Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -2-28 (Devralma) Karar Sayısı : 10-19/233-90 Karar Tarihi : 25.2.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler :Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Nimet ALACAPUNAR C. BİLDİRİMDE : - Innolux Display Corporation BULUNAN Temsilcisi: Av. S. Burcu Özdamar Rıhtım Cad. Galata Şarap İskel esi Sk. 6. Vakıfhan No
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2010 -2-28 (Devralma) Karar Sayısı : 10-19/233-90 Karar Tarihi : 25.2.2010 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler :Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Nimet ALACAPUNAR C. BİLDİRİMDE : - Innolux Display Corporation BULUNAN Temsilcisi: Av. S. Burcu Özdamar Rıhtım Cad. Galata Şarap İskel esi Sk. 6. Vakıfhan No:10 Kat:5 Beyoğlu - Karaköy/ İstanbul D. TARAFLAR :- Innolux Display Corporation No.160, Kesyue Rd., Science Based Industrial Park, Jhunan Township, Miaoli County 350, Tayvan, ÇİN 20 CUMHURİYETİ - Chi Mei Optoelectronics Corporation No. 3, Sec. 1, Huanshi Road., Southern Taiwan Science Park 74714, Tayvan, ÇİN CUMHURİYETİ E. DOSYA KONUSU: Chi Mei Optoelectronics Corporation (CMO) ın bütün aktif ve pasifleriyle Innolux Display Corporation (Innolux ) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi . F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.1.2010 tarih ve 781 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri en son 22.2.2010 tarih ve 1539 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Ka nun ve 1997/1 sayılı 30 Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen 22.2.2010 tarih ve 2010 -2-28/Öİ -10-EÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 23.2.2010 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/88 sayılı Başkanlık Önergesi il e 10-19 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; bildirim konusu devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi anlamında, bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu nu doğurmayacağı, işleme izin verilmesinde bir sakınca 40 bulunmad ığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İşleme İlişkin Bilgiler Dosya konusu işlem sonucunda Innolux , CMO, TPO Di splays Corporation arasında imzalanan 20 Kasım 2009 tarihli Birleşme Sözleşmesi uyarınca, CMO bütün aktif ve pasifleriyle Innol ux tarafından devralınacak ve CMO nun işleri, bünyesinde birleşilecek olan Innolux tarafından yürütülecek ve bünyesinde birleşilen yeni şirketin adı Chi Mei Innolux Corporation olacaktır. Birleşme sözleşmesinde, Innolux ve CMO ya ek olarak TPO Di splays Co rporation isimli üçüncü bir şirket de yer almaktadır. TPO; Innolux ve CMO ya kıyasla LCD 50 ekran piyasasında yer alan daha farklı ürünler alanında faaliyet göstermektedir. TPO da Innolux ile birleşecek olmasına karşın, Innolux/CMO birleşmesi ile Innolux/TPO birleşmesi arasında hukuken ve fiilen bir bağ bulunmaması ve TPO nun Türkiye'de herhangi bir satış faaliyeti göstermemesi nedeniyle Innolux/TPO birleşmesinin Rekabet Kurulu nun değerlendirmesine sunulmadığı belirtilmiştir. CMO, nihai ürün üretimi yapmamakt a, nihai ürün üretiminde kullanılan LCD panel üretiminde bulunmaktadır. Innolux ise LCD panelleri içeren özellikle bilgisayar monitörleri olmak üzere nihai tüketim ürünleri (markasız) üretimi alanında faaliyet göstermektedir. Böylelikle söz konusu birleşme , ürün gruplarını dikey bir düzlemde 60 entegre etmek suretiyle ayrı pazarlarda faaliyet gösteren ve fakat birbirini tamamlayıcı nitelikte olan bu iki iş alanını birleştirmeyi hedeflemektedir. Bildirim formunda söz konusu birleşme ile faaliyetleri birbirini t amamlayıcı nitelikte olan iki şirketi bir araya getirmenin hedeflendiği, oluşturulacak birleşik yapıyla müşterilere entegre ürün grubu sağlanmasının ve piyasada yer alan güçlü rakipler karşısında daha etkili bir rekabet gücünün elde edilmesinin amaçlandığı , bu suretle tüketicilerin daha ucuz ve yüksek kalitedeki ürünleri temin etme imkanı yakalayacakları ifade edilmektedir. H.2. Taraflar H.2.1. Devralan Taraf : Innolux 70 Tayvan da kurulu olan Innolux , monitör ve televizyon üretiminde kendi ürettiği geniş LCD panelleri kullanmaktadır. Kendi dahili üretimine ilaveten, Innolux nihai ürünlerin imalatında kullanılmak üzere dışarıdan da yaklaşık olarak dahili üretiminin iki katı oranında LCD panel satın almaktadır. Innolux, dizüstü bilgisayarlarda ve diğer büyük uyg ulamalarda kullanılmak üzere çok az sayıda LCD panel satmaktadır. Innolux küçük boy LCD panel de satıyor olmasına karşın, asıl olarak değişik uygulamalar için CMO dan farklı boylarda LCD panel satın almaktadır. Dosya mevcudundaki bilgilere göre, dünyada f arklı ülkelerde teknoloji, ticaret ve yatırım şirketlerinde ortaklıkları bulunmakta olan Innolux ün dünya pazarındaki başlıca rakipleri TPV Technology Limited, Samsung, Qisda ve LG Electronics dir. 80 Innolux ün büyük hissedarları aşağıda gösterilmektedir: Tablo 1: Innolux ün Büyük Hissedarları Hissedar Hisse Sayısı Hisse Oranı(%) 1. Terry Guo ( .) ( .) 2. Hyield Venture Capital Co. Ltd. ( .) ( .) 3. Hon Hai Precision Ind. Co. Ltd. ( .) ( .) 4. Foxconn Technology Co. Ltd. ( .) ( .) 5. Hwa Chung Investme nt Co., Ltd. ( .) ( .) 6. Hon Han Investment Co., Ltd. ( .) ( .) 7. Pan International Industrial Corporation ( .) ( .) 8. Advanced International Investment Co., Ltd. ( .) ( .) 9. Hu Yue International Investment Co. Ltd. ( .) ( .) 10. HSBC Taipei Şu besi yönetimindeki EGF Bankası ( .) ( .) Innolux, Türkiye pazarında yalnızca monitör satmakta olup, Innolux ün Türkiye deki başlıca müşterileri LG Electronics Ticaret A.Ş. ve Arçelik A.Ş. dir. H.2.2. Devreden /Devralınan Taraf : CMO CMO, çeşitli ürünlerde ve montaj aşamalarında kullanılmak üzere farklı boy ve modellerde LCD panel üretimi ve satışı yapmaktadır. CMO, monitör, televizyon, dizüstü bilgisayar, kamuya teşhirler ve diğer uygulamalarda kullanılan geniş LCD paneller satmaktadır. Aynı zamanda çok sı nırlı sayıda ve pazar payı da oldukça düşük olmak üzere küçük ve orta boyutlu uygulamalarda kullanılmak üzere LCD 90 paneller satmaktadır. Dünyada birçok ülkede teknoloji, ticaret ve yatırım şirketlerinde ortaklıkları bulunmakta olan CMO nun dünya pazarındaki başlıca rakipleri Samsung, LG Electronics ve AU Optronics Corporation dır. Tablo 2: CMO nun Ortaklık Yapısı Hissedar Hisse Sayısı Hisse Oranı (%) Chi Mei Corporation ( .) ( .) Linklinear Development Co., Ltd ( .) ( .) Morgan Stanley International Limi ted ( .) ( .) Chunghwa Post Co., Ltd. ( .) ( .) Public Servant Retirement Fund ( .) ( .) Diğer ( .) ( .) Toplam ( .) ( .) CMO, Türkiye pazarında yalnızca LCD panel satmaktadır.1 CMO nun Türkiye pazarında 2007 ve 2008 yıllarındaki satışlarının büyük bi r çoğunluğunu televizyonlarda kullanılan LCD paneller oluşturmakta olup , satışlarının yalnızca çok küçük bir kısmını monitörlerde kullanı lan LCD paneller teşkil etmektedir . Türkiye deki başlıca müşterileri Vestel Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Beko 100 Elektronik A.Ş., Grundig Elektronik A.Ş. dir. H.3. İlgili Pazar H.3.1. İlgili Ürün Pazarı Söz konusu birleşme dünya çapında LCD paneller ve LCD panelleri içeren nihai ürünler olmak üzere iki farklı pazarı ilgilendirmektedir. Innolux, Türkiye pazarında yalnız ca monitör, CMO ise yalnızca LCD panel satışında bulunmaktadır. LCD paneller, televizyon, masaüstü bilgisayar monitörü, dizüstü bilgisayar, cep telefonu, dijital kamera, PDA lar (dijital özel sekreter) gibi çok sayıda elektrikli tüketim ürününün bileşeni h aline gelmiştir. LCD paneller kullanıldıkları ürüne bağlı olarak farklı boyutlarda üretilebilmektedir. Örneğin LCD panel üreticileri, cep 110 1Bildirim formunda yer alan bilgilere göre 2008 yılına kadar CMO Türkiye pazarında monitör satışına ilişkin minimal düzeyde sat ışlar yapmıştır (2008 yılında 0,7 milyon USD ve 2007 yılında 0, 5 milyon USD). Ancak, C MO mon itör işini 2008 yılında üçüncü kişilere devretmiş ve dolayısıyla 2009 yılında Türkiye pazarında bu alanda herhangi bir satış gerçekleştirmemiştir. telefonlarında kullanılmak üzere 2,5 inçlik, dijital kameralarda kullanılmak üzere 3,5 inçlik, taşınabilir DVD oynatıc ılarında kullanılmak üzere 8 inçlik, dizüstü bilgisayarlarda kullanılmak üzere 12 inçlik, bilgisayar monitörlerinde kullanılmak üzere 19 inçlik ve televizyonlarda kullanılmak üzere 42 inçlik paneller üretmektedirler. Üretilen bu LCD paneller sonrasında nih ai tüketici ürünlerine monte edilmek üzere sistem montajcılarına veya marka sahibi tüketici şirketlerine satılmaktadır. LCD panel, görüntünün elektrik sinyalleriyle kontrol edildiği bir görüntüleme aletidir. LCD paneller, çeşitli tüketim ürünlerinin yapımı nda belirli üretim aşamalarından geçmek suretiyle kullanılmaktadır. Söz konusu aşamalar, LCD panel ve nihai ürün 120 uygulamasının türüne göre değişiklik göstermektedir. Nihai ürünler i üreten firmalar, tüketim ürünlerinin yapımında LCD panelleri kendileri üretebilir veya dışar ıdaki tedarikçilerden ayrı olarak satın almak suretiyle temin edebilirler. Bazı nihai ürün üreticileri (Samsung, LG ve Innolux de dahil olmak üzere) kendi ürettikleri ve aynı zamanda dışarıdan satın aldıkları LCD panelleri, bitmiş tüketim ürünlerinin yapım ında ve montaj işlemlerinde birlikte kullanmaktadırlar. CMO tarafından üretilen LCD paneller, Innolux tarafından üretilen monitörler gibi çeşitli nihai tüketici ürünlerinin görüntüleme bileşeni olarak kullanılan esasen nihai olmayan ürünlerdir. Nihai ürün üretimi için LCD paneller genelde, ya ileri montaj 130 işlemi suretiyle (bilgisayar monitörleri ve televizyonlarda olduğu gibi) ya da daha komplike teknik platformlarda görüntüleme bileşeni olarak entegre edilmek üzere (örn. dizüstü bilgisayarları, cep telefon ları ve dijital kameralar) kullanılmaktadır. Innolux tarafından nihai bilgisayar monitörü üretmek amacıyla LCD panele, baskı devre kartı, IC çipi, bağlayıcı, güç kaynağı ve dış çerçeve eklenmesi gerekmektedir. Pratik kural olarak, LCD panel bileşeni, bilgi sayar monitör üretim fiyatının üçte ikisi kadar bir maliyete sahiptir. Televizyon, dizüstü bilgisayar ve cep telefonları gibi daha karmaşık yapıdaki tüketim ürünleri için ise LCD panel bileşeni söz konusu nihai ürünlerin üretim maliyeti içerisinde daha da az bir orana sahiptir. Ayrıca, LCD paneller, uygulama türüne ve kişiselleştirme derecesine bağlı olarak 140 farklılık göstermektedir. Örneğin, bilgisayar monitörleri için üretilen LCD paneller ile televizyonlarda kullanılmak üzere üretilen LCD paneller arasınd a net bir ayrım bulunmaktadır. Şöyle ki; televizyonlar daha yüksek görüntü kalitesine ihtiyaç duymaktadır. (ayrıca LCD panel üretim sürecinde yapılan, geniş açılı görüntüleme teknolojisine de ihtiyaç duymaktadırlar.) Innolux tarafından üretilen monitörlerd eki esas farklılık ise ekran ölçüleridir. Eski jenerasyon monitörler 15 ila 17 inç arasında değişmekteyken, daha yeni olan üst düzey monitörler 19 ila 22 inçlik ebatlara sahiptir. Buna karşılık, yukarıda da açıklandığı üzere çıplak bir LCD panelin tek ba şına herhangi bir amaçla tüketiciler tarafından kullanılması mümkün değildir. Bununla 150 birlikte bu ürünler tüketiciler gözüyle birbiriyle değiştirilebilir veya ikame edilebilir değildir. Bu nedenledir ki, LCD panel pazarı ile nihai tüketici ürünleri (bilgis ayar monitörlerinin de dahil olduğu) pazarının arasında girdi/nihai ürün ilişkisinin bulunması nedeniyle ayrı pazarlar olduğu söylenebilir. Bildirimde bulunan teşebbüsten gelen bilgiye göre önümüzdeki 5 -10 yıllık süre içerisinde bu durumu değiştirecek herh angi bir teknolojik gelişme öngörülmemektedir. Dosya kapsamında ilgili ürün pazarlarının en dar şekliyle monitör ve LCD panel pazarları olarak tanımlanabileceği ancak ürün pazarlarının dikey bir ilişki arz etmesi ve aşağıda açıklanacağı üzere işlemin n iteliği sebebiyle, herhangi bir ilgili ürün pazar tanımlanmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır . 160 H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar İşlem açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göste rmemesi, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle, ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenmiştir. H.4. Değerlendirme H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ Açısından Yapılan Değerlendirme Yukarıda da bel irtildiği gibi dosya konusu devralma işlemi esas olarak, CMO nun bütün aktif ve pasifleriyle Innolux tarafından devralınmasına ilişkindir. İşlem, 20 Kasım 2009 tarihinde imzalanan Birleşme Sözleşmesi uyarınca gerçekleşecektir. 170 Önceden iki bağımsız teşebbü s iken, CMO nun Innolux bünyesinde birleşmesiyle CMO nun kontrolünün tamamen Innolux e geçmesi dolayısıyla bildirim konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2 (b) maddesi anlamında bir devir işlemi niteliği arz etmektedir. Söz konusu devralma işleminin aynı Te bliğ in, İzne Tabi Birleşme veya Devralmalar başlıklı 4. maddesinin; Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piy asasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet 180 Kurulu ndan izin almaları zorunludur. hükmü uyarınca, Tebliğ de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini n aşılıp aşılmadığının incelenmesi gerekmektedir. Innolux ve CMO nun 2009 yılı Türkiye pazarında elde ettikleri ciroları sırasıyla ( .)2 TL ve ( .)3 TL dir. Bu nedenle incelemeye konu devralma işleminde, monitör ve LCD panel ilgili ür ün pazarlarında 1997/1 sayılı Tebliğ de belirtilen ciro eşiğinin aşıldığı görülmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu de vralma işleminin Rekabet Kurulu nun iznine tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. H.4.2. İşlemin 4054 sayılı Kanun un 7. M addesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, hakim durum yaratan ya da mevcut bir 190 hakim durumu güçlendiren ve bu şekilde ilgili pazarda rekabeti önemli ölçüde azaltan birleşme ve devralmalar yasaktır. Bildirim Formundak i verilere göre, taraf teşebbüslerin dünyada, monitör ve LCD panel pazarlarındaki pazar payları yıllar itibariyle aşağıdaki gibidir: 2 ( .) NTD TCMB 2009 yılı Dolar -TL ortalama satış kuru ve http://www.x - rates.com/d/TWD/USD/hist2009.html internet sitesindeki Tayvan Doları kurları baz alınarak çevrilmiştir. 3 ( .) USD TCMB 2009 yılı Dolar -TL ortalama satış kurları baz alınarak çevrilmiştir. Tablo 3 - Monitör Pazarında Faaliyet Gösteren Teşebbüslerin 2009 Eylül İtibariyle Yaklaşık Dünya Pazar Payları (%) Sıra Şirket Pazar Payı 1 TPV ( .) 2 Innolux ( .) 3 Samsung ( .) 4 Qisda ( .) 5 LGE ( .) 6 Wistron ( .) 7 CGC ( .) 8 Tatung ( .) 9 KTC ( .) 10 Jean ( .) Diğer ( .) Toplam 100,0 Tablo 4 - Dünya Çapında Televizyonlarda Kullanılan L CD Panel 2008 yılı Pazar Payları (%) Şirket Pazar Payı CMO ( .) Samsung ( .) LGE ( .) AUO Optronics Corporation ( .) Tablo 5 - Dünya Çapında Monitörlerde Kullanılan LCD Panel 2008 yılı Pazar Payları (%) 200 Şirket Pazar Payı CMO ( .) Samsung ( .) LGE ( .) AUO Optronics Corporation ( .) Innolux monitör pazarında, CMO ise monitör ve TV üretiminde kullanılan LCD panel pazarında faaliyet göstermektedir. Innolux, CMO ile monitör ve televizyon üretimi alanında rekabet etmemektedir. Yukarıdaki tablolarda da görüldüğü üzere tarafların dünya pazarındaki pazar payı bilgisi verilmiştir. Bildirimde bulunan taraftan Türkiye pazarındaki pazar paylarına ilişkin bilgi istenmiş, Türkiye pazarına ilişkin bir verinin olmadığı ifade edilmiştir. Yaptıkları araştırma so nucu kesin olmamakla birlikte , Türkiye de LCD panel pazarında faaliyet gösteren ilk beş teşebbüsün pazar payı büyüklüklerine göre sırasıyla Vestel, Samsung, Philips, LG ve Sony nin olduğunu, monitör pazarında ise benzer şekilde pazar payı sıralamasına göre LG, Samsung, AOC, Acer, HP, Philips ve Asus olduğunu ifade etmişlerdir. CMO Türkiye pazarında 210 sınırlı sayıda monitör üretmiş ancak söz konusu piyasadan 2008 yılında çekilmiş ve bu tarihten sonra da nihai ürün üretiminde bulunmamıştır. Innolux nihai tüketi m ürünlerine CMO dan satın aldığı geniş LCD panelleri entegre etmektedir. Dosya kapsamındaki bilgiler ışığında, CMO nun ürettiği ürünlerin Innolux ün ürettiği ürünler bakımından girdi niteliği arz etmesi ve birbirleriyle rekabet eden ürünler olmaması, düny ada sektörde rekabetçi pazar paylarının varlığı ve bu durumun Türkiye pazarı için bir yakınsama olabileceği, ilgili teşebbüslerin LCD panel pazarında Türkiye de faaliyet gösteren ilk beş teşebbüs arasında yer almaması, ilgili pazarlarda Türkiye de faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüsün varlığı dikkate alınarak, bildirim konusu işlemde mevcut dikey ilişki nedeniyle herhangi bir pazarda 220 hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır . I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre , bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamı nda izne tabi olduğu na, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde beli rtilen nitelikte hâkim durum yarat ılmasının veya mevcut hâkim durumu n güçlendir ilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması nın söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesi ne OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 230