Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-256 (İlk İnceleme ) Karar Sayısı : 09-11/215-66 Karar Tarihi : 11.3.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR , Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK , Sinan ÇÖRÜŞ C. ŞİKAYET EDEN : - Meltem Radyo ve TV Yayıncılık A.Ş. Temsilcileri: Av. Oktay DOĞAN , Av. Hakan GÜLER , Av. Tevrat DURAN İzzettin Çalışlar Cad. No :
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-256 (İlk İnceleme ) Karar Sayısı : 09-11/215-66 Karar Tarihi : 11.3.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler : Tuncay SONGÖR , Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK , Sinan ÇÖRÜŞ C. ŞİKAYET EDEN : - Meltem Radyo ve TV Yayıncılık A.Ş. Temsilcileri: Av. Oktay DOĞAN , Av. Hakan GÜLER , Av. Tevrat DURAN İzzettin Çalışlar Cad. No : 36 Oğul Apt. A Blok D:10 Bahçelievler /İstanbul D. HAKKINDA İLK İNCELEME 20 YAPILAN : - Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş. Konya Yolu 40. k m Gölbaşı /Ankara E. DOSYA KONUSU: Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV v e İşletme A.Ş. nin ayrımcılık yapmak suretiyle rekabeti engellediği iddiası . F. İDDİALARIN ÖZETİ : Meltem Radyo ve TV Yayıncılık A.Ş. (Meltem TV) adına Av. Hakan GÜLER, Av. Oktay DOĞAN, Av. Tevrat DOĞAN tarafından gönderilen dilekçede özetle ; Meltem TV nin ulusal yayın yapma hakkına sahip 16 yayıncı kuruluştan birisi olduğu ve Türksat 2A uydusundan bireysel çıkış yaptığı , Türksat 3A uydusunda ise 30 bireysel çıkış başvuru sunun bulunduğu, Türksat 3A uydusunun faaliyete geçmesinin akabinde Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş. (Türksat) tarafından yeni bir uygulamaya gidildiği ve bu çerçevede Meltem TV nin uyduya bireysel çıkış hakları ile Türksat 2A üzerinden yayın yapma haklarının elinden alındığı ve uydudan bir transponder veya 36 Mhz yer tahsisine i lişkin talebinin reddedildiği, paket yayın dahilinde tek bir noktadan toplu yayın yapmaya zorlandığı , Türksat tarafından Meltem TV dışındaki ulusal yayın lisansına sahip yayıncı kuruluşların tamamının taleplerinin yerine getirildiği ve bu kuruluşlara isted ikleri kadar kapasite kullanımı ve bireysel çıkış hakkı verildiği, 40 Türksat ın tekel konumundan güç alarak yöneldiği bu uygulamalarının keyfi, taraflı ve eşitliğe aykırı olduğu ve müvekkillerini mağdur ettiği, aynı zamanda 4054 sayılı Kanun un 6. maddesini ihlal ettiği iddia edilerek gereğinin yapılması talep edilm iştir. 09-11/215 -66 2 Meltem TV vekilleri tarafından başvuru konusuna ilişkin olarak ikinci bir dilekçe daha gönderilmiştir. Bu dilekçede; 3 Ocak 2009 tarihinde saat 23.30 da Türksat 3A uydusu 16. transponderind e bulunan grup yayınlarının (Meltem TV, Mesaj TV, Özlem TV, Kadırga TV, Mar mara TV, Meltem Radyo, Medya FM ve Radyo İlaç) kesildiği, saat 01.00 a kadar yayın yapılamadığı , bu konuya ilişkin Türksat tarafından teknik bir problem olduğu ve düzeltmeye çalışt ıkları bilgisinin aktarıldığı, yayın a ancak saat 50 01.00 dan sonra devam edilebildiği , bu gelişmenin de şikayetlerinin haklılığını gösterdiği ifade edilerek, şikayetlerinin kabulü talep edilmiştir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7 .11.2008 tarih, 7 325 sayı ve 16.1.2009 tarih, 458 sayı ile intikal eden başvuru lar üzerine Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kurumu ndan (BTK) 26.11.2008 tarih ve 4873 sayılı yazıyla görüş istenmiştir. BTK tarafından gönderilen 6.2.2009 tarih ve 961 sayılı görüş de dikkate alına rak yapılan değerlendirmeler sonucunda düzenlenen, 4.3.2009 tarih , 2008 -2-256/İİ -09-EÖ sayılı İlk İnceleme Raporu, 5.3.2009 tarih ve REK.0.06.00.00 -110/63 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11 .3.2009 tarih ve 09 -11 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır . H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, Türksat ın Meltem TV Yayıncılık A.Ş. 60 aleyhine olarak ayrımcılık yapmak suretiyle rekabeti engellediği iddiasına ilişkin olarak önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucu na ulaşıl dığı ifade edilmiştir . I. YAPILAN İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. BTK Görüşü Şikayetin Kurumumuza intikalini takiben, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu nun 7. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca BTK dan görüş talep edilmiştir. Kurum kayıtlar ına 6.2.2009 tarih ve 961 sayı ile giren BTK görüşünde ; 5189 sayılı Kanunla 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanununa ilave edilen ek madde 33 uyarınca; ulusal egemenlik kapsamındaki uydu yörünge pozisyonları nın 70 haklarına, yönetimine ve işletme yetkisine sah ip olmak ve bununla ilgili yükümlülükleri yerine getirmek, adına kayıtlı ve diğer operatörlere ait uyduları işletmeye izin vermek ya da verilmesini sağlamak, bu uyduları işletmek, ulusal ve yabancı operatörlere ait uydular üzerinden teknik olarak verilebil ecek her türlü hizmeti sunmak, televizyon yayıncılığı ve uydu platform işletmeciliği yürütmek, işletmek ve ticari faaliyette bulunmak üzere, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanun u hükümlerine tabi, Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme Anonim Şirketi unvanı altında bir anonim şirket kurulduğu1, 5189 sayılı Kanun gereğince ulusal ve yabancı operatörlere ait uydular üzerinden haberleşme ve ileti şim alt yapısını kurmak, işletmek ve ticari faaliyette bulunmak 80 hakkının da Türksat a verildiği, BTK ile Türksat ar asında Türksat ın ulusal egemenlik kapsamındaki uydu yörünge pozisyonlarının haklarına, yönetimine ve işletme yetkisine sahip olması ve bununla ilgili yükümlülükleri yerine getirmesi, adına kayıtlı ve diğer işletmecilere ait uyduları işletmeye vermesi ya d a verilmesini sağlaması, bu uyduları işletmesi ve ticari faaliyette bulunması amacıyla bir görev sözleşmesinin imzalandığı, Görev sözleşmesinin Uydu Kablo TV Altyapısının İşletilmesi başlıklı 8. maddesinde , işletmeci, uydu ve kablo TV altyapısını, kendi hizmetlerinin yürütülmesinde kullanabileceği gibi teknik imkanlar dahilinde diğer gerçek ve tüzel 1 Türksat, 5189 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun un 5. maddesine ek 3 3. madde aracılığıyla kurulmuş olup, sermayesinin tamamı Hazine Müsteşarlığı na aittir. 09-11/215 -66 3 kişilerin kullanımına sunmak suretiyle de işletebilir hükmü ve Kurum 90 Düzenlemeleri başlıklı 6. maddesinde ise İşletmeci, bu sözleşmede hüküm bulunmayan h allerde Kurum düzenlemelerine uymakla yükümlüdür hükmü yer almakla birlikte, anılan sözleşmede Uydu kapasitelerinin tahsisi ve çıkış hakkı konusunda spesifik bir hüküm bulunmadığı Anılan Sözleşmenin Teknolojik Gelişmeler başlıklı 12. maddesi gereğin ce; Türksat ın uydu ve kablo TV hizmetlerini, Kurumun onayını almak şartıyla, ticari koşulları dikkate alarak, teknolojik gelişmelere ve varsa hizmetlerle ilgili uluslararası anlaşmalara uygun olarak vereceği ve yenileme hakkının Türksat a verildiği, sonuç olarak, Türksat 3A uydusunun faaliyete geçmesi nedeniyle sahip olduğu uydu kapasitesini planlamanın ve kullandırmanın Türksat ın uhdesinde old uğu, 100 belirtilmiştir. I.2. Değerlendirme Rekabet Kurulu, 3.7.2008 tarih ve 08-43/587 -220 sayılı kararında , Kablo TV şebekesine bütünleştirilecek yazılım ve donanım ile ulusal kanallarda yerel nitelikte bilgilendirme, haber ve reklam benzeri katma değerli hizmetlerin sunulmasının mümkün olduğu, ancak şikayetçilerin patentine sahip oldukları bu sistemin kurulumu yönündeki başvurularının Türksat tarafından cevaplandırılmadığı iddialarını değerlendirmiştir. Söz konusu kararda da atıf yapılan 14 Haziran 2007 t arih ve 26552 sayılı Resmi Gazete de yayınlan arak yürürlüğe giren Erişim ve Ara Bağlantı Yönetmeliği nin, 110 Amaç başlıklı 1. maddesinde ; Bu Yönetmeliğin amacı; kullanıcıların makul bir ücret karşılığında telekomünikasyon hizmetlerinden ve altyapısından a zami ölçüde yararlanmasını sağlayacak uygulamaların teşvik edilmesi, telekomünikasyon sektöründe verimliliğin, sürdürülebilir rekabet ortamının sağlanması, telekomünikasyon hizmetlerinin karşılıklı çalışabilirliğinin sağlanması ve uzun vadede kullanıcıları n yararına olacak rekabet ortamının oluşturulmasına yönelik altyapı yatırımlarının desteklenmesi için telekomünikasyon şebekelerine erişim ve arabağlantıya ilişkin usul ve esasları düzenlemektir . İlkeler başlıklı 5. maddesinde ; 120 Bu Yönetmeliğin uygulanm asında aşağıdaki temel ilkeler göz önüne alınır d) Eşit şartlardaki kullanıcılar arasında ayrım gözetilmemesi ve hizmetlerin benzer konumdaki kullanıcılar tarafından eşit şartlarla ulaşılabilir olması Erişimin Kapsamı başlıklı 6. maddesinde ; Bu Yöne tmelikte geçen erişim terimi, aşağıdakilerle sınırlı olmamak üzere; a) Yerel ağa ayrıştırılmış erişimi ve veri akış erişimini de içerecek şekilde sabit veya mobil telekomünikasyon şebekesi bileşenlerine ve ilgili tesislerine her türlü yöntemle erişimi, d) Hizmetlerin karşılıklı çalışabilirliği veya sanal şebeke hizmetleri için gerekli 130 arayüzlere, protokollere veya diğer teknolojilere erişimi, e) İki telekomünikasyon şebekesi arasındaki arabağlantıyı, kapsar. 09-11/215 -66 4 Arabağlantı başlıklı 8. maddesinde ; (1) İl gili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmeciler arabağlantı yükümlüsüdür. Bununla birlikte Kurum, bir işletmecinin arabağlantıya izin vermemesinin veya aynı sonucu doğuracak şekilde makul olmayan süre ve şartlar ileri sürmesinin, rekabet ortamının oluş umunu engellediğine veya ortaya çıkacak durumun kullanıcıların aleyhine olduğuna karar vermesi halinde, söz konusu işletmeciyi arabağlantı yükümlüsü olarak belirleyebilir. 140 Ayrım Gözetmeme başlıklı 9. maddesinde ; (1) Kurum, ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilere, telekomünikasyon hizmetlerini sağlamak için kendi kullandıkları veya üçüncü şahısların telekomünikasyon hizmetlerini sunmak için gereksinim duydukları hizmetleri, söz konusu hizmetleri talep edenlere ayrım gözetmeksizin ve kendi lerine uyguladıkları koşullarla t emin etme yükümlüğü getirebilir. İşletmecilere Getirilecek Yükümlülükler başlıklı 16. maddesinde ; (1) İşletmeciler, diğer işletmecilerden erişim ve arabağlantı müzakerelerinde bulunmayı talep edebilecekleri gibi diğer işletmecilerden kendilerine bu yönde bir talep gelmesi halinde müzakerede bulunmakla yükümlüdür. 150 (3) Arabağlantı yükümlüsü işletmeciler, ikinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, her halde ayrım gözetmeme, şeffaflık ve tarifelerini maliyet esaslı bel irleme yükümlülüklerine tabidir. hükümleri yer almaktadır. Telekomünikasyon mevzuatına ilişkin yukarıda yer verilen hükümlerden; yayıncı kuruluşların uydu altyapısına erişimlerinin sağlanmasının anılan Yönetmelik kapsamında değerlendirilebilecek bir faali yet olduğu, bu kapsamda, Türksat ın da ulusal egemenlik kapsamındaki uydu yörünge pozisyonlarının hakları, yönetimi ve işletme yetkisine sahip olan ve bununla ilgili yükümlülükleri yerine getirmek , adına 160 kayıtlı ve diğer operatörlere ait uyduları işletmey e izin veren ya da verilmesini sağlayan , bu uyduları işleten , ulusal ve yabancı operatörlere ait uydular üzerinden teknik olarak verilebilecek her türlü hizmeti sunan , televizyon yayıncılığı ve uydu platform işletmeciliği yürüten , işleten bir kuruluş olar ak söz konusu Yönetmeliğin 8. maddesi kapsamında arabağlantı yükümlüsü ya da etkin piyasa gücüne sahip işletmeci olarak belirlenebileceği anlaşılmaktadır. Aynı Yönetmeliğin 6 ve 9. maddeleri ise böyle bir yükümlülük altındaki teşebbüslerin, erişim ve arab ağlantı başta olmak üzere telekomünikasyon hizmetlerinin sağlanmasında bu hizmetleri talep edenler arasında bir ayrım gözetemeyecekleri hususunu hükme bağlamaktadır. 170 Karara konu şikayetin temelinde; erişim ve arabağlantı altyapısını kontrol etmekte olan bir teşebbüsün, bu imkanlardan faydalanmak isteyen teşebbüslerden birine yönelik olarak ayrımcı lık yapmak suretiyle rekabeti bozduğu iddiası yer almaktadır. Telekomünikasyon altyapısına erişim sağlanamaması ya da erişim talep eden taraflar arasında ayrımcılı k yapıldığı iddiasının öncelikli olarak bu sektörde faaliyet göstermekte olan teşebbüslere yönelik ayrım gözetmeme ve eşit koşul larda hizmet sağlama yükümlülüklerini düzenleyen telekomünikasyon mevzuatı açısından ve yukarıda yer verilen hükümler çerçevesin de değerlendirilmesi gerektiği , bu nedenle 09-11/215 -66 5 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi çerçevesinde bir değerlendirme yapılmasının gerekli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 180 J. SONUÇ Düze nlenen rapor a ve dosya kapsamına göre; başvuru konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığına , şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.