T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 45. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/1262 KARAR NO : 2025/1405 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/123 KARAR NO : 2025/363 DAVA TARİHİ: 04/11/2016 KARAR TARİHİ : 15/05/2025 DAVA: Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 10/12/2025 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi, GEREĞİ DÜŞÜNÜ…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 45. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/1262 KARAR NO : 2025/1405 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/123 KARAR NO : 2025/363 DAVA TARİHİ: 04/11/2016 KARAR TARİHİ : 15/05/2025 DAVA: Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 10/12/2025 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında Bakırköy 3. Noterliğinin 20/09/2012 tarih ve ... yevmiye sayılı ... İşletme Sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşmeye istinaden müvekkiline ait ... tipi 258836 seri numaralı ...uçağın işletilmesinin davalı tarafça üstlenildiğini bu sözleşme gereğince davalının, davacı tarafından onaylanan güzergahlarda ve tarihlerde yapılacak uçuşlar için uçağın işletmesini üsteleneceğini ve bu amaç için resmi olarak gerekli tüm beyanların, bildirimlerin sunulmasını ve gerekli sertifikaları Türk Sivil Havacılık yetkililerince düzenlenmesini sağlayacağını, davalının sözleşme gereğince yapması gereken edimlerini eksik ve hatalı yaptığını, 26/09/2016 tarihinde sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiğini, fesih protokolünün noter tasdikli suretinin hazırlanabilmesi için davalı şirket yetkililerine ulaşılamaması sebebiyle bu kere müvekkili tarafından Beykoz 2. Noterliğinin 04/10/2016 tarih ... yevmiye sayılı ihtarname ile feshedildiğini, davalı şirkete Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünce el konulduğunu ve 04/10/2016 tarihinde davalı şirkete tahsis olunan uçağın müvekkili şirkete teslim edildiğini, davalı şirketin söz konusu uçağın işleticisi olarak uçağın gerekli her türlü bakım ve onarımını üstlendiğini ancak müvekkili şirketin bilgisi dışında ... motorlarının program dışı kalmasına sebebiyet verdiğini, bunun üzerine motorların tekrar bakım programı kapsamına alınması için 851.275,00 USD'lik masraf oluştuğunu, uçağın program dışı kalması nedeniyle uçağın 1,5-2 Milyon Dolar değer kaybına uğradığını, müvekkili tarafından sözleşmesel yükümlülüklerine uygun olarak uçağın bakım ve onarımına ilişkin masrafların düzenli olarak davalıya ödendiğini ve davalının ise uçağın bakım ve onarımlarının gerçekleştirildiğini beyan ettiğini ancak uçağın satışı amacıyla satın alma öncesi incelemeye sokulması sonucunda davalıya bu amaçla yapılan ödemelerin ve davalının uçağın bakım onarımının takip edilerek yapıldığı/yaptırıldığına yönelik beyanlarının aksine uçakta pek çok hasar ve arıza olduğunun tespit edildiğini, 123.559,00 USD tutarında bakım onarım masrafı ortaya çıktığını, sözleşmenin feshine müteakip müvekkili tarafından Eylül ayı uçuş bedeli olarak davalıya fatura edilen 165.450,00 TL'nin ödenmediğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4.maddesine göre uçağın bakım ve onarımına ilişkin takibi davalının özenli ve tedbirli bir biçimde takip ederek yaptırmakla yükümlü olduğunu, hava aracının bakım ve uçuşa elverişlilik gereklerinin sağlayarak sürekli uçuşa elverişli durumda bulunması gerektiğini, davalının yetkili motor bakım firmasının ödeme yapmaması nedeniyle bakım sözleşmesinin feshedildiğini ve ... motorlarının bakım kapsamından çıkartıldığının anlaşıldığını belirterek; uçağın uçuş izinlerinin iptal olması sebebiyle satışın gerçekleştirildiği ana kadar işletilememesi sebebiyle mahrum kalınan kar olan müspet zararlarından şimdilik 1.000 TL, uçağın rayiç bedelinin altında satılması nedeniyle maddi zarardan şimdilik 1.000 TL, satış öncesi bakım-onarım masrafı olarak ödenen 123.559,00 USD'den şimdilik 1.000 TL, Eylül ayı uçuş bedeli olarak fatura edilen 165.450,00 TL'den şimdilik 1.000,00 TL'nin faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı tarafça süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır. Davalı vekili 26/12/2017 tarihli beyan dilekçesinde karşılıklı fesih protokolünün 26/09/2016 tarihinde imzalandığını ve protokolün 4.maddesine göre davalı şirketin fesih tarihine kadar sözleşmeye uygun olarak hizmet verdiğini, 26/06/2016 tarihinde Devlet Hava Meydanları İşletmesi Müdürlüğü personelinin polis nezaretinde davalı şirkete geldiğini, ... bakım elemanları dışarı çıkartılarak bir daha da kimsenin içeriye alınmadığını, tamir ve bakım amacıyla sökülen parçaların bile yerine takılamadığını, Devlet Hava Meydanları İşletmesinin müvekkili şirketle olan sözleşmesini 667 Sayılı KHK'nın 8. Maddesine istinaden feshettiğini, davalı şirkete TMSF'nin kayyum olarak atandığını bildirmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN VE DAİREMİZİN KARARLARI 1-Mahkemenin 14/02/2020 tarihli kararı; davacıya ait uçağın işletmesinin davalı tarafça üstlenildiği, bu sıradaki bakım onarım masraflarını davalı tarafça karşılanması yönünde anlaşma varıldığı, davalı tarafın uçağın bakımı için dava dışı firmayla anlaştığı ancak bu firmaya gerekli ödemelerin yapılmaması nedeniyle dava dışı firmanın sözleşmeyi feshettiği bu nedenle motor bakımlarının program dışı kaldığı, tekrar programa alınabilmesi için 831.275,00 USD masraf gerektiği yine diğer bakım onarım masraf bedelinin 123.559,00 USD olarak belirlendiği, davacı tarafça sözleşmenin feshinin haklı olduğu, davacı tarafından söz konusu uçağın fesih akabinde teslim alınarak gerekli bakım ve onarımlar yapılmaksızın 2.000.000,00 USD'ye satıldığı, bilirkişi raporuna göre aynı marka ve model bakım ve onarımları zamanında yapılan iyi durumdaki uçağın rayiç değerinin 3.490.000,00 USD olduğu bu nedenle davacının 1.490.000,00 USD zarara uğradığı, uçağın rayiç bedelinin altında satılması nedeniyle değer kaybına ilişkin açılan davanın kabulü gerektiği, davacının dava dilekçesinde bu kısma yönelik talebinin 1.000,00 TL olmasına rağmen değer arttırım dilekçesinin USD bazında verilmiş ise de başta tercihini Türk Lirası olarak bildirdiğinden TL karşılığına karar verilmesi gerektiği ve değer kaybının 9.189.061,00 TL olarak hesap edildiği, davacının beyanı doğrultusunda Eylül ayı uçuş bedeliyle ilgili talep konusuz kaldığı, davacı taraf bakım ve onarım masrafı olarak bahsettiği 123,559,00 USD masrafı yapmadan uçağı satması nedeniyle bu kısımla ilgili talep olan 1.000,00 TL'lik tazminat bedeline ilişkin davanın reddi gerektiği yine davacı vekilinin beyanı doğrultusunda uçuş izinlerinin iptal edildiği tarihten satıldığı tarihe kadar ki mahrum kalınan karla ilgili müspet zarar talebinin, menfi zarar ve müspet zarar birlikte istenemeyeceği, davacı vekilinin daha sonradan da bildirdiği üzere buna yönelik taleplerini uçağın değer kaybı bedelinin içinde olduğu iddiası da değerlendirilerek bu kısımla ilgili talebin reddi gerektiği gerekçesiyle; Eylül ayı uçuş bedeli yönünden davanın konusunun kalmaması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, satış öncesi bakım-onarım masrafı ve mahrum kalınan kar taleplerinin reddine, değer kaybı talebinin kabulü ile 9.189.061,00TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. 2-Dairemizin 22/11/2023 tarihli kararı; Mahkemece, bilirkişi raporunda belirtilen 1.490.000,00 USD esas alınarak değer kaybı yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de raporda uçağın mevcut hali ile hangi bedele satışının yapılabileceği, davacının satışı yaptığı 2.000.000 USD bedelin, uçağın rayiç bedeli olup olmadığı hususu değerlendirilmediği, değer kaybı hesabında öncelikle dava konusu uçağın satış tarihi itibariyle (davacı tarafça bildirilen satım bedeli gözetilmeksizin) gerçek satış değerinin tespit edilmesi, daha sonra söz konusu uçağın yaşı, kullanım süresi dikkate alınarak davalının üzerine düşen bakım ve onarım yükümlülüğünü yerine getirmiş olması ihtimalinde hangi bedelle satışının yapılabileceğinin tespit edilmesi ve değer kaybının bu iki bedel belirlendikten sonra hesap edilmesi gerektiği, dosya kapsamında alınan raporun ise bu tespitleri içermediği için hükme esas alınamayacağı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebi kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır. 3-Mahkemenin 15/05/2025 tarihli kararı; "...İstinaf ilamı doğrultusunda bilirkişiler tarafından verilen ek raporda ikinci seçenek olarak belirtilen kısmın istinaf ilamı doğrultusunda hazırlanan kısım olduğu, uçağın mevcut hali ile 2.408.361,00USD'ye satılabilecek iken ... 2.000.000,00 USD ile satıldığından davacının talep edebileceği zarar 3.490.000,00USD (emsal ... fiyat alt sınırı ) - 2408.361,00USD (... mevcut hali satış fiyatı ) = 1.081.639,00USD olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce daha önce verilen karara karşı davacı istinaf yoluna başvurmamış sadece davalı tarafça istinaf yoluna gidilmiştir. Bu nedenle Mahkememizin 14/02/2020 tarih 2016/1086 Esas 2020/127 karar nolu ilamı ile verilen; "1-Davacının Eylül ayı uçuş bedeli ile ilgili olarak açmış olduğu davanın, konusunun kalmaması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, 2-Davacının satış öncesi bakım-onarım masrafı olarak ödendiği iddia edilen bedelle ilgili olarak açmış olduğu davasının reddine, 3-Davacının uçağın uçuş izinlerinin iptal olması nedeni ile satışının gerçekleştirildiği ana kadar işletilememesi nedeni ile mahrum kalınan kar talebinin reddine," hüküm maddeleri kesinleştiğinden bu konularda tekrar hüküm kurulmasına yer bulunmamaktadır. Alınan ek bilirkişi raporu ile davacının isteyebileceği değer kaybı kapsamındaki zarar 1.081.639USD olup, davacı tarafından istinaf yoluna gidilmeyen, daha önceki kararımızda da belirtildiği üzere, davacının dava dilekçesinde bu kısma yönelik talebinin 1.000,00TL olmasına rağmen değer artırım dilekçesinin USD bazından verildiği, Yargıtay 11 H.D.'nin 22/06/2016 tarih 2015/9309 esas 2016/6929 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere "818 sayılı B.K'nun 83.maddesi uyarınca yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde , alacaklı bu borcu vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk Parası ile ödenmesini isteyebilir, bu şekilde talepte bulunan alacaklının artık bu tercihinden dönerek borcun yabancı para olarak aynının ifasını istemesi mümkün değildir." denildiğinden dava dilekçesinde talep edilen 1.000,00TL dava tarihindeki kurdan (3,1452TL) dolara çevrildiğinde 317,94USD yapmaktadır. 1.081.639USD olarak belirlenen değer kaybından 317,94USD düşüldüğünde 1.081.321,06USD kalmaktadır. 1.081.321,06USD değer artırım tarihindeki kur olan 6,1678TL'den çevrildiğinde, 6.669.372,00TL olup, 6.669.372,00TL + 1.000,00TL = 6.670.372,00TL yapmaktadır.Toplanan tüm deliler, istinaf kararı, istinaf kararı doğrultusunda alınan ek rapor, istinaf yoluna sadece davalı tarafından başvurulduğu hususu dikkate alınarak, daha önceki kararımızın 1,2,3 nolu bentleri kesinleştiğinden bu konularda tekrar hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacının değer kaybı ile ilgili olarak açmış olduğu davasının kısmen kabulü ile, 6.670.372,00TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek değişen orandaki avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine..." karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; kaldırma kararının ardından alınan bilirkişi raporunda 1.seçenek doğrultusunda karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, uçağın işletmecisi olan davalının kendi kusuru ile uçağı programsız bırakması ve bakım-onarımını yaptırmamış olması sonucu rayiç bedelinin çok altında 2.000.000,00 USD'ye satıldığını, davalının sözleşmeye uygun hareket etmiş olması halinde uçağın satılacağı bedel ile mevcut durumda yapılan satış bedeli arasında fark oluştuğunu, ayrıca uçağın işletmecisinin değiştirilmesine ilişkin süreçte davalı şirket uhdesinde bulunan ilgili evrak, belge ve kayıtları haklı ve geçerli sebep olmaksızın zamanında teslim etmediğinden uçağın yurtdışına satışının gerçekleştirilemediğini, davalı tarafça yurtdışı alıcılarından teklif alınmasına mani olunarak uçağın daha düşük bir bedelle satılmasına sebebiyet verildiğini, dava konusu uçakla aynı model ve aynı yaşta olan "programlı", "emsal" mahiyet ve nitelikteki uçağın piyasa değerinin 3.900.000,00 USD olduğu yani dava konusu ... davalının kusuru ile programsız kalmasaydı ve bakım-onarımı tam ve eksiksiz yapılmış olsa idi gerçek satış bedelinin 3.900.000,00 USD olacağını, bu nedenle hesaplama yapılırken bu bedelin esas alınması gerektiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Dava, taraflar arasında imzalanan, Bakırköy 3. Noterliği'nin 20/09/2012 tarih ve ... yevmiye numarası ile tasdikli "... İşletme Sözleşmesi" gereğince davacıya ait olup, işletilmesi davalıya bırakılan ... tipi 258836 seri numaralı ...tescil isimli uçağın, sözleşme hükümlerine uygun olarak bakım ve onarımlarının yapılmadığı, ... motorlarının program dışı kalmasına sebebiyet verildiği iddiasıyla; Eylül ayı uçuş bedeli, bakım-onarım masrafı, mahrum kalınan kar ve değer kaybı bedellerinin davalıdan tahsili talebine ilişkindir. Mahkemece kaldırma öncesi kararda; Eylül ayı uçuş bedeli talebinin konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına, satış öncesi bakım-onarım masrafı ve mahrum kalınan kar taleplerinin reddine karar verilmiştir. Davacının değer kaybı talebi yönünden ise 9.189.061,00 TL üzerinden kabul kararı verilmiş olup, davalı tarafça bu kısma ilişkin istinaf yoluna başvurulduğu için Dairemizin 2020/2015 E. 2023/1640 K. sayılı kararı ile inceleme değer kaybı istemiyle sınırlı olarak yapılmış ve davalı tarafın istinaf talebi kabul edilerek kaldırma kararı verilmiştir. Mahkemece kaldırma kararının ardından yeniden yapılan yargılama neticesinde değer kaybı talebi 6.670.372,00 TL üzerinden kısmen kabul edilerek, fazlaya ilişkin istem reddedilmiş, işbu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. Sözleşme, protokol, fesih;Taraflar arasında imzalanan, Bakırköy 3. Noterliği'nin 20/09/2012 tarih ve ... yevmiye numarası ile tasdikli "... İşletme Sözleşmesi" incelendiğinde; sözleşmede davacının "GK", davalının ise "..." olarak anıldığı, ... tipi 258836 seri numaralı ...tescil isimli uçağın sözleşmede "..." olarak adlandırıldığı, davacı GK'nın uçağın maliki olduğu belirtilmektedir. Sözleşmenin Konusu başlıklı 1.maddesinde; "Bu Sözleşme süresince ..., GK tarafından onaylanan güzergahlarda ve tarihlerde yapılacak uçuslar için ...'ın işletmesini üstlenecek ve bu amaç için resmi olarak gerekli tüm beyanların, bildirimlerin sunulmasını ve gerekli sertifikaların Türk Sivil Havacılık yetkililerince düzenlenmesini sağlayacaktır. GK, ...'e bu işlemlere ilişkin olarak mal sahibi sıfatıyla, rıza ve onaylarının sağlanması ve gerekli tüm beyanların sunumu ve yetkili temsilcilerince gerekli imzaların sağlanması konusunda elinden geldiğince yardım edecektir."Sözleşmenin Yürürlüğe Girme Tarihi ve Süresi başlıklı 2.maddesinde; "Bu Sözleşmenin yürürlüğe girme tarihi 20/09/2012 olup, Sözleşme'nin süresi 1 (bir) yıl olup fesih olmadığı sürece kendiliğinden otomatik olarak geçerliliğini korur. Bu Sözleşme, Sözleşme'nin 7. maddesi hükümlerinde belirlenen istisnai haller hariç GK veya ... tarafından noter aracılığı ile l ay önceden yapılacak bildirim ile hiçbir tazminat yükümlülüğüne girmeden sona erdirilebilir. Fesihten önce TARAFLAR mutlaka alacak-verecek hesaplarını tamamlamak ve mutabakata varmak zorundadır. GK'in ...'ı satması halinde işbu Sözleşme mevcut açık olan tüm bakiyelerin ve ilerde doğabilecek ... işletimi ile ilgili ödemeler dahil olmak üzere tüm bakiyelerin kapatılmasını müteakip kendiliğinden sona erer."...'ın Kullanım, Bakım ve Maliyet Giderlerinin Karşılanması başlıklı 4.maddesinde; "... 4.2....'ın bakım, muayene ve servis hizmetlerinin planlanmasından ve bu hizmetlerin yetkili ve TARAFLAR'ca birlikte karşılaştırılmış, ... onaylı bir bakım tesisinde yaptırılmasından ... sorumlu olacaktır. 4.3.GK Sözleşme süresince İMALATÇI tarafından verilen bakım takip programı (CAMP System) aboneliğini sürdürecektir. 4.4. TARAFLAR, ...'ı, İMALATÇI tarafından onaylanmış, yürürlükte olan ya da bu Sözleşme'nin geçerlilik süresinde yürürlüğe girecek olan ... el kitabına, ... ve FAA AD'lerine, zorunlu (mandatory) Servis Bültenlerine ilişkin tadilat ve rehberlere uygun olarak kullanımda olmasını sağlayacaklardır... 4.5...., ...'I, ... PERSONELİ'nin kullanımı sırasındaki kötü kullanımı yada ihmali istisna olmak üzere, yasal malikinin gerektirdiği hususlara, Sivil Havacılık Örgütü ile birlikte konu ile ilgili diğer idari kararlara, teknik mevzuat ve kabili tatbik ulusal ve uluslararası kurallara, İMALATÇI'nın bağlayıcı tavsiyelerine, onaylanmış bakım sistemi ve uluslararası alanda güvenilir aynı tip ... işleticisi havacılık kuruluşlarının izlediği ölçütlere uygun olarak, sürekli uçabilir konumda tutabilmek için gerekli iyi işletim koşullarına uygun konumda tutmayı ve UÇUŞ için gereken bütün izinleri almayı kabul ve taahhüt eder. 4.6.GK tarafindan arzu edildiği taktirde ..., bu hususta tatbik edilen bakım ve onarım kayıtlarına iliskin kanıtları standartlara uygun formatta sağlayacaktır. ..., zorunlu (mandatory) kurallar ve İMALATÇI'nın ya da motor yapımcısının ve yetkili havacılık örgütünün belirlediği hususlar uyarınca tutulmasına gerek olan tüm ... kayıtlarını İngilizce ve/veya Türkçe olarak tutacaktır. ..., özellikle UÇUŞLAR'a ilişkin bilgilerin kayıtlarını ve ... üzerinde uygulanan tüm onanm ve bakım işlemlerinin eksiksiz ve güncel kayıtlarını tutacak ve düzenleyecektir. GK kendisine verilen veya verilecek kayıtları incelemesini tamamladıktan sonra mümkün olan en kısa sürede ...'e iade edecektir. 4.7.Sözleşme aksi belirtilmediği sürece GK, ...'ın kullanım, işletim ve bakımı için yapılacak işlemler sırasında oluşacak tüm gider ve maliyetler ile bunlara ilişkin alınacak tüm önlem giderleri ile özellikle ...'ın sigortalarına, bakım ve genel servis, tadilat, personel maaşları, eğitimi, üniformaları, sağlık muayeneleri, lisans, ... PERSONELI masrafları, ...'ın ANA ÜS dışında konuşlanma giderleri, (ister basılı isterse elektronik formatta) seyrüsefer el kitapları, yakıt, yağ ve diğer yağlama malzemeleri, ... telekomünikasyon giderleri, Eurocontrol Uçuşlar için geçiş (overflight) izni ve diğer ücret ve harcamalar, belirli havaalanlarına ve belirli bölgelere uçuş yapılmasında gerekli olan ilave Harp Riski sigortası, izin ve akseptans ücretleri, Personelin kendisinden kaynaklı resmi kurumlardan gelebilecek tüm cezalar vb. harcamaları üstyenecektir. ... tarafından ödenen tüm masraf ve harcamalar, münferit harcamalar maddeler halinde açıklamalarıyla birlikte yazılmak ve belgelendirilmek suretiyle ... tarafından GK'e fatura edilecektir ve GK tarafindan en geç 5 iş günü içerisinde ...'e ödenecektir. 4.8....'ın hasara uğraması halinde, TARAFLAR derhal birbirlerini haberdar edecektir. TARAFLAR tamir ye/veya yenileme işlemlerini sigorta eksperi ile koordineli olarak ve onların bilgileri dahilinde hasarlı velveya yenilenecek parçaların değişimini ... onaylı bir tesiste yaptıracaklardır. Sigortanın ...'ın onarımında ve/veya arızalı ya da hasarlı parçaların değiştirilmesinde kullanılmak üzere sağlayacağı ödemeler, onarımı yapan kuruluşun emrine yönlendirilecektir. ... ile ilgili onarımlara ilişkin olarak ...'in sorumluluğu GK'e onarım konusunda danışmanlık sağlamakla sınırlıdır, ancak ...'in lisansından kaynaklanan nedenlerle ...'ta bir hasar meydana gelmesi halinde bu hasarlara ilişkin onarımları yaptırmak ...'in yükümlülüğüdür. ...'den kaynaklanmayan sebeplerle oluşan hasarlar ile ilgili olarak sigorta tarafından ödenmeyen herhangi bir tamir masrafı GK tarafindan ödenecektir." şeklinde hükümlere yer verilmiştir. Taraflar arasında imzalanan 26/09/2016 tarihli fesih protokolünde ise; sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiği, ...'in işbu Fesih Protakolü itibariyle var olan mücbir sebeplerin kalkması ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi'nin izin vermesi üzerine, Sözleşme ve Ek Protokol konusu olan ... tipi 258836 seri numaralı ...tescil isimli uçağı GK'nın bildireceği tarihte ve GK veya GK'nın bildireceği başka bir işletmeci firmaya tüm teçhizatlarıyla birlikle eksiksiz ve hasarsız olarak teslim etmekle yükümlü olduğu, yine ...'in ... ile ilgili tüm resmi ve özel belgeleri de GK'ya teslim etmeyi kabul, beyan ve taahhüt ettiği, ...'in 26/09/2016 tarihine kadar Sözleşme'ye uygun olarak hizmet verdiği, GK'nin bu tarihten önce Sözleşme kapsanımda alınan hizmetler nedeniyle doğan borçlarını ...'e sözleşmede yer alan vade ve usullere uygun olarak ödeyeceğini kabul ve taahhüt ettiği belirtilmiştir.Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü - İstanbul Atatürk Havalimanı Başmüdürlüğü tarafından, davalı şirkete gönderilen 26/09/2016 tarihli "Sözleşmenin Feshi" konulu yazı ile özel hangarlar bölgesinde davalı şirkete tahsisli 1 no.lu ve 7 no.lu hangar mahallerine ilişkin sözleşmenin, 667 sayılı KHK'nın 8.maddesine istinaden tüm irtifak ve intifa hakları ile resen iptal edildiği ifade edilmiş, söz konusu hangarların ivedi şekilde boşaltılarak İdareye teslim edilmesi istenilmiş, DHMİ Başmüdürlüğü tarafından 27/09/2016 tarihinde hangar alanlarının teslim alındığına dair tutanak tanzim edilmiştir. Sözleşme konusu ... 04/10/2016 tarihli tutanak ile davacı şirkete teslim edilmiştir.Uçağın 20/12/2016 tarihli A-13758 no.lu faturaya istinaden ... AŞ'ye 2.000.000,00 USD bedelle satıldığında dair fatura, davacı tarafça ibraz edilmiştir. Bilirkişi raporu; 1-Kaldırma kararı öncesinde alınan bilirkişi kök raporunun teknik değerlendirme kısmında; "... tipi 258836 seri nolu TC MAN tescilli ... , iş bu raporun teknik değerlendirme kısmında bundan böyle kısaca “...” olarak adlandırılacaktır. Bu değerlendirmede ilk önce ele alınan konu ...'ın tüm ekipman bakımlarının zamanında yapılmamasından dolayı meydana gelen uçuşa elverişlilik durumunun ortadan kalkması halidir. ...'ın uçuşa elverişlilik halinin ortadan kalkmasının sebebi, Motor Bakımlarının Program dışı kalmasıdır ki bunun sebebi de davalı tarafından ödenmeyen faturaların üretici zaman sınırlı bakım anlaşmasının feshine sebep olduğu görülmüştür. Bu sözleşme ... şirketi üzerinden MSP GOLD olarak nitelendirilmiş bir paket uygulaması olarak yapılmış ve 2013'ün Haziran ayında fesh edilmiştir. Bu fesih sonucu motorlar bakım dışı kalmış ancak ... işletilmeye devam edilmiştir. Bu durum bunca zaman ...'ın işletilmesi izinleri açısından büyük bir soru işareti oluşturmasının dışında uçuş güvenliği açısından da büyük bir tehlike yaratmaktadır. Ancak davalının MSP GOLD paketi dışında başka bir bakım paketi üzerinden işlemlerinin devam ettirilip ettirilmediği hususu dosyada mukim belgelerden anlaşılamamaktadır.Tüm bu belirsizlikler, ...'ın farklı bakım prosedürlerinin de tamamlanmadığı kanaati oluşturmaktadır. ...'ın, teknik bakım prosedürlerinin belirlenmiş uçuş saatleri ve çalıştırılma çevrimleri dâhilinde yapılmış olması halinde olası aksaklıklar belirlenebilecekken olması gereken sürede yapılmayan bakım prosedürleri nedeni ile denetim raporunda da açıkça görülen kusurlar vuku bulmuştur.Yapılan ikinci değerlendirme, ...'ın satışı öncesinde ortaya konulan ve davacı vekilince sunulan; Üçüncü Taraf Satın Alım Öncesi Denetim Raporudur. Bu raporda detaylı olarak fotoğraflar ile ... genel bakımı açısından ele alınmış ve son durumu gözler önüne serilmiştir. Birçok noktasında oluşan bakım eksikleri ortaya konmuştur. Bu bakım eksiklerinin yanı sıra Teknik ve Uçuş Günlüklerinde de eksikler bulunması ...'ın bakım, uçuşa elverişlilik durumu ve fiyatının değerlendirilmesinde önemli bir etken oluşturmaktadır. (Örn: Motor bakımlarının... A.Ş. ve ... Bak ve Onr. ve Hav. Tic. A.Ş. firmalarının aralarındaki sözleşmenin Eylül 2016 yılında fesh edilmesinden sonra, GK firmasının Motor Bakımlarının Pragrama dâhil edilmesi amaçlı ... firmasına bakım amaçlı başvurduğu durumda; ... firmasının da bu belirsizliğin giderilmesi amaçlı olarak motor kullanımının en yüksek olduğu seviye olarak değerlendirmesi ve bu bakım işleminin 841.275 USD şekilde faturalandırması olmuştur.) Bu raporda göze çarpan noktalardan biri de bazı bölgelerde cıvataların eksik olması, yağlama işlemlerinin eksikleri veya bazı mekanizma ve komponentlerde oluşan sorunlar gibi özensiz yapılan motor harici bölgelerin bakımlarında da sıkıntılar olduğudur. Bu seviyede lüks bir uçağın bu şekilde işletilmesinin ciddi teknik ve güvenlik sorunları oluşturabileceği görüşü de oluşmaktadır. Bu rapor sonucu yapılan ek bakımlar 123.559 USD olarak yaptırılmıştır. Bu bakımların yapılması ile ... kullanılabilir duruma gelmiş ve satış işlemleri ancak bu bakımlardan sonra yapılabilmiştir.Yapılan üçüncü değerlendirme uçağın satış fiyatının değer kaybetmesi konusudur. Davacının sunmuş olduğu 3.900.000 USD olan eşdeğer ... 850 XP (2007 model) bir uçağın fiyatının yapılan araştırmalarda tutarlı bir fiyat olduğu görülmüştür ve aşağıda Resim- 1 ve Resim -2 de gösterilen benzer ve iyi durumdaki 2007 model uçakların 3.500.000 USD - 4.100.000 USD arasında satışa sunulduğu görülmüştür. ...'ın bahsi konu geçen motorların program dışı kalması ve gerekli bakımlarının yapılmaması sebebi ile uçuşa uygun olmaması durumu ile değer kaybı oluşmuştur." şeklinde tespite yer verilmiş,2-Ek raporda; "Dava konusu ... 850 XP (2007 model) bir uçağın fiyatının yapılan araştırmalarda benzer ve iyi durumdaki 2007 model uçakların 3.490.000 USD - 4.100.000 USD arasında satışa sunulduğu görülmüştür. ...'ın bahsi konu geçen motorların program dışı kalması ve gerekli bakımlarının yapılmaması sebebi ile uçuşa uygun olmaması durumu ile değer kaybı oluşmuştur. Ancak davacının 831.275 USD yeniden programa alınma masrafı ve 123.559 USD tutarında bakım onarım masrafı karşılığı işlemleri yapmadan ... satışını 2.000.000 USD karşılığı gerçekleştirdiği görülmektedir. Davacının 954.834 USD karşılığı, total bakım-onarım ve programa alınma işlemlerini gerçekleştirmiş olarak ...'ı emsalleri doğrultusunda alt limit olarak 3.490.000 USD bedele satabileceği gerçeği mevcuttur. Görüleceği üzere; ... bakım sözleşmesinde tanımlı görev ve sorumlulukların yerine getirilmemesinden kaynaklı olarak dava konusu ... 850 XP Tipi 258836 seri nolu TC MAN Tescilli ... 3.490.000 USD'ye satılabilecekken 2.000.000 USD'ye satılmış; 1.490.000 USD zararın talep edilebileceği sonucuna ulaşılmıştır." şeklinde kanaat bildirilmiştir.3-Kaldırma kararının ardından alınan 08/04/2025 havale tarihli ek raporda; kaldırma öncesi kök ve ek raporda yer alan tespitler yinelenerek;"Dava konusu ...'ın gerek yaşı, gerekse kullanım süresi gözetildiğinde, tüm bakımlarının yapılarak uçuşa elverişlilik halinin sağlanması koşulu ile satış tarihindeki emsal değerinin 3.490.000 USD olacağı kanaatine varılmıştır. ..., davalı firma tarafından gerekli bakım ve onarım işlemleri yapılmaksızın ve yeniden programa alınma işlemi gerçekleştirilmeksizin 2.000.000 USD'e satılmıştır. Halbuki davalının yerine getirmekten imtina ettiği total bakım onarım masrafı dosyaya ibraz edilen proforma faturalarda görüleceği üzere 954.834 USD olup, bu total onarım giderinin yerine getirilmesi halinde ...'ın En Üst Seviye Satış Bedelinin 2.535.116 USD olacağı tespit edilmiştir. 3.490.000 USD (Emsal ... Fiyatı) - 954.834 USD (Total Bakım Onarım Masrafı) = 2.535.166 USD (...'ın en üst seviye satış bedeli.) Dava konusu ..., uzunca bir süre bakımları yapılmaksızın Hangar'da bekletilmiştir. Proforma faturalarda her ne kadar uçuşa elverişlilik şartını oluşturabilecek motor ve sair ana bakımlara ilişkin masraf gösterilmişse de ...'ın iç aksamında da yıpranmaların olduğu ve bu hali ile en üst seviye satış bedeli olarak tespit edilen 2.535.116 USD bedele satılamayacağı açıktır. ...'ın iç aksamındaki yıpranma uçağın değerini %5 oranında düşürecektir. 2.535.116 USD %5 = 126.750 USD İç Aksamdan kaynaklı değer kaybı olarak tespit edilmiştir. Gerek uçuşa elverişlilik için gerekli total bakım / onarım masraflarının yapılmamış olması, gerekse ...'ın iç aksamındaki yıpranma durumu gözetildiğinde ...'ın ; 2.535.111 USD (...'ın En Üst Seviye Satış Bedeli) - 126.750 USD (İç Aksamdan Kaynaklı Değer Kaybı) = 2.408.361 USD ...'ın Mevcut Hali ile Satış Bedeli olduğu tespitine varılmıştır. Serbest piyasa koşullarında davacının ...'ı 2.408.361 USD'e satabilecek imkanı olmasına karşılık 2.000.000 USD'ye sattığı..." tespitlerine yer verilmiş, raporun sonuç kısmında ise seçenekli olarak;1.Seçenek; ...'ın 2.408.361 USD Mevcut Hali ile satış bedeline rağmen serbest piyasa koşullarında davacının 408.361 USD iskonto ile 2.000.000 USD'e uçağı satmasının kabul edilebilir olması ihtimalinde 3.490.000 USD (Emsal ... Fiyat Alt Sınır) - 2.000.000 USD (... Satış Fiyatı) = 1.490.000 USD zararın,2.Seçenek; ...'ın mevcut iç aksam yıpranmaları ve bakımlarının yapılmamış olması nedeni ile tespit edilen mevcut hali satış bedelinin 2.408.361 USD olarak kabulü ve iskonto oranının reddi halinde ise, 3.490.000 USD (Emsal ... Fiyat Alt Sınır ) - 2.408.361 USD (... Mevcut Hali Satış Fiyatı) = 1.081.639 USD zararın talep edilebileceği yönünde görüş bildirilmiştir. İstinaf sebeplerinin incelenmesi;Somut olayda; taraflar arasında imzalanan "... İşletme Sözleşmesi" gereğince davacıya ait olup, işletilmesi davalıya bırakılan ... tipi 258836 seri numaralı ...tescil isimli uçağın, davalı tarafından işletilmekte iken davalı şirkete KHK kapsamında el konulduğu ve uçağın davacı şirkete teslim edildiği, uçağın teslim alınmasının ardından yapılan kontrollerde ise sözleşme gereği süreç içerisinde gerekli olan bakım ve onarımlarının yapılması gerekmesine rağmen bunların yapılmadığı, motor bakımlarının program dışı kaldığı ve uçağın uçuşa elverişli olma halinin ortadan kalkmasına sebebiyet verildiği hususlarının tespit edildiği ve uçağın mevcut haliyle 3.kişiye satışının yapıldığı anlaşılmaktadır. Davalının sözleşme ile üstlendiği yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle, uçağın emsalleri ile aynı bedelle değil, daha düşük bedelle satılacak olması sebebiyle davacının zarara uğradığı açıktır. Ancak bu durumda zarar, davacının sattığını beyan ettiği bedel üzerinden değil, uçağın mevcut haliyle satılabileceği değer üzerinden hesaplanmadır. Dairemizin kaldırma kararında da açıklandığı gibi ilk olarak dava konusu uçağın yaşı, kullanım süresi dikkate alınarak davalının üzerine düşen bakım ve onarım yükümlülüğünü yerine getirmiş olması ihtimalinde hangi bedelle satışının yapılabileceğinin belirlenmesi, ardından uçağın mevcut hali ile satış tarihi itibariyle gerçek satış değerinin tespit edilmesi neticesinde davacının uğradığı gerçek zararın hesaplanması mümkündür. Kaldırma kararının ardından mahkemece bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış ve yukarıda yer verildiği üzere uçağın mevcut haliyle 2.408.361,00 USD'ye satılabileceği tespit edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde, dava konusu uçağın bakım ve onarımları eksiksiz olarak yapılan, aynı yaş ve modelde emsallerinin 3.900.000,00 USD'ye satıldığını beyan ederek bu tutar üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürmekte ise de; mahkemece kaldırma öncesi karara esas alınan bilirkişi raporunda davaya konu uçağın gerekli bakım onarımlarının yapılmış olması halinde 3.490.000,00 USD bedele satabileceği belirtilmiş ve bu bedel üzerinden, satış tutarı olan 2.000.000,00 USD düşülerek 1.490.000,00 USD değer kaybı hesabı yapılmıştır. Davacı vekili ise bu tutar üzerinden bedel artırım dilekçesi sunmuş ve kararı istinaf etmemiştir. Yani 3.490.000,00 USD emsal değer davacı tarafça kabul görmüştür. Kaldırma kararının ardından da emsal olarak 3.490.000,00 USD esas alındığı için 3.900.000,00 USD üzerinden hesaplama yapılması gerektiği yönündeki istinaf sebebine itibar edilmemiştir. Dava konusu uçağın yaşı, kullanım süresi dikkate alınarak davalının üzerine düşen bakım ve onarım yükümlülüğünü yerine getirmiş olması ihtimalinde satış bedeli olan 3.490.000,00 USD'den, mevcut haliyle satılabileceği bedel olarak tespit edilen 2.408.361,00 USD'nin düşümü neticesinde 1.081.639,00 USD zarar hesabına dair raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmıştır. Mahkemece bu tutarın, TBK'nın 99.maddesi nazara alınarak TL'ye çevrilmesi neticesinde verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı gibi kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının ve istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına,3-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince iade edilmesine,5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 7550 sayılı Yasa'nın 20.maddesi ile değişen 6100 sayılı HMK'nın Ek 1.maddesi ve HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 10/12/2025