Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -3-187 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-54/1294 -327 Karar Tarihi : 11.11.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI(Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER: Ümit GÖRGÜLÜ, İmren SEYRANTEPE C. BAŞVURUDA BULUNAN : Kocatoros Restoran Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. 20 Cen
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -3-187 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-54/1294 -327 Karar Tarihi : 11.11.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI(Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER: Ümit GÖRGÜLÜ, İmren SEYRANTEPE C. BAŞVURUDA BULUNAN : Kocatoros Restoran Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. 20 Cengiz Topel Cad. No:38/B Bostanlı İzmir D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN: Coca -Cola Satış Dağıtım A.Ş . Dereiçi Değirmenbahçe Cad. Asena Sok. No:30 Yenibosna/İstanbul E. DOSYA KONUSU: Coca -Cola Satış Dağıtım A.Ş. nin Coca -Cola ür ününe ilişkin promosyonları Damla Su markalı ürünün de satın alınması şartıyla uyguladığı iddiası. 30 F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesinde özetle; Coca -Cola Satış Dağıtım A.Ş. nin Coca -Cola ürününe ilişkin promosyonları Damla Su markalı ürünün de satı n alınması şartıyla uyguladığı iddia edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 3.9.2009 tarih, 6365 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 1 4.9.2009 tarih ve 200 9-3-187/İİ-09-ÜG sayılı İlk İnceleme Raporu Rekab et Kurulu nun 1.10.2009 tarih ve 09 -43/1004 -M sayılı toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun un 40/1. 40 maddesi uyarınca önaraştırma yap ılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 2.11.2009 tarih ve 2009 -3-187/ÖA-09-ÜG sayılı Önaraştırma Raporu 6.11.2009 tarih, REK.0.07.00.00 -110/3 52 sayılı Başkanlık önergesi ile 09 -54 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR LERİ N GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; Coca -Cola Satış Dağıtım A.Ş. nin Coca -Cola ürününe ilişkin promosyonları Damla Su markalı ürünün de satın alınması şartıyla uyguladığı iddiasını konu edinen uygulamanın, 4054 sayıl ı Kanun 09-54/1294-327 2 kapsamında bir ihlal oluşturmaması nedeniyle Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. 50 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Şikayete k onu teşebbüs Coca -Cola Satış ve Dağıtım A.Ş., The Coca -Cola Company nin Türkiye ayağı olan Coca -Cola İçecek A.Ş ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde olup Coca -Cola, Fanta, Sprite gibi gazlı içeceklerin yanında hemen içilebilen kahve, çay ve bitkisel çayla r; meyve suyu, su ve sporcu içeceği gibi ürünlerin de satış ve dağıtımını yapmaktadır. Şikayetçi ise İzmir ilindeki Kocatoros Restoran unvanlı restoranın işletmecisidir. Söz konusu restoran Coca -Cola firmasına ait ürünlerin yanında rakip markaların ürünler ini de satmaktadır. 60 Raportörlerce şikayetçi ile yapılan telefon görüşmesinden, şikayetçinin Coca -Cola Satış ve Dağıtım A.Ş. ile 4 yıldır her yıl yenilenen ve Coca -Cola markalı ürün alımlarında verilecek bedava ürünleri düzenleyen bir sözleşme çerçevesinde çalışmakta olduğu, anılan sözleşmenin herhangi bir münhasırlık hükmü içermediği, şikayetçinin rakip ürünleri de satmasının önünde herhangi bir engel bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu yıl sözleşme yenileme tarihinde şikayete konu firma tarafından şikayetçiye a ncak Damla Su markalı ürünün satın alınması durumunda sözleşmenin yenileneceği ifade edilmiştir. Firmanın şu anki uygulamasına göre Damla Su satın alınmadığı takdirde Coca -Cola markalı ürün temin edilmekle birlikte bedava ürün 70 verilmemektedir. Şikayetçi t elefon görüşmesin de, müşterilerinin Damla Su markalı ürünün tadını beğenmediğini, bu nedenle bu ürünü satın almak istemediğini, müşteri memnuniyetini sağlamak için de daha yüksek fiyatlı başka bir marka ambalajlı su satın almakta olduğunu ifade etmiştir. Şikayete konu firm anın söz konusu uygulaması sonucu şikayetçi uygulamaya tepki göstermek amacıyla, Coca -Cola markalı ürünleri satmayı durdurmuş, her bir içecek kategorisinde sadece rakip markalı ürünleri (Pepsi ve Madran) satmaya başlamıştır. Şikayetçinin ifadeleri ile birl ikte restoranların faaliyetinde rekabetin esas olarak fiyat, sunulan hizmet ve yemeklerin kalitesi gibi 80 unsurlar üzerinden işlediği de dikkate alındığında halihazırda rakip markalı ürünleri satarak faaliyetini sürdüren şikayetçi açısından anılan uygulamanı n herhangi bir rekabetçi dezavantaj oluşturmadığı anlaşılmaktadır. Bunlara ek olarak belirtmek gerekir ki şikayetçi, Kurum kayıtlarına 25.9.2009 tarih ve 6924 sayılı ile intikal eden ikinci bir dilekçe ile şikayetini de geri çekmiştir. 10.9.2007 tarih, 0 7-70/864 -327 sayılı Kurul kararında Coca -Cola İçecek A.Ş. nin kolalı/gazlı içecek pazarında gerek ev kanalı gerekse de yerinde tüketim kanalında hâkim durumda olduğu tespiti yapılmıştır. Şikayete konu uygulama kolalı/gazlı içecek pazarında hakim durumda bu lunan bir teşebbüs tarafından gerçekleştirilmektedir, 90 dolayısıyla uygulamanın 4054 sayılı Kanun un 6. maddesini ihlal eder nitelikte olup olmadığının sorgulanması gerekmektedir. Şikayete konu uygulama kolalı/gazlı içecek ve ambalajlı su olmak üzere ayrı ay rı satılabilen iki farklı ürünü kapsamaktadır. Teşebbüs, Coca -Cola markalı ürünü her durumda sağlamaya devam etmekte ve bir ürünün yanında diğerinin satın alınmasını zorunlu tutmamaktadır. Fakat alım miktarına dayalı olarak verilmesi öngörülen bedelsiz Coc a-Cola ürününün ancak Damla Su markalı ürünün de alımı durumunda verildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle uygulamanın teşebbüsün kolalı/gazlı içecek pazarındaki hakim durumunun ambalajlı 09-54/1294-327 3 su pazarına aktarılmasına yol açıp açmadığı ve ambalajlı su pazarını rak iplere kapatıcı bir etkiye sahip olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. 100 Ambalajlı su sektörü ambalaj büyüklüğüne göre iki ana kategoride değerlendirilmektedir. Bunlardan ilki 10 litre ambalajdan büyük ürünlerin yer aldığı, ancak ağırlıkla 19 l itrelik polycarbonat damacananın oluşturduğu damacana su kategorisidir. Diğeri ise 10 litre ve daha küçük ambalajlı ürünlerin yer aldığı, genelde çeşitli hacimlerdeki (0.5 - 1.5 - 5 litre vb) pet şişelerde satışa sunulan suların ağırlıkta olduğu şişelenmiş ya da paketlenmiş su kategorisidir. ambalajlı su pazarına ilişkin yakın tarihli Kurul kararlarında pazarda çok sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği, yoğunlaşmanın ve giriş engellerinin düşük olduğu, bölgesel ve ulusal boyutta yeni firmaların pazara giriş lerinin devam ettiği ve pazarın oldukça rekabetçi bir yapıya 110 sahip olduğuna yönelik değerlendirmeler yapılmıştır. Ambalajlı su pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar payları na Tablo 1 de yer verilmiştir. Tablo 1. Ambalajlı su pazarı 2008 yılı paz ar payları Firma Pazar Payı (%) Nestle - Erikli Damla (CCİ) Danone Pınar Diğer Pazarda faaliyet gösteren en büyük 4 firmanın pazardaki toplam payı yaklaşık %40 civarındadır. Geri kalan %60 lık pazar payını ulusal ya da bölgesel düzeyde faaliye t gösteren çok sayıda firma paylaşmaktadır. Ambalajlı su pazarının uygulamanın olası anti-rekabetçi etkilerini kendi dinamikleri ile kısa sürede bertaraf edebilecek nitelikte rekabetçi bir yapıya sahip olduğu anlaşılmaktadır . 120 Yukarıda yer verilen bilgile r ışığında, şikayete konu uygulamanın rekabetçi bir yapı sergileyen ambalajlı su pazarında rekabeti bozucu dikkate değer bir etkiye yol açmadığı kanaatine varılmıştır. J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Dosya konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar 130 verilmiştir.