2025/2471229 İhale Kayıt Numaralı "ÇEKİCİ (YARI RÖMORK VE LOWBED İLE BERABER), KAMYON VE KURTARICI ARAÇLARIN TAMİR, BAKIM, ONARIM İLE YEDEK PARÇA DEĞİŞİM HİZMETİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Koç Grup Kur. Hiz. Org. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Makine İkmal, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı Otomotiv Şube Müdürlüğü, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2471229 İhale Kayıt Numaralı “ Çekici (Yarı Römork ve Lowbed ile Beraber), Kamyon ve Kurtarıcı Araçların Tamir, Bakım, Onarım ile Yedek Parça Değişim Hizmeti ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Makine İkmal, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı Otomotiv Şube Müdürlüğü tarafından 04.02.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Çekici (Yarı Römork ve Lowbed ile Beraber), Kamyon ve Kurtarıcı Araçların Tamir, Bakım, Onarım ile Yedek Parça Değişim Hizmeti ” ihalesine ilişkin olarak Koç Grup Kurumsal Hizmetler Organizasyon Ltd. Şti. nin 29.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.02.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.02.2026 tarih ve 208809 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.02.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/550 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale dokümanındaki benzer iş tanımının isteklilerin katılımını engelleyecek ve rekabeti kısıtlayacak nitelikte olduğu, 2) İdari Şartname’de alt yüklenici çalıştırılabileceği belirtilmesine rağmen, Sözleşme Tasarısı’nın “Alt Yüklenicilere İlişkin Bilgiler ve Sorumluluklar” başlıklı 15’inci maddesinin boş bırakıldığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme Tasarısı’nın 25 numaralı dipnotu uyarınca alt yükleniciye izin verilmesi halinde hangi iş kısımlarının yaptırılacağı ve sorumlulukların açıkça düzenlenmesi gerektiği, idarenin bu maddeyi boş bırakarak düzenlemeyi sözleşme aşamasına ertelemesinin Tip Sözleşme’ye aykırılık teşkil ettiği, ayrıca bu durumun istekliler açısından hukuki belirsizlik yarattığı, eşit muamele ve rekabet ilkelerini ihlal ettiği, 3) Teknik Şartname’de ihale konusu araçların bakım ve lastik değişim kriterleri düzenlenmesine rağmen, ihale konusu 123 aracın her biri bakımından son bakım kilometreleri, tarihleri ve mevcut lastik diş derinlikleri gibi maliyeti doğrudan belirleyen verilerin ihale dokümanında yer verilmediği, bu hususun araçların mevcut durumunu bilen ve daha önce bu araçların bakımını yürütmüş olan mevcut yükleniciye (Bustech A.Ş.) stratejik teklif sunabilme imkanının tanındığı, 4) İhale konusu iş kapsamındaki araçların tamir, periyodik bakım, yedek parça değişim işleri ile personel istihdamı ve seyyar müdahale gibi yüksek maliyetli unsurları içerdiği, ancak isteklilerden sadece üç iş kalemi (kilometre birim fiyat) üzerinden teklif alınmasının öngörüldüğü, bu düzenlemenin maliyetlerin sağlıklı hesaplanmasını ve tekliflerin karşılaştırılabilir olmasını imkânsız hale getirdiği, dolayısıyla bu durumun olası bir aşırı düşük teklif sorgulama sürecini hukuken ve fiilen işlemez kıldığı, açıklanan nedenlerle ihale dokümanındaki düzenlemelerin ihaleye katılımı engelleyici, rekabeti kısıtlayıcı ve kamu zararına yol açacak nitelikte olduğu iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler . … Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; … c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir…” hükmü, Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikâyet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez …” hükmü, Anılan Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. ” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin 10 uncu fıkrasında “ İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı, … yönlerinden sırasıyla incelenir. … (3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir…” hükmü, Söz konusu Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1)16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir...” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “ …İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz ” açıklaması, Anılan Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanunun 57’nci maddesi uyarınca Kurul kararları idare yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Çekici (Yarı Römork ve Lowbed ile Beraber), Kamyon ve Kurtarıcı Araçların Tamir, Bakım, Onarım ile Yedek Parça Değişim Hizmeti Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 3 Hizmet Kalemi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İzmir Konak ilçesi, Mersinli Mahallesindeki Atık Yönetim Tesisleri Şube Müdürlüğü yerleşkesinde bulunan Otomotiv Şube Müdürlüğü Halkapınar atölyesi ve İdarenin belirleyeceği yerler ” düzenlemesi bulunmaktadır. İzmir Büyükşehir Belediyesi Makine İkmal, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı Otomotiv Şube Müdürlüğü tarafından “Çekici (Yarı Römork ve Lowbed ile beraber), Kamyon ve Kurtarıcı Araçların Tamir, Bakım, Onarım ile Yedek Parça Değişim Hizmeti Alımı” işinin açık ihale usulü ile 04.02.2026 tarihinde gerçekleştirildiği, başvuru sahibinin 02.02.2026 tarihinde itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 18.02.2026 tarihli ve 2026/UH.I-567 sayılı Kurul kararı ile “ Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.” şeklinde karar verildiği, bunun akabinde idarece isteklilere ihalenin iptal edildiği bildiriminin EKAP üzerinden yapıldığı anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olup, itirazen şikâyet başvuruları üzerine Kurul tarafından verilen nihai karar ile uyuşmazlık, idari başvuru aşaması bakımından sonuçlandırılmaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesinde Kamu İhale Kurulunun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Diğer taraftan, 4734 sayılı Kanun’un 57’nci maddesindeki hüküm uyarınca, itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunca verilen nihai kararlara karşı itiraz, ancak dava açılması suretiyle mümkün olup, herhangi bir sebeple Kurul kararlarına karşı itiraz niteliğindeki başvuruların Kurumca incelenmesi ve bu başvuru nedeniyle başvuruya konu Kurul kararını değiştiren veya onayan nitelikte yeni bir Kurul kararı alınması mümkün bulunmamaktadır. Bu bakımdan Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan iddialara ilişkin olarak anılan Kanun hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmamaktadır. Yapılan incelemede, başvuru sahibinin 1’inci iddiasında ileri sürülen hususların ise 18.02.2026 tarihli ve 2026/UH.I-567 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı kapsamında incelendiği, bu bakımdan bahse konu iddianın Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan başvuruya ilişkin olarak yukarıda yer verilen Kanun hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmadığından, anılan hususlara yönelik itirazen şikâyet başvurusunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Alt yükleniciler” başlıklı 15’inci maddesinde “İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında “İdareler, işin özelliği nedeniyle alt yüklenici çalıştırılmasını öngörmedikleri işlerde, işlerin tamamının yüklenicinin kendisi tarafından yapılmasını isteyebilirler. Alt yüklenici çalıştırılmasının idarenin iznine tabi olduğu işlerde, işin nevi itibariyle idarece izin verilen kısımlarını yapacak alt yüklenicilerin isimleri ve yapacakları iş bölümlerini, işin bütününü, hiçbir suretle alt yükleniciye yaptırmamak kaydıyla, idarenin onayına sunar.” açıklaması, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin eki Elektronik Ortamda Yapılan İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinin 28 nolu dipnotunda “(1) Mal alımı ve hizmet alımı ihalelerinde İdarenin tercihine göre aşağıdaki metinlerden birisine yer verilecektir: (a) Yüklenicinin alt yüklenici çalıştırmasına izin verilmemesi durumunda aşağıdaki metne yer verilecektir: “18.1. İhale konusu işin tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz.” (b) Yüklenicinin alt yüklenici çalıştırmasına izin verilmesi durumunda aşağıdaki metne yer verilecektir: “18.1. İstekliler, ihale konusu iş kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri liste halinde teklifleri kapsamında belirtecektir. İhalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekir…” açıklaması, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Tip Sözleşme Tasarısı’nın “Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar” başlıklı 15’inci maddesinin 25 nolu dipnotunda “İdarelerin, işin özelliği nedeniyle idari şartnamede, yüklenicinin alt yüklenici çalıştırmasını öngörmedikleri işlerde bu maddeye bu işte alt yüklenici çalıştırılmayacağı ve işlerin tamamının yüklenicinin kendisi tarafından yapılacağı hususu açıkça yazılacaktır. Alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmesi halinde ise, maddeye İdarenin izin verdiği alt yüklenicilerin listesi ve yapacakları iş bölümleri ile bu alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları bakımından Hizmet İşleri Genel Şartnamesindeki hükümlerin uygulanacağı hususu yazılacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1.Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: a) Teklif mektubu b) Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler: 1) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler. 2) Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler. c) Geçici teminat. ç) Bu Şartnamenin 7.2 nci ve 7.3 üncü maddelerinde belirtilen bilgi ve belgeler. d) İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi. e) İsteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi. f) Bu bent boş bırakılmıştır .” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinde “ 18.1.İstekliler, ihale konusu iş kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri liste halinde teklifleri kapsamında belirtecektir. İhalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekir .” düzenlemesi yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı’nın “Alt Yüklenicilere İlişkin Bilgiler ve Sorumluluklar” başlıklı 15’inci maddesinin boş bırakıldığı anlaşılmıştır. Teknik Şartname’nin “Yapılacak İşler ve Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.1.21.Yüklenici firma, ALT YÜKLENİCİ ÇALIŞTIRABİLİR. Tamir bakım ve onarımını yapmakla yükümlü olduğu araçların tamiratını başka bir firmaya devredemez veya herhangi bir sebep bahane ederek tamir bakım ve onarımı yarıda bırakamaz. Araç tamiratının yarıda bırakılması halinde; 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında işlem yürüterek yaptırabilecek, bakım/onarım, işçilik ve diğer her türlü giderlerin bedelini, yüklenici firmanın hak edişinden düşebilecektir. Dışarıda bakım/onarımı yapılan araç için bakım/onarım süresince yükleniciye herhangi bir ödeme yapılmaz. Yüklenici firma araç veya makinenin tamir bakım ve onarım bedelinin tamamını hiçbir itiraza gerek kalmaksızın ödemekle yükümlüdür .” düzenlemesi bulunmaktadır. İhale konusu iş kapsamında idareye ait marka, model araçların gösterildiği Teknik Şartname ekinde 91 adet Mercedes, 10 adet Man, 1 adet BMC, 18 adet Ford ve 3 adet Iveco marka araçlardan oluşan toplam 123 (yüzyirmiüç) araç (80 Çekici, 11 Kurtarıcı ve 32 Kamyon) ve 80 (seksen) yarı römork araç filosunun; şoför, yakıt ve idari giderleri dışında kalan ve araçların faal olarak her gün en az iki/üç vardiya, çalıştırılmasının sağlanması için gerekli tamir, bakım (periyodik ve genel), onarım, her türlü yedek parça ve servis malzemeleri değişimi hizmetlerinin şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yapılması işi olduğu görülmektedir. İdari Şartname’nin 18’inci maddesi uyarınca, isteklilerin ihale konusu iş kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri liste halinde teklifleri kapsamında belirteceği, ihalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunması gerektiği, yine anılan Şartname’nin 7.1’inci maddesinde katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler arasında “İsteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi”ne yer verildiği, Teknik Şartname’nin 4.1.21’inci maddesinde yüklenici firmanın alt yüklenici çalıştırabileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca, idare tarafından söz konusu iddianın “ …İdaremizin alt yüklenici kullanılmasına izin verdiği ancak ihaleye katılacak her isteklinin alt yüklenici kullanmak zorunda olmadığı fakat alt yüklenici kullanmayı düşünen isteklilerin öncelikle alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesini yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmiş olması ve ihalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekmektedir. İdarenin, sunulan listeyi uygun görmesi halinde Sözleşme Tasarısı'nın “Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar” başlıklı 15. maddesinin doldurulacağı açık olduğu… ” gerekçesiyle reddedildiği görülmüştür. 4734 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan hükümlerinden, ihale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmalarının istenebileceği, bu bağlamda ihalede alt yüklenici çalıştırılıp çalıştırılmayacağına yönelik düzenleme yapılmasının ihale konusu işin niteliği ve kapsamı çerçevesinde idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Yapılan inceleme neticesinde, söz konusu ihalede alt yüklenici çalıştırma zorunluluğunun bulunmadığı, bu kapsamda ihaleye katılan isteklinin teklifi kapsamında “alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi”ni sunması gerektiği, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunacağı, ayrıca idarenin şikâyete cevap yazısında “… sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekmektedir. İdarenin, sunulan listeyi uygun görmesi halinde Sözleşme Tasarısı'nın “Alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar” başlıklı 15. maddesinin doldurulacağı …” ifadelerine yer verildiği, dolayısıyla ihalede alt yüklenici çalıştırılmasının mümkün olduğu, ancak alt yüklenici çalıştırılma zorunluluğunun bulunmadığı, bu çerçevede Sözleşme Tasarısı’nın 15’inci maddesinde herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi kapsamında “alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi”ni sunması halinde ve bu listenin idarece onaylanması durumunda ihale konusu iş kapsamında alt yüklenici çalıştırılabileceği, mevcut düzenlemelerin ihale konusu işe teklif verecek istekli olabilecekler açısından bir belirsizlik barındırmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “ 12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini görmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir. 12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır. 12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir. 12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir .” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sözleşme konusu işin gerçekleştirilmesine ve sözleşme konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır .” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.04.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2026 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır. ” düzenlemesi, Aynı Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “ 10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: İzmir Konak ilçesi, Mersinli Mahallesindeki Atık Yönetim Tesisleri Şube Müdürlüğü yerleşkesinde bulunan Otomotiv Şube Müdürlüğü Halkapınar atölyesi ve İdarenin belirleyeceği yerler 10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır .” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanının ekinde yer alan birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir. Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 1 80 Adet Çekicinin Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti (Teknik Şartnamedeki Tüm Giderler Teklif Fiyatına Dahil Edilecektir.) kilometre 4.540.000 2 32 Adet Kamyon Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti (Teknik Şartnamedeki Tüm Giderler Teklif Fiyatına Dahil Edilecektir.) kilometre 1.100.000 3 11 Adet Kurtarıcı Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti (Teknik Şartnamedeki Tüm Giderler Teklif Fiyatına Dahil Edilecektir.) kilometre 230.000 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. Yüklenici, İdareye ait marka, model araçların gösterildiği EK-1 Tablodaki 91 adet MERCEDES, 10 adet MAN, 1 adet BMC, 18 adet FORD ve 3 adet IVECO marka araçlardan oluşan toplam 123 (yüzyirmiüç) araç ( 80 Çekici, 11 Kurtarıcı ve 32 Kamyon ) ve 80 (seksen) yarı römork araç filosunun; şoför, yakıt ve idari giderleri dışında kalan ve araçların faal olarak her gün en az iki/üç vardiya, çalıştırılmasının sağlanması için gerekli tamir, bakım (periyodik ve genel), onarım, her türlü yedek parça ve servis malzemeleri değişimi hizmetlerinin şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yapılmasıdır.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Çekici, Kurtarıcı, Kamyon, Yarı römork ve Lovvbed Tamir, Bakım, Onarım, Yedek Parça Değişim İşleri” başlıklı 4.1’inci maddesinde “… 4.1.5.Yüklenici; sefer halinde iken arızalanan araçlara, güzergâhında müdahale etmek üzere, 3 adet seyyar tamir ve 2 adet seyyar lastik tamir aracı bulunduracaktır. Atölyede tamir ve bakım onarım işlerinde kullanılmak üzere, 1 adet forklift, 1 adet parça yıkama makinesi ve Çalışma yüksekliği 5mt, sepetinin uzunluğu minimum 150cm uzunluğunda; 1 adet elektrikli makaslı platform bulunduracaktır. Seyyar tamir araçlarının ve diğer ekipmanların her türlü kullanım, yakıt, bakım vb. masrafları Yükleniciye aittir. Bu araçların 3.şahıslara vereceği zararlardan da Yüklenici sorumlu olacaktır. … 4.1.7. Periyodik bakımlar katalog değerlerinde belirtilen aralıklarda ve zamanında yapılacaktır. Periyodik bakım 300 km den fazla geciktirilemez. Kullanılacak yağlar Araçların imalatçısının kataloglarında önerdiği marka veya idarece de onaylanmak şartı ile muadili marka olabilecektir. Mercedes, BMC, Ford, İveco ve Man marka araçlarda yağ değişim (periyodik bakım) aralığı 30.000 km, Ayrıca lüzum duyulması halinde vaktinden önce de yağ değişimi yapılabilecektir . … 4.1.11. Yüklenici araçların bakım katalogunda belirtilen servis bakım hizmetlerini (motor, şanzıman, diferansiyel, klima, hidrolik sistem, elektrik sistemi ve diğer akşamları) katalog değerlerine uygun olarak yerine getirmek zorundadır. Her türlü tamir - bakım işlerinde numuneye uygun malzemeler kullanılacak olup arıza durumuna göre parçaların orijinal , oem veya muadil olması idare tarafından oluşturulan teknik komisyon tarafından karar verilecektir. İşler standartlara uygun, kabul edilebilir titizlikte yapılacaktır. Uygun olmayan malzemenin kullanılması halinde idare değiştirilmesini isteyebilir, Yüklenici bu değişiklikten dolayı herhangi bir talepte bulunamaz. Yüklenici hatasından doğacak her türlü hasar ve arıza ücretsiz olarak giderilecektir. ” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin 5.13’üncü maddesinde “ 5.13.istekliler, işin yapılacağı araçları ihaleden önce görebileceklerdir. ” düzenlemesi yer almaktadır. Ayrıca Aynı Şartname’nin eki Ek-1:Bakım ve Onarıma Esas Olan Çekici, Kamyon ve Kurtarıcı Araçlara ait Bilgiler’de ihale kapsamında bakım-onarımı yapılacak araçların marka, model, model yılı ve plaka numarası bilgilerini içeren tabloya yer verilmiştir. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde sözleşme konusu işin gerçekleştirilmesine ve sözleşme konusu hizmetin yerine getirilmesine ilişkin teknik şartnamede belirtilen tüm giderlerin teklif fiyata dahil olduğu, ihale dokümanının ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinde “80 Adet Çekicinin Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti, 32 Adet Kamyon Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti, 11 Adet Kurtarıcı Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti” şeklinde 3 iş kalemine yer verildiği, bu çerçevede ihale konusu iş kapsamında Teknik Şartname’nin ekinde belirtilen araçların tamir, bakım (periyodik ve genel), onarım, her türlü yedek parça ve servis malzemeleri değişimi hizmetlerinin yapılacağı, Teknik Şartname’nin ekindeki “Ek-1:Bakım ve Onarıma Esas Olan Çekici, Kamyon ve Kurtarıcı Araçlara ait Bilgiler” tablosunda bakım-onarımı yapılacak araçların marka, model, model yılı ve plaka numarası bilgilerine yer verildiği görülmüştür. Teknik Şartname’nin 4.1’inci maddesinde yüklenici tarafından yapılacak tamir, bakım, onarım, yedek parça değişim işlerinin düzenlendiği, bu kapsamda araçların periyodik bakımlarının ve lastik değişimlerinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, anılan Şartname’nin 5.13’üncü maddesi gereğince isteklilerin işin yapılacağı araçları ihaleden önce görebilecekleri anlaşılmıştır. İdari Şartname’nin yukarıda yer verilen “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı maddesinde yer alan düzenlemelerden işin yapılacağı yeri ve çevresini görmenin, inceleme yapmanın, teklifi hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmenin isteklinin sorumluluğunda olduğu, isteklinin işin yapılacağı yeri ve çevresini görmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile ilgili maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılacağı anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiası kapsamında yapılan incelemede; İhale konusu işle ilgili bilgi ve tecrübe sahibi olması beklenen istekli olabilecekler tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların bakım ve lastik değişim maliyetlerinin öngörülebileceği, Teknik Şartname’de istekliler tarafından işin yapılacağı araçlarda keşif yapılabileceğine ilişkin düzenlemeye yer verildiği, bu kapsamda periyodik bakım ve lastik değişimine ilişkin bilgilerin de edinilebileceği, ayrıca yukarıda yer verilen İdari Şartname düzenlemeleri doğrultusunda söz konusu bilgileri temin etmenin isteklilerin sorumluluğunda olduğu anlaşıldığından iddia yerinde görülmemiştir. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiası kapsamında yapılan incelemede; Teknik Şartname’de ihale kapsamında yapılması istenen tamir, bakım, onarım, yedek parça değişim işlerinin ayrıntılarıyla tarif edildiği, iş kapsamında çalıştırılacak araçların marka, model, model yılı ve plaka numarası bilgilerine yer verildiği görülmüş olup, kullanılacak malzemelerin adet cinsinden net olarak ihale dokümanında belirtilmesinin işin niteliği gereği mümkün olmadığı anlaşıldığından, birim fiyat teklif cetvelinde sadece üç iş kalemi (kilometre birim fiyat) üzerinden teklif alınması sebebiyle sağlıklı teklif oluşturulamayacağına yönelik iddia yerinde görülmemiştir. Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi gerektiği ifade edilmiş olup, isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini idarece belirlenen bileşenleri esas alarak açıklamaları gerektiğinden birim fiyat teklif cetvelinin düzenlenme şeklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde yapılmasını ve objektif kriterlere göre değerlendirilmesini engellediğine yönelik iddia yerinde görülmemiştir. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan ince leme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.