Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -1-44 (Menfi Tespit) Karar Sayısı : 04-47/612 -149 Karar Tarihi : 15.7.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN B. RAPORTÖR : Abdulgani GÜNGÖRDÜ C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Tepe Knauf İnşaat Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. Bilkent Mevkii 7. Cad. Beytepe Köyü Ankara D. TAR
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -1-44 (Menfi Tespit) Karar Sayısı : 04-47/612 -149 Karar Tarihi : 15.7.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN B. RAPORTÖR : Abdulgani GÜNGÖRDÜ C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Tepe Knauf İnşaat Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. Bilkent Mevkii 7. Cad. Beytepe Köyü Ankara D. TARAFLAR : - Tepe Knauf İnşaat Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. Bilkent Mevkii 7. Cad. Beytepe Köyü Ankara - İzocam Ticaret ve Sanayi A.Ş. Dilovası Mevkii Gebze/Kocaeli E. DOSYA KONUSU : İzocam Tic . ve San. A.Ş. (İzocam) ile Tepe Knauf İnşaat Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. (Knauf) arasında hafif bölme duvar ısı, ses ve yangın yalıtım sistemleri üretimi ve pazarlanması alanında yapılan işbirliği protokolüne menfi tespit belgesi verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 3.5.2004 tarih, 2183 sayı ile giren ve en son 15.6.2004 tarih, 3184 sayı ile eksiklikleri tamamlanan başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda dü zenlenen 25.6.2004 tarih, 2004 -1-44/MM -04-AG sayılı Menfi Tespit Raporu, 5.7.2004 tarih, REK.0.05.00.00/120 sayılı Başkanlık önergesi ile 04- 47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; İzocam ve Kna uf arasında yapılan işbirliği protokolündeki, Everest Sistemin sadece protokollü bayiler aracılığıyla satılmasına izin verilmesine, sistemi meydana getiren bileşenlerin sadece paket olarak satılabilmesine ve sistemde kullanılacak yardımcı malzemelerin de tarafların onayladığı ürünler (markalar) olmasına yönelik düzenlemelerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. maddesi kapsamında olması nedeniyle ve ayrıca Everest Sistemi oluşturan ana ürünlerde tarafların pazar paylarının yüksek olmasının hafif bölme duvar ısı, ses ve yangın yalıtım sistemleri pazarında potansiyel rekabeti olumsuz yönde etkilemesinin söz 04-47/612 -149 2 konusu olabileceği ve işbirliği protokolünün iki ürünün birbirine bağlanmasına yol açabileceği gerekçeleriyle menfi tespit belgesi verilme sinin uygun olmayacağı ifade edilmektedir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Ortak işbirliği kapsamında İzocam tarafından üretilen taşyünü ile Knauf tarafından üretilen alçı plaka birlikte hafif duvar yalıtım sis temi olarak pazara sunulmaktadır. Taşyünü; bazalt, diabaz, gabro gibi volkanik taşların 1400 -1500 derecede ergitilmesi ve elyaflaşması ile elde edilmektedir. Taşın ergime sıcaklığının yüksek olması nedeniyle taşyünleri 1000 dereceye kadar ısıya kısa süre li dayanıklı olduklarından yangın yalıtımı için ideal bir malzemedir. Knauf tarafından üretilen alçı plaka ise bölme duvarı ve asma tavan yapımında kullanılmaktadır. İşbirliğinin konusunu konutlar, iş merkezleri, oteller, hastaneler gibi yapılardaki hacimleri birbirinden ayırmak için kullanılmakta olan tüm bölme duvar sistemleri oluşturmaktadır. Bu duvar sistemlerinin özelliği ısı, ses ve yangın yalıtımı sağlamasıdır. Bu bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarı, hafif bölme duvar ısı, ses ve yangın yal ıtım sistemleri olarak belirlenmiştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Dosya mevcudu bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti Sınırları olarak tespit edilmiştir. H.2. Taraflar H.2.1. İzocam Ticaret ve Sanayi A.Ş . İzocam, yalıtım malzemeleri üretimi ile bunlara ait aksesuarların ticareti konusunda faaliyet göstermektedir. H.2.2. Tepe Knauf İnşaat ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. Knauf, toz alçı ve türevleri özellikle kartonlu alçı plaka ve bunlara ait aksesuarların ticareti konusunda faaliyet göstermektedir. H.3. Yapılan İnceleme ve Hukuki Değerlendirme H.3.1. İşbirliği Protokolü'nün Niteliği Ortak işbirliği kapsamında, ara bölme olarak da bilinen hafif bölme duvar yalıtım sistemlerinde kullanılan ve İzocamın ürett iği ara bölme ÇY taşyünü yalıtım 04-47/612 -149 3 levhaları ile Knauf un ürettiği alçıpan (kartonlu alçı plaka) Everest markası altında bir arada pazara sunulmaktadır. Bildirim formunda söz konusu işbirliği ile hafif bölme duvar sistemleri ile ilgili uygulamalarda sektörün tüm ihtiyaçlarının bir arada toplandığı ifade edilmektedir. Everest Hafif Bölme Duvar Yalıtım Sistemi; İzocam ın çift yoğunluklu taşyünü ara bölme ısı, ses ve yangın yalıtım levhaları ve Knauf un kartonlu alçı plakaları ile Knauf veya İzocam mar kalı temin edilen profil, vida, titreşim yalıtım bantları ve derz filesi vb. kapsamaktadır. İşbirliği Protokolü nün geçerlilik süresi imzalandığı tarihten itibaren iki yıl olarak belirlenmiştir. H.3.2. Pazarın Yapısına İlişkin Bilgiler İzocam ın taşyü nü pazarında yaklaşık % ( ) lik pazar payı bulunmaktadır. Bu pazardaki diğer üreticinin pazar payı yaklaşık % ( )olup, geriye kalan % ( ) lik payı ise ithalat oluşturmaktadır. Knauf un alçı plaka pazarında yaklaşık % ( ) lük payı bulunmaktadır. Bu pazarda Dalsan ın yaklaşık % ( ), ABS nin ise yaklaşık % ( ) lik pazar payı mevcuttur. İzocam ın Türkiye genelinde ( ), Knauf un 93 adet bayisi bulunmaktadır. Bunların %( ) i her iki teşebbüsün ortak bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Dosya mevcudundan; işbirliği protokolünde tarif edilen bölme duvar sisteminin, Türkiye de başka bir firma tarafından satılmadığı, ancak pazarda çeşitli ara bölme yalıtım sistemlerinin bulunduğu anlaşılmaktadır. H.3.3. Menfi Tespit Değerlendirmesi Başvuru ile İzocam ve Knauf arası nda yapılması düşünülen işbirliği protokolüne menfi tespit belgesi verilmesi talep edilmektedir. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 8. maddesinde İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler ç erçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfî tespit belgesi verebilir. hükmü yer almaktadır. 24.5.2004 tarihinde raportörün Knauf Genel Müdürü ile yapt ığı görüşmede işbirliğinin gerekçesi ile ilgili olarak aşağıdaki hususlar ifade edilmiştir: İzocam ile işbirliğine gitme gerekçelerimizi aşağıdaki şekilde açıklayabiliriz. Alçıpan ürününün (kartonlu alçı plaka) amacına uygun olarak tanınabilmesi için nel er yapılabileceği konusunda araştırmalarımız çerçevesinde, alçıpanın tüketiciler tarafından yeterince tanınmadığını ve sadece dekoratif yönünün ön planda tutulduğunu tespit ettik. Başvuru konusu işbirliği ile ısı, ses ve yangına dayanıklı bir sistem getir ilecek ve alçıpanı teknik olarak tanıtma imkanımız doğacaktır. Everest sisteminin belirli teknik özellikleri ve kalitesi söz konusu olacaktır. Bu sistem ısı, ses ve yangın yalıtımında pazardakilerden daha fonksiyonel bir sistem olacaktır. 04-47/612 -149 4 Knauf Genel Müdürü tarafından gönderilen yazıda ise aşağıdaki ifadeler yer almaktadır : ...aslında gerçekleşmesi beklenen teknik bir işbirliğidir ve bu işbirliğinin sonucunda ise performans değerleri söz konusu şirketlerce test ettirilmiş, geliştirilmiş ve güvence altına alınmış bir sistem teknolojisidir. ... Bayilere Everest Sistem uygulaması için aktarılacak bilgiler, bu sistemin uygulamasında kullanılacak teknik kılavuzdan ve bayilere yönelik teknik uygulama eğitimlerinden ibarettir. Teknik kılavuz içeriği ise, değişik performans ihtiyaçlarına göre duvar ve tavan tipleri ve bunların uygulamasında dikkat edilmesi gereken hususlardan ibaret olacaktır. Bunun dışında bayiden bu kılavuzun gösterdiği yöntemler içerisinde uygulama yapması ve teknik kurallara uyması bekl enmektedir. İşbirliği protokolünün giriş kısmında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: ...İşbirliği Everest Hafif Bölme Duvar Yalıtım Sistemi elemanlarının aynı marka altında satış, pazarlama, tanıtım, iletişim, standardizasyon ve eğitim faaliyetlerini kapsarken, tarafların satış ve pazarlama kadroları projeler hakkında düzenli bilgi alışverişinde bulunacak, düzenlenecek periyodik toplantılarla süreçler gözden geçirilecektir. Taraflar ürün, sistem ve standartları hakkında birbirlerini bilgilendirecek, Everest sistem içinde rakip firma ürünlerini kullanmayacaklardır. Tarafların ürettikleri ürünler diğeri tarafından doğrudan satılmayacak tüm Everest Sistem satışları tarafların protokollü bayileri aracılığıyla projelere tam paket olarak gerçekleştirilecektir. Tarafların veya bayilerinin karşılaştıkları projelerde çalışmalar tam bir uyumluluk içinde ortak yürütülecektir... 24.5.2004 tarihinde raportörle yapılan görüşmede, Knauf Genel Müdürü aşağıdaki hususları ifade etmiştir: ...Everest sisteminin İzocam v e Knauf protokollü bayileri aracılığı pazarlanması öngörülmektedir. Buna göre Everest sistemini satacak olan İzocam ve Knauf bayileri, bu sistemde mutlaka taş yünü olarak İzocam ve alçı plaka olarak Knauf ürünlerini kullanmak zorunda olacaklardır. An cak bayilerin Everest dışında başka sistem satmaları konusunda bir sınırlama bulunmamaktadır. Ayrıca Knauf bayileri sistem olmaksızın başka marka taşyünü, İzocam bayileri başka marka alçı plaka satabilirler. Buna yönelik sınırlama yoktur, sadece Everest sisteminin geçerli olması için İzocam ve Knauf ürünlerinin kullanılması gerekmektedir... Protokolün 3. maddesinin son bölümünde aşağıdaki düzenleme yer almaktadır: Sistemi meydana getiren bileşenler sadece paket olarak satılabilir. Knauf Genel Müdü rü tarafından gönderilen yazıda söz konusu düzenlemenin içeriği ile ilgili olarak aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Söz konusu sistem, Everest olarak tarif edildiğinde bu sistemi meydana getiren bileşenler, yani Alçıpan, çift yoğunluklu özel taşyünü, vi da, dübel, derz bandı, derz alçısı, özel bağlantı elemanı ve Alçıpan profili, sistemin bütün olarak vereceği ısı, ses 04-47/612 -149 5 ve yangın dayanım performanslarını gerçekleştirecek şekilde düzenlenmiş olacaktır. Bu sebeple, Everest Sistem olarak yapılacak satışlarda, bileşenlerin mutlaka iki firma tarafından onaylanmış markalardan oluşması, bu performansın sağlanması için zorunlu olduğundan Everest Sistem bileşenleri onaysız malzemelerle ikame edilmeyecektir. Bu bağlamda, örneğin bir otel projesine Everest Sistem tek lifi bayilerimiz tarafından verildiği takdirde, sistemin bir bütün olarak bileşenleriyle birlikte satılması, taahhüt edilen performansın gerçekleşmesi için zorunludur. Everest sistem muadili duvarlar tabii ki bir başka firma tarafından veya herhangi bir ba yi tarafından teklif edilebilir ve uygulanabilir. Ancak muadil kavramının bu durumda aynı veya daha iyi performans değerlerini sunabilmesi, bu teklifi yapan kurum tarafından sağlanması gerekecektir. Gerek Tepe Knauf, gerekse İzocam şirketi, Everest markal ı sistem bileşenlerini sadece sistem olarak piyasaya sunmayı ve bunun bileşenlerini ayrı ayrı pazarlamamayı, uygulamanın performans başarılarını riske etmemek için bu sözleşme ile karşılıklı taahhüt etmek istemektedirler. Knauf Genel Müdürü tarafından gö nderilen yazıda ayrıca, Knauf un iştiraki olan Knauf Artfix tarafından İzocam ürünlerinin satışlarında bayilere satış primi uygulandığı belirtilmektedir: Tepe Knauf ve İzocam Şirketleri, şu ana kadar birbirlerinin ürünlerini direkt olarak pazarlamamaktad ırlar. İşbirliği protokolü sadece Everest Sistem elemanları için geçerli olup, şirketlerin piyasa için belirleyeceği rekabetçi fiyatlarla oluşacaktır. Tepe Knauf şirketinin iştiraki olan Knauf Artfix şirketi, İzocam ürünlerinin bayiliğini yapmakta olup, bu ürünleri İzocam A.Ş. bayi düzeni içerisinde satmaktadır. Bu tip izolasyon ürünlerinin kullanılması ile doğacak ciro artışına da Knauf Artfix şirketi ayrıca bir satış primi uygulamaktadır. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde İzocam ve Knauf arasın da yapılan işbirliği protokolünün menfi tespit belgesi alabilecek nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. I. SONUÇ Düzenlenen rapor ve incelenen dosya kapsamına göre; İzocam Tic. ve San. A.Ş. ile Tepe Knauf İnşaat Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. arasında h afif bölme duvar ısı, ses ve yangın yalıtım sistemleri üretimi ve pazarlanması alanında yapılan işbirliği protokolüne talep edilen menfi tespit belgesinin verilmesine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. 04-47/612 -149 6 (15.07.2004 tarihli 04 -47/612 -149 sayılı Kurul Kararı na) KARŞI OY GEREKÇESİ İzocam ve Knauf arasında hafif bölme duvar ısı, ses ve yangın yalıtım sistemleri pazarında yapılması düşünülen işbirliği protokolüne; İşbirliği protokolündeki, Everest Sistemin sadece protokollü bayiler aracılığıyl a satılmasına izin verilmesine, sistemi meydana getiren bileşenlerin sadece paket olarak satılabilmesine ve sistemde kullanılacak yardımcı malzemelerin de tarafların onayladığı ürünler (markalar) olmasına yönelik düzenlemelerin 4054 sayılı Rekabetin Korunm ası Hakkında Kanun un 4. maddesi kapsamında olması nedeniyle ve ayrıca Everest sistemi oluşturan ana ürünlerde tarafların pazar paylarının yüksek olmasının hafif bölme duvar ısı, ses ve yangın yalıtım sistemleri pazarında potansiyel rekabeti olumsuz yönde etkileyebileceği gerekçesiyle söz konusu işbirliği protokolüne menfi tespit belgesi verilmesinin uygun olmayacağı kanaatında olduğumdan sayın çoğunluğun kararına katılmıyorum. Tuncay SONGÖR İkinci Başkan 04-47/612 -149 7 KARŞI OY GEREKÇESİ (Rekabet Kurulu nun 15.7.2004 tarih ve 04 -47/612 -149 sayılı Kararı) İzocam Tic. Ve San. A.Ş. ile Tepe Knauf İnşaat Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. arasında hafif bölme duvar ısı, ses ve yangın yalıtım sistemleri üretimi ve pazarla nması alanında yapılan işbirliği protokolüne menfi tespit belgesi verilmesine ilişkin Karara aşağıda belirttiğim nedenle katılmıyorum. İzocam ve Knauf arasında yapılan işbirliği protokolündeki, Everest Sistem in sadece protokollü bayiler aracılığıyla sa tılmasına izin verilmesine, sistemi meydana getiren bileşenlerin sadece paket olarak satılabilmesine ve sistemde kullanılacak yardımcı malzemelerin de tarafların onayladığı ürünler olmasına yönelik düzenlemeler 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanu n un 4. maddesi kapsamında değerlendirilmelidir. Ayrıca Everest Sistemi oluşturan ana ürünlerde tarafların pazar paylarının yüksek olması hafif bölme duvar ısı, ses ve yangın yalıtım sistemleri pazarında potansiyel rekabeti olumsuz yönde etkileyebilecekt ir. İşbirliğine taraf teşebbüs ürünlerinin satışı nedeniyle bayilere uygulanan satış indirimi de iki ürünün birbirine bağlanması sonucunu doğurabilecektir. Anılan gerekçelerle ve raportör görüşü doğrultusunda, İzocam ve Knauf arasında yapılan İşbirliği Pro tokolüne menfi tespit belgesi verilemeyeceği kanaatinde olduğumdan, Kurul ca verilen karara katılamıyorum. M.Sıraç ASLAN Kurul Üyesi