T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2022/1380 KARAR NO : 2026/172 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 16/11/2021 NUMARASI : 2020/38 E. - 2021/1067 K. DAVANIN KONUSU: Alacak Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tar…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2022/1380 KARAR NO : 2026/172 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 16/11/2021 NUMARASI : 2020/38 E. - 2021/1067 K. DAVANIN KONUSU: Alacak Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının dava dışı ... ... AŞ'nin yetkili acentesi olduğunu, otomobil servisi olan dava dışı ...Ltd.Şti.'nin müşterilerinin ... poliçelerinin kesilmesi yönünde müvekkiline bu şirket tarafından talepte bulunulduğunu, yapılan anlaşma gereği müvekkilinin dava dışı ... şirketi aracılığı ile 100 adetten fazla zorunlu mali mesuliyet ... poliçesini çeşitle zaman dilimlerinde keserek kendilerine teslim ettiğini, bu poliçe bedellerinin büyük kısmının davacıya ödenmesine rağmen, yaklaşık 40 adet poliçe bedelinin davacıya ödenmediğini, yapılan görüşmeler sonrasında, ... şirketi tarafından bu bedeller karşılığı davacıya çek verildiğini, ancak karşılığının çıkmadığını, yapılan icra takibinin de sonuçsuz kaldığını, açılacak davalar nedeniyle yapılan arabulucuk görüşmeleri sırasında, bir çok poliçe sahibinde davacı tarafından kesilen poliçe örneklerinin tahrif edilmiş örneklerinin görüldüğünü, bu nedenle davacının poliçe sahiplerine rücu etmek zorunluluğu doğduğunu, davacı ... acentesi tarafından davalıya ait ... plakalı araçlar için ... ve ... nolu zorunlu mali mesuliyet ... poliçeleri düzenlendiğini, düzenlenen poliçelerin zorunlu mali sorumluluk poliçesi ve peşin ödeme karşılığı kesilen poliçeler olduğunu, poliçe | tarihinde davacı tarafından, kendi hesabından ... şirketi ... ... AŞ'ye ödendiğini, poliçelerin zorunlu mali sorumluluk poliçesi olması nedeniyle iptalinin mümkün olmadığını, bu nedenle davacı tarafından kesilen ve bedeli davalı tarafından davacıya ödenmeyen ... poliçe bedellerinin davalı araç sahibi sigortalıdan, TBK'nın vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca tahsiline karar verilmesini istemek zorunluluğu doğduğunu ileri sürerek, ... ve ... nolu ... poliçe bedelleri olan 6.597,58 TL'nin poliçe tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; talebin hukuka açıkça aykırı olduğunu, davalının servis olarak çalıştırmak amacıyla aldığı iki adet minibüse eşi M.... vasıtasıyla davacı yetkililerine 18.12.2015 ve 21.12.2015 tarihinde KTK zorunlu mali sorumluluk poliçesi yaptırdığını, davalının eşinin üçüncü şahıs ... şirketinin adresinde poliçe bedellerini davacı şirket yetkilisine yetkilisine peşin olarak ödeyerek kaşeli ve imzalı poliçe asıllarını satın aldıkları minibüsler ile birlikte teslim aldığını, davacı ile üçüncü şahıs ... şirketi arasında bahse konu olan ticari ilişki ve poliçe bedellerinin üçüncü kişi tarafından ödenmediği iddiasının davalıyı ilgilendirmediğini, zorunlu mali sorumluluk poliçesi ilgili yönetmelik gereği bedelin peşin olarak tahsil edildiğini, poliçenin teslim edilmesiyle de poliçe bedelinin tahsil edilmiş kabul edileceğini, poliçenin iptalinin mümkün olmadığını, aksi kabul edilse bile davacı ile üçüncü kişi şirket arasında alacak verecek ilişkisinin ödeme ile sona erdiği hususunun da açık olduğunu, davacının iddia ettiği üzere üçüncü şahsın yaptırmış olduğu 100'den fazla poliçenin büyük bir kısmının peşinen ödendiği, sadece 40 adet poliçe bedeli için çek ile ödeme alındığı belirtildiğini, ancak hangi poliçe bedelinin peşinen ödendiği, hangi poliçe bedelinin ise çek ile ödenmiş olduğu hususunun açık ve belirgin olmadığını, 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, poliçelerin düzenleme tarihinden itibaren faiz istemine de itiraz ettiklerini savunarak, davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Dava hukuki niteliği itibariyle, davacı acente tarafından düzenlenen poliçe primlerinin dava dışı ... şirketine ödemesi sonrasında davalı sigortalıdan tahsili için açılan alacak davasıdır.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış ve bilirkişi raporu alınmıştır. Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ile toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı acente tarafından, davalı adına kayıtlı olan olan ... plakalı araçlar için dava dışı ... . Ltd. Şti aracılığı ile ZMMS poliçesi düzenlenip teslim edildiği, düzenlenen toplam 6.597,58-TL bedelli ZMMS poliçe primlerinin dava dışı ... ... A.Ş'ye ödendiği, ... Ltd. Şti tarafından poliçe bedellerinin büyük bir kısmının ödendiği ancak 40 adet poliçe bedelinin ödenmediği ve verilen çeklerin karşılıksız çıktığı iddia etmekte ve ödenen poliçe bedelinin davalı sigortalıdan tahsilini talep etmekte; davalı ise poliçe primlerinin kendisi tarafından ödendiğini ve poliçelerin teslim alındığını savunmaktadır. Öncelikle davacı şirketin prim tahsiline yetkili acente olduğu dosyaya kazandırılan acentelik sözleşmesinden sabit olmasına göre, davada aktif husumet ehliyetinin bulunduğu sabittir. Bilindiği üzere, ... primi ödeme borcunun genel ilkeleri Türk Ticaret Kanunu'nun 1430. ile 1434. maddeleri arasında düzenlenmiş, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/2. maddesinde de zorunlu trafik sigortasına ait primlerin peşin olarak ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları’nın C-1. maddesinde ise zorunlu trafik ... ücretinin tamamının, sözleşme yapılır yapılmaz ve poliçenin teslimi karşılığında peşinen ödeneceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla zorunlu trafik ... sözleşmelerinin yapılıp ... ettirene teslim edildiği anda prim borçlarının ödenmiş olduğunun kabulü gerekir. Aksinin ispatı da bunu iddia eden sigortacı davacıya düşer. ( Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 19.11.2014 tarih, 2014/11404 Esas,2014/17920 Karar) Ancak davacı tarafından prim borcunun ödenmediğini gösterir herhangi bir delil gösterilmemiştir. Kaldı ki davacı tarafından poliçelerin teslim edildiğini, müşteriler tarafından bedellerinin ödendiğini ancak dava dışı ... Oto Servis ve Parçaları San. Ve Tic. Ltd. Şti primleri tahsil edemediklerini beyan ettiği gözetildiğinde ve poliçelerin ... ettiren davalıya teslim edildiği ihtilafsız olmasına göre, bu durumda prim tahsil edilmeden poliçelerin teslim edildiğini ve poliçe priminin ödenip ödenmediğini araştırmaya gerek dahi bulunmamaktadır (Yargıtay 11 Hukuk Dairesinin 12.05.2003 tarih, 2002/12420 Esas, 2013/4752 Karar; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 08/11/2018 tarih, 2018/438 Esas, 2018/1272Karar ) Açıklanan nedenler ile açılan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/8585 Esas sayılı içtihadı gereği yargılama sırasında ilgili ... şirketinden söz konusu poliçe bedelinin kim tarafından ödendiği yönünde araştırma yaptırıldığını, gelen cevaba göre davaya konu ... poliçesinin davacı tarafından ödenmiş olduğunun tespit edildiğini, bunun alınan bilirkişi raporu ile de teyit edildiğini, dayanak Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin içtihadında rücu hakkının poliçe bedelinin acente tarafından ödenmiş olduğunun ispat edilmesine bağlı tutulduğunu, bu içtihat gereği müvekkili acentenin ... poliçe bedelinin ... şirketine ödediğinin ispatlandığını, TTK'ya göre poliçenin peşin ödenmesi gerektiği kural olmakla birlikte, piyasa koşullarında birçok ... acentesi devamlı çalışmakta olduğu müşterilerinin poliçelerin bazen kendi hesabından ödeyerek kesmekte daha sonra müşterisinden tahsil etmekte olduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi örnek kararında böyle durumlarda, gerek zaman aşımı konusunda gerekse Borçlar Kanununun genel hükümleri çerçevesinde poliçe sahibine rücu hakkı olduğunu kabul ettiğini, gerekçeli kararda " Bilindiği üzere, ... primi ödeme borcunun genel ilkeleri Türk Ticaret Kanunu'nun 1430. ile 1434. maddeleri arasında düzenlenmiş, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/2. maddesinde de zorunlu trafik sigortasına ait primlerin peşin olarak ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları’nın C-1. maddesinde ise zorunlu trafik ... ücretinin tamamının, sözleşme yapılır yapılmaz ve poliçenin teslimi karşılığında peşinen ödeneceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla zorunlu trafik ... sözleşmelerinin yapılıp ... ettirene teslim edildiği anda prim borçlarının ödenmiş olduğunun kabulü gerekir. Aksinin ispatı da bunu iddia eden sigortacı davacıya düşer. ( Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 19.11.2014 tarih, 2014/11404 Esas,2014/17920 Karar) Ancak davacı tarafından prim borcunun ödenmediğini gösterir herhangi bir delil gösterilmemiştir" şeklinde hüküm kurulduğunu, davaya konu poliçenin müvekkilinin hesabından ödendiği, mahkemece yapılan araştırma sonucu ispatlandığını, istenilen bilgi ve belgelerin bilirkişiler tarafından incelenmiş ve verilen raporda poliçe bedellerinin müvekkilinin hesabından ödendiğinin açıkça rapor edildiğini, bu şekilde davalının poliçe bedelini müvekkiline ödemediğinin ispatlandığını, poliçenin altında müvekkilinin şirketin kaşe ve imzası bulunduğunu, poliçeyi kesenin davacı olduğunu, poliçeden anlaşıldığına göre davalı ödemesini müvekkiline yaptığını ispat etmek zorunda olduğunu, davalının böyle bir kanıtı dosyaya sunamadığını, dolayısı ile mahkemenin, davalının ödeme yapmadığının davacı tarafından ispat edilmesi gerektiği yönünde bir gerekçe yazmasının hukuka aykırı olduğunu, gerekçedeki "Kaldı ki davacı taraf gerek dava dilekçesinde gerekse 16/11/2021 tarihli celsede sözlü beyanlarında poliçelerin teslim edildiğini, müşteriler tarafından bedellerinin ödendiğini ancak dava dışı ... Ltd. Şti primleri tahsil edemediklerini beyan ettiği gözetildiğinde ve poliçelerin ... ettiren davalıya teslim edildiği ihtilafsız olmasına göre, bu durumda prim tahsil edilmeden poliçelerin teslim edildiğini ve poliçe priminin ödenip ödenmediğini araştırmaya gerek dahi bulunmamaktadır" şeklindeki hükme katılmanın mümkün olmadığını, dava dilekçesinde sözlü beyanlarda poliçenin teslim edildiğini ifade ettiklerini, ancak davalı tarafından ödendiğine ilişkin hiçbir beyanlarının olmadığını, bilakis davalının davacıya poliçe bedelini ödediğine dair belge sunmasını istediklerini, davalının da böyle bir belge sunamayıp, poliçenin elinde olduğunu iddia ettiğini, bu açıdan Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin dosyaya örnek olarak sundukları içtihadında çözüme kavuşturulan hukuki meselenin davacının talebi gibi olduğunu, mahkemenin toplanan belgeleri ve bilirkişi raporunu yanlış değerlendirdiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. İNCELEME VE GEREKÇE Dava, KTK zorunlu mali sorumluluk ... poliçesi kapsamında ... prim borçlarının ödenmediği iddiasına dayalı prim alacağı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı vekili; davacının dava dışı ... ... AŞ'nin yetkili acentesi olduğunu, dava dışı ... . Ltd.Şti.'nin müşterilerinin ... poliçelerinin kesilmesi yönündeki talebine binaen davacının dava dışı ... şirketi aracılığı ile 100 adetten fazla zorunlu mali mesuliyet ... poliçesi düzenlediğini, büyük bir kısmının ödendiğini, bu kapsamda davalıya ait araçlar için ... ve ... nolu zorunlu mali mesuliyet ... poliçeleri düzenlendiğini, ancak bu poliçelerin primlerinin ödenmediğini ileri sürerek primlerin ödenmesini talep etmiştir. Davalı vekili ise; davalıya iki adet minibüse davacı yetkililerince 18.12.2015 ve 21.12.2015 tarihinde KTK zorunlu mali sorumluluk poliçesi düzenlendiğini, davalının eşinin üçüncü şahıs ... şirketinin adresinde poliçe bedellerini davacı şirket yetkilisine peşin olarak ödeyerek kaşeli ve imzalı poliçe asıllarını satın aldığını, davalının borcu bulunmadığını savunmuştur.Dosya kapsamına sunulan ... ... AŞ müzekkere cevabı ekindeki acentelik sözleşmesine göre davacının prim tahsiline yetkili acente olduğu, davacı yanca davalı adına düzenlenen ... ve ... nolu zorunlu mali mesuliyet ... poliçelerinin ilk sayfalarının dosyada mevcut olduğu, poliçenin davacı yanca düzenlendiği anlaşılmaktadır.Uyuşmazlık, davacı acente tarafından davalı araçlarına düzenlenen KTK zorunlu mali sorumluluk ... poliçesi primlerinin ödenip ödenmediği noktasında toplanmaktadır.... şirketine yazılan müzekkere cevabı ile ihtilaf konusu ... poliçelerinin primlerinin davacı tarafından ... ... AŞ'ye ödendiği, davacının dava dilekçesinde dava dışı ... ... Ltd. Şti.'nden primlerin tahsil edilemediğini, verilen çekin karşılıksız çıktığını, yapılan takibin sonuçsuz kaldığını belirttiği anlaşılmaktadır. ... primi ödeme borcunun genel ilkeleri, TTK'nın 1430 ila 1434 üncü madde hükümleri arasında düzenlenmiştir. TTK'nın 1430/1 maddesine göre aksine sözleşme yoksa ... priminin peşin ödeneceği belirtilmiştir. Yine KTK'nın primle ilgili 91/2 maddesine göre, araç sahibi işleten sorumluluk sigortası sözleşmesi yapmak ve primlerini peşin ödemek zorundadır. Keza ... Genel Şartları C.l maddesinde ''... ücretinin tamamı, sözleşme yapılır yapılmaz poliçenin teslimi karşılığında peşinen ödenir. '' şeklinde hüküm bulunmaktadır.Somut olayda, davacı şirket tarafından poliçelerin ... ettiren davalıya teslim edildiği hususunda bir ihtilaf bulunmadığına göre dava konusu zorunlu trafik ... poliçelerinin yapılıp ... ettirene teslim edildiği anda prim borçlarının ödenmiş olduğunun kabulü gerekir (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 13/11/2019 tarihli, 2019/179 Esas, 2019/7197 Karar sayılı, 30/05/2018 tarihli ve 2016/15111 Esas, 2018/4107 Karar sayılı, 19/11/2014 tarihli ve 2014/11404 Esas, 2014/17920 Karar sayılı kararı). Aksinin, davacı tarafından HMK'nın 200. maddesi gereğince yazılı delillerle kanıtlanması gerekir. Davacı tarafça yazılı delil sunulmadığı gibi yemin deliline de dayanılmadığı anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Kaldı ki, primlerin davacı yanca ... şirketine aktarılması, primlerin davalıdan tahsil edilmeden doğrudan davacı hesabından davalı adına ödendiği anlamına da gelmemektedir. Davacı vekilince, taleplerinin TBK'nın vekaletsiz iş görme hükümleri kapsamında kaldığı ileri sürülmüştür. Ancak bu kapsamda da vekaletsiz iş gördüğünü davacı taraf ispatla yükümlü olduğundan ve bu konudaki ispat yükünü yerine getirmediğinden, aksi yöndeki istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir. Açıklanan bu nedenlerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2- Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 651,30 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsiline, 3-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.05.02.2026 KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.a. maddesi uyarınca, dava konusunun miktarına göre karar kesindir.