1 REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2002 -2-43 (Devralma) Karar Sayısı : 02-39/434 -184 Karar Tarihi : 20.6.2002 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Tamer MÜFTÜOĞLU Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Necdet KARACEHENNEM, R. Müfi t SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL B- RAPORTÖRLER: Ekrem KALKAN, Bayram Ali GEÇGİL C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - JW Childs Associates, L.P. Huntington Avenue Suite 2900, Boston, Massachusetts, MA021
1 REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2002 -2-43 (Devralma) Karar Sayısı : 02-39/434 -184 Karar Tarihi : 20.6.2002 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Tamer MÜFTÜOĞLU Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Necdet KARACEHENNEM, R. Müfi t SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL B- RAPORTÖRLER: Ekrem KALKAN, Bayram Ali GEÇGİL C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - JW Childs Associates, L.P. Huntington Avenue Suite 2900, Boston, Massachusetts, MA02199 -7610, ABD Temsilcisi: Av. Nilüfer Müldür Eski Büyükdere Cad., Park Plaza No:22, K.11 Maslak/İstanbul D- TARAFLAR: - ESSELTE AB Hissedarları Box 1371, 171 27 Solna, İSVEÇ - J.W. Childs Equity Partners III. L.P. Huntington Avenue Suite 2900, Boston, Massachus etts, MA02199 -7610, ABD E- DOSYA KONUSU: JW CHILDS Equity Partners III L.P. tarafından ESSELTE AB'ye ait tüm hisselerin devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.5.2002 tarih, 2438 sayı ile giren bildirim üzeri ne, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 12.6.2002 tarih, 2002 -2-43/Öİ -02-EK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 17.6.2002 tarih, REK.0.06.00.00/54 sayılı Başkanlık önergesi ile 02 -39 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: JW CHILDS Equity Partners III L.P.'nin, büro malzemel eri alt pazarlarında üretim ve pazarlama faaliyeti gösteren ESSELTE AB'yi devralması işleminin, devralan teşebbüsün devralma öncesinde bu pazarlarda faaliyet göstermemesi ve böylece piyasa yoğunlaşmasına yol açılmayacak olması ve ilgili pazarlarda giriş im kanlarının ve potansiyel rekabet ihtimalinin var olması nedeniyle söz konusu devralma işlemine izin verilebileceği ifade edilmiştir. 2 REKABET KURUMU H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. JW Childs Associates L.P. (JWC) ve JW Childs Equity Partners III L.P. (JW CHILDS) Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, JWC'nin JW CHILDS'ın hisselerinin tamamını kontrol ettiği anlaşılmıştır. JWC, orta ölçekli şirketlerin satın alınması ve yeniden sermayelendirilmesi konularında faaliyet gösteren bir özel sermaye yatırım şirke tidir. JWC, çeşitli finans kuruluşlarından, emeklilik fonlarından, sigorta şirketlerinden ve üniversite vakıflarından kaynaklanan 3.4 milyar ABD Doları miktarındaki sermayeyi yönetmektedir. JWC'nin faaliyetleri, yönettiği bu fonlarla, her sene satış gelirl eri en az %10 büyüyen, sektörlerinde gelişmiş franchise ağı sahibi olan ve yüksek kâr oranlarına sahip şirketlerin devralınarak yeniden sermayelendirilmeleri üzerine yoğunlaşmaktadır. JWC tarafından kontrol edilen portföy şirketlerinden sadece The NutraSwe et Company (NutraSweet) ve American Safety Razor, Türkiye'de faaliyet göstermektedir. NutraSweet'in ve American Safety Razor'ın Türkiye'de herhangi bir iştiraki, bağlı ortaklığı ya da malvarlığı bulunmamakla beraber bu şirketlerin faaliyetleri ihracat yolu yla gerçekleşmektedir. NutraSweet, dünya çapında, yüksek yoğunluklu tatlandırıcı sektöründe faaliyet gösteren ve aspartam üreten bir şirkettir. American Safety Razor ise traş bıçakları ve jiletler, ayak bakım ürünleri ve kalıp sabunlar gibi kişisel bakım ü rünlerinin üretimi alanında faaliyet göstermektedir. H.1.2. ESSELTE AB (ESSELTE) ESSELTE, hisseleri Stokholm ve Londra borsalarında işlem görmekte olan halka açık bir İsveç şirketidir. Büro malzemeleri üretimi alanında faaliyet gösteren ESSELTE'nin toplam 26 ülkede iştiraki bulunmakta ve 120'den fazla ülkeye DYMO, Pendaflex, Leitz ve Esselte gibi markalı ofis malzemelerini satmaktadır. Türkiye'de ESSELTE'nin iştiraki olan iki şirket bulunmaktadır. Bunlardan ilki, hisselerinin %99.9'una sahip olduğu ESSELTE Leitz Büro Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Esselte Leitz)'dir. Söz konusu şirket büro malzemeleri üretimi ve ithalatı ile iştigal etmektedir. Diğer iştirak ise, hisselerinin %11.2'sine sahip olduğu OFMA Ofis Malzemeleri Ticaret ve Sanayi A.Ş.(OFMA)'dir . Kırtasiye ve büro malzemelerinin perakende satışı ile iştigal eden OFMA, sahibi olduğu mağazaları ve franchising sistemi ile çalıştığı 12 mağaza ile faaliyet göstermektedir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. Ürün Pazarı: Hisselerinin tamamı devre konu olan ESSELT E, büro malzemeleri üretimiyle iştigal etmektedir. Büro malzemeleri aşağıda yer verilen 6 segmentte incelenebilir: 1. Dosyalama ve Organizasyon Sistemleri : Klasörler, telli dosyalar, poşet dosyalar, separatörler, sunum dosyaları, imza dosyaları, depolama v e arşivleme dosya ve üniteleri, sıkıştırmalı, lastikli, çıtçıtlı ve halkalı dosyalar. 3 REKABET KURUMU 2. Etiketleme Sistemleri : Ev, ofis ve endüstriyel ortamlarda kullanılan kişisel, masaüstü ve mekanik gibi çeşitleri olan etiketleme makinaları ile bunların şeritleri. 3. Çalışma Ortamı Ürünleri : Zımbalar, delgeçler (perforatörler), tel sökücüler, evrak rafları ve benzeri ürünler. 4. Ciltleme ve Laminasyon Ürünleri : Ciltleme ve laminasyon makina ve aksesuarları, spiraller ve benzeri ürünler. 5. Bilgisayar Sarf Malzemele ri: Kağıtlar, asetatlar, etiketler ve benzeri ürünler. 6. Diğerleri : Yukarıdaki sınıflara kesin olarak girmemekle beraber büro malzemeleri içinde yeralan (makaslar, yapışkanlı not kağıtları, silgiler, yazı enstrümanları vb) ürünler. İşlemin diğer tarafı o lan JW CHILDS ise yeniden sermayelendirme işi ile iştigal etmekte ve büro malzemeleri pazarında bir faaliyet göstermemektedir. Bu çerçevede ilgili ürün pazarı "büro malzemeleri pazarı ve bu pazarın alt pazarları" olarak tanımlanmıştır. H.2.2. Coğrafi Pazar : İşlemin değerlendirilmesinde ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak kabul edilmiştir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.3.1. Pazar Payları ve Cirolar Dosya mevcudundan, JW CHILDS'ın ilgili ürün pazarında 2001 yılı itibar ıyla dünya ve Türkiye çapında cirosunun bulunmadığı, buns karşılık ESSELTE'nin 2001 yılı itibarıyla Türkiye'deki cirosunun trilyon TL. olarak gerçekleştiği anlaşılmıştır. İlgili ürün pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler ve tahmini pazar payları aşağı daki gibidir: Tablo 1. Dosyalama ve Organizasyon Sistemleri Alt Pazarı Şirket Pazar Payı (%) Esselte Leitz Derya Büro Malzemeleri ve Dış Ticaret Ltd. Şti. Mopak Kağıt -Karton Sanayi Ve Ticaret A.Ş. ... Çakır Kırtasiye ve Klasör Ltd. Şti. Diğerleri Tablo 2. Etiketleme Sistemleri Alt Pazarı Şirket Pazar Payı (%) Esselte Leitz Brother International Corporation Türkiye Irtibat Bürosu Casio Türkiye Distribütörü Ersa Ithalat ve Ticaret A.Ş. Diğerleri 4 REKABET KURUMU Tablo 3. Diğer alt pa zarlardaki Esselte Leitz'in pazar payı Segment Pazar Payı (%) Çalışma Ortamı Ürünleri .. Ciltleme ve Laminasyon Ürünleri .. Bilgisayar Sarf MaIzemeleri Diğerleri ... H.3.2. 199711 Sayılı Tebliğ Çerçevesinde Değerlendirme Bildirime konu işlem sonucunda JW CHILDS, ESSELTE'nin kontrolünü devralacaktır. Bu nedenle söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinin (b) bendi uyarınca bir "devralma" işlemidir. Yukarıdaki bilgilerden, devralmanın taraflarının ilgili ürün pazarında ulaştıkları satış gelirlerinin 1997/1 sayılı Tebliğ'de belirtilen 25 trilyon TL'lik eşiğin altında kaldığı, ancak ESSELTE'nin "dosyalama ve organizasyon sistemleri" ve "etiketleme sistemleri" alt pazarlardaki pazar payının Tebliğ'de belirtilen %25'lik pazar payı eşiğin i aştığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ'in (1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik) 4. maddesi gereğince Rekabet Kurulu'nun iznine tabidir. H.3.2.1. Piyasa Yoğunlaşması Taraflardan JW CHILDS ilgili ürün pazarında devralma önces inde faaliyette bulunmamaktadır. İşlem sonrasında ESSELTE'nin dünya çapındaki tüm varlıkları ve bağlı kuruluşları JW CHILDS'ın kontrolüne geçecektir. Bu çerçevede Türkiye'de faaliyet gösteren ESSELTE Leitz'in piyasadaki varlığı ve gücü yoğunlaşma doğurucu olmayan bir şekilde el değiştirecektir. Dolayısıyla söz konusu devralma işleminin yoğunlaşma doğurucu ya da yoğunlaşmayı artırıcı sonuçları olmayacağı görülmektedir. H.3.2.2. Pazara Giriş Koşulları ve Potansiyel Rekabet Son 5 yıl içerisinde dosyalama ve or ganizasyon sistemleri pazarlarına Derya Büro Malzemeleri ve Dış Tic Ltd. Şti. ile Mopak Kağıt -Karton Sanayi ve Ticaret A.Ş. adlı teşebbüslerin girdiklerinin tespitiyle ilgili piyasaya giriş konusunda hukuki veya ticari kısıtlamanın söz konusu olmadığı anla şılmıştır. Etiketleme sistemleri pazarında ise ESSELTE Leitz'in % .. pazar payına sahip olduğu görülmektedir. Diğer taraftan, etiketleme işinde ESSELTE Leitz tarafından üretilen elektronik yazıcıların, bilgisayarda yazılan ve standart bir yazıcı ile basıla n etiketlerle rekabet halinde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, ESSELTE Leitz etiketleme cihazlarının (DYMO) mekanik (elektronik olmayan) etiketleyicilerle rekabet halindedir. Bu nedenle, ESSELTE'nin Türkiye'deki bu alt pazardaki yüksek pazar payına rağmen , genet olarak etiketleme/printing pazarında rekabetçi bir baskıyla karşılaştığı anlaşılmıştır. I- SONUÇ JW CHILDS Equity Partners III L.P.'nin, büro malzemeleri alt pazarlarında üretim ve pazarlama faaliyeti gösteren ESSELTE AB'yi devralması işlemine yön elik 5 REKABET KURUMU olarak yapılan inceleme ve değerlendirmeler doğrultusunda, devralan teşebbüsün devralma öncesinde bu pazarlarda faaliyet göstermemesi ve böylece piyasa yoğunlaşmasına yol açılmayacak olması, ilgili pazarlarda giriş imkanlarının ve potansiyel rekabetin var olması göz önünde bulundurularak söz konusu devralma işlemine 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.