Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006-4-245 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 07-31/325-120 Karar Tarihi : 11.4.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Pr of. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Sinan BOZKUŞ C. ŞİKAYET EDEN : İhbar D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA 20 YAPILANLAR : - Advis Akademik Danışmanl ık ve Uluslararası Ticaret A.Ş. Ay
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006-4-245 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 07-31/325-120 Karar Tarihi : 11.4.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Pr of. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Serpil YANIK, Sinan BOZKUŞ C. ŞİKAYET EDEN : İhbar D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA 20 YAPILANLAR : - Advis Akademik Danışmanl ık ve Uluslararası Ticaret A.Ş. Aytar Cd. Aytar Apt. No:20/11 34340 1. Levent/İstanbul - Globeks ELT Fuarcılık ve Eğitim Dan. Ltd. Şti. Tunalı Hilmi Caddesi No:112/9 Kat:3 Kavaklıdere/Ankara - Birleşik Burçlar Eği tim Dan. Tur. İnş. Ltd. Şti. Cumhuriyet Cd. Babil Sk. No:2/2 34373 Harbiye/İstanbul - İdeal Yurtdışı Eğitim Dan ışmanlığı ve Tic aret Ltd. Şti. Mete Cd. Ayyıldız Apt. No:18/9 34437 Taksim/İstanbul - Global Vizyon Eğitim Turizm Yayıncılık Reklam ve 30 Danışmanlık Ltd. Şti. Meşrutiyet Cd. Aslı Han No:18/4 Beyoğlu/İstanbul - Network Eğitim ve Bilişim Dan ışmanlık Turizm Ticaret Ltd. Şti. Cumhuriyet Cd. İstiklal Apt. No:15 K:1 Taksim/İstanb ul - Ozman Yurtdışı Eğitim Danışmanlığı Barbaros Blv. Eski Yıldız Cd. Dalbudak Sk. No:2 Sönmez Apt. K:3 34349 Beşiktaş/İstanbul - Alternatif Yurt Dışı Eğitim Danışmanlığı Ltd. Şti. Sıraselviler Cd. Taner Palas Apt . No:25/7 40 Taksim/İstanbul - Fez Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. Akbıyık Cd. No:15 Sultanahmet/İstanbul 07-31/325 -120 2 - Yero Yurtdışı Eğitim Danışmanlığı Fatih Sultan Mehmet Bulvarı Leylak Sk. Ümit 2 Apt. Kat:4 D:11 Nilüf er/Bursa cd. Tan Han no:339 K - Edu Rehber Yurt Dışı Eğitim Rehberi Dolmabahçe Cd. Deniz Yıldızı İş Merkezi No:1 K:4 Beşiktaş - İSTANBUL - Academiks Eğitim Danışmanlık Ltd. Şti. 50 Çınar Sk. Emlak Apt. No:1/38 K:10 4. Levent/ İstanbul E.DOSYA KONUSU: İstanbul da faaliyet gösteren yurtdışı eğitim danışmanlığı firmalarının Work and Travel (WAT) hizmetlerinde fiyat birliği yaparak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası. F. İDDİA LARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde, özetle, W AT pazarında faaliyet gösteren şikayete konu firmaların aralarında anlaşarak fiyat tespit ettikleri ve Advis Akademik Danışmanlık ve Uluslararası Ticaret A.Ş. firmasının bir 60 çalışanının da bu yönde bir açıklama y aptığı iddia edilerek rekabetin engellendiği öne sürülmektedir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.11.2006 tarih, 7919 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 22.12.2006 tarih, 2006 -4-245/İİ-06-SY sayılı İlk İnceleme Raporu, 11.1.2007 tarih, 07 -01 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Kanun un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 07-01/3-M sayı ile karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 28.3.2007 tarih 2006 -4-245/ÖA -07-SY sayılı 70 Önaraştırma Raporu 30.3.2007 tarih, REK.0.08.00.00 -110/108 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-31 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖ R GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; - Mevcut belgeler rekabeti sınırlayıcı bir anlasmanın ispatı bakımından yeterli olmamakla beraber, açıklanmış olan fiyatlarla birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasındaki temasların ve rekabete duyarlı bilgi değişiminin piyasa da rekabeti sınırlayıcı bir uyumlu eylemin göstergesi olabileceği; - Bu nedenle 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca söz konusu teşebbüsler hakkında soruşturma açılması mümkün olmakla beraber, sezon başlamadan 80 önce düzenlenen toplantıda genel bir fikir birliğinin oluşamaması, pazarın özellikleri, uygulamada öğrencilere çeşitli koşullarda (grup, seminerlere katılım, çekilişler, ikinci defa katılım gibi) açıklanan fiyatlardan önemli indirimler yapılması, pazarın ölçeği ve teşebbüslerin ekonomik olarak küç üklüğü göz önüne alınarak ve ayrıca usul ekonomisi ve rekabetin etkin bir şekilde sağlanması amacıyla, şu aşamada konu hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı, 07-31/325 -120 3- Söz konusu şirketlere 4054 sayılı Kanun un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, fiyatlar a yönelik bilgileri birbirleriyle paylaşmamaları ve piyasanın isleyisini etkileyecek nitelikteki her türlü toplantı ve görüsmelere son vermeleri hususunda bir yazı gönderilmesi gerektiği 90 görüşlerine yer verilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlg ili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı WAT, üniversite öğrencilerinin Amerika Birleşik Devletleri nde yaz döneminde 4 ay boyunca çalışmak ve gezmek için kullandıkları bir programdır. Bireysel olarak ABD hükümetinden veya konsolosluklardan form temini mümkün olmadığından 100 programa katılmak isteyen bir öğrenci bu hizmeti sağlayan bir yurtdışı eğitim danışmanlık şirketine başvurarak gerekli işlemleri yaptırmak zorundadır. Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda ilgili ürün pazarının Work and Travel programı ile yurtdışına öğrenci gönderme hizmetleri olarak tespit edilmiştir. I.1.1. İlgili Coğrafi Pazar WAT programını sunan eğitim danışmanlığı firmaları Türkiye nin çeşitli illerinde şubeler açarak faaliyet gösterebilmektedirler. Bu programa katılmak isteyen öğrenciler öncelikle kendi ikamet ettikleri yerde bulunan firmaları tercih etseler de diğer illerde bulunan firmalara da gidebilmektedirler. Ayrıca internet aracılığı ile 110 istenilen ildeki firmaya kayıt yaptır ılabilmektedir. Bulunduğu ilde WAT hizmeti suna n firma olmadığı takdirde öğrenciler, İstanbul veya Ankara gibi büyük illerdeki firmalara başvuru yapmaktadırlar. Yukarıda yer verilen bilgi ve değerlendirmeler doğrultusunda ilgili coğraf pazar Türkiye Cumhuriyeti Sınırları olarak belirlenmiştir. I.2. Yapılan Tespitler ve Deliller I.2.1.Yapılan Görüşmeler Dosya mevcudu bilgilere göre, raportörlerin taraflar ve ilgililerle yaptıkları 120 görüşmelerde aşağıdaki bilgilere ulaşılmıştır: I.2.1.1. ( .) A.Ş. ( ) de Yapılan Görüşme ( ..) yetkilisin in konuya ilişkin görüşleri aşağıdaki gibidir: - Türkiye den WAT programına 2005 yılında 3225 öğrenci, 2006 yılında ise yaklaşık 5.500 civarında öğrenci katılmıştır. Türkiye de yaklaşık 70 firma bu hizmeti vermektedir. Firmamız geçen yıl WAT programı için ABD ye ( .) öğrenci göndermiştir. Söz konusu programa katılmak isteyenlere iş bulma, vize danışmanlığı ve ABD de bulunduğu süre boyunca yardım hizmetleri sunmaktayız. 07-31/325 -120 4- WAT programı ile ilgili olarak ABD de bulunan sponsor kuruluşlarla bağlantılı 130 olmak ger ekmektedir. Çünkü WAT programı için DS -2019 formu alınması gerekli olup bu form sponsor kuruluşlar tarafından sağlanmaktadır. Sponsor kuruluş form dışında sigorta ve iş bulma hizmetleri de sunmaktadır. Ancak tüm başvuranlar için iş bulma imkanı olmadığı iç in bazı öğrencilere biz kendi imkanlarımızla da iş buluyoruz. Sponsor kuruluşa her kayıt için ( .) ABD Doları ödeme yapıyoruz. Bu ücrete iş bulma ücreti dahil değildir. İş bulma ücreti de dahil edildiğinde fiyat ( .- .) ABD Dolar ı arasında dır. Şu an Türki ye de ( ...) adlı sponsor kuruluşla çalışan Advis, ILT, United Towers, Gençtur ve Akademix olmak üzere 6 adet firma vardır. Diğer şirketler ( ) , ( .) ve ( .) gibi sponsor firmalarla çalışmaktadırlar. 140 - WAT program ücretlerine sponsor kuruluşun herhangi bir müdahalesi olmamaktadır. Biz kendi maliyet ve hizmetlerimizi göz önünde bulundurarak bir ücret belirliyoruz. Bu hizmeti ilk vermeye başladığımızda yaklaşık 980 ABD Doları olan ücretler , şu an 1.100 -1.200 ABD Doları dır. Öğrenciden tahsil etti ğimiz ücretin ( ) ABD Doları nı sponsor şirkete gönderiyoruz. Ancak önümüzdeki yıllarda farklı hizmetler vermeye başladığımızda ücretler de buna bağlı olarak değişebilir. Açıklanan fiyatların birbirine yakın olması piyasadaki fiyatların şeffaf olmasından k aynaklanmakta olup WAT programı sunan eğitim danışmanlık firmaları arasında bu konuda herhangi bir anlaşma yoktur. Ayrıca firmaların bir kısmı öğrenci ile görüşüp açıkladıkları fiyattan indirim de yapabilmektedir. 150 I.2.1.2. ( ) Ltd. Şti. ( ) nde Yapılan Görüşme Raportörlerin ( ) yetkilisi ile yaptıkları görüş mede aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir : - ( ) adlı sponsorla anlaş mamız bulunmaktadır. Sponsor kuruluş iş bulma, kalacak yer temini ve sigorta ücreti için bizden ( .- .) ABD Dol arı arasında ücret tahsil etmektedir. WAT hizmeti ücretlerini belirlerken sponsor firmanın herhangi bir müdahalesi olmamakla beraber tavsiye fiyat olabilmektedir. Ayrıca çok yüksek veya düşük fiyat uyguladığımızda uyarı yapılmaktadır. - 2007 yılı için WAT ücretlerini 1.200 ABD Doları olarak belirledik ve bu miktar 160 Türkiye de uygulanan en yüksek tutardır. Çünkü verdiğimiz hizmetlerin maliyeti yüksek olduğundan bu tutar bizim açımızdan makul bir ücrettir. Bu işe ilk başladığımızda ücretler 1.100 Dolar civarın da idi. Ancak sektörde var olan rekabet dolayısıyla ücretler birkaç yıldır artmamaktadır. Aksine her sene çok sayıda firma sektöre girdiğinden dolayı ücretler düşme eğilimi göstermiştir. - Geçen sene sektörde faaliyet gösteren yaklaşık 20 firma ile bir to plantı yaptık ve hizmet kalitesinin düşmemesi için görüş alışverişinde bulunduk. Bu noktada çok düşük ücretle kayıt yapılmaması ve hatta 1 .100 ABD Doları nın altına inilmemesi konusun da fikirler beyan edilmesine rağ men görüş birliğine varılamadı. Ancak bu kararlar uygulamaya geçmedi ve hala 900 ABD Dolar ı civarında ücret tahsil 170 ederek öğrenci kaydı yapan firmalar mevcuttur. - Sektörde faaliyet gösteren 200 civarında firma olduğunu tahmin ediyoruz , ancak resmi kayıt tutulmadığı için kesin rakam vermek mümkün değildir. Bu ortamda 07-31/325 -120 5fiyatları yüksek tutmak mümkün olmadığı için yıllardır aynı fiyatlarla hizmet vermekteyiz. I.2.1. 3. ( ) Ltd. Şti. ( .) nde Yapılan Görüşme Raportörlerin şirket yetkilisi ile yaptıkları görüşmede aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir : - 2006 yılında yaklaşık ( .) öğrenciyi bu program ile ABD ye gönderdik. 180 Toplamda yaklaşık 6.000 öğrenci Türkiye den ABD ye gitmiş olu p bu sayının 2007 yılında 8.000 e ulaşacağı tahmin edilmektedir. Gönderdiğimiz öğrencilere vize danışmanlığı, iş bulma, kalacak yer ayarlama ve ABD de bulunduğu süre boyunca yardım hizmetleri sunmaktayız. Ayrıca öğrencilere ABD ye gitmeden önce oryantasyon eğitimi de sunuyoruz. - ABD de kurulu bulunan ( .) adlı sponsor kuruluşla çalışmaktayız. Program ücretlerini b elirlerken sponsor kuruluş olan ( .) dan herhangi bir müdahale olmamaktadır. Ücretlerimizi kendi maliyet yapımızı göz önünde bulundurarak kendimiz belirliyoruz. Sponsor kuruluş iş bulma, sigorta ve kalacak yer ayarlama hizmetleri karşılığında her öğrenci i çin bizden yaklaşık ( .) ABD Doları 190 almaktadır. Bu ücret DS -2019 formu öğrenciye gönderilmeden firmaya ödenmek zorundadır. Aksi takdirde form gönderilmemektedir. - WAT programı ile ilgili ücretlerimiz 2007 yılı için 1.100 ABD Doları dır. Sektörde çok fazla firma faaliyet gösterdiğinden ücretlerimiz 3 yıldır bu seviyelerde kalmıştır. Esasen verilen hizmet karşılığı daha fazla ücret almamız gerektiği halde sektörde yer alan çok fazla firmanın sebep olduğu rekabet nedeniyle fiyatlarımızı arttıramıyoruz. Sponso r firmanın ücretini peşin ödediğimiz için öğrencilere taksit imkânı sunamıyoruz. Ancak grup halinde gelen öğrencilere indirimler yapmaktayız. - Uluslar arası Eğitim Danışmanları Derneği (UED), yurtdışı eğitim danışmanlığı 200 hizmeti veren şirketlerin oluşturdu ğu bir yapıdır. WAT hizmeti veren tüm firmalar UED ye üye değildir. Bu hizmeti veren yaklaşık 5 danışmanlık firması Derneğe üyedir. Dernek üyeleri arasında haksız rekabet yapmak yasak olduğundan dolayı çok fiyat kıran veya ekstra promosyon yapan örneğin 20 öğrenciyi bedava göndereceğini söyleyen veya başka bir şekilde sektöre zarar veren dernek üyelerine çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür. Bu kapsamda para cezası verilebildiği gibi yurtdışındaki okullara yazı gönderilerek bu firmalarla iş yapmamaları istenme ktedir. Derneğimiz bunun dışında çeşitli komiteler kurarak faaliyet göstermektedir. Aslında dernek firmaların çok düşük fiyat uygulayarak hizmet kalitesini düşürmemesi açısından haksız rekabeti önlemeye çalışmaktadır. 210 - ( ..) ve WAT programı sunan Academics, Yakın Batı, United Towers ve West Education olmak üzere 4 firma ile ( ) zaman zaman bir araya gelmekteyiz. Fiyatların daha da düşmemesi için görüş alışverişinde bulunuyoruz. Nispeten küçük firmalar bizim fiyatlarımızı takip ettikleri için onların fiyatları da aynı seviyelerde olmaktadır. Sonuçta fiyatlar serbest piyasa ortamında belirleniyor. Çok fazla firma bu alanda faaliyet gösterdiğinden 750 -800 ABD Doları na WAT hizmet i veren şirketler 07-31/325 -120 6bulunmaktadır. Bu fiyatlata yeterli hizmet verile meyeceğinden firmamız ( ) Dolar dan daha düşük ücretle öğrenci kaydı yapmamaktadır. Yurtdışı eğitim danışmanlığı şirketlerinin maliyet yapıları birbirine benzerdir. Ancak bazı 220 hizmetleri her şirket sunamadığı için maliyetler birbirinin aynı değildir. Veri len hizmetin çeşitliliği ve ciddiyetine göre maliyetler artmaktadır. I.2.1.4. ( .) Ltd. Şti. ( .. ) nde Yapılan Görüşme ( ) yetkilisi konuya ilişkin olarak aşağıdaki bilgileri vermiştir: - ( ) adlı sponsor aracılığı yla ilk defa 2007 yıl ında öğrenci gönderiyoruz. Sponsor kuruluş iş bulma, kalacak yer temini ve sigorta ücreti için bizden ( .) ABD Doları ücret tahsil edecektir. WAT hizmeti ücretlerini belirlerken sponsor firmanın herhangi bir müdahalesi olmamaktadır. - 2007 yılı için WAT üc retlerini 975 ABD Doları olarak belirledik. 15 Mart tan 230 sonra bu fiyatlara ( .) ABD Dolar ı ekleyerek kayıt yapmayı düşünüyoruz. Firmamız sektörde yeni faaliyet göstermeye başladığından dolayı ücretlerimizi diğer firmalara göre nispeten daha düşük belirledi k. Standart sözleşmelerde ücret olarak ( ...) ABD Dolar ı belirlenmekle beraber anlaşma dâhilinde ücretler değişmektedir. Sektörde yer edinmek için çeşitli indirimler yapmaktayız. I.2.1. 5. ( ) Danışmanlığı ( . ) nda Yapılan Görüşme Firma yetkilis inin konuya ilişkin görüşleri aşağıdaki şekildedir: - Sektörde faaliyet göstermeye başlayan ilk iki firmadan birisi bizim firmamızdır. Firmamız WAT programı ile geçen sene ABD ye ( .- .) civarında öğrenci 240 göndermiştir. Konsolosluktan elde ettiğimiz bilgile r dâhilinde 2006 yılında toplamda gönderdiğimiz öğrencilere vize danışmanlığı, iş bulma noktasında danışmanlık hizmeti sunma, kalacak yer ayarlama, ABD de bulunduğu süre boyunca yardım hizmetleri ve öğrenci Türkiye ye döndükten sonra ver gi iadelerinin alın masında yardım ve Turkiye de oryantasyon eğitimi sunuyoruz. - Şirketimiz, 8 farklı sponsor kuruluşla çalışmaktadır . Sponsor kuruluşlar, DS - 2019 formu, kalacak yer temini ve sigorta ücreti olarak bizden ( - ) ABD Doları arasında ücret tahsil etmektedir ler. Sponsor şirketlerin sunduğu hizmetler ve sigorta kapsamı değiştikçe ücretler de değişmektedir. WAT hizmeti ücretlerini belirlerken sponsor firmalar ücretlerin ne kadar olduğunu her sene firmamıza 250 sormakta ve çok yüksek fiyatla öğrenci kaydı yapılmasına ka rşı çıkmaktadır. Ancak ücretlerin tam olarak ne kadar olacağına dair herhangi bir müdahalede bulun ulmamaktadır. - 1999 -2001 arasında yaklaşık 1 .475 ABD Dolar ı fiyat uyguluyorduk, ancak maliyetlerdeki düşüşler, örneğin iş bulma konusundaki aracılık maliyet lerinin düşmesi ve artan rekabet ortamı nedeniyle fiyatlarımızı aşağıya çekmek zorunda kaldık. 2007 yılı için 1.200 ve 1.300 ABD Doları olmak üzere iki farklı tarifemiz vardır. ABD ye giden öğrencilerden 1.200, Alaska ya giden öğrencilerden 1.300 ABD Dolar ı tahsil etmekteyiz. Öğrenci işini kendisi bulursa 750 -850 ABD Dolar ı fiyat uyguluyoruz. Bu hizmetin içinde sponsor firma ücreti ve bizim sunduğumuz 260 07-31/325 -120 7danışmanlık ücretleri vardır. Grup indirimi yapmamakla beraber 2. defa giden lere veya onların bize yönlendi rdikleri öğrencilere ( .) ABD Dolar ı na kadar düşebilen özel fiyatlar uygulayabiliyoruz. Diğer firmalarla çok sık bir araya gelmiyoruz. Sadece konsolosluğa gitmeden önce ortak taleplerle sorunlarımızı iletmek için görüş alışverişinde bulunduk. Pazar oldukç a rekabetçi olup firmalar arasında fiyat birliği sağlamak çok zordur. I.2.1.6. ( ) Ltd. Şti. ( . ) nde Yapılan Görüşme Raportörlerin şirket yetkilisi ile yaptıkları görüşmede aşağıdaki bilgiler edinilmiştir: 270 - Firmamız WAT programı ile geçen sene ABD ye ( .) civarında öğrenci göndermiştir. Gönderdiğimiz öğrencilere vize danışmanlığı, iş bulma noktasinda öğrenciyi yurtdışındaki kurumlarla irtibatlandırarak danışmanlık hizmeti sunma, kalacak yer ayarlama yardımı, ucuz uçak biletinde y ardimci olma, ABD de bulunduğu süre boyunca yardım hizmetleri ve öğrenci Türkiye ye döndükten sonra vergi iadelerinin alınmasında yardim ve Turkiye de oryantasyon eğitimi sunuyoruz. - Şirketimiz, kuruluş yılından beri ( .) adlı sponsor kuruluşla çalışmakt adır. Sponsor kuruluş, kalacak yer temini ve sigorta ücreti için bizden ( .- ) ABD Doları civarında ücret tahsil etmektedir. ( .), Roadshow da iş yerleştirmesi 280 yaptığı zaman kişi başı ( .) ABD Doları almaktadır. WAT hizmeti ücretlerini belirlerken sponsor firma ücretlerin ne kadar olduğunu her sene firmamıza sormakta ve cok yüksek fiyatla öğrenci kaydı yapılmasına karşı çıkmaktadır. Ancak ücretlerin tam olarak ne kadar olacağına dair herhangi bir müdahalede bulunmamaktadır. - Türkiye de bu alanda çalışan fi rmalar olarak zaman zaman bir araya geliyoruz ve görüş alışverişinde bulunuyoruz. Örneğin geçen sene aldığımız bir kararla konsolosluktan vize reddi alan öğrencilere ödediği ücretleri iade etmeye başladık. Ancak fiyatların ne düzeyde olması gerektiği husus unda herhangi bir fikir birliğimiz olmamıştır. Çünkü sektörde 75 civarında firma faaliyet gösterdiğinden 290 böyle bir şey yapılabilmesi mümkün değildir. - Biz işe başladığımızda ücretler yaklaşık 925-975 ABD Doları idi . Ancak son yıllarda verilen hizmetlerin niteliği ve maliyetler arttıkça ücretler de buna bağlı olarak artmıştır. 2007 yılı için fiyatlarımız 1.200 ABD Doları dır. Ancak 30 Ocak tarihinden önce , kayıt yaptıranlara ( .) Dolarlık bir indirim yapmaktaydık. - Sektörde fiyatlar şeffaf olduğundan her kes birbirinin fiyatından haberdar olmaktadır. Firmaların internet sayfaları bunu kolaylaştırmaktadır. Nispeten küçük firmalar büyük firmaların fiyatlarını takip edip daha düşük fiyatlarla öğrenci kaydı yapmaktadır. 900 -950 ABD Dolar ı na öğrenci kaydı yapı ldığı duyumlarını alıyoruz. Sunulan hizmetler birbirinden çok farklı olmadığından fiyatlarda aşırı bir 300 farklılaşma olması mümkün değildir. 07-31/325 -120 8I.2.1.7. Uluslararası Eğitim Danışmanları Derneği Yetkilisi ile Yapılan Görüşme UED yetkilisinin konuya ilişkin g örüşlerine aşağıda yer verilmiştir: - UED i sektördeki eğitim danışmanlığı şirketlerini bir araya getirerek sorunlarımızı beraber dile getirme ve çözüm bulma amacıyla kurduk. Dernek üyelerimiz arasında 6 -7 civarında WAT hizmeti sunan şirket bulunmaktadır. - UED nin fiyatların oluşumu noktasında herhangi bir tavsiyesi veya müdahalesi 310 olmamaktadır. Üyelerimiz de Dernekte bu tür konuları pek konuşmamaktadırlar. Zaten fiyatlar internet gibi ortamlarda yer aldığı için şeffaftır ve isteyen buralardan hangi kursun ne fiyat uyguladığını öğrenme imkanına sahiptir. I.2.1.8. ( ..) Ltd. Şti. ( . ) nde Yapılan Görüşme Şirket yetkilisinin konuya ilişkin görüşleri aşağıdaki gibidir: - Gençtur, WAT hizmetini sunmaya başladığından beri ( ..) adlı sponsor kurulu şla çalışmaktadır. Sponsor kuruluş iş bulma, sigorta ve ABD de bulunduğu sürece öğrenciye yardımcı olma gibi hizmetler karşılığı öğrenci başına ( ..) ABD Doları tahsil etmektedir. Öğrenci işi kendi bulduğu takdirde bu ücret ( ..) ABD 320 Dolar ı dır. Bizim öğre ncilere verdiğimiz fiyat ise ( ..) aracılığı ile iş bulmamız durumunda ( ..) ABD Doları, öğrencilerin işi kendilerinin bulması halinde ( ..) ABD Doları dır. Ücretlerimiz sektörde yer alan diğer firmalara göre düşüktür. ( .TİCARİ SIR ..) 2006 yılın da yaklaşık ( .) öğrenci gönderdik. Bunların yaklaşık ( .) ı işini kendisi ayarlayan öğrencidir. 2007 yılı için ( ...) tarafından bize verilen kontenjan ( .) dir. Ancak öğrenci işi kendi bulup bizim aracılığımızla gitmek isterse kontenjan artabilmektedir. WAT programının ilk başladığı yıllarda ( ...) program ücretlerini kendisi belirliyordu ancak son birkaç yıldır fiyatlara herhangi bir müdahalesi olmamaktadır. - Sektörde yer alan diğer WAT firmalarının kayıt koşullarını konuşmak üzere bir 330 araya geldikleri duyumlarını aldık. Bu yönde toplantı yapmak için bizim firmamıza da telefonla davet gelmesine rağmen -şirket politikası olarak bu tür organizasyonların içinde yer almayı uygun görmediğimiz için - daveti kabul etmedik. Daha sonra toplantının yapılıp yapılma dığı noktasında herhangi bir bilgimiz yoktur. - UED nin kurulma amaçları arasında WAT hizmetleri yer almamaktadır. Dernek daha çok dil kursları ve yurtdışı eğitim gibi diğer branşlarda faaliyet göstermektedir. Esasen hem WAT hizmeti veren hem de UED ye üye olan firma sayısı çok fazla değildir. WAT ücretlerinin oluşumu noktasında derneğin herhangi bir tavsiyesi olmamıştır. 340 I.2.1. 9. ( ) Ltd. Şti. ( .. ) nde Yapılan Görüşme Raportörlerle yaptıkları görüşmede şirket yetkililerinden aşağıdaki bi lgiler elde edilmiştir : 07-31/325 -120 9- ABD de ( ) adlı sponsor kuruluşla çalışmaktayız. Sponsor firma iş bulma, sağlık sigortası ve DS -2019 formu sağlama hizmetleri sunmaktadır. Konaklama olanağını ise genellikle işveren sağlamaktadır. ( ) bizden bu hizmetler karşılı ğında yaklaşık ( ) ABD Doları almaktadır. Sponsor kuruluş ücretlerin ne olacağına dair herhangi bir tavsiyede veya müdahalede bulunmamaktadır. 350 Bundan iki yıl öncesine kadar belli fiyat aralıkları dâhilinde ücret ayarlamasına izin veriyordu ancak şu an fiy atlara müdahale etmemektedir. - WAT ücretlerini 2007 yılı için 1.200 ABD Doları olarak belirledik. Ancak 31 Ocak tarihinden önce , kayıt yaptıranlara ( ) ABD Doları indirim yapmakta idik. Bu fiyatlar son birkaç yıldır değişmemiş ve aynı seviyede kalmıştır . - Sektörde faaliyet gösteren Advis, ELT, Ozman, United Towers gibi büyük firmalar sektörü domine ettikleri için biz onların fiyatlarını takip etmek zorunda kalmaktayız. Sektörde sezon Ekim ayında açıldığı için fiyatlar ın en geç Eylül ayında belirlenmesi gerekmektedir. Büyük firmalar kendi aralarında yaptıkları toplantılarda (Advis, ELT, Ozman, United Towers ve tam bilmiyoruz ama 360 anlaşma yapan bu gruba Global Vizyon ve Alternatif de dahil olabilir) fiyatla ilgili kararlar alıp küçüklerin bu fiyatlara uymal arını istemektedirler. Biz nispeten küçük bir firma olduğumuzdan dolayı ve verilen hizmetin de aynı olduğunu göstermek için bu fiyatların altında veya üstünde ücret belirleyememekteyiz. Geçen yıl sezon başlamadan önce sektörden Advis ve United Towers ın or ganize ettiği ve birçok firmanın çağrıldığı vize konulu bir toplantı yapıldı. Burada büyük firmalar iş bulma dahil 1 .100 ABD Dolar ı, öğrenci işini kendisi bulduğu takdirde ise 850 ABD Dolar ı fiyatın sektörün geleceği açısından uygun olacağını söylediler ve bizim gibi küçük firmaların da buna uymasını istediler. ( TİCARİ SIR ) Görevli Raportör ün daha sonra ( ..) yetkilisi ile yaptığı telefon 370 görüşmesinde ise, sezon başlamadan önce WAT piyasasında faaliyet gösteren büyük şirketler tarafından viz e konuları ve vergi iadesi gibi konularda görüşmek amacıyla organize edilen toplantıya, Advis, United Towers, Ozman, Alternatif, Global Vizyon, Fez Travel (2007 yılında WAT hizmeti vermemektedir ), Yero, Edu Rehber ve Academix olmak üzere 9 firmanın katıldı ğı, Advis in sahibi olan ( ) nin başkanlık ettiği bu toplantıda, büyük firmaların Advis, United Towers, Ozman ve ELT olarak kendi aralarında iş dahil WAT programı için minimum 1 .100 ABD Dolar ı, öğrenci işi kendisi bulursa minimum 850 ABD Dolar ı uygu lamaya karar verdiklerinin belirtildiği ve diğer firmaların da buna uymasının sektörün geleceği açısından faydalı olacağının dile getirildiği ifade 380 edilmiştir. I.2.1. 10. ( ..) Ltd. Şti. ( ) nde Yapılan Görüşme ( .. ) yetkilisinin konu hakkındaki görüşlerine aşağıda yer verilmiştir: - ( .) ve ( ..) adlı sponsor kuruluşlarla çalışmaktayız. Sponsor firma lar sunduğu hizmetler karşılığında yaklaşık ( ..) ABD Doları almaktadırlar. Sponsor kuruluşlar ücretlerin ne olacağına dair herhangi bir tavsiyede veya müdahalede bulunmamakla beraber , fahiş fiyatla öğrenci kaydına karşı 07-31/325 -120 10çıkmaktadırlar. Örneğin 1 .500 ABD Dolar ı gibi yüksek bir fiyat olursa müdahale 390 edebilirler. - WAT ücretlerini 2007 yılı için 1.100 ABD Doları olarak belirledik. Bu fiy atlar son birkaç yıldır değişmemiş ve aynı seviyede kalmıştır. Esasen bu fiyatlar sektörde faaliyet gösteren ortalama bir şirket için makul fiyatlardır. Bundan daha yüksek ücret belirlemek isteyen bir şirket bu farkı müşteriye anlatmak ve onu ikna etmek zorundadır. - Fiyatların sektörde faaliyet gösteren firmaların bir birlikteliği sonucu oluştuğuna düşünmüyorum. Çünkü bu pazarda faaliyet gösteren çok fazla şirket olduğu için hepsinin bir fikir birliğine varması mümkün değildir. 400 I.2.1. 11 ( .) Ltd. Şti. ( . ) nde Yapılan Görüşme ( ..) yetkilisinin dosya konusuna ilişkin olarak verdiği bilgiler aşağıdaki gibidir: - ( .) adlı sponsor kuruluşla çalışmaktayız. Sponsor kuruluş burada uyguladığımız fiyatlara müdahale etmemekle beraber , fiyatları he r sene bildiriyoruz. Sponsor kuruluş sunulan hizmetler karşılığı bizden öğrenci başına yaklaşık ( .) ABD Dolar ı ücret almaktadır. Öğrenci işi kendi bulduğu takdirde ise yaklaşık olarak ( .) ABD Dolar ı tahsil etmektedir. - WAT hizmetleri için 2007 yılında 1.200 ABD Doları ücret uygulamaktayız , ancak Ocak sonuna kadar ( .) ABD Doları indirimle ( .) ABD Dolarına kayıt 410 yapmakta idik. Uygulanan fiyatlar birkaç yıldır aynı olup sektördeki rekabet yüzünden artmamaktadır. - Sektörde uzun süreli faaliyet göstermek isteyen bir firmanın öğrencilere güven sağlaması şarttır. Öğrenciler WAT programı sunan firmayı genellikle tavsiye üzerine tercih ettiklerinden güven kazanamayan firma birkaç sene içinde kapanma noktasına gelebilir. Sponsor kuruluşa ödenen ücret dışında f irmaların önemli bir maliyet kalemi reklam ve diğer tanıtım malzemeleri harcamalarıdır. Ayrıca öğrencilere ABD de bulunduğu süre içinde çalışanlarımız tarafından yapılan ziyaretler de önemli bir maliyet kalemi oluşturmaktadır. Tüm bu maliyetler dikkate alı ndığında 1.100 ABD Doları ücret alt sınır olmaktadır. Bundan daha 420 düşük seviyede ücret belirleyen şirketler bazı maliyet kalemlerini azaltmak zorunda olup ilerde müşteri memnuniyetini sağlama noktasında eksiklikler yaşayabilmektedir. Sektörde yer alan birç ok firmanın kurulduktan birkaç yıl sonra kapanması da buna örnek teşkil etmektedir. Fiyatları belirleme veya sektörün sorunlarına çözüm bulmak gibi amaçlarla diğer firmalarla görüşmüyoruz. Sadece iş fuarları gibi herkesin bir araya geldiği yerlerde bir araya geliyoruz. I.2.1. 12. ( .) Ltd. Şti. ( . ) nde Yapılan Görüşme 430 Raportörlerin şirket yetkilileri ile yaptıkları görüşmede aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir : 07-31/325 -120 11- ( .) adlı sponsor kuruluşla çalışmaktayız. Sponsor kuruluş burada uygulad ığımız fiyatlara müdahale etmemektedir. ( ...) sunulan hizmetler karşılığı bizden öğrenci başına yaklaşık ( .) ABD Dolar ı ücret almaktadır. Öğrenci işi kendi bulduğu takdirde ise yaklaşık olarak ( ..) ABD Dolar ı tahsil etmektedir. - WAT hizmetleri için 2 007 yılında 1.200 ABD Doları ücret uygulamaktayız , ancak Ocak sonuna kadar ( .) Dolar indirimle ( ) ABD Dolarına kayıt yapmakta idik. Uygulanan fiyatlar birkaç yıldır aynı olup sektördeki rekabet yüzünden 440 artmamaktadır. Bununla birlikte uygulamada öğrenci lere çeşitli indirimler yapmaktayız. - ( ) United Towers ile telefon görüşmesinde vize reddi alan öğrencilere ücretlerini iade edilmesinin sektörün geleceği açısından ve kaliteyi artırmak için iyi olabileceği konusunda hemfikir olduk. Kendilerinin A dvis şirketi ile görüştüklerini ve onların da bu yönde düşündüklerini bize ifade ettiler. Fiyatları birlikte belirlemek gibi amaçlarla diğer firmalarla görüşmüyoruz. I.2.1. 13. ( ..) nde Yapılan Görüşme Firma yetkilisinin dosya konusuna ilişkin görüşleri aşağıdaki gibidir: 450 - WAT hizmeti vermeye başladığımızdan beri ( ..) adlı sponsor kuruluşla çalışmaktayız. Sponsor kuruluş uyguladığımız fiyatlara müdahale etmemektedir. CCI, sunulan hizmetler karşılığı bizden öğrenci başına yaklaşık ( .) ABD Dolar ı ücret almaktadır. Öğrenci işi kendi bulduğu takdirde ise yaklaşık olarak ( .) ABD Dolar ı tahsil etmektedir. - WAT hizmetleri için 2007 yılında 1.200 ABD Doları ücret uygulamaktayız . Ancak 15 Şubat tarihine kadar ( ..) ABD Doları na kayıt yapma kta idik. Öğrenci işi web programımızdan bulduğu takdirde ( .) ABD Dolar ı daha düşük ücretle kayıt yapılmaktadır. Öğrenci işi kendisi bulduğu takdirde ise ( .) ABD Doları ücret tahsil etmekteyiz. ( .) ile beraber yaptığımız bir kampanya ile 460 ( ) öğrencilerini iş bulma hizmeti dahil ( .) Dolar yerine ( .) ABD Doları ücret karşılığı kayıt etmekteyiz. Uygulanan fiyatlar birkaç yıldır çok fazla değişmemiştir. Sponsor ücretlerinin değişmesine bağlı olarak fiyatlar ( ABD Doları artmıştır. - Fiyat belirleme veya diğer satış koşullarını belirleme gibi amaçlarla sektörde faaliyet gösteren firmalarla herhangi bir temasımız olmamıştır. Fiyatlarımızı piyasa koşullarını ve kendi maliyet yapımızı göz önüne alarak belirlemekteyiz. Ayrıca fiyatların ve diğer kampanyaların her firmanın internet sitesinde yer alması sektörde şeffaflık yarattığından şirketler internet gibi ortamlardan rakiplerini takip ederek aynı hizmetleri vermeye başlayabilmektedir. 470 I.2.1.14. ( ) Rehberi ( .. ) nde Yapı lan Görüşme Görevli Raportörün firma yetkilileri ile yap tığı telefon görüşmesinde, bir yetkili tarafından full placement (iş dahil program) için 1 .200 ABD Doları , self -placement (iş hariç program) için ise 850 ABD Doları uyguladıkları, ancak Şubat ayından 07-31/325 -120 12itibaren ( ) ile olan işbirliği nedeniyle ( .) olanlara ( .) ABD Doları indirim yaptıkları, 15 Aralık tan önce de ( ..) ABD Doları erken kayıt indirimi uyguladıkları ifade edilmiştir. 2006 yılı fiyatları ise full -placement için 1.100 ABD Doları , self -placement için 850 ABD Doları olarak belirtilmiştir. Bir diğer ş irket yetkilisi ise 2006 Temmuz ayında Global, Advis, United Towers, Yero, Fez, 480 Academix, Ozman gibi çeşitli WAT firmaların ın katıldığı bir toplantı yapıldığını, firmaların sektörün geleceği ad ına minimum ne kadar fiyata satabileceklerinin tartıştığını, çünkü düşük fiyat uygulandığında öğrenciye sıkıntı yaşadığında maddi destek olunamayacağını ve bu durumda öğrenciler programdan hoşnut olamayacakları için sektörün zarar görebileceğini belirtmiş, ancak toplantıda belirli bir fiyat üzerinde uzlaşıya varılmadığını, kendilerinin ise 2006 yılında fiyatı ( ..) ABD Doları n a kadar düşürmelerine rağmen verim alamamaları nedeniyle 2007 yılında fiyatl arını yükselttiklerini, aslında ( .) ABD Doları tutarınd a bir farkın öğrencileri çok etkilemediğini gördüklerini ifade etmiştir . 490 I.2.1. 15. ( ..) Danışmanlığı ( . ) ile Yapılan Görüşme ( ) yetkilisinin konuya ilişkin görüşleri aşağıdaki şekildedir: - 2006 yılında ücretlerimizi full placement için 1.20 0 ABD Doları , self placement için 850 ABD Doları olarak belirledik. Ancak 20 Mart tan önce kayıt yaptıranlara ( ..) USD indirim uygulamakta idik. - ( .) ve ( .) adlı sponsorlarla çalışmaktayız. Bu sene full placement program için ( .) ye ödediğimiz üc ret ( .) ABD Doları , ( ) e ödediğimiz ücret ise ( ) ABD Doları dı r. - Geçen sene yapılan toplantıya katılan çalışanımız şu an ( ..) de bunduğundan yeterli bilgi vermemiz mümkün bulunmamaktadır. Ancak bana 500 aktarılanlara göre toplantıda fiyatların düşmemesine yönelik fikir birliğine varıldı. Sektörde çok fazla firma olduğundan bazıları müşteri çekmek için fiyatlarını düşürmekte ve kaliteyi düşürmektedirler. Bu durumun önüne geçmek ve fiyatların düşmesini önlemek için toplantıda görüş alışverişinde b ulunulduğunu biliyorum. Ancak şu an sektördeki firmaların uyguladığı fiyatlara baktığımda alınan kararların uygulanamadığını düşünüyorum. I.2.2. Yerinde İncelemeler Sırasında Elde Edilen Belgeler I.2.2.1. Advis de Elde Edilen Belgeler 510 - Firmadan Sponsor Kuruluşa (CIEE) Gönderilen E -Posta 20.9.2006 tarihli elektronik posta mesajında Türkiye deki WAT piyasası hakkında bilgi verilmektedir. Mesajda diğer WAT firmaları ile çeşitli toplantılar yaptıkları ve bazıları ile de telefon görüşmesinde bulundukları ifad e edilmiştir. Yapılan toplantılarda sektörün varolan sorunları ortaya konmuş ve piyasanın gelişimine katkı sağlayacak bazı kararlar alınması gündeme gelmiştir. Söz konusu mesajda Türkiye piyasası hakkında şu bilgiler verilmiştir: 07-31/325 -120 13 Türkiye de şu an WAT hiz meti sunan yaklaşık 30 -35 firma bulunmaktadır. Bunların 7 -8 tanesi büyük firma olarak tanımlanabilir ve bu şirketler öğrenci sayılarını artırmak çeşitli kampanyalar ve tanıtımlar yapmaktadırlar. Sözkonusu 520 firmalar pazar paylarını artırmak için sponsor kuru luşları ile işbirliği yapmakta ve agresiv pazarlama metodları uygulamaktadırlar. (Bu şirketler Advis, United Towers, ELT (CIEE temsilcileri), Alternatif, Ozman, Global Vizyon ve Edu Rehber dir) Bununla birlikte 10 -12 adet yeni giriş yapan firma bulunmakta ve bunların katılımcı sayıları yılda 30 -70 arasında değişmektedir. Bu tür şirketler sektöre zarar vermektedirler. Nitekim 4 -5 tanesi bu yaz kapanmıştır. (Orange, Colors of USA, Campus) Bu toplantılarda tecrübelerimizi yeni kurulan küçük firmalarla paylaşma yı amaçladık ve onları muhtemel hatalar konusunda kibarca uyardık. 530 Mesajda bu görüşmeler sonucu bir takım kararlar alındığı belirtilip şu şekilde özetlenmiştir: - Yeni sezondan itibaren geçerli olmak üzere vize reddi alan öğrencilere ödedikleri tüm ücret iade edilecektir. Şimdiye kadar vize reddi alan öğrencilerden 250 USD kesilmekte idi. Bu konuda anlaşmak çok önemlidir çünkü bu yolla bütün firmalar sadece vize alabilecek durumda olan katılımcıları kaydedecekler ve uygun olmayan kişiler program dışına it ileceğinden programın kalitesi artacaktır. (Advis, United Towers, Elt (CIEE temsilcileri), Ozman, Edurehber (Diğer Sponsorlarla çalışmaktadır) bu konuda mutabıktır). 540 - Sahte Transkript ve sahte doküman verip vize reddi alan katılımcılara geri ödeme yapıl mayacaktır. (Advis, United Towers, ELT, Armada Grandee, Fez (CIEE temsilcileri), Alternatif, Ozman, Global Vizyon, Edurehber, İdealsas, Otoman, The English Academy (CIEE temsilcisi değil) bu konuda mutabıktır) - Katılımcılara sunulan yer ve iş alternatifle ri azaltılacaktır. Bunu yapmakla yerleştirmeyi daha rahat kloay hale getirmeyi ve öğrencileri iş konusunda daha fazla eğitmeyi amaçlamaktayız. (Advis, United Towers, ELT, Alternatif, Armada Grandee, Ozman, Global Vizyon, Edurehber bu konuda mutabıktır) - taxback.com la işbirliği yapılacaktır. Bu yolla öğrencilerin ve temsilci firmalaraın başvuru prosedürleri sadeleştirilecektir.(Advis, United Towers, ELT, Alternatif, 550 Armada Grandee, Ozman, Global Vizyon, Edurehber, Fez, İdealsas, Otoman, English Academy bu konuda mutabıktır) - Temsilci Firmalar uçak bileti temini konusunda birbirleri ile işbirliği yapacaktır. KLM, Lufthansa, Delta Airlines ile daha iyi fiyatlar almak için görüşmeler yapılacaktır. (Advis, United Towers, ELT, Alternatif, Armada Gran dee, Ozman, Global Vizyon, Edurehber, Fez, İdealsas, Otoman, Englis h Academy bu konuda mutabıktır) 560 07-31/325 -120 14I.2.2.2 . ELT de Elde Edilen Belgeler ELT de yapılan yerinde incelemede ELT Müdürü ( ..) , Advis Genel Müdürü ( .) ve United Towers yetkilisi ara sında yapılan bazı elektronik posta mesajları elde edilmiştir: Bir öğrencinin veya öğrenci kimliğindeki bir temsilcinin (Temsilci danışmanlık firmaları rakiplerinin bireysel olarak öğrenciye hangi fiyatı verdiklerini ve açıkladıkları fiyatlardan indirim ol up olmadığını öğrenmek amacıyla rakip danışmanlık firmalarına öğrenci imiş gibi e lektronik posta mesajı göndererek veya ajan olarak birini göndererek fiyat sorabilmektedirler) ELT ye gönderdiği ve kendi işini bulması durumunda ELT nin öğrenciden ne kadar ü cret alacağını 570 sorması üzerine ELT nin öğrenciye verdiği fiyatla ilgili cevap e lektronik posta mesajı olarak öğrenci veya öğrenci kimliğindeki temsilci tarafından United Towers a iletilmektedir. United Towers da fiyat bilgisi ile ilgili söz konusu elektron ik postayı, Abdullah H ocam, ELT asa ğidaki mesajı atmış öğrenciye diyerek Advis e iletmektedir. Advis yetkilisi ( ) de, aynı gün içerisinde ELT yetkilisi ( .) a Cem selam, Nasılsın? Sezon hızlı ve iyi gidiyordur inşallah. 580 İnsanlar indirimle rden bahsediyor, ELT'den öğrenciye atılan indirim emaili aşağıda, bilgine şeklinde bir e lektronik posta mesajı göndermektedir. ( ) cevap olarak yine 8 .1.2007 tarihinde Advis yetkilisi ( ..) ye şu e lektronik postayı göndermektedir: Selam. Sezon zorlu ama iyi gidiyor Allah'a şükür. İndirim falan yok abisi. Bizim yıllardır standart uygulamamız, geçen yıl katılan öğrencimiz tekrar kayıt olursa giderken 100 USD harçlık veriyoruz. Bunu indriim olarak da kullanabilirler. Bunun dışında kimseye 1 kuru ş indirim yok. Bu 590 uygulamayı da hiçbir şekilde reklam amaçlı olarak duyurmuyor, web sitesinde ya da broşürlerde yazmıyoruz. Bu arada bir not: Kayıt yaptıran bir öğrencimize UT dan telefon geliyor. Öğenci ELT ye kayıt olduğunu söylüyor ve cevap olarak, sorun değil, 250 yi düşeriz fiyattan deniliyor". Bunu öğrencim şahsen anlattı. Mehmet Bey'in muhtemelen bilgisi yoktur bu durumdan . Yalnışlık olmuştur diye ciddiye almadım, uyarmaya gerek duymadım. 07-31/325 -120 15Ayrıca, "spy" muhabbeti hiç yakışmadı. Sorusu olan vars a doğrudan beni arayıp sorabilir. Enes Bey kimdir bilmem, ama Mehmet Bey'le hukukumuz var 600 sanıyordum. Yanılıyor muyum yoksa? . ELT den Advis e gönderilen 10 .1.2007 tarihli bir başka elektronik posta mesajın da; Bugün UT tarafından mülakata alınarak, Cedar Point (dosya mevcudu bilgilere göre Cedar Point ABD deki bir işyerinin adıdır.) garantisi verilip, ELT den iptal talebinde bulunan öğrenciler. ( ) (İstabul) ( ..) (İstanbul) Aralık 2006 da UT tarafından aranarak telefonla aranarak, ELT den vazgeçi p UT'a gelirse 250 USD indirim yapılacağı söylenen ELT öğrencisi. 610 ( .) ve 7 arkadaşı (Ankara) denilmekte ve yukarıdaki e lektronik posta mesajında da bahsi geçen, daha önce ELT ye kayıt yaptıran , ancak United Towers tarafından aranarak 250 ABD Dola rı indirim yapılacağı söylenen öğrenciler ile yine United Towers a geçerek ELT den iptal talebinde bulunan öğrencilerin isimleri Advis e iletilmektedir. Advis bu mesajı United Towers a iletmekte ve United Towers da 11 .1.2007 tarihinde doğrudan ELT ye bu konuda açıklama yapmaktadır. Bu açıklamada, ( ..) e United Towers tarafından Gazi Üniversitesi nde temsilci olmasının teklif edildiği, United Towers ın temsilcilik sistemine göre ilk 5 kişi için kişi başı 50 ABD Doları verildiği, ancak ( ..) in 5 kişi için 50 ABD Doları 620 verilecek şeklinde yanlış anladığı, daha sonra kayıt içi n arandığında bu öğrencinin ELT nin Ankaradaki seminerinde 100 ABD Doları indirim kazandığı için ELT ye kayıt yaptırdığını söylediği, kendisine arkadaşlarıyla birlikte United Towers a kayıt yaptırsaydı 250 ABD Doları indirim kazanacağı söylendiğinde , bundan sonra United Towers a eleman göndermeyi teklif ettiği ve bunu reddettikleri belirtilerek yani kısacası aşağıda bahsettiğiniz şekliyle bize gel sana indirim yapalım olayı yok denilmektedir. I.2.2. 3. Şikayet Edilen ve Diğer Bazı Danışmanlık Firmalarından Elde Edilen Bilgiler Çerçevesinde WAT Hizmet Maliyetlerine ve Karlarına İlişkin Bilgi 630 Sektörde faaliyet gösteren firmalar sponsor giderleri, sponsorun iş bulmadığı durumda ABD deki istihdam şirketleri veya şahıslara ödenen iş bulma giderleri, ABD de sunulan destek hizmetleri, personel gider leri, reklam ve tanıtım gider leri, matbaa giderleri, seminer -organizasyon harcamaları gibi maliyetlere katlanmaktadırlar. Buna gö re öğrenci başına birim maliyetler ve full -placement (self-placement programına göre daha çok satılan bir program olduğu için) için öğrenciye uyguladıkları fiyatları ABD Doları cinsinden şu şekildedir: 640 07-31/325 -120 16Firma adı Minimum Maksimum Ortalama Fiyat (%18KDVdahil) ( ..) 941 1.088 1.014 1.100 -1.200 ( ..) 877 1.077 977 1.100 -1.200 ( ..) 814 814 814 1.100 -1.200 ( ..) 924 1.224 1.074 1.100 -1.200 ( ..) 1.127 1.127 1.127 1.200 -1.300 ( ..) 911 1.051 981 1.100 -1.200 ( ..) 961 1.061 1.011 1.100 -1.200 Ancak yukarıdaki birim maliyetlerin gerçek tutarları tam olarak yansıtmadığı düşünülmektedir. Zira yukarıda bahsedilen maliyet kalemlerinden bazıları faaliyet gösterdikleri diğer branşlarda da (dil kursu, yüksek lisans ve staj ) hizmet verilmesinde kullanılmakta olup yalnızca WAT hizmetlerinde kullanılan bölümleri ayrıştırılamadan maliyetlere eklenmiştir. En önemli maliyet kalemi olan sponsor giderlerine bakıldığında, temsilci danışmanlık firmalarının sponsorlar a ödedikleri ücretlerin miktarları şu şekildedir: 650 Sponsor Kuruluş Ücretleri (İş + Sigorta + DS -2019 form) Sponsor Ücreti (USD) Firma Adı Sponsor Adı Full Placement Self Placement ( ..) ( ..) 306-650 $ 505-530 $ ( ..) ( ..) 630-650 $ 505-530 $ ( ..) ( ..) 630-650 $ 505-530 $ ( ..) ( ..) 600-825 $ ( ..) ( ..) 650-985 $ ( ..) ( ..) 600 $ 450 $ ( ..) ( ..) 715 $ 665 $ ( ..) ( ..) 600-675 $ 650 $ 430-545 $ 550 $ ( ..) ( ..) 630-650 $ 505-530 $ ( ..) ( ..) 620-860 $ 450-550 $ * Sponsor kuruluşlar erken kayıtlarda veya belirlenen limitin üzerinde katılımcı sağlandığı takdirde yukarıda yer alan fiyatlar üzerinden çeşitli indirimler yapmaktadırlar. 07-31/325 -120 17I.2.2.4. WAT için Son 3 Yılda Uygulanan Fiyatlar Şikayete konu WAT hizmeti veren teşebbüslerin sevis ve vize ile ilgili giderler hariç olarak esas alınan son 3 yıla ilişkin fiyatları aşağıdaki tabloda ki gibidir : 660 2004 -2005 2005 -2006 2006 -2007 Teşebbüs Adı Full Placement ($) Self Placement ($) Full Placement ($) Self Placement ($) Full Placement ($) Self Placement ($) ( ) 1050 675 1.200 850 1.200 850 ( ) 1.200 850 1.200 850 1.200 850 ( ) 1.065 665 1.100 650 1.200 850 ( ) 1.150 825 1200 850 1.200 850 ( ) 1.100 750 1.100 750 1.300 850-950 ( ) 1.100 850 1.100 850 1.200 850 ( ) 1.000 750 1.100 750-800 1.200 650-800 ( ) 1.100 - 1.100 - 1.100 - ( ) 1.165 815 1.165 815 ( ) - - - - 1.025 - ( ) 830 680 900 750 900 750 ( ) - - 1.100 700-775 1.200 700-775 ( ) 900- 1.100 750 1.200 850 ( ) 1200 750-850 2006 ve 2007 yıllarında, ( .) , ( .) ve ( .) dışındaki temsilciler öğrencilerin işlemlerini erkenden yaptırarak son anda sıkışıklık yaratmamaları amacıyla Şubat ayı öncesinde kayıt yaptıranlara ( .) ABD Doları , ( ..) ise ( ) ABD Doları indirim uygulamaktadır. Bunun dışında ( ) ve ( ) 07-31/325 -120 18Alaska ya giden öğrenciler için farklı fiyat uygulamaktadır. ( ) ın Alaska için 2007 WAT ücreti ( .) ABD Doları , ( ) in ise ( .) ABD Doları dır. 2007 yılında gidecek öğrencilerin işlemleri henüz tamamlanmadığından fatura 670 kesilmediği belirtilmiştir. Ancak bazı firmalar erken kayıt dışında uyguladıkları indirim politikalarını açıklamışlardır. Buna göre, ( .) , Şubat ayından itibaren ( .) ile işbirliği yaparak ( .) olanlara ( ..) ABD Doları indirim yapmaktadır. ( .) , gruplara, temsilci aracılığı ile gelene (WAT hizmeti veren danışmanlık mfirmalarının çoğu çeşitli üniversitelerde belli ücretler karşılığında programın ve firmanın tanıtımını yapması için temsi lci öğrenciler seçmektedir.) , konaklama istemeyene, arkadaş ve akrabalara değişen rakamlarla indirim yaptığını belirtmiştir. ( .) ise kendileri ile ikinci kez gidenlere ve grup olarak gelenlere yaklaşık ( ) ABD Doları indirim yaptığını belirtmiştir. ( .), grup olarak gelenlere ( - ) ABD Doları , seminer ve standlarında yapılan çekilişlerde 680 kazananlara ( .) ABD Doları , eş-dost-akraba olarak gelenlere çeşitli indirimler yaptıklarını belirtmiştir. ( .) grup indirimi yapmamakla beraber ikinci defa giden vey a onların yönlendirdikleri öğrencilere ( ..) ABD Doları n a kadar varabilen özel fiyatlar uyguladıklarını açıklamıştır. ( ..) gerek bireysel gerekse grup olarak gelen öğrencilere değişik miktarlarda indirim uyguladıklarını, örneğin seminerlerine katılan her öğrenciye ( ) ABD Doları indirim yaptıklarını belirtmiştir. ( .) , ( ) Vakfı ile yürüttüğü kampanya çerçevesinde iş dahil WAT için ( .) ABD Doları uyguladığını belirtmiştir. ( .) , ( .) takımına ( .) ABD Doları , ( ) mezunlarına ( ..) ABD Doları fiyat uyguladıklarını, ikinci kez katılanlara ( ) ABD Doları , 690 gruplara ise ( - ) ABD Doları indirim yaptıklarını belirtmiştir. I.2.2.5. İlgili Pazarda faaliyet Gösteren Şirketlerin Pazar Payları WAT hizmetleri pazarında faaliyet gösteren bazı şirketlerin 2006 yılında ABD ye WAT programı ile göndermiş oldukları öğrenci sayısı bakımından pazar payları aşağıdaki tabloda gösterilmektedir (Teşebbüslerin pazar payı, 2006 yılında WAT programı ile Türkiye den ABD ye giden öğrenci sayısısının yaklaşık o larak 5.500 kişi olduğu kabul edilerek hesaplanmıştır.): Adı Öğrenci Sayısı Pazar Payı (Yaklaşık) ( ) 475 % 8,60 ( ) 539 % 9,80 ( ) 473 % 8,60 ( ) 521 % 9,40 ( ) 200 % 3,60 ( ) 80 % 1,45 ( ) 187 % 3,40 07-31/325 -120 19( ) 80 % 1,45 ( ) 140 % 2,5 ( ) Ara Toplam 2.695 % 49 ( ) 80 % 1,45 ( ) - - ( ) 183 % 3,20 ( ) 160 % 2,90 ( ) 116 % 2,10 Toplam (Önaraştırmada İncelenen) 3.234 % 59 Tablodan da görüldüğü üzere fiyatların da görüşüldüğü 2006 yılındaki toplantıya 700 katılan te şebbüsler pazarın yaklaşık % 49 unu oluşturmaktadır. I.3. DEĞERLENDİRME Şikayet dilekçesinde İstanbul da faaliyet gösteren yurtdışı eğitim danışmanlık firmalarının W AT hizmetlerinde fiyat birliği yaparak 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettikleri iddia edilmektedir. Söz konusu şikayet, anılan Kanun un 4. maddesinin (a) bendinde yasaklanan Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi davranış ı kapsamına girmektedir. 710 I.3.1. Sponsor Kuruluş ve Temsilci Arasındaki İlişkinin Niteliği Şikayete konu uygulamanın 4054 sayılı Kanun un rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem ve kararlar başlıklı 4. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesine geçmeden önce şikayet edilen şirketler ile ABD deki sponsor kuruluşlar arasındaki temsilcilik veya aracılık ilişkisinin incelenmesinin yerinde olaca ktır. ABD de bulunan sponsor kuruluşlar ve temsilci danışmanlık firmaları arasında dikey bir ilişki bulunmakta aralar ındaki ilişkiler dikey sözleşmeler vasıtası ile devam etmektedir. Bu bağlamda, aradaki ilişkinin acentelik mi yoksa teşebbüsler arası bir anlaşma mı olduğu, yani şikayet edilen temsilcilerin acente gibi mi yoksa Kanun anlamında bağımsız birer teşebbüs olar ak mı davrandıkları önem 720 taşımaktadır. Danışmanlık firmalarının sponsor kuruluşların acentesi olduğu kabul edilirse, başta program ücretleri olmak üzere WAT programına ilişkin tüm koşulların sponsor kuruluşlar tarafından belirlenmesi doğal olabilecektir . Bu durumda sektörde yer alan ve aynı sponsor ile çalışan acentelerin fiyatlarının aynı olması 4054 sayılı Kanun kapsamında bir rekabet ihlali olarak kabul edilemeyecektir. Çünkü böyle bir durum olduğu takdirde acentelerin faaliyetleri sponsor kuruluşları n faaliyetlerinin bir parçası olarak değerlendirilecektir. Farklı 07-31/325 -120 20sponsorlarla çalışan acentelerin fiyatlarının aynı olması halinde ise, acente pazarlama stratejilerinde müvekkil teşebbüse bağımlı olduğundan müvekkil pazarın ve ilgili hizmetin özellikleri de dikkate alınarak müvekkil teşebbüsler 730 arasında bir anlaşma ya da uyumlu e ylem olup olmadığının incelenmesi gerekecektir. Bilindiği üzere, İki firma arasındaki ilişkinin Kanun un 4. maddesi kapsamında olup olmadığını belirleyen faktör, acentenin müvekki l tarafından atandığı faaliyetlerle ilgili olarak ticari veya mali bir risk alıp almaması olup acentenin bir mali veya ticari risk taşımaması durumunda faaliyetleri müvekkil teşebbüsün faaliyetlerinin bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Aksi halde, y ani acentenin risk üstlenmesi durumunda, kendi yapmış olduğu yatırımların geri dönüşünü sağlayabilmesi için pazarlama stratejisini özgürce belirleyebilmesi gerekmekte ve bu durumda, her iki taraf da teşebbüs olarak değerlendirilebilmekte ve söz 740 konusu sözl eşme de Kanun un 4. maddesi kapsamına girebilmektedir. 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin grup Muafiyet inin Açıklanmasına Dair Kılavuz da acentelik ilişkisini belirlemede risk konusunun her olayın kendi özellikleri dikkate alınarak değerlendirileceği ifade edilmiştir. Kılavuzda bir acente ve müvekkil arasındaki ilişkide acentenin risk üstlendiği ve bu nedenle anlaşmanın Kanun un 4. maddesine girdiği durumlara örnekler verilmektedir. Önaraştırma konusu olay da, sponsor kuruluşlarla Türkiye deki temsilc ileri arasındaki ilişki bakımından öncelikle belirtilmesi gereken, temsilciler tarafından verilen hizmetin sadece sponsorlar ile öğrenciler arasındaki aracılık hizmetlerinden oluşmadığı, temsilcilerin aracılık dışında öğrenciye vize alımı ve 750 diğer konulard a danışmanlık hizmeti de verdikleridir. WAT hizmetlerinde sponsor kuruluşların temsilci firmaların uygulayacağı fiyatlara müdahale etmedikleri hem sözleşme örneklerinden hem de taraf ifadelerinden anlaşılmaktadır. Ayrıca firmalar programın satış ve paz arlamasını tamamen kendi kaynakları ile yapmaktadırlar. Sponsor kuruluşlar reklam ve tanıtım faaliyetlerine katılmamaktadır. Bazı firmalar tanıtım faaliyetlerini yoğun olarak sürdürürken bazı firmalar çok az tanıtım faaliyeti gerçekleştirmektedir. WAT firm aları yeni başlatılan bir uygulama ile ABD Konsolosluğundan vize reddi alan öğrencilere ödedikleri tüm program ücretini iade etmeye başlamışlardır. Bu durumda vize reddi alan öğrencinin WAT firmasına yaklaşık 100 ABD Doları maliyeti olmakta 760 ve bu tutar spo nsor tarafından temsilci firmaya ödenmemektedir. Ayrıca bazı temsilci firmalar kendi sorumluluklarından çıkmış olmasına rağmen öğrencilere ABD de bulundukları süre içinde danışmanlık hizmeti vermeye devam etmekte ve öğrenci memnuniyeti için kendi istekleri ile ek maliyetlere katlanmaktadırlar. Temsilci firmalar genellikle, öğrenciden aldıkları toplam ücret içerisindeki sponsor kuruluşun DS formu ve iş bulma için uyguladığı fiyatı öğrenci adına sponsor kuruluş hesabına yatırmakta (sponsor kuruluş da buna kar şın temsilci firmaya fatura düzenlemekte), danışmanlık ücretleri ve diğer hizmetler için de öğrenciye ayrı bir fatura kesmektedirler. Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında sponsor kuruluşlar ve temsilci 770 firmalar arasındaki lişkinin acentelik ilişk isi olmadığı anlaşıldığından WAT hizmeti 07-31/325 -120 21sunan şirketlerin teşebbüs olarak nitelendiril ebileceği ve şikayete konu olay ın Kanun un 4. maddesi kapsamında değerlendirilebileceği kanaatine varılmıştır. I.3.2. Şikayetin 4054 sayılı Kanun un 4. Maddesi Kapsamın da Değerlendirmesi Bilindiği üzere, Kanun un Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar başlıklı 4. maddesi uyarınca, Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler 780 arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır . Rekabet hukukunda, bir anlaşmanın varlığı için şekil şartlarına bakı lmamakta sözlü olarak yapılan anlaşmalar dahi Kanun anlamında anlaşma olarak değerlendirilebilmektedir. Anlaşmanın hukuken geçerli olması ya da bağlayıcı olması da Kanun bakımından yapılacak değerlendirmede önemli değildir. Taraflar arasında hukuken hiçbir bağlayıcılığı olmayan centilmenlik anlaşmaları da 4. madde kapsamında değerlend irilebilmektedir. Rekabet hukuku bakımından önemli olan teşebbüslerin pazarda belli bir şekilde davranmak yolundaki ortak ve karşılıklı iradelerini açıklamalarıdır. 790 Ayrıca Kanu n un 4. maddesinde, Bir anlaşmanın varlığının ispatlanamadığı durumlarda piyasadaki fiyat değişmelerinin veya arz ve talep dengesinin ya da teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin, rekabetin engellendiği, bozulduğu veya kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi, teşebbüslerin uyumlu eylem içinde olduklarına karine teşkil eder denilmektedir. Yani, teşebbüsler arasında bir anlaşmanın varlığı tespit edilemese bile teşebbüsler arasında kendi bağımsız davranışları yerine geçen bir koordinasyon veya pratik işbirliği sağlayan doğrudan veya dolaylı ilişkiler de, eğer aynı amacı taşıyor veya aynı sonucu doğuruyorsa yasaklanmıştır. Bir fiilin 4. maddede anlamında uyumlu eylem olması için şu şartlar gereklidir: 800 - Taraflar arasında sözlü ya da yazılı şekilde yapılan toplantılar, tartışmalar, bilgi değişimi veya araştırmaları içeren temaslar olmalı, - Bu temaslar pazar davranışını etkileme ve özellikle bir teşebbüsün gelecekteki davranışının belirsizliğini önceden kaldırma amacı taşımalı , - İlgli tarafların ticari davranı şlarını tam olarak rekabetçi etkiler tarafından belirlenmeyecek şekilde oluşturma ya da değiştirme etkisi olmalıdır. Burada önemli olan teşebbüslerin, rakiplerinin gelecekteki davranışlarını önceden öğrenmeleri ve pazardaki belirsizliğin ortadan kaldırılma sıdır. Önaraştırma konusu olayda, Türkiye deki WAT programı temsilcilerinden bazılarının kendi aralarında anlaşarak fiyatları sabitledikleri iddia edilmektedir. 810 Yapılan incelemelerde ilgili pazarda faaliyet gösteren ve belli bir sayıda öğrenci gönderebilen göreli olarak büyük firmaların hem full -placement hem de self - placement fiyatlarının aynı olduğu gözlenmiştir. Ancak pazarın doğal olarak şeffaf olması nedeniyle teşebbüsler, rakiplerinin fiyat değişimlerini anında 07-31/325 -120 22izleyebilmektedir. Ayrıca, giriş engelle rinin olmadığı ve yaklaşık 35 adet temsilcinin faaliyet gösterdiği pazarda, maliyetlerin yarıdan fazlasını sponsora ödenen ücretlerin oluşturduğu ve aynı büyüklükteki şirketler bakımından maliyet yapılarının benzer olduğu dikkate alındığında fiyatların ayn ı olması tek başına rekabeti kısıtlayıcı teşebbüsler arası bir anlaşma veya uyumlu eylemin göstergesi değildir . Nitekim mehaz hukuk AB rekabet hukuku içtihatlarında da, paralel 820 davranışın tek mantıklı açıklaması uyumlu eylem olmadığı sürece, paralel davran ışın uyumlu eylemin birinci derecede delili olamayacağı kabul edilmektedir. Önaraştırmada Advis ten elde edilen ve Advis tarafından sponsor kuruluşu CIEE ye gönderilen 20.9.2006 tarihli e lektronik posta mesajında Türkiye deki diğer WAT firmaları ile çeşitl i toplantılar yaptıkları ve bazıları ile de telefon görüşmesinde bulundukları ifade edilmiştir. Yapılan görüşmeler sonucu bir takım kararlar alındığı belirtilip , bu kararlar şu şekilde özetlenmiştir: - Yeni sezondan itibaren geçerli olmak üzere vize reddi alan öğrencilere ödedikleri tüm ücret iade edilecektir. Şimdiye kadar vize reddi alan öğrencilerden 830 250 USD kesilmekte idi. Bu konuda anlaşmak çok önemlidir çünkü bu yolla bütün firmalar sadece vize alabilecek durumda olan katılımcıları kaydedecekler ve uygun olmayan kişiler program dışına itileceğinden programın kalitesi artacaktır. (Advis, United Towers, Elt (CIEE temsilcileri), Ozman, Edurehber (Diğer Sponsorlarla çalışmaktadır) bu konuda mutabıktır). - Sahte Transkript ve sahte doküman verip vize red di alan katılımcılara geri ödeme yapılmayacaktır. (Advis, United Towers, ELT, Armada Grandee, Fez (CIEE temsilcileri), Alternatif, Ozman, Global Vizyon, Edurehber, İdealsas, Otoman, The English Academy (CIEE temsilcisi değil) bu konuda mutabıktır) 840 - Katılı mcılara sunulan yer ve iş alternatifleri azaltılacaktır. Bunu yapmakla yerleştirmeyi daha rahat kolay hale getirmeyi ve öğrencileri iş konusunda daha fazla eğitmeyi amaçlamaktayız. (Advis, United Towers, ELT, Alternatif, Armada Grandee, Ozman, Global Vizyo n, Edurehber bu konuda mutabıktır) - taxback.com la işbirliği yapılacaktır. Bu yolla öğrencilerin ve temsilci firmalaraın başvuru prosedürleri sadeleştirilecektir.(Advis, United Towers, ELT, Alternatif, Armada Grandee, Ozman, Global Vizyon, Edurehber, Fez, İdealsas, Otoman, English Academy bu konuda mutabıktır) - Temsilci Firmalar uçak bileti temini konusunda birbirleri ile işbirliği yapacaktır. KLM, Lufthansa, Delta Airlines ile daha iyi fiyatlar almak için görüşmeler 850 yapılacaktır. (Advis, Unite d Towers, ELT, Alternatif, Armada Grandee, Ozman, Global Vizyon, Edurehber, Fez, İdealsas, Otoman, English Academy bu konuda mutabıktır ) Söz konusu mesajda fiyatlar konusunda herhangi bir karardan bahsedilmemektedir. Ancak, ifadeler piyasada faaliyet gös teren firmaların zaman zaman çeşitli toplantılar yaptıklarını veya telefon görüşmelerinde bulunduklarını ve gelecekteki uygulamalar ilişkin karar aldıklarını göstermektedir. 07-31/325 -120 23ELT firmasında yapılan yerinde incelemede elde edilen e lektronik posta mesajları ise özellikle Advis, United Towers ve ELT arasında fiyat konusunda bir anlaşma veya uyumlu eylem olduğu konusunda ciddi bir delil niteliğindedir . 860 Advis Genel Müdürü ( ) tarafından 8 .1.2007 tarihinde ELT müdürü ( ) a gönderilen e lektronik postada mesajında insanlar indirimlerden bahsediyor, ELT den öğrenciye atılan indirimli e -mail aşağıda, bilgine ifadeleri yer almaktadır. Bunun üzerine ELT den ( ..) tarafından yazılan cevap metninde aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Sezon zorlu ama iyi gidiyor indirim falan yok bizim yıllardır standart uygulamamız, geçen yıl katılan öğrencimiz tekrar kayıt olursa giderken 100 USD harçlık veriyoruz. Bunu indirim olarak da kullanabilirler. Bunun dışında kimseye 1 kuruş indirim yok. Bu uygulamayı da hiç bir şekilde reklam amaçlı olarak duyurmuyor, web sitesinde ya da broşürde yazmıyoruz. 870 Bu arada bir not: Kayıt yaptıran bir öğrencimize UT (United Towers) dan te lefon geliyor. Öğrenci ELT ye kayıt olduğunu söylüyor ve cevap olarak sorun değil, 250 yi düşeri z fiyattan deniliyor. Bunu öğrencim şahsen anlattı. Mehmet Bey in muhtemelen bilgisi yoktur bu durumdan Taraflar, ELT den fiyat alıp kayıt yaptıran bazı öğrencinin daha sonra United Towers ile anlaşması üzerine de yazışmaktadırlar. Tarafların aralarınd a fiyatlarla ilgili hususlardaki temasları ve karşılıklı irade ve anlayış bi rlikleri olduğunu gösteren bu elektronik posta mesajları dışında, WAT hizmeti veren teşebbüslerle yapılan görüşmelerden de yaklaşık 9 teşebbüsün 2006 -2007 sezonu başlamadan önce se ktörün sorunlarını tartı şmak üzere bir 880 araya geldikleri, bu toplantıda diğer konuların yanı sıra fiyatların da tartışıldığı ve özellikle sektörün geleceği için belli bir düzeyin altına düşmemesi konusunda görüş alış verişinde bulunulduğu anlaşılmıştır. Örn eğin ( ) yetkilisi, çok düşük ücretle kayıt yapılmaması ve hatta 1100 Doların altına inilmemesi konusunda fikirler beyan edilmesine ragmen görüş birliğine varılamadı kararlar uygulamaya geçmedi ve hala 900 Dolar civarında ücret tahsil ederek öğrenci kaydı yapan firmalar mevcuttur şeklinde beyanda bulunmuştur. ( ) ile yapılan görüşmelerde, sektörden Advis ve United Towers ın organize ettiği ve Advis, United Towers, Ozman, Alternatif, Global Vizyon, Fez Travel, Yero, Edu Rehber ve Academix olmak üze re 9 firmanın katıldığı, Advis in 890 sahibi olan ( ). nin başkanlık ettiği vize konulu bir toplantı yapıldığı, bu toplantıda büyük firmaların Advis, United Towers, Ozman ve ELT olarak kendi aralarında iş dahil WAT programı için minimum 1 .100 ABD Dolar ı, öğrenci işi kendisi bulursa minimum 850 ABD Dolar ı uygulamaya karar verdiklerinin belirtildiği ve diğer firmaların da buna uymasının sektörün geleceği açısından faydalı olacağının dile getirildiği belirtilmiştir. Yine ( ) yetkilisi ( .) , 2006 Te mmuz ayında Global, Advis, United Towers, Yero, Fez, Academix, Ozman gibi çeşitli WAT firmaların ın katıldığı bir toplantı yapıldığını, firmaların sektörün geleceği adına minimum ne kadar fiyata satabileceklerinin tartıştığını, çünkü düşük fiyat uygulandığı nda 900 07-31/325 -120 24öğrenciye sıkıntı yaşadığında maddi destek olunamayacağını ve bu durumda öğrenciler programdan hoşnut olamayacakları için sektörün zarar görebileceğini belirtmiş, ancak toplantıda belirli bir fiyat üzerinde uzla şıya varılmadığını belirtmiştir . İfade tu tanaklarından da çeşitli şirketlerin fiyat konusunda kendi aralarında bir uzlaşıya varmak konusunda girişimleri olduğu, özellikle büyük şirketlerin koordinasyon içerisinde oldukları anlaşılmaktadır. Teşebbüsler elbette rakiplerinin mevcut veya öngörülebil ir uygulamalarını dikkate alarak kendi fiyatlarını belirleme konusunda serbesttirler, ancak rekabet kuralları gereği, teşebbüslerin kendi ticari politikalarını serbestçe belirlemeleri esastır. Bu 910 nedenle teşebbüsler arasında amacı veya etkisi rakiplerin pa zardaki uygulamalarını etkilemek olan doğrudan veya dolaylı temaslar yasaktır. Bu temaslar rekabeti sınırlayıcı teşebbüsler arası bir anlaşmayı veya uyumlu eylemi işaret edebilmektedir. Kanun un 4. maddesinde bahsedilen anlaşma ve uyumlu eylem kavramları birbirine çok yakın kavramlardır. Mehaz AB rekabet hukuku içtihatında uyumlu eylem, Bir anlaşmanın varlığı aşamasına gelmemekle birlikte, teşebbüslerin rekabetin risklerine karşı bilerek (kasıtlı) ikame ettikleri, aralarında pratik işbirliği sağlayan bir koordinasyon şekli olarak kabul edilmektedir. Uyumlu eylem kavramının amacı, teşebbüslerin 4. maddedeki rekabet karşıtı 920 uygulamalara dair yasaklamadan, anlaşma ve teşebbüs birliği kararlarından daha düşük derecede bir formalite ile gerçekleştirilen işbril ikleri yolu ile kaçınmalarını önlemektir. Böylece anlaşma ile uyumlu eylem arasındaki fark, uyumlu eylemdeki delil yükünün biraz daha düşük olmasıdır. Bu nedenle eldeki delillerin anlaşma sonucuna ulaşmak için yeterli olmadığı durumlarda, başta bilgi değiş imi olmak üzere teşebbüsler arasındaki rekabetçi davranışları etkileyebilecek ilişkilere dayanarak uyumlu eylemden bahsedilebilir. Mehaz AB rekabet hukuku uygulamasında ki örneklerden Polypropylene davasında, ATAD (AT Ada let Divanı) uyumlu eylemin üç unsur unun bulunduğunu kabul etmiştir: uzlaşma , davranış ve bu ikisi arasındaki nedensellik bağı . 930 Ayrıca , aksi ilgili teşebbüslerce kanıtlanmadıkça, rakiplerin birbirleri ile değiştirdikleri bilgileri dikkate alarak davranışlarını belirledikleri karinesini n bulunduğu da kabul edilmiştir. ATAD, 81. maddenin lafzından hareketle uyumlu eylemin antirekabetçi etki si olmasa bile ihlal teşkil ettiğini belirtmiştir. Bu çerçevede, teşebbüslerin antirekabetçi amaçlar içeren toplantılara katıldığının gösterilmesinin, aksi teşebbüslerce ispatlanmadıkça, ihlal için yeterli olacağını söylemiştir. Suiker Unie davasında da, teşebbüslerin rakibin davranışlarını etkilemek amacıyla veya bu etkiyi sağlayacak şekilde temasta bulunmalarının ya da rakibe 940 gelecekteki pazar davra nışlarına ilişkin kararlarını açıklamalarının uyumlu eylem için yeterli olduğu belirtilmiştir. 07-31/325 -120 25 Cimenteries CBR and Others v Commission davasında ise AB İlk Derece Mahkemesi (Court of First Instance -CFI), bir uyumlu eylemin varlığını ispatlamak için bir teşebbüsün resmi olarak belli bir şekilde davranmayı taahhüt ettiğinin veya rakiplerin pazarda gelecekteki davranışlarına ilişkin işbirlği yaptıklarının kanıtlanmasına gerek olmadığını, bir teşebbüsün niyetini açıklama yolu ile pazarda belirsizliği ortadan kaldırmasının veya önemli ölçüde azaltmasının yeterli olduğunu belirtmiştir. AB deki tecrübelere de dayanarak, anlaşma -uyumlu eylemi bir bütünün parçaları 950 olarak kabul edip yakınlaştıran ve yegane fark olarak, uyumlu eylemde delil yükünü düşüren bir kari ne yaklaşımının benimsenmesi şeklinde sonuç geliştirilebilir. Buna göre, ilgili teşebbüsler arasında mutabakatı gösteren deliller bulunduysa, smoking gun niteliğindeki bu belgelerin gerçekliğini ortaya koyan bir analizle anlaşma sonucuna ulaşılabilir. Uyum lu eyleme ise, gizli bilgilerin, fiyat listelerinin rakiplere gönderilmesi gibi net olarak mutabakatı değil ama ilişkiyi gösteren delillerin, rekabetin bozulduğunu gösteren pazar analizleri ile desteklenmesi halinde karar verilebilir. Dikkat edileceği üzer e, ilişkinin ardından paralel davranış şartı aranmamakta, pazardaki iktisadi sonuçlara bütün olarak bakılmaktadır. İşte bu noktada uyumlu eylem karinesi devreye girecek; bilgi 960 değişiminin, antirekabetçi amaçlı toplantılara katılımın genel pazar davranışlar ını etkilemediğinin ispatı, ilgili teşebbüslere bırakılacaktır . Bu bilgi ve açıklamalar çerçevesinde; önaraştırma konusu olayda, ilgili teşebbüsler arasında mutabakatı gösteren deliller olmadığı, ancak tüm firmalar tarafından üzerinde genel bir fikir birli ğine varılamasa da, fiyat gibi rekabetçi açıdan hassas ve gizli bir bilginin sezon başlamadan once tartışıldığına, hatta özellikle büyük WAT firmaları tarafından minimum belirli bir fiyatın (1.100 ABD Doları ve 850 ABD Doları ) öneri olarak sunulduğuna iliş kin ifade tutanakları ve ELT, Advis ve United Towers arasında fiyat ve indirimlere ilişkin elektronik posta mesajları göz önüne alındığında söz konusu davranışın anlaşmadan çok bir 970 uyumlu eylemi işaret ettiği kanaatine varılmıştır. Şikayete konu olayda, pazarda teşebbüslerce açıklanan fiyatlar, e lektronik postalar ve ifade tutanakları ayrı ayrı incelendiğinde tam olarak hangi firmaların rekabeti sınırlayıcı davranış içerisinde olduğu anlaşılamamakla beraber, söz konusu delillerin hepsi birlikte değerlendi rildiğinde ve teşebbüslerin pazardaki büyüklüklerine ve birbirilerine göre konumlarına bakılarak piyasa parametrelerinin belirlenmesinde önemli rol oynadıkları göz önüne alındığında, öncelikle ilk 4 büyük firma olan Advis, ELT, United Towers ve Ozman ın sö z konusu rekabeti sınırlayıcı davranış içerisinde yer aldıkları, toplantılara ve yapılan görüşmelere katılarak fiyat ve diğer rekabetçi unsurlar üzerinde bilgi alış -verişinde bulunmuş 980 olan ya da bu tür konuların görüşülmesi hususunda itirazda bulunduğunu ispatlayamayan diğer firmaların da bu davranışa katılmış oldukları anlaşılmaktadır. Nitekim AB İlk Derece Mahkemesi (Court of First Instance -CFI) de, Cimenteries CBR and Others v Commission davasında, uyumlu eylemin karşılıklı temasların varlığını ifade e ttiği, karşılıklık koşulunun ise bir teşebbüsün rakibinin niyetleri veya gelecekteki uygulaması hakkında bilgi edindiği bir toplantının yapılması ve toplantı kayıtlarından, rakip niyetini bildirdiğinde herhangi 07-31/325 -120 26bir itirazın yapılmadığının anlaşılması durum unda da yerine getirilmiş olacağı belirtilmektedir. Bu koşullarda söz konusu teşebbüsün tavrı, talep etmediği halde diğer tarafın tek taraflı olarak aktarmaya karar verdiği bilginin tamamen pasif bir 990 alıcısı konumuna indirgenemeyecektir. Bununla beraber, W AT sunan bazı temsilci firmalar arasında sezon başlamadan önce düzenlenen toplantıda fiyat konusunda genel bir fikir birliği oluşamamıştır. Ayrıca çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği ve pazara giriş engellerinin olmadığı ilgili pazarda, uygulamada öğ rencilere çeşitli koşullarda (grup, seminerlere katılım, çekilişler, ikinci defa katılım gibi) açıklanan fiyatlardan önemli indirimler yapıldığı, pazarın ölçeğinin ve teşebbüslerin ekonomik olarak küçüklüğü de göz önüne alınarak ve ayrıca usul ekonomisi ve rekabetin etkin bir şekilde sağlanması amacıyla, şu aşamada konu hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı, 4054 sayılı Kanun un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, söz 1000 konusu teşebbüslerin fiyatlara yönelik bilgileri birbirleriyle payla şmamaları v e piyasanı n işleyisini etkileyecek nitelik teki her türlü toplantı ve görüş melere son vermeleri hususunda uyarılmaları gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır. K. SONUÇ Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; 1. Mevcut belgeler rekabeti sınırlayıcı bi r anlaşmanın ispatı bakımından yeterli olmamakla beraber, açıklanmış olan fiyatlarla birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasındaki temasların ve rekabete duyarlı bilgi değişiminin piyasada rekabeti sınırlayıcı bir uyumlu eylemin göstergesi olabileceği ne; 1010 2. Bu nedenle Kanun un 41. maddesi uyarınca Advis Akademik Danışmanlık ve Uluslararası Ticaret A.Ş., Globeks ELT Fuarcılık ve Eğitim Dan. Ltd. Şti., Birleşik Burçlar Eğitim Danışmanlık Turizm İnşaat Ltd. Şti., Global Vizyon Eğitim Turizm Yayıncılık Re klam ve Danışmanlık Ltd. Şti., Ozman Yurtdışı Eğitim Danışmanlığı, Alternatif Yurt Dışı Eğitim Danışmanlığı Ltd. Şti., Fez Turizm ve Ticaret Ltd. Şti., Yero Yurtdışı Eğitim Danışmanlığı, Edu Rehber Yurt Dışı Eğitim Rehberi ve Academiks Eğitim Danışmanlık L td. Şti. hakkında soruşturma açılması mümkün olmakla beraber, sezon başlamadan ö nce düzenlenen toplantıda genel bir fikir birliğinin oluşamaması, pazarın özellikleri, uygulamada öğrencilere çeşitli koşullarda (grup, seminerlere katılım, çekilişler, ikinci defa katılım gibi) açıklanan 1020 fiyatlardan önemli indirimler yapılması, pazarın ölçeğinin ve teşebbüslerin ekonomik olarak küçüklüğü göz önüne alınarak ve ayrıca usul ekonomisi ve rekabetin etkin bir şekilde sağlanması amacıyla, bu aşamada iddia konu su hakkı nda soruşturma açılmasına gerek olmadığı na, 3. Söz konusu şirketlere 4054 sayılı Kanun un 9. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, fiyatlara yöneli k bilgileri birbirleriyle paylaşmamaları ve piyasanın işleyisini etkileyecek nitelikteki her türlü toplant ı ve görüsmelere son vermeleri , aksi halde haklarında 4054 sayılı Kanun çerçevesinde işlem başlatılacağı hususunda yazı lı görüş gönderilmesi ne 1030 07-31/325 -120 27OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. 07-31/325 -120 28 KARŞI OY GEREKÇESİ (11.04.2007 tarihli ve 07 -31/325 -120 sayılı Kurul Kararı) 28.03.2007 tarihli raporun sonuç kısmındaki mevcut belgelerin rekabeti sınırlayıcı bir anlaşmanın ispatı bakımından yeterli olmamakla beraber, açıklanmış olan fiyatlarla birlikte değerlendirildiğind e taraflar arasındaki temasların ve rekabete duyarlı bilgi değişiminin piyasada rekabeti sınırlayıcı bir uyumlu eylemin göstergesi olabileceği ifade edildikten sonra, soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar verilmesi ve 9 uncu maddenin 3 üncü fıkrası uyarınca yazı gönderilmesi önerilmektedir. Alınan kararın tümüne aşağıdaki gerekçelerle katılmıyorum: Mevcut belgelerin ve Eylül 2006 tarihinden itibaren süregelen uygulamanın 4 üncü madde kapsamında yasaklanan bir anlaşmanın mevcudiyetine yeterli kanıt oluşturduğu görüşündeyim. Raporun özellikle 40 ıncı sahifesinde yer alan belgeler dikkate alındığında, anlaşmanın kabul edilmemesi mümkün değildir. Ek 23 ile ilgili olarak raporda aynen şu ifadeler yer almaktadır: ELT Akademik Danışmanlık firmasınd a yapılan yerinde incelemede elde edilen e-posta mesajları ise özellikle Advis, United Towers ve ELT arasında fiyat konusunda bir anlaşma veya uyumlu eylem olduğu konusunda ciddi bir delil niteliğindedir. (S. 40). Bütün bu kanıtlar sıralandıktan sonra, bi r anlaşmanın ispatlanamadığı, bunların ancak bir uyumlu eylemin göstergesi olabileceği (?) sonucuna varmak, bir çelişkiyi ortaya koyar. Dolayısıyla 4 üncü madde anlamında anlaşma veya en azından uyumlu eylemin tartışmasız (olasılık olarak değil) kabul edil mesi gerekirdi. Raporda soruşturma açılması mümkün olmakla beraber denildikten sonra, Pazar ölçeğinin küçüklüğü, teşebbüslerin küçük kapasiteli oluşu ve usul ekonomisi gibi gerekçelerle soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna varılmış ve çoğun luk görüşü de bunu benimsemiştir. Bu gerekçelere katılmam kesinlikle mümkün değildir. İhlal ortadadır ve yaklaşık 7 aydır uygulanmaktadır. Bu gerçek göz ardı edilerek subjektif bazı gerekçelerle soruşturma açılmaması 4054 sayılı Kanun a ve Kurulun yaklaşık 10 yıllık uygulamasında aldığı kararlara uygun değildir. Kararın yaratacağı olumsuz sonuçlar hiçbir şekilde dikkate alınmamıştır. Soruşturma açılması yerine, madde 9/3 uyarınca görüş yazılması da mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmemiştir. Toplantıl ara son verilmesi, aksi halde 4054 sayılı Kanun a göre işlem başlatılacağı hususunda yazılı görüş gönderilmesi karara bağlanmıştır. Kararda, ihlale son verilmesi için ne bir süre öngörülmüş, ne de uygulanacak müeyyide açıkça gösterilmiştir (Süreli para 07-31/325 -120 29cezası ve/veya soruşturma açılması). Ucu açık, uygulama etkinliği olmayan bir yazı gönderilerek işlemin sonuçlandırılması yöntemini de kabul etmem mümkün değildir. Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ Kurul Üyesi 07-31/325 -120 30 Rekabet Kurulu nun 11.04.2007 Tarih ve 07 -31/325 -120 Sayılı Kararına KARŞI OY GEREKÇESİ İstanbul da faaliyet gösteren yurtdışı eğitim danışmanlık firmalarının Work and Travel hizmetlerinde fiyat birliği yaparak 4 054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası üzerine yapılan inceleme sonucunda Kurul tarafından alınan kararın 2. ve 3. maddelerine katılmamaktayım. Şöyle ki; Önaraştırmada Advis ten elde edilen ve Advis tarafından sponsor kuruluşu CIEE ye gön derilen 20 Eylül 2006 tarihli e -posta mesajında Türkiye deki diğer WAT firmaları ile çeşitli toplantılar yaptıkları ve bazıları ile de telefon görüşmesinde bulundukları ifade edilmiştir. Yapılan görüşmeler sonucu bir takım kararlar alındığı belirtilip şu ş ekilde özetlenmiştir: - Yeni Sezondan itibaren geçerli olmak üzere vize reddi alan öğrencilere ödedikleri tüm ücret iade edilecektir. Şimdiye kadar vize reddi alan öğrencilerden 250 USD kesilmekte idi. Bu konuda anlaşmak çok önemlidir çünkü bu yolla bütün firmalar sadece vize alabilecek durumda olan katılımcıları kaydedecekler ve uygun olmayan kişiler program dışına itileceğinden programın kalitesi artacaktır.(Advis, United Towers, Elt (CIEE temsilcileri), Ozman, Edurehber bu konuda mutabıktır). - Sahte Tra nskript ve sahte doküman verip vize reddi alan katılımcılara geri ödeme yapılmayacaktır. Söz konusu e -postada fiyatlar konusunda herhangi bir karardan bahsedilmemektedir. Ancak, piyasada faaliyet gösteren firmaların zaman zaman çeşitli toplantılar yaptıkla rını veya telefon görüşmelerinde bulunduklarını ve gelecekteki uygulamalara ilişkin karar aldıklarını göstermektedir. ELT Akademik Danışmanlık firmasında yapılan yerinde incelemede elde edilen e -posta mesajları ise özellikle Advis, United Towers ve ELT 07-31/325 -120 31arasında fiyat konusunda bir anlaşma veya uyumlu eylem olduğu konusunda ciddi bir delil niteliğindedir. Advis Genel Müdürü ( ..) tarafından 8 Ocak 2007 tarihinde ELT müdürü ( ) a gönderilen e -postada insanlar indirimlerden bahsediyor, ELT den öğren ciye atılan indirimli e -mail aşağıda, bilgine ifadeleri yer almaktadır : Sezon zorlu ama iyi gidiyor indirim falan yok bizim yıllardır standart uygulamamız, geçen yıl katılan öğrencimiz tekrar kayıt olursa giderken 100 USD harçlık veriyoruz. Bunu indiri m olarak da kullanabilirler. Bunun dışında kimseye 1 kuruş indirim yok . Bu uygulamayı da hiçbir şekilde reklam amaçlı olarak duyurmuyor, web sitesinde ya da broşürde yazmıyoruz. Tarafların aralarında fiyatlarla ilgili hususlardaki temasları ve karşılıklı i rade ve anlayış birlikleri olduğunu gösteren bu e -postalar dışında, WAT hizmeti veren teşebbüslerle yapılan görüşmelerden de yaklaşık 9 teşebbüsün 2006 -2007 sezonu başlamadan önce sektörün sorunlarını tartışmak üzere bir araya geldikleri ve bu toplantıda diğer konuların yanı sıra fiyatların da tartışıldığı ve özellikle sektörün geleceği için belli bir düzeyin altına düşmemesi konusunda görüş alış verişinde bulunulduğu anlaşılmıştır. Örneğin ( .) yetkilisi, "... çok düşük ücretle kayıt yapılmaması ve hatta 1100 Doların altına inilmemesi konusunda fikirler beyan edilmesine rağmen görüş birliğine varılamadı kararlar uygulamaya geçmedi ve hala 900 Dolar civarında ücret tahsil edilerek öğrenci kaydı yapan firmalar mevcuttur şeklinde beyanda bulunmuştur. ( ...) ile yapılan görüşmelerde, sektörden Advis ve United Towers'ın organize ettiği ve Advis, United Towers, Ozman, Alternatif, Global Vizyon, Fez Travel, Yero, Edu Rehber ve Academix olmak üzere 9 firmanın katıldığı, Advis'in sahibi olan ( .) 'nin başka nlık ettiği vize konulu bir toplantı yapıldığı, bu toplantıda büyük firmaların Advis, United Towers, Ozman ve ELT olarak kendi aralarında iş dahil WAT programı için minimum 1100 Dolar, öğrenci işi kendisi bulursa minimum 850 Dolar uygulamaya karar verdikle rinin belirtildiği ve diğer firmaların da buna uymasının sektörün geleceği açısından faydalı olacağının dile getirildiği belirtilmiştir. Yine ( ) yetkilisi ( ) ın ifadesinden, 2006 Temmuz ayında Global, Advis, United Towers, Yero, Fez, Academix, Ozm an gibi 07-31/325 -120 32çeşitli WAT firmalarından 8 -10 kişinin katıldığı bir toplantı yapıldığını, firmaların sektörün geleceği adına minimum ne kadar fiyata satabileceklerinin tartıştığını, çeşitli şirketlerin fiyat konusunda kendi aralarında bir uzlaşıya varmak konusund a girişimleri olduğu, özellikle büyük şirketlerin koordinasyon içerisinde oldukları anlaşılmaktadır. Teşebbüsler elbette rakiplerinin mevcut veya öngörülebilir uygulamalarını dikkate alarak kendi fiyatlarını belirleme konusunda serbesttirler, ancak rekabe t kuralları gereği, teşebbüslerin kendi ticari politikalarını serbetçe belirlemeleri esastır. Bu nedenle teşebbüsler arasında amacı veya etkisi rakiplerin pazardaki uygulamalarını etkilemek olan doğrudan veya dolaylı temaslar yasaktır. Bu temaslar rekabeti sınırlayıcı teşebbüsler arası bir anlaşmayı veya uyumlu eylemi işaret edebilmektedir. Mevcut belgeler, rekabeti sınırlayıcı bir anlaşmanın ispatı bakımından yeterli olmamakla beraber, açıklanmış olan fiyatlarla birlikte değerlendirildiğinde taraflar aras ındaki temasların ve rekabete duyarlı bilgi değişiminin piyasada rekabeti sınırlayıcı bir uyumlu eylemin göstergesi olduğu görüşüyle Kurul un 11.04.2007 tarih ve 07 -31/325 -120 sayılı kararının 2 ve 3. maddelerine muhalifim. M.Sıraç ASLAN Kuru l Üyesi 07-31/325 -120 33 Rekabet Kurulu nun 11.4.2007 günlü ve 07 -31/325 -120 Sayılı Kararına KARŞI OY Yurtdışı eğitim danışmanlığı firmalarının Work and Travel hizmetlerinde fiyat birliği yaparak 4054 Sayılı Yasa nın 4 üncü maddesini ihlal ettikleri iddiası üzerine açılan önaraştırma sonucu düzenlenen; yapılan incelemelerde ilgili pazarda faaliyet gösteren ve belli bir sayıda öğrenci gönderebilen göreceli olarak büyük firmaların hem full -placement hem de self-placement fiyatlarının aynı olduğunun göz lendiği, ELT Akademik Danışmanlık firmasında yapılan yerinde incelemede elde edilen e -posta mesajlarının özellikle Advis, United Towers ve ELT arasında fiyat konusunda bir anlaşma veya uyumlu eylem olduğuna ilişkin ciddi bir delil niteliğinde olduğu belirt ilmiştir. İfade tutanaklarından da çeşitli şirketlerin fiyat konusunda kendi aralarında bir uzlaşıya varmak için görüşleri bulunduğu, özellikle büyük şirketlerin koordinasyon içerisinde oldukları anlaşılmıştır. Bütün bu inceleme ve tespitler karşısında sor uşturma açılması gerekirken 4054 Sayılı Yasa nın 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca görüş yazısı gönderilmesine ilişkin karara katılmıyorum. Süreyya ÇAKIN Kurul Üyesi