Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-2-129 (Muafiyet ) Karar Sayısı : 08-52/789-318 Karar Tarihi : 11.9.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : İbrahim AYDEMİR , Ayşe Özlem UZUN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A .Ş. Güvercin yolu No: 111/112 06560 Gazi -Ankara D. TARAF
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-2-129 (Muafiyet ) Karar Sayısı : 08-52/789-318 Karar Tarihi : 11.9.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : İbrahim AYDEMİR , Ayşe Özlem UZUN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A .Ş. Güvercin yolu No: 111/112 06560 Gazi -Ankara D. TARAFLAR : - Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. ve bayileri 20 Güvercin yolu No: 111/112 06560 Gazi -Ankara E. DOSYA KONUSU: Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. nin biçerdöver ve pamuk topl ama bayilik ve yetkili servislik sözleşmelerine 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet tanınması talebi. F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 3 0.06.2008 tarih ve 4132 sayı ile intikal eden ve i eksiklikleri en son 09.07.2008 tarihin de tamamlanan başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2002/2 Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 1.9.2008 tarih ve 200 8-2-129/MM-08-İA sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 2. 9.2008 tarih ve REK.0.06.00.00 -130/275 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08 -52 30 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. nin biçerdöver ve pamuk toplama bayilik ve yetkili servislik sözleşmelerine ilişkin olarak; Sözleşmelerde münhasırlık, tek elden alım, rekabet etmeme yükümlülüğü ve aktif satış yasağı gibi hükümler yer alması nedeniyle sözleşmelere menfi tespit belgesi verilem eyeceği; ilgili pazarlardaki pazar paylarının % 40 ın üzerinde olması nedeniyle 2003/3 ve 2007/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında muafiyetten yararlanamayacağı, bununla b irlikte, Türk Traktör Yetkili Servislik Sözleşmesi nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 5. maddesi kapsamında bireysel 40 muafiyetten yararlanabileceği, New Holland Trakmak Ekipman Bayilik Sözleşmesi nin 9.3 ve CASE Pamuk Toplama Bayilik Sözl eşmesi nin 9.8 maddelerinde yer alan sözleşmeler sona erdikten sonraki döneme ait rekabet yasağının tesis ve arazilerle ilgili kısmının yalnızca sağlayıcı tarafından temin edilen tesis ve araziyle sınırlı olacak şekilde değiştirilmesi koşuluyla, 4054 s ayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet verilebileceği ifade edilmiştir. 08-52/789 -318 2 50 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Türk Traktör ve Ziraat Makineleri Ticaret A.Ş. (Türk Traktör) Türk Traktör traktörler, hasat makineleri ve toprak işleme makineleri gibi tarım aletlerinin ve bunların dişli kutuları, transmisyon kutuları gibi parçalarının üretimini yapmaktadır. Bu şirket aynı zamanda bayileri aracılığıyla bu ürünlerin satışını ve satış sonrası servisini yapmaktadır. Türk T raktör, Koç Holding A.Ş. (Koç Holding) ile CNH Global N.V. nin ortak girişimidir. Şirket ilk olarak 1954 yılında MKE, TZDK, Ziraat Bankası, Tariş, Çukobirlik, Minneapolis -Moline arasında yapılan bir ön protokol ile Ankara da kurulmuş, 8 Mart 1955 yılında T ürkiye nin ilk traktörünü üretmiştir. Türk Traktör, New Holland ve Case 60 markaları ile üretim yapmaktadır. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda sunulmaktadır. Tablo 1: Türk Traktör Ortaklık Yapısı Hissedar Pay Oranı (%) Koç Holding A.Ş. 37.72 CNH Gl obal N.V. 37.50 Temel Ticaret A.Ş.1 2.09 Halka Açık Hisseler 22.69 Öte yandan CNH Global NV ise Fiat S.p.A. nın kontrolünde olan bir şirkettir. Bu sebeple Türk Traktör , esasen Koç Holding ile Fiat S.p.A. tarafından ortak kontrol edilmektedir. H.2. İlg ili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Türk Traktör ile bayileri arasında yapılan sözleşmeler biçerdöver makineleri ve pamuk 70 toplama makinelerinin satışı ve satış sonrası servisine ilişkindir. Tarım makineleri genel olarak kendi yürür makineler ve traktöre bağlı makineler olarak ikiye ayrılabilir. Birinci gruptakilerin hareketini sağlayan motorları vardır. İkinci gruptakiler ise gücünü traktörden almaktadır. Başvuru konusu biçerdöver ve pamuk toplama makineleri kendi yürür makineler sınıfında yer almaktadı r. Fakat her iki makine grubu da hasadını yaptıkları ürünlere has özel fonksiyonlarla donatılmış olduğundan ikameleri yoktur. Bu sebeple inceleme konusu dosya kapsamında ilgili ürün pazarlarının biçerdöver ve pamuk toplama makineleri pazarları ile bunlara ait servis pazarları olduğu sonucuna ulaşılmıştır . Başvuru dosyasında verilen bilgiler esas alınarak bu pazarlara ilişkin detaylı bilgiye 80 aşağıda yer verilmektedir. Biçerdöver Kendi yürür biçerdöver, küçük daneli ürünler (buğday, arpa, çeltik, pirinç, mısır), baklagiller (fasulye, bezelye), yağlı tohumlar (ayçiçeği, kolza) gibi tarımsal ürünlerin toplanması ve danelerin sap, saman ve benzeri tarımsal ürünlerden ayrılması işleminde kullanılan bir hasat -harman makinesidir. Biçerdöver, ürünün biçilmesi ve 1 Temel Ticaret A.Ş., Koç Ailesinin hissedar olduğu bir şirkettir. Bu sebeple Türk Traktör ün hissed arlık yapısında Koç Holding A.Ş. nin oranı daha fazla olsa da yönetim kurulunda Türk Traktör ün Koç Holding ile CNH Global A.Ş. tarafından ortak kontrol edileceği kararlaştırılmıştır (7.2.2008 tarih ve 08 -12/124 -41 sayılı Rekabet Kurulu kararı). 08-52/789 -318 3 toplanmasını sağlayan tabla , daneyi saptan ayıran batör ve ayırma organları, temiz bir ürün örneği elde etmek amacıyla istenmeyen parçaların uzaklaştırılmasını sağlayan bir temizleme sistemi, ürünün depolanmasını sağlayan bir dane deposu, bir motor ve tahrik sistemi, tüm ana fonksiyonları ayarlamayı ve tüm sistemleri kontrol etmeyi 90 olanaklı kılan bir elektrik sistemi ve konforlu bir operatör kabinden oluşur. Bu sistemler, operatör tarafından tüm ürün koşullarında verimliği ve performansı en üst düzeye taşıyacak şekilde tamamıyla ayarlanabilir özellikte olmalı ve uzun saatler boyu çalışmaya olanak tanımalıdır. Pamuk Toplama Makineleri Kendi yürür pamuk toplama makineleri, yalnızca pamuğu toplama amacıyla kullanılır. Bir pamuk toplama makinesi şu ana parçala rdan oluşmaktadır: Pamuk kütlülerini pamuk bitkisi üzerinden mekanik olarak almaya, toplamaya yarayan tamburlar, toplanan pamuğu tamburlardan sepete taşıyan bir iletim sistemi, hasat edilen pamuğu depolayan bir sepet, pamuğu boşaltan bir boşaltıcı sistem, bir motor ve tahrik sistemi, 100 tüm sistemleri kontrol eden bir elektrik sistemi ve operatör kabini. Pamuk üretiminde maliyet düşüşü sağlayan pamuk kütlülerinin etkin bir şekilde mekanik olarak toplanması, geniş araştırma ve geliştirme fonları gerektiren çok karmaşık bir olgudur. Nitekim Türkiye de pamuk üretimi %100 mekanize değildir. Biçerdöver ve Pamuk Toplama Yetkili Servis Pazarları Biçerdöver yetkili servisleri kendi bölgelerinde New Holland marka biçerdöverlerin garanti süresi boyunca servisliğini yapma kla yetkilendirilmektedir. Servisi yapılacak ürünler özellikli ve teknik detayı yüksek olduğundan yetkili servis teknisyenleri teorik, uygulamalı ve sürekli olarak eğitime tabi tutulmaktadır. Servis çağrı merkezi ile yetkili servislerin koordinasyonu, soru nların daha hızlı çözümü ve servisler arası bilgi ve 110 tecrübe aktarımı sağlanmaktadır. Garanti kapsamındaki ürünlere ait yedek parçalar ürün güvenliği ve kalite garantisini teminen Türk Traktör tarafından sağlanmaktadır. CASE -IH markalı pamuk toplama makine lerinin servisi bakımından da aynı değerlendirmeler geçerlidir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Dosya konusu sözleşmelerde tespit edilen Alan , Türkiye Cumhuriyeti sınırlarını kapsamaktadır. Bu sebeple dosya kapsamındaki ilgili coğrafi pazar Türkiye olara k belirlenmiştir. H.3. Değerlendirme H.3.1. İşlemin Niteliği 120 Bildirim, Türk Traktör ün bayileri ile yaptığı üç adet sözleşmeye ilişkindir: 1- Türk Traktör ile yetkili ekipman bayileri arasında yapılan New Holland marka biçerdöverlerin yetkili satışı sözle şmesi : Bu sözleşmeye göre bayiler New Holland biçerdöverleri seçici dağıtım sistemi çerçevesinde satacaklardır. Bayinin yetkili olduğu bölgede rakip malları satışı ve rakiplerle işbirliğine gitmesi yasaklanmaktadır. Seçici dağıtım sistemi kapsamında asgari alım, bölge dışına aktif satış yasağı ve ortak pazarlama stratejileri doğrultusunda faaliyette bulunma yükümlülüğü getirilmektedir. Bayilere getirilen rekabet yasağı ile ilgili olarak sözleşmede aşağıdaki hüküm yer almaktadır: Madde 9.3 İşbu maddede düz enlenen rekabet yasağı Sözleşme konusu mallarla 130 rekabet halindeki mallara ilişkin olmak, Sözleşme süresince bayinin faaliyette bulunduğu tesis ve araziyle sınırlı olmak ve New Holland Trakmak tarafından Bayi ye 08-52/789 -318 4 know -how devredilecek olursa bu know -how ı ko rumak için zorunlu olmak koşullarıyla Sözleşme sona erdikten sonraki bir yıl süresince; eğer know -how kamuya mal olmamış ise bunun kullanılması ve açıklanması bakımından süresiz olarak geçerliliğini korur. 2- Türk Traktör ile yetkili bayiler arasında yapı lan CASE -IH markalı pamuk toplama makineleri satış sözleşmesi : Sözleşmeye göre bayiler yetkili oldukları bölgede rakip ürünleri satmama yükümlülüğü altına girmektedir. Bölge dışında aktif satış yapmaları da yasaklanmaktadır. Asgari alım yükümlülüğü, yetki bölgesi dışına aktif satış yasağı ve ortak pazarlama stratejilerine uyum yükümlülüğü getirilmektedir. Rekabet yasağının 140 süresine ilişkin biçerdöver sözleşmesinde yer alan hükmün aynısı bu sözleşmede de mevcuttur. 3- Servis Sözleşmeleri: Yetkili servisle re bölge bazında münhasırlık verilmektedir. Fakat rakip markaların yetkili servisliğini de yapabileceklerdir. Yetkili servisler kendi bölgeleri dışına da pasif hizmet ve yedek parça satışı yapabileceklerdir. Sözleşmeyle yetkili servislere ticari sırları ve işletme politikalarını sözleşme sona erdikten sonra açıklama bakımından süresiz yasak getirilmektedir. Muafiyet başvurusuna konu olan yukarıdaki üç sözleşmeden biçerdöver sözleşmesinin süresi bir yıl, pamuk toplama sözleşmesi ve servis sözleşmelerinin sür eleri üç yıldır. Biçerdöver için ayrı servis sözleşmesi yapılmış, fakat pamuk toplama makineleri için 150 yapılmamıştır. Pamuk toplama sözleşmesi bayilerle 3s esasına göre yapılmıştır. Bunun anlamı bayiinin satış, servis ve yedek parça hizmetlerinin tamamını v erecek olmasıdır. Biçerdöver bayilik sözleşmesi seçici dağıtım sistemi esasına göre yapılmıştır. H.3.2. Menfi Tes pit Değerlendirmesi Sözleşmelerde bayilere tek elden alım yükümlülüğü, aktif satış yasağı, rekabet yasağı ve asgari alım ve asgari satış yüküm lülüğü getirilmektedir. Bu hususlar açıkça rekabeti kısıtlayıcı olduğundan başvuru konusu sözleşmeye menfi tes pit verilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. H.3.3. 2002/2 Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği Açısından Yapılan Değerlendirme 160 Bilindiği üzere, bir anlaşmanın 2002/2 sayılı Tebliğ in sağladığı muafiyetten yararlanabilmesi için, anlaşmanın taraflarının ilgili pazardaki payları belirleyici bir rol oynamaktadır. 2002/2 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği nin, 2007/2 sayılı Tebliğ ile değiş ik 2. maddesine göre kural olarak; Tebliğ ile sağlanan muafiyet, sağlayıcının dikey anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki payının %40 ı aşmaması durumunda uygulanmaktadır. Dosya mevcudundan elde edilen bilgilere göre, Türk Traktör ün biçerdöver ve pamuk toplama pazarlarındaki son iki yıla ait pazar payları aşağıdaki tablo larda yer almaktadır: Tablo 2: Türkiye de Biçerdöver Makineleri Pazarındaki Pazar Payları 170 Şirket/Yıllar 2006 Pazar Payları (%) 2007 Pazar Payları (%) Türk Traktör ( .) ( .) Tablo 3: Türkiye de Pamuk Toplama Makineleri Pazarındaki Pazar Payları Şirket/Yıllar 2006 Pazar Payları (%) 2007 Pazar Payları (%) Türk Traktör ( .) ( .) 08-52/789 -318 5 İlgili pazarlarda Türk Traktör ün Tebliğ de ön görülen %40 pazar payı eşiğini aşması sebebiyle Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı görülmektedir. Dolayısıyla, sözleşmedeki rekabet açısından önem arz eden diğer koşullar bireysel muafiyet değerlendirmesi esnasında ele alınacaktır. H.3.4. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi Dosya mevcudu bilgilere göre biçerdöver ve pamuk toplama makinesi pazarlarına ait Türkiye deki pazar payları aşağıdaki tablo larda gösterilmektedir. Tablo 4: Türkiye Biçerdöver Pazarı 180 Şirket 2007 Yılı Pazar Payı (%) Türk Traktör ( .) Harman Traktör ve Biçerdöver San. Ve Tic. A.Ş. ( .) Ertuğrullar Tarım Makinaları San. Tic. A.Ş. ( .) Laverda Tarım Makinaları A.Ş. ( .) Claas Mega Ziraat Makinaları San. Ve Tic. Ltd. Şti. ( .) Uzel Makine San. Tic. A.Ş. ( .) John Dee re Makineleri Ltd.Şti. ( .) TOPLAM 100 Tablo 5: Türkiye Pamuk Toplama Makineleri Pazarı Rakip Şirket Pazar Payı (%) John Deere Makineleri Ltd. Şti. ( .) Türk Traktör ( .) TOPLAM 100 Tablo 4 de görüldüğü gibi Türkiye de biçerdöver makineleri pazarınd a Türk Traktör en büyük paya sahiptir. Pamuk toplama makineleri pazarında ise John Deere Makineleri ile birlikte iki firmadan biridir. Pazarlardaki oyuncu sayısının diğer pazarlara göreli olarak az olmasının nedeninin ilgili ürünlerin niteliği olduğu düşün ülmektedir. Biçerdöver ve pamuk toplama makinelerinin karmaşık, sofistike makineler olmaları sebebiyle araştırılmaları ve geliştirilmeleri uzun yıllar almaktadır. Bu pazarlara girebilmek yatırım, masraf ve teknik bilgi gerektirmesi bakımından zordur. Bu sebeplerle bu makinelerin dünyada da üretici sayısı azdır. D osya mevcudundan 190 dünyada biçerdöver makinesi üretenlerin çoğunluğunun halihazırda Türkiye de de faaliyet göstermekte olduğu anlaşılmıştır. Bunun gibi, dünyada pamuk toplama makineleri pazarında iki adet üretici firma olup bunlar da Türkiye de faaliyette bulunmaktadır. Bu firmalar kendi bayilik ağlarını kurarak satışlarını gerçekleştirmektedir. Avrupa ülkelerinde de yaygın uygulama bu şekildedir. Söz konusu makineler karmaşık yapılı, hem kullanım hem de bakım konusunda eğitim gerektiren ve servis desteğinin son kullanıcı açısından çok önemli olduğu ürünler olduğundan, üretici firmalar kendi bayilik sistemlerine sahip olmayı ve onlarla yakın temas içinde çalışmayı önemsemektedirler. Bu sektörde pazarda tutunabilme ve pazar payını arttırabilme de önemli ölçüde bu 200 konudaki başarıya endekslidir. Bu çerçevede yapılacak bireysel muafiyet değerlendirmesine aşağıda yer verilmektedir. 4054 sayılı Kanun un 5. maddesine göre, Rekabet Kurulu aşağıdaki şartların tamamının varlığı halinde bir anlaşmanın Kanun un 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verebilir: 08-52/789 -318 6 a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağl anması, b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması, c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması, d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu 210 olandan fazla sınırlanmaması. H.3.4.1. Malların Üretimi, Dağıt ımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme, İyileşme veya Teknik Gelişme Sağlanması Biçerdöver ve pamuk toplama makineleri, tasarımı karmaşık ve yapımı uzun zaman alan, maliyetli makineler olmaları sebebiyle sağlam ve üstün dayanıklılık standartlarında tasarlanması ve yapılması gereken makinelerdir. Biçerdöver makinelerinin müşterileri, çoğunlukla sezonluk iş yapmayı sürdüren Türkiye nin bir ucundan diğer ucuna kadar, genelde güneyden kuzeye çalışan 220 yüklenicilerden oluşmaktadır. Makinelerin sezon boyunc a devamlı dolaşımı sebebiyle uygun parça ve yedek destek hizmeti sağlayabilecek geniş dağıtım ağına ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca, Türkiye pazarının farklı iklim ve coğrafi koşullara ayrılması ve çok çeşitli mahsulleri barındırma sebebiyle biçerdöver makin elerinin maksimum performans gösterebilmeleri için değişken koşullara adapte olabilmeleri gereklidir. Bu nedenlerden dolayı, sürekli teknik destek hizmetlerini sağlayabilmek için bayi geliştirmeye odaklı, ürüne yönelik bilgi desteği ve satış sonrası yedek parça ve teknik yardım sağlamak açısından önemli olan güçlü bir dağıtım ağı kurulması gerekmektedir. Bu makinelerin satış sonrası garanti süresince ve daha sonra bakım ve onarım servislerinin yapılması da aynı şekilde nitelikli bir servis ağına sahip olmay ı gerekli 230 kılmaktadır. Bayilerin ihtiyaç duyduğu teknik donanımı edinmesi, yeni gelişmelerden haberdar olması, reklam ve tanıtımın yapılması ve merkezi koordinasyonun sağlanması büyük ölçüde ana şirket tarafından üstlenilmektedir. Münhasırlık ve rekabet ya sağı içeren bir sözleşme olmaksızın ana şirketin bu olanakları sağlamaktan kaçınacağı göz önüne alındığında, bu şartın yerine geldiği kanaatine ulaşılm ıştır. H.3.4.2. Tüketicinin Bundan Yarar Sağlaması Biçerdöver ve pamuk toplama makineleri, daha önce de değinildiği gibi kompleks yapıya sahip ve teknik özellikleri fazla olan aletlerdir. Özellikle biçerdöverlerin kullanıldıkları ürüne göre modifiye edilmeleri gereklidir. Buna karşın bunların kullanıcılarının makineler hakkındaki teknik bilgi donanımları old ukça azdır. Bu 240 makinelerin bakım ve onarım servisleri de ciddi bir eğitim gerektirmektedir. Söz konusu makinelerin fiyatları da tarım kesiminin gelir düzeyi ile karşılaştırıldığında yüksektir. Biçerdöver ve pamuk toplama makinesi satın alan tüketiciler yük sek miktarlı yatırım yaparak bir risk altına gitmektedir. Bu nedenlerle, tüketicilerin makineyi kendi bölgelerinden satın alabilmeleri, kullanım konusunda bayiden destek almaları, servisi güvenilir ve sağlayıcı firmanın teminatı altındaki yetkili servisler den almaları oldukça önemlidir. Bu sebeplerle tüketicilerin başvuru konusu sözleşmelerden doğan bayilik ilişkisinden yarar sağlayacağı sonucuna ulaşılm ıştır. 250 08-52/789 -318 7 H.3.4.3. İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması ve Rekabetin a ve b Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması Biçerdöver pazarında Türk Traktör % 40 ın biraz üzerinde pazar payına sahiptir. Dosya mevcudunda yer alan diğer altı rakip pazarın geri kalanını paylaşmaktadır. Türk Traktörle birlikte Harman Traktör ve Biçerdöver San. ve Tic. A.Ş. nin de New Holland marka biçerdöver satışı yaptığı dikkate alındığında marka içi rekabetin de mevcut olduğu söylenebilir. Pamuk toplama makinelerinde ise dünyada iki üretici bulunmaktadır ve her ikisi de Türkiye pazarında faaldir. Türk Traktör hem makinelerin yerel koşullara uyumunu sağlamak hem de standarda 260 uygun bakımını gerçekleştirebilmek için bayilerle yakın bir işbirliği içinde olmak ve bayilere eğitim, destek ve pazarlama yatırımı yapmak durumu ndadır. Biçerdöver ve pamuk toplama makinesi üreticilerinin AB ülkelerinde de tipik olarak kendi bayi ağlarını kurarak çalışma yoluna gittikleri ve bayilerin rakip markaları aynı anda satmadıkları gerçeği de göz önüne alındığında, başvuru konusu anlaşmalar la getirilen münhasırlığın, asgari alım ve satış miktarı yükümlülüğünün ve makul süreli rekabet yasağının kabul edilebilir olduğu sonucuna ulaşılmıştı r. Bu kısıtlamaların yokluğunda ana firmanın bayi ağını kurmada isteksiz olacağı hususu yukarıda da açıkla nmıştır. Servis anlaşmaları bakımından ise münhasırlık söz konusu değildir. Özetle, başvuru konusu sözleşmelerin başlıkta yer verilen iki koşulu da taşıdığı 270 kanaatine ulaşılmı ştır. H.3.5. Sözleşmelerdeki Rekabet Yasaklarına İlişkin Maddelerin Değerlendiril mesi Biçerdöver bayilik ve pamuk toplama makineleri bayilik sözleşmelerindeki rekabet yasağı şu şekilde düzenlenmektedir: İşbu maddede düzenlenen rekabet yasağı Sözleşme konusu mallarla rekabet halindeki mallara ilişkin olmak, Sözleşme süresince bayinin faaliyette bulunduğu tesis ve araziyle sınırlı olmak ve New Holland Trakmak tarafından Bayi ye know -how devredilecek olursa bu know -how ı korumak için zorunlu olmak koşullarıyla Sözleşme sona erdikten sonraki bir yıl süresince; eğer know -how kamuya mal olm amış ise bunun kullanılması ve açıklanması bakımından süresiz olarak geçerliliğini korur. 280 Bu hüküm 2002/2 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği nin Rekabet Yasağı başlıklı 5. maddesinin b) bendinin ikinci fıkrasında getirilen ve muafiyet kapsamında değerlendirile n istisna ile aynı ifadeyi içermektedir. Fakat burada sözü edilen tesis ve araziye atıfla bu bağlamda rekabet yasağı getirilmesinin meşruiyeti söz konusu tesis ve arazinin sağlayıcı tarafından alıcıya temin edilmesi ile mümkündür. Halbuki Türk Traktör ile sözleşme imzalayan biçerdöver bayileri faaliyette bulundukları arazi ve tesisleri kendileri edinmektedir. Dolayısıyla bu hüküm kapsamında getirilen rekabet yasağının yalnızca üretici tarafından sağlanan tesis ve araziyle sınırlanacak şekilde değiştirilmes i gerektiği sonucuna ulaşılmıştı r. I. SONUÇ 290 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. nin biçerdöver ve pamuk toplama bayilik ve yetkili servislik sözleşmelerine; 1. Sözleşmelerde münhasırlık , tek elden alı m, rekabet etmeme yükümlülüğü ve aktif satış yasağı gibi hükümler yer alması nedeniyle menfi tespit belgesi verilemeyeceği ne, 08-52/789 -318 8 2. İlgili pazarlardaki pazar paylarının %40 ın üzerinde olması nedeniyle 2003/3 ve 2007/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında muafiyet tanınamayacağına , 3. Bununla birlikte, New Holland Trakmak Ekipman Bayilik Sözleşmesi nin 9.3 ve 300 CASE Pamuk Toplama Bayilik Sözleşmesi nin 9.8 maddelerinde düzenlenen, sözle şmelerin sona ermesini takip eden döneme ait rekabet yasağının tesis ve arazilerle ilgili kısmının yalnızca sağlayıcı tarafından temin edilen tesis ve araziyle sınırlı olacak şekilde değiştirilmesi koşuluyla, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet tanınmasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.