde HL AG nin % ( ..) , ND nin % ( ..) pazar payına sahip o lduğu anlaşılmaktadır. Pazar payı toplamlarının verildiği Tablo -1 den de görüleceği üzere devralma işlemi sonrasında işlem tarafları pazardaki en büyük oyuncu konumuna gelmeyecek, Maersk ve CMA - CGM gibi görece daha yüksek pazar payına sahip rakipler konuml arını korumaya devam edecektir. 2020 yılının ilk yarısı için de benzer bir durumun söz konusu olduğu 4 Doğu Akdeniz/Karadeniz -Batı Afrika ve Batı Akdeniz/Kuzey Afrika -Batı Afrika yı içermektedir . 5 Bildirim formunda , işlem taraflarının faaliyetlerinin yatay olarak örtüştüğü Doğu Akdeniz/Karadeniz - Batı Afrika hattının Türkiye ile ilişkili tek ticari hat olduğu , bu bakımdan yalnızca bu hattın değerl endirilmesi gerektiği ifade edil mektedir. 6 Konteyner Ticaret İstatistikleri (CTS) verileri kullanılmıştır. 7 20 feete eş değer birim (t wenty -foot equivalent unit). 21-25/314 -145 4/6 yukarıdaki tablodan anlaşılmaktadır. (14) İşlem tarafları, Avrupa içi kısa mesafe deniz taşımacılığı pazarında da pazarın görece küçük bir bölümünü karşılamaktadır. 2019 yılında toplam hacmi 3. 606.694 TEU olan Avrupa içi nde işlem taraflarından HL AG ( ..) TEU, ND ise ( ..) TEU hacme sahip olup toplam pazarın yaklaşık % ( ..) sini karşılamaktadırlar. (15) Bu noktada, düzenli konteyner hat taşımacılığı pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin zaman zaman operasyonel avantaj ve maliyet tasarrufu sağlamak adına oluşturdukları konsorsiyumlara değinmek yerinde olacaktır. Ancak öncelik le belirtmek gerekir ki, işlem taraflarının faaliyetlerinin yatay olarak örtüştüğü Doğu Akdeniz/Karadeniz -Batı Afrika hattında bir konsorsiyum bulunmamaktadır. İşlem tarafları bunun nedeninin büyük ölçüde kuzey ve güney yönlerinde taşınan yükler arasındaki orantısızlık8 olduğunu belirtmektedir . Öte yandan, teşebbüsler arasında oluşturulan ittifak ve konsorsiyumlar dönem dönem istikrarsız hale gelebilmektedir. Bu nedenle, pazardaki rekabetin konsorsiyumlar seviyesinde değil, daha çok teşebbüsler arasında old uğu değerlendirilmektedir9. Dolayısıyla, mevcut dosya kapsamında, Doğu Akdeniz/Karadeniz -Batı Afrika hattında bir konsorsiyum bulunmadığı da dikkate alınarak, işlem taraflarının katıldıkları konsorsiyumun payı yerine işlem tarafı teşebbüslerin ayrı ayrı pa zar paylarını dikkate almanın yerinde olacağı değerlendirilmiştir. (16) Son olarak, düzenli hat taşımacılığı pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin küresel konumları incelendiğinde ise, aşağıda yer alan tablodan görüleceği üzere, HL AG nin küresel olarak ( ..). sırada, ND nin ise ( ..) . sırada yer aldığı ve devralma işlemi sonrasında işlem taraflarının toplam kapasitelerinde önemli ölçüde bir artış meydana gelmeyeceği anlaşılmaktadır. Diğer yandan, ND nin görece küçük ölçekli bir teşebbüs olması sebebiyle, devralma işlemi sonrasında oluşabilecek koordinasyon doğurucu etkilerin de sınırlı bir düzeyde kalacağı değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, başvuru konusu işlemin incelemeye konu düz enli konteyner hat taşımacılığı hizmetleri bakımından rekabetçi endişelere yol açmayacağı değerlendirilmektedir. Tablo 2 : Düzenli Konteyner Hat Taşımacılığında Teşebbüslerin Küresel Konumları (2019) Sıra Teşebbüs TEU Gemi Sayısı 1 Maersk ( ..) ( ..) 2 MSC ( ..) ( ..) 3 Cosco ( ..) ( ..) 4 CMA -CGM ( ..) ( ..) 5 HL AG ( ..) ( ..) 6 One Network Ocean ( ..) ( ..) 39 ND ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri (17) Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, devralma işleminden dikey etkilenen pazarlar iç taşımacılık ve navlun sevkiyatı pazarlarıdır. İç taşımacılık pazarında dikey örtüşme HL AG nin hissedarlarının iştiraklerinden KÜHNE TÜRKİYE ve METRANS TÜRKİYE ile ND arasında söz konusudur. İç taşımacılık sektöründe faaliyet gö steren teşebbüslerin pazar paylarına ilişkin bilgi aşağıdaki tabloda sunulmaktadır: 8 Güneye giden haci m kuzeye giden hacmin yaklaşık altı katıdır. 9 Konsorsiyumların rekabet üzerindeki etkileri 04.05.2017 tarihl i ve 1 7-15/210 -89 sayılı Kurul kararında ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir . 21-25/314 -145 5/6 Tablo 3 : İç Taşımacılık Sektöründe Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin Pazar Payları (%) Teşebbüs Tahmini Pazar Payı Ekol ( ..) Ceva ( ..) Netlog ( ..) Mars ( ..) Borusan ( ..) DHL ( ..) Schenker ( ..) Barsan ( ..) Gefco ( ..) DSV ( ..) KÜHNE TÜRKİYE ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Ek Bilgi Yazısı (18) Tabloda yer alan verilerden Türkiye de iç taşımacılık sektörünün çok oyunculu bir yapıda olduğu ve pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin her birinin % ( ..) ten daha az pazar payına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bunun yanında, KÜHNE TÜRKİYE nin iç taşımacılık pazarında sahip olduğu pazar payı % ( ..) den azdır. METRANS TÜRKİYE nin ise, 2020 yılında iç taşımacıl ık pazarında elde ettiği ciro10 göz önüne alındığında, pazar payının ihmal edilebilir seviyede olduğu değerlendirilmektedir. (19) Dikey etkilenen hava ve deniz navlun sevkiyatı pazarlarına ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır: Tablo 4: Hava Navlun Sevkiyatı Hizmetlerinde Pazar Payları (2020) (%) Sıra Teşebbüs Pazar Payı 1 DSV ( ..) 2 Yeditepe Cargo ( ..) 3 ASAV Lojistik ( ..) 4 DHL ( ..) 5 Atılım Uluslararası Nakliyat ( ..) 6 Yeniay Lojistik ( ..) 7 Ceva ( ..) 8 Genel Transport ( ..) 9 Albatrans ( ..) 10 KÜHNE TÜRKİYE ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Ek Bilgi Yazısı Tablo 5: Deniz Navlun Sevkiyatı Hizmetlerinde Pazar Payı Deniz Navlun Sevkiyatı Pazarı (2019)11 Toplam Pazar (TEU) KÜHNE TÜRKİYE (TEU) KÜHNE TÜRKİYE nin Payı (%) 4.900.000 ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Ek Bilgi Yazısı (20) Tablodan görüldüğü üzere KÜHNE TÜRKİYE nin hava navlun sevkiyatı hizmetlerinde önemli sayıda ve güçte rakibi bulunmakta ve % ( ..) pazar payı ile onuncu sırada yer almaktadır. Deniz navlun sevkiyatında ise 2019 yılı itibarıyla yaklaşık % ( ..) pazar payına sahiptir ve bu pazarda da önemli sayıda ve güçte rakibi bulunmaktadır. KÜHNE TÜRKİYE nin hava ve deniz navlun sevkiyatı h izmetlerin de pazar payının sınırlı olmasının yanı sıra, ND nin sahip olduğu pazar payı da dikkate alındığında, işlem sonrası meydana gelecek dikey örtüşmenin sakınca doğurmayacağı değerlendirilmektedir. 10 METRANS TÜRKİYE, 2020 yılında yaklaşık ( ..) TL ciro elde etmiştir. 11 2020 yılında da pazar payının aynı seviyede olduğu tahmin edilmektedir. 21-25/314 -145 6/6 (21) Sonuç olarak bildirime konu işlem ile herhangi bir pazarda etki n rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, b ildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinde n itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.