Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -1-156 (Devralma) Karar Sayısı : 04-03/32 -11 Karar Tarihi : 15.1.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, R. Müfit SONBAY, Pr of. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖR : M.Ömür PAŞAOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - CSL Limited Temsilcisi: Av. Nilüfer Müldür ÇAKMAKLI Eski Büyük dere Cad. Park Plaza No:22/11 34398 Maslak -İsta
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -1-156 (Devralma) Karar Sayısı : 04-03/32 -11 Karar Tarihi : 15.1.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, R. Müfit SONBAY, Pr of. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖR : M.Ömür PAŞAOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - CSL Limited Temsilcisi: Av. Nilüfer Müldür ÇAKMAKLI Eski Büyük dere Cad. Park Plaza No:22/11 34398 Maslak -İstanbul D. TARAFLAR : - CSL Limited 45 Poplar Road Parkville Victoria 3052 AVUSTRALYA - Aventis Behring L.L.C. 1020 First Avenue King of Prussia PA 19406 -0901 ABD E. DOSYA KONUSU: Aventis Behring L.L.C.'nin sermayesinin tamamını temsil eden hisselerin CSL Limited tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.12.2003 tarih, 6301 sayı ile giren ve en son 8.1.2004 tarih, 93 sayı ile eksiklikleri tamam lanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 9.1. 2004 tarih, 2003 -1-156/Öİ -04-MÖP sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 12.1.2004 tarih, REK.0.05.00.00/9 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-03 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; - dosya kapsamında ki ilgili pazarların bir kısmında 1997/1 sayılı Tebliğ'de belirtilen pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle işlemin izne tabi bir devralma olduğu, - tarafların Türkiye de üretim yapmaması ve satışlarında da herhangi bir örtüşme olmaması nedeniyle işlemin i lgili pazarlardaki fiili rekabet üzerinde herhangi bir etkisinin bulunmadığı, - devralan taraf CSL Limited in Türkiye de satmadığı ancak yurtdışında üretimini yaptığı anti -D ve albumin ürünleri bakımından, CSL Limited ve Aventis Behring L.L.C. nin potansiy el rakipler olarak değerlendirilebileceği; ancak önemli rekabet gücüne sahip rakiplerin pazardaki fiili varlığı dikkate alındığında, CSL Limited in potansiyel baskısının göz ardı edilmesi gerektiği, dolayısıyla işlemin potansiyel rekabet bakımından da bir sakınca yaratmayacağı, - bu nedenlerle, ilgili pazarlarda hakim durum oluşturmayan veya mevcut hakim durumu güçlendirmeyen söz konusu işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. CSL Limited (CSL) Merkezi Avustralya da bulunan CSL, insan sağlığına ilişkin plazma ürünleri ile çiftlik hayvanları - evcil hayvanların bakımına yönelik aşı ile diagnostik ürünler üreten ve global ölçekte pazarlayan şirketler grubunun ana teşebbüsü konumunda olup; söz konus u devralma işlemini Hong Kong taki yavru şirketi ZLB Bioplasma Limited vasıtasıyla gerçekleştirecektir. Dosya mevcudu bilgilerden, CSL in Türkiye de herhangi bir üretiminin bulunmadığı, ithalat yoluyla faaliyetinin ise oldukça sınırlı kaldığı anlaşılmakta dır. H.1.2. Aventis Behring L.L.C. (Aventis) Merkezi ABD de bulunan Aventis, insan sağlığına yönelik plazma ürünlerinin geliştirilmesi, üretimi ve satışı ile iştigal etmektedir. Dünya çapında satılmakta olan bu ürünler, hemofili tedavisi için kullanılan p ıhtılaşma ürünleri (coagulation therapies), önemli cerrahi müdahalelerde kullanılan yara tedavi ajanları (wound healing agents), kanın pıhtılaşmasını engelleyen tedaviler, bağışıklık maddeleri (immunoglobulin) ile şok, yanık ve dolaşım bozukluklarının teda visi için kullanılan plazma artırıcılardan oluşmaktadır. Dosya mevcudu bilgilere göre, Aventis in Türkiye de herhangi bir üretimi bulunmamakta olup, ürünlerinin dağıtımını, satışını ve pazarlamasını Türkiye deki distribütörü kanalıyla gerçekleştirmektedir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı CSL, geniş bir ürün yelpazesi olan rakiplerinin aksine, insan kanı plazmasından IVIG, Albumin ve Anti -D olmak üzere yalnızca üç plazma ürünü üretebilmektedir. Söz konusu ürünlerin hiç birisini Türkiye de pazar lamayan ve 2002 yılında Türkiye ye koyun aşısı vb. veteriner ürünü satan CSL in bu yönüyle faaliyetleri de Aventis in Türkiye faaliyetleri ile örtüşmemektedir. CSL, Aventis in ürün portföyü ile Avrupa ve Amerika daki parçalama tesislerini kullanarak, globa l ölçekte daha fazla sayıda plazma ürünü üretmeyi hedeflemektedir. Aventis in Türkiye de satışını yaptığı ürünlere ve bu ürünlerin kullanım alanlarına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmiştir. - Hemofili Ürünleri Faktör VIII ve Faktör IX: Hemofili ürünle ri, kanama bozukluğu olan hastalara yöneliktir. Hemofilili insanların en önemli kaygısı, ani olarak meydana gelen, kontrol edilemeyen, hareket güçlüğüne neden olan ve eğer tedavi edilmezse ölümle sonuçlanan, vücudun iskelet kası yapısında meydana gelen kan amalar (musculoskeletal bleeding) ile iç kanamalardır. Faktör VIII, doğuştan gelen hemofili A veya sonradan edinilen faktör VIII yetersizliği şikayeti bulunan hastalar için hastalığın önlenmesine ilişkin (profilaksis) veya acil durum tedavisi olarak kullan ılırken, faktör IX doğuştan gelen hemofili B ve sonradan edinilen faktör IX yetersizliğinde kullanılmaktadır. Faktör VIII ayrıca, von Willebrand hastalığının (vWD) tedavisinde de kullanılmaktadır. - Antitrombin III (AT III): AT III, kan akışı içinde oluş an kan pıhtılarının yerlerinden sökülmelerini sağlayan bir protein olup, genellikle yoğun bakım ortamlarında (critical care settings) kullanılmaktadır. İleri dereceli travma yaşayan hastaların kanında, çoklukla ölüm sonucu doğuran bakteriler (septisemi) ol uşabilmektedir. Septiseminin hücum etmesinden önce genellikle pıhtılaşma ile ilgili bir sorun olan, yaygın damar içi pıhtılaşması (disseminated intravascular coagulatio -DIC) meydana gelmektedir. AT III, DIC yi tedavi etmekte kullanılmaktadır. Ayrıca AT I II, nadir olarak görülen ve doğuştan gelen AT III eksikliğinin tedavisinde de kullanılmaktadır. - Albümin: Albümin, kandaki plazma miktarını, vücuttaki dolaşım esnasında olması gereken optimum akıcılığa (viskozite) getiren bir proteindir. Albüminin üç kul lanım alanı vardır: (i) yanık ve şok tedavileri esnasında kanın yeniden hidrasyonu; (ii) bileşenlerin (ingredients) diğer biyolojik ürünlerle dengesinin sağlanması ve (iii) biyoteknoloji sanayiinde hücre kültürü temeli. Albümin, yoğun bakım ortamlarında ka n miktarını yükseltmek için plazma arttırıcı olarak kullanılmaktadır. - Hepatit B Hiperimünü: Hepatit B nin, insan hepatit B si ve imünoglobulin gibi aktif bileşenleri mevcut olup, hepatit B nin profilaksisi (hastalığın oluşmaması için uygulanan tedaviler in tümü) için kullanılmaktadır. - Anti D Hiperimünü: Anti -D, fetüsün Rhesus (Rh) kan grubunun, annenin kan grubu ile uyuşmadığı hallerdeki hamileliklerin doğum öncesi yönetiminde kullanılmaktadır. - İnsan Fibrinojeni: Fibrinojen tipik olarak yoğun bakım ortamlarında, doğuştan gelen yetersiz, bozuk ve olmayan fibrinojen ile sonradan ortaya çıkan yetersiz fibrinojem hallerinde kanın pıhtılaşma gücünü arttırmak amacıyla kullanılmaktadır. - Trombotik Maddeler: Trombotik (kan pıhtısını eritici) maddeler, kanı n, vücudun çeşitli bölümlere akışını ciddi derecede engelleyebilen ve akciğerler, bacak damarları ve kalbin çevresindeki kan damarlarında bulunabilen bir kan pıhtısının parçalanıp eritilmesinde ya da kalp krizi geçiren kişilerin tedavisinde kullanılır. - Fibrin Yapıştırıcı: Fibrin yapıştırıcı, tüm cerrahi disiplinlerde, dokunun sağlamlaşması, ameliyat dikişlerinin desteklenmesi, kan akışının yavaşlatılması (haemostasis) gibi genellikle yaraların kapatılması yönündeki tedavilerde kullanılan bir üründür. Aventis in satışını yaptığı söz konusu ürünleri, Avrupa İlaç Pazarlama Araştırmaları Birliği tarafından geliştirilmiş olan Anatomical Therapeutic Classification (ATC) sınıflandırma sisteminde yer alan ATC -3 kademesine göre belirli kategoriler altında toplamak mümkündür1. ATC -3 kodu genel kullanım alanlarını gösterir nitelikte olmakla birlikte, söz konusu ürünler belirli ve özel hastalıkların tedavisinde kullanılıyor olmaları nedeniyle ayrı ürün pazarları olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla, ilgili ürün paz arları, faktör VIII, faktör IX, AT III, albümin, insan fibrinojeni, trombotik maddeler, hepatit B hiperimünü, anti -D hiperimünü ve fibrin yapıştırıcı pazarları olarak belirlenmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar İlgili pazarlardaki ürünlerin, ülke genelind e dağıtımı ve satışının yapılabilmesi nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tespit edilmiştir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme CSL in, yavru şirketi ZLB Bioplasma Limited vasıtasıyla, Aventis in sermayesinin ta mamını temsil eden hisseleri devralması işlemi, kontrol değişikliğinin gerçekleşmesi nedeniyle 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi anlamında bir devralmadır. CSL in Türkiye de satışını yaptığı ürünlerin Aventis in pazara sunduğu ürünlerle örtüşmemesi nedeni yle Aventis in elde etmiş olduğu ciro ve pazar payları aynı zamanda tarafların toplam ciro ve pazar paylarını teşkil etmektedir. Dosya mevcudu bilgilerden; tarafların ilgili pazarlardaki toplam cirolarının, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan 25 trilyon TL ciro eşiğini aşmadığı, ancak faktör IX, AT III, insan fibrinojeni, trombotik maddeler, anti -D hiperimünü ve fibrin yapıştırıcı pazarlarında %25 lik pazar payı eşiğinin aşıldığı, bu nedenle söz konusu işlemin izn e tabi olduğu anlaşılmıştır. Tarafların Türkiye ye satışlarında örtüşmenin olmaması nedeniyle, bildirim konusu devrin ilgili pazarlarda fiili rekabet üzerinde herhangi bir etkisi söz konusu olmayacaktır. Öte yandan, dosya mevcudu bilgilere göre, CSL in 1 Örneğin, faktör VII, faktör IX ve insan fibrinojenini ATC -3 kodu B02B olan K vitamini ve diğer hemostatikler başlığı altında toplamak mümkündür. Türkiye de satmadığı ancak yurtdışında üretimini yaptığı anti -D ve albumin ürünleri bakımından, CSL ve Aventis in potansiyel rakipler olarak değerlendirilmesi mümkündür. Ancak CSL in bu devri gerçekleştirmek istemesinin nedeni olarak, rakiplerinin aksine sını rlı sayıda kan ve plazma ürünü (yalnızca üç ürün) üretme kapasitesine sahip olması ve bu pazarlarda önemli pazar gücüne sahip diğer rakiplerin varlığının bulunması dikkate alındığında, işlemin potansiyel rekabet üzerindeki etkisinin oldukça sınırlı kalacağ ı kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1- Aventis Behring L.L.C.'in sermayesinin tamamını temsil eden hisselerinin CSL Limited tarafından devralınması işleminin; dosya kapsamındaki ilgili pazarların bir kısm ında 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'de belirtilen pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle, bu Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem oldu ğuna, bununla birlikte, - tarafların Türkiye de üretim yapmamaları ve satışlarında da örtüşmenin olmaması nedeniyle işlemin ilgili pazarlardaki fiili rekabet üzerinde herhangi bir etkisinin bulunmadığına, - devralan taraf CSL Limited in Türkiye de satmadığ ı ancak yurtdışında üretimini yaptığı anti -D ve albumin ürünleri bakımından, CSL Limited ve Aventis Behring L.L.C. in potansiyel rakipler olarak değerlendirilebileceğine; ancak önemli rekabet gücüne sahip rakiplerin pazardaki fiili varlığı dikkate alındığı nda, CSL Limited in potansiyel baskısının göz ardı edilebileceğine, dolayısıyla işlemin potansiyel rekabet bakımından da bir sakınca yaratmayacağına, 2- bu nedenlerle, söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya me vcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili piyasalardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığına, dolayısıyla bildirim konusu devralmaya izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile ka rar verilmiştir.