Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-299 (Devralma ) Karar Sayısı : 10-18/213-83 Karar Tarihi : 18.2.2010 A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Arif Ogün SARI , Mücteba ALTUN C. BİLDİRİMDE : - Hewlett Packard Company BULUNAN Temsilci leri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK , Av. K. Korhan YILDIRIM Çitle
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-299 (Devralma ) Karar Sayısı : 10-18/213-83 Karar Tarihi : 18.2.2010 A.TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ (İkinci Başkan) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Arif Ogün SARI , Mücteba ALTUN C. BİLDİRİMDE : - Hewlett Packard Company BULUNAN Temsilci leri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK , Av. K. Korhan YILDIRIM Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş -İstanbul 20 D. TARAFLAR : - Hewlett Packard Company 3000 Hanover Street Palo Alto CA 94304 ABD - 3Com Corporation 350 Campus Drive Marlborough MA 017 52 ABD E. DOSYA KONUSU: 3Com Corporation (3Com) un hisselerinin tamamının Hewlett -Packard Company (HP) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi . F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.12.2009 tarih ve 9185 sayı ile intikal 30 eden ve 5809 sayı lı Elektronik Haberleşme Kanunu nun 7. maddesinin 2. fıkrası hükmünce talep edilen Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) görüşü ile eksiklikleri son olarak 5.2.2010 tarih , 1059 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Ha kkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen 8.2.2010 tarih ve 2009 - 2-299/Öİ -10-AOS sayılı Devralma Ön İnceleme Ra poru, 15.2.2010 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/68 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10 -18 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek k arara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; bildirim konusu devralma işleminin 40 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu, işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi kapsamında bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, işleme izi n verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. 10-18/213 -83 2 H. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME H.1. İşlemin Konusu 50 Dosya konusu işlem çerçevesinde HP, 3Com un hisselerinin tamamını Colorado Acquisition Corp. (HP nin tamamına sahip olduğu bir iştiraki) aracılığıyla devralmayı planlamaktadır. Söz konusu işlem sonrası 3Com , HP nin tamamına sahip olduğu bir iştiraki haline gelecektir. Taraflar (HP, 3Com ve Colorado Acquisition Corp.) söz konusu devralma işlemini gerçekleştirmek amacıyla aralarında 11.11.2009 tarihinde Birleşme ve P lan Anlaşması nı (Sözleşme) imzalamışlardır. Söz konusu s özleşmenin 7.1.(b) maddesi uyarınca devralma işleminin tamamlanması, diğer bir takım koşulların yanı sıra aralarında Rekabet Kurulunun da bulunduğu idari kurumlardan izin alınması koşuluna bağlanmışt ır. 60 Bildirim formunda, devralma işleminin tarafların ağ kurmaya ilişkin altyapı teknolojileri alanında birbirini tamamlayan faaliyetlerini birleştireceği, HP ye ürün yelpazesini bütünleştirmek ve geliştirmek amacıyla 3Com un ağ kurma altyapı teknolojilerin i kendi mevcut ürünleri ile birleştirmesine olanak sağlayacağı ve ürün yelpazesine ağ güvenliği ve voip1 çözümlerinde ürünler ekleyeceği ifade edilmektedir. H.2. Taraflar H.2.1. Devralan: Hewlett -Packard Company Bireysel tüketicilere ve işletmelere ağırlı klı olarak teknoloji ve yazılım alanlarında ürün ve hizmet sunan HP, bilgi işlem altyapıları, depolama, kişisel bilgisayar ve diğer erişim cihazları ile bakım, danışma, entegrasyon, dış kaynak kullanımı, görüntüleme 70 ve baskılama gibi birden çok işlevli ürü nlerini ve hizmetlerini dünya çapında sağlamaktadır. Hisseleri New York Menkul Kıymetler Borsası nda işlem gören halka açık bir şirket olan HP, hissedarlarından hiçbiri tarafından kontrol edilmemektedir. HP nin, sermayesinin %5 inden fazlasına sahip olan hissedarı bulunmamaktadır. Türkiye de faaliyete 1989 yılında başlamış olup tamamına sahip olduğu dolaylı bir bağlı ortaklığı olan Hewlett Packard Teknoloji Çözümleri Ltd. Şti. (HP Türkiye) aracılığıyla hâlihazırda pazarlama, satış ve dağıtım hizmetleri sun maktadır. HP Türkiye nin hissedarlık yapısı Tablo 1 de verilm ekted ir. Tablo 1: HP Türkiye nin hissedarlık yapısı 80 Hissedar Hisse Sayısı Hisse Değeri (TL) Hissedarlık Yüzdesi Hewlett -Packard the Hague B.V. ( .) ( .) ( .) Hewlett -Packard Gouda B.V. ( .) ( .) ( .) Hewlett -Packard Madrid B.V. ( .) ( .) ( .) TOPLAM ( .) ( .) 100 HP 2008 mali yılında dünya çapında ( .) ABD Doları (yaklaşık ( .) TL2) ciro elde etmiştir. HP Türkiye, 2008 yılında ( .) TL ciro elde etmiştir. Bu cironun 1 Voice Over Internet Protocol: İnternet üzerinden se s iletim hizmetidir. 2 ABD Doları üzerinden yapılan hesaplamalarda 2008 yılı Merkez Bankası son iş günü döviz alış kuru olan 1 ABD Doları = 1,5218 TL esas alınmaktadır. 10-18/213 -83 3 ( .) TL lik kısmını n ilgili ürün pazarlarındaki satışlardan elde edildiği, geri kalan bölümünün ise HP nin diğer faaliyetlerinden (yazıcılar, masaüstü bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar vb.) elde edildiği taraflarca bildirilmiştir. H.2.2. Devredilen: 3Com Corporation İşletmeler için ağ çözümleri sunan iletişim cihazlarının araştırma ve geliştirilmesi, üretimi ve pazarlanması konularında faaliyet gösteren 3Com un H3C, 3Com ve TippingPoint olmak üzere üç adet küresel markası bulunmaktadır. 90 Hisseleri NASDAQ Borsası nda işlem gören, halka açık bir şirket olan 3Com hissedarlarından hiçbiri tarafından kontrol edilmemektedir. 3Com un sermayesinin %5 inden fazlasına sahip olan hissedarları Barclays Global Investors, N.A. (%8) ve Fidelity Management & Research (%5,8) şirketleridir. 3Com un Türkiye de 3Com Bilgisayar Ticaret A.Ş. (3Com Türkiye) unvanlı bir bağlı ortaklığı ve üç adet bağımsız distribütörü bulunmaktadır. 31 Mayıs 2008 tarihinde sona eren mali yılda 3Com, dünya çapında ( .) ABD Doları ( ( .) TL) ciro elde etmiştir. 3 Com un Mayıs 2008 ve Mayıs 2009 da biten mali yıllarda Türkiye cirosu sırasıyla yaklaşık olarak ( .) TL ve ( .) TL dir. H.2.3. İlgili Pazar 100 H.2.3.1. İşleme İlişkin Bilgiler Devre taraf olan teşebbüslerin faaliyetleri bilgisayar ağ kurulumu donanımları temini konusunda örtüşmektedir. Aşağıda, tarafların Türkiye pazarında faaliyet lerinin örtüştüğü alan olan bilgisayar ağ kurulumu donanımlarındaki faaliyetlerin hangi ürün segmentlerinden oluştuğu belirtilmekte ve sonrasında bu segmentler hakkında bilgiler verilmektedir. IP3/Ethernet anahtarları WLAN donanımları Erişim Güvenlik Çözümleri a) IP/Ethernet Anahtarları: Çok girişli bir ağ kurulumu cihazı olan anahtarlar, birden 110 fazla bilgisayarı, çevresel cihazları ve sunucuları, yerel alan ağı (local area network LAN) içerisinde ses, video ve veri transferine temel teşkil etmek için birbirine bağlamaktadır. Anahtarlar, gelen veri paketlerini alarak kaynak ve varış yeri adres gibi bilgileri incelemek için geçici olarak depolar ve daha sonra paketin iletilmesi ger ekip gerekmediğine, eğer iletilmesi gerekiyorsa ağ üzerindeki hangi girişe iletilmesi gerektiğine karar verir. IP/Ethernet anahtarları, günümüzde, time division multiplexing (TDM) anahtarları ve asyncronous transfer mode (ATM) anahtarları gibi farklı protokol temelli anahtarlarının tamamen yerini almış bulunmakta dolayısıyla anahtar 120 endüstrisinin fiili standardını oluşturmaktadır. b) WLAN donanımları: Kablosuz yerel ağlar (wireless local area network - WLAN) bir bilgisayarın kablosuna gerek olmadan bağla nmasını sağlayan bilgisayar ağıdır. 3 İnternet Protokolü (Internet Protocol) 10-18/213 -83 4 Kablosuz ağ kurulumu ürünleri ve çözümleri (erişim noktaları4, denetleyiciler5 ve diğer aksesuarlar6 gibi) bir işletme veya yerleşke içerisinde kullanıcıların ağa bağlı kalmayı sürdürebilmeleri için kablosuz bağlantıyı s ağlamaktadır. c) Erişim Güvenlik Çözümleri: Ağ güvenliği altyapısı ürünleri, tehditleri tespit edip bunlara cevap veren bütün ağ genelinde tümleşik özellikler sunmaktadır. HP nin güvenlik ürün yelpazesi ağ güvenlik duvar uygulamaları, güvenlik yönetimi yazılı mı ve güvenlik modüllerinden (anahtara bütünleşik güvenlik cihazları) 130 oluşmaktadır. 3Com un güvenlik ürünleri izinsiz giriş engelleme sistemleri (intrusion prevention systems IPS), izinsiz ağ erişiminin engellenmesi, saldırıların önlenmesi ve internet üz erindeki trafiğin şifrelenmesi için tasarlanan ağ erişim kontrolü (network access control NAC) ve güvenlik duvarlarını içermektedir. Ayrıca 3Com un sunduğu ürün grubu olan TippingPoint IPS grubu, IP telefon altyapısını, routerlarını, anahtarlarını, DNS v e diğer kritik altyapıları hedeflenmiş saldırılardan ve trafik anormalliklerinden korumaktadır. Bunların yanı sıra, tarafların faaliyetlerinin dünya çapında örtüştüğü fakat Türkiye de örtüşme diği bir ürün segmenti olan yönlendiriciler (routers) segmenti ile ilgili ayrıntılı bilgi ve açıklamalara ihtiyaç duyulmamıştır. 140 H.2.3.2. İlgili Ürün Pazarı Dosya konusu işlem neticesinde, 3Com un tamamının kontrolü HP ye geçecektir. Bu çerçevede, 3Com ve HP nin sağladığı ürünler değerlendirilerek ilgili ürün pazar tanımlaması yapıl mıştır. 3Com un, HP nin temin ettiği ürünlerle örtüşen ürün segmentleri olan IP/Ethernet anahtarları, routerlar, WLAN donanımları ve erişim güvenlik çözümleri dışında voip çözümleri sunan ürünleri (IP telefonları, IP telefon platformları ve Bi rleşmiş Uygulama Paketi) bulunmaktadır. Tarafların faaliyetlerinin örtüştüğü pazarlardan yalnızca IP/Ethernet anahtarları pazarında bildirim eşikleri aşılmakta , diğer pazarlardaki ciro ve pazar payı 150 değerlerinin eşiklerin çok altında olduğu görülmektedir . Bu bilgiden hareketle, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 20. maddesinin Ancak inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu olmuyorsa pazar tanımı yapılmayabilir. hükmüne dayanılarak dosya konusu işlem açısından IP/Ethernet anahtarları dışında routerlar, WLAN donanımları, erişim güvenlik çözümleri, voip çözümleri veya başka herhangi bir pazarda ilgili ürün pazarı belirlenmesine gerek olmadığı kanaatine varılmıştır . 4 Kablo suz erişim noktaları (wireless a ccess p oints wap) kablosuz iletişim cihazlarını wi -fi, bluetooth veya ilgili kablosuz iletişim standartları kullanarak bir kablosuz ağa bağlanmasını sağlamaktadır. W ap genellikle kablolu bir ağa bağlanıp ağdaki kablolu cihazlarla kablosuz cihazlar arasında veri aktarmaktadır. Böylece wap ların kullanılması ile kullanıcılar ağa herhangi bir kabloya gerek kalmad an bağlanabilmektedir. Wap lar denetleyiciye gereksinim duyan, duymayan veya çoklu hizmet (denetleyiciyle veya denetleyicisiz olarak fonksiyonunu ifa eden) şeklinde olabilirler. 5 Denetleyiciler wap ları yöneten, kimlik doğrulamayı, güvenliği ve diğer özellikleri idare eden cihazlardır. 6 WLAN ağlarının aksesuarları, antenler ve kablosuz ağ işleyişi için gereken diğer cihazları içermektedir. 10-18/213 -83 5 İlgili ürün pazarı olarak belirlene n IP/Ethernet anahtarları pazarın da Türkiye de ki 160 satışların hacmine ve değerine göre teşebbüslerin ayrı ayrı pazar paylar ına Tablo 2 ve Tablo 3 te yer verilmektedir. Tablo 2: IP/Ethernet anahtarları 2008 yılı pazar payları (hacme göre) Teşebbüs Satış (milyon bağlantı) Pay HP ( .) ( .) 3Com ( .) ( .) Taraflar Toplam ( .) ( .) Cisco ( .) ( .) D-Link ( .) ( .) Huawei ( .) ( .) Linksys ( .) ( .) Netgear ( .) ( .) Nortel ( .) ( .) Alcatel -Lucent ( .) ( .) Diğerleri ( .) ( .) Toplam ( .) 100,00% Tablo 3: IP/Ethernet anahtarları 2008 yılı pazar payları (değere göre) Teşebbüs Satış ($ milyon) Pay HP ( .) ( .) 3Com ( .) ( .) Taraflar Toplam ( .) ( .) Cisco ( .) ( .) D-Link ( .) ( .) Huawei ( .) ( .) Linksys ( .) ( .) Netgear ( .) ( .) Nortel ( .) ( .) Diğerleri ( .) ( .) Toplam ( .) 100,00% Yukarıdaki tablolarda dikkat çeken husus, işleme taraf teşebbüslerin satış hacmine göre toplam pazar payının % ( .) olmasına rağmen satış değerine göre toplam pazar paylarının % ( .) olması; Cisco nun ise satış hacmine göre pazar payının % ( .) iken satış değerine göre % ( .) olmasıdır. Dolayısıyla, Cisco nun sunduğu ürünlerin birim 170 başına ortalama fiyatı yaklaşık olarak ( .) ABD Doları iken tarafların sunduğu ürünlerin birim başına ortalama fiyatı yaklaşık olarak ( .) ABD Dolarına tekabül etmektedir. (3Com ürünlerinin birim başına ortalama fiyatı yaklaşık olarak ( .) ABD Doları iken HP ürünlerinin birim başına ortalama fiyatı yaklaşık olarak ( .) ABD Dolarıdır.) Görüldüğü üzere, Cisco, Nortel ve düşük pazar payı sahip olmalarından dolayı adları listede geçmeyen teşebbüslerin birim fiyat ortalaması diğer teşebbüslerden belirgin bir şekilde yüksektir. Bu durum tarafların ve diğer birçok teşebbüsün Cisco ve diğer 10-18/213 -83 6 yüksek kalite ürün üreticilerine kıyasla daha fazla miktarda satış değeri daha düşük ürün sattıklarını göstermektedir. 180 Ürünlerin birim başına ortalama fiyatlarının bu kadar farklı olması, tüketicilerin gözünde ürünlerin algılarının farklı olması ihtimalini doğurmaktadır. Böyle bir durumda pazarın alt pazarlara bölünmesi sonucu ortaya çıkabilecektir. Zira ürünlerin pazarlama ve fiyatlandırma stratejilerinin, bakım ve teknik h izmetlerinin sunumunun, hedef kitlelerinin ve kullanıcı gözünde algılarının farklı olması gibi bazı durumlarda alt segment/üst segment olmak üzere ürün gruplarına bölünmesine bazı Rekabet Kurulu kararlarında rastlanmaktadır.7 Bu bağlamda, IP/Ethernet ana htarları pazarının alt pazarlara bölünmesinin gerekip gerekmediği incele mesi yapılmıştır . Taraflar, IP/Ethernet anahtarlarının göreceli olarak farklılaşmış ürünler olduğunu, farklı anahtar tiplerini birbirinden ayıran keskin çizgiler bulunmadığını ifade 190 etmektedirler. Kurumsal merkez ve veri merkezi merkez anahtarlarının genellikle yüksek bant genişliğine, yüksek bağlantı sayısına sahip, dirençli, yedekli, yönetilen anahtarlar olduğu ve fazla miktarda paket ve adresi işleme alabilmekte, büyük miktarda ara y üz ve protokolü desteklemekte olduğu belirtilmektedir. Orta seviye ürünler ise daha düşük bant genişliğe sahip olup daha az yedekli/dirençli olmakta ve daha az özelliği bulunmaktadır. En küçük ağın ihtiyaçlarını karşılayabilecek nitelikte olan düşük seviye deki ürünler sadece bir sabit düzenekli anahtarı barındırabilmektedirler. Taraflar, bilgi isteme yazısına cevaben yazdıkları yazıda HP ve 3Com un anahtar ürünlerinin birbirini tamamlayan nitelikte olduğunu ileri sürmektedir. Buna ilişkin ifade 200 ettikleri hu suslardan bazıları na aşağıda yer verilmektedir. Kurumsal merkez ve veri merkezi anahtarları söz konusu olduğunda HP nin herhangi büyük bir kurumsal merkez veya veri merkezi anahtar ürünleri bulunmamaktadır. HP nin merkez anahtar ürünleri sınırlı özellik / işlevsellik / performans gereksinimleri olan orta ölçekli ağlar için yeterli bulunmaktadır. HP nin veri merkezi ürünleri amaca uygun hale getirmek için değiştirilmiş LAN8 ucu ürünleri olmakta iken, 3Com bu amaç için üretilmiş özgün veri merkezi işlevleri bulunan veri merkezi uç ürünleri sunmaktadır. Hem HP hem de 3Com geniş bir yüksek işlevsellikli uç anahtarı ürün yelpazesine sahiptirler. Fakat tarafların ürünleri diğerlerinin yanı sıra özelik, 210 fiyat/performans, ASIC9 istif ve yönetim açısından HP nin devralma işlemi sonucunda uç anahtar ürünlerini genişletecek dolayısıyla tüketici tercihlerini çoğaltacak kadar farklılık arz etmektedir. 3Com un amiral gemisi ürünleri daha büyük ağlar için, yani daha zengin ve esnek öze lliklere sahip kompleks anahtarlara ihtiyaç duyan ağlar için tasarlanmıştır. Büyük ağlara sahip olan müşteriler, özellik açısından daha zengin ve esnek ürünlerin sergilediği tasarım ve kurulum karmaşıklığı konusunda eğitilebilir geniş ve yetenekli bilişim profesyonelleri takımlarına sahiptirler. Genel olarak, 3Com müşterileri bunun yanında HP ürünlerinden olmayan aşağıdaki özelliklere gereksinim duymaktadır: öngörülemeyen hatalar ve olaylara karşı yüksek elverişlilik ve dayanıklılık, taviz 220 verilmeyen perfor mans ve verimlilik, çok yüksek bağlantı noktası yoğunluğu, çok 7 14.10.2009 tar ih ve 09 -47/1157 -293 sayılı, 01.07.2009 tarih ve 09 -31/678 -159 sayılı, 05.04.2007 tarih ve 07 -30/297 -113 sayılı Rekabet Kurulu kararları. 8 Local Area Network Yerel Alan Ağı. 9 Application Specific Integrated Circuit Uygulamaya Özel Tümleşik Devre. 10-18/213 -83 7 büyük ağların tasarlanması, kurulması ve ölçeklendirilmesine olanak tanıyan zengin ve kapsamlı özellikler. Özetle, HP nin sağladığı anahtarların, 3Com un sağladığı anahtarları ağ merkezleri için ikame eder nitelikte olmadığı belirtilmektedir. Ayrıca taraflar, büyük işletmelerde ve veri merkezi merkezlerinde kullanılan teknolojik olarak gelişmiş anahtarlar bakımından 3Com un rakiplerinin Cisco, Barcode ve Juniper olduğunu bildirmektedir. Son zam anlarda düşük işlevsellikli anahtarlar pazarındaki konumunu güçlendirmeye karar veren Cisco ile geleneksel olarak bu tip anahtarlar bakımından güçlü bir pozisyona sahip Netgear ve D -Link gibi üreticilerin, tarafların bu tip anahtarlar 230 pazarındaki rakipleri olduğuna da yer verilmiştir. Nortel ve Alcatel -Lucent gibi bazı sağlayıcıların farklı özellik ve ağ ihtiyaçlarını karşılayan ürünlerinin bulunduğu fakat bütün anahtar ürün gamında varlık göstermekte oldukları ayrıca ifade edilmiştir. Her ne kadar ilgili pazardaki ürünlerin bazılarının farklı işlevi, algısı ve fiyatlandırma stratejileri bulunsa da dosya kapsamında alternatif pazar tanımları açısından da rekabeti bozucu bir etki söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır . Nitekim Rekabet Kurulu, IBM in baz ı veri ağı ürünlerine ilişkin fikri mülkiyet haklarının Cisco tarafından satın alınması işlemine izin verilmesi talebini değerlendirdiği dosyada ilgili ürün pazarını anahtar (switch) pazarı olarak belirlemiştir.10 Dosyada yer alan bilgiler , yapılan değerlen dirmeler ve Rekabet Kurulu kararları 240 ışığında, söz konusu işlem olası diğer ilgili ürün pazarı tanımlamaları açısından da değerlendirilmek üzere ilgili ürün pazarı IP/Ethernet anahtarları pazarı olarak belirlenmiştir. H.2.3.3. İlgili Coğrafi Pazar Dosya konusu işlem açısından, ilgili ürün pazarlarında, ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenmiştir. H.3. Değerlendirme H.3.1. İşlemin 4054 Sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Tebliğin Kapsamında Olması 250 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendinde, herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlı ğını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi devralma işlemi olarak nitelendirilmiştir. Dosya konusu işlem çerçevesinde HP, 3Com un hisselerinin tümü nü, dolayısıyla da 3Com un kontrolünün tamamını devralacaktır. Bu nedenle işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2(b) maddesi uyarınca bir devralma işlemidir. H.3.2. İşlemin 1997/1 sayılı Tebliğin Kapsamında Bildirime Tabi Olması 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 say ılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi "Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya 260 devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, pi yasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon TL yi aşması halinde Rekabet 10 2.5.2000 tarih 00 -16/160 -82 sayılı Rekabet Kurulu kararı. 10-18/213 -83 8 Kurulu ndan izin almaları zorunludur" hükmü ile hangi tür birleşme ya da devir işlemlerinin Rekabet Kurulunun iznine tabi olduğunu belirlemek tedir. IDC verilerine göre, d evre konu olan 3Com un 2008 yılında IP/Ethernet anahtarları pazarında elde etmiş olduğu ciro ( .) TL, HP nin söz konusu pazarda cirosu ( . .) TL dir.11 Dolayısıyla tarafların IP/Ethernet anahtarları pazarındaki toplam cirosu ( .) TL dir. Bunun yanı sıra, Tablo 2 de de görüleceği üzere, 2008 yılı verilerine göre tarafların satış hacmine göre toplam pazar payı % ( .) dur. 270 Bu çerçevede , Tebliğ in 4. maddesinde öngörülen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşıldığı görülmektedir. Bu çerçevede, dosya konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bildirime ve Rekabet Kurulunun iznine tabi bir devralmadır. H.3.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun un 7. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi, hâkim durum doğuran ya da mevcut bir hâkim durumu güçlendiren birleşme ve devralmaları yasaklamaktadır. Bu çerçevede, HP nin 3Com u devralmasının ardından böyle bir güce tek başına ulaşıp ulaşmayacağı bu bölümde değerlendirilm iştir. Birleşme ve devralmaların etkilerinin değerle ndirilmesi ve pazarın rekabetçi yapısının anlaşılması açısından teşebbüslerin pazar payları ve yoğunlaşma oranları dikkate 280 alınan unsurların başında gelmektedir. Bu bakımdan, ilgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin 2008 yılı satış hacmi ve satış değ eri açısından pazar payları na yer verilen Tablo 2 ve Tablo 3 tekrar göz önüne alınmakta, satış değeri üzerinden hesaplanan pazar payı değerlendirilmektedir. Bu noktada, birleşme ve devralmaların yoğunlaşma doğurucu olup olmadığının tespitinde kullanılan H erfindahl -Hirschman Indeks (HHI) analizi yapılmakta ve satış değeri üzerinden pazar payları açısından işlem öncesi ve işlem sonrasındaki yapılanma Tablo 4 ve Tablo 5 te, ABD ve AB rehberlerine göre HHI analizinde kullanılan değerlendirme aralıkları Tablo 6 da gösterilmektedir. Tablo 4: Devralma Öncesi HHI Pazar Payları (p) P2 Tablo 5: Devralma Sonrası HHI HP ( .) ( .) Pazar Payları (p) p2 3Com ( .) ( .) Taraflar Toplam ( .) ( .) Cisco ( .) ( .) Cisco ( .) ( .) D-Link ( .) ( .) D-Link ( .) ( .) Huawei ( .) ( .) Huawei ( .) ( .) Linksys ( .) ( .) Linksys ( .) ( .) Netgear ( .) ( .) Netgear ( .) ( .) Nortel ( .) ( .) Nortel ( .) ( .) Diğerleri ( .) ( .) Diğerleri ( .) ( .) HHI 6107,3702 HHI 6187,7251 Tablo 6: ABD ve AB Rehber lerine Göre HHI Analizinde Kullanılan Değerlendirme Aralıkları 290 11 Söz konusu bildirimde HP ve 3Com un iç verileri dikkate alındığında toplam ciro ( .)TL olmakta, dolayısıyla ciro eşikleri aşılmamakta, ancak IDC verileri dikkate alındığında aşılmaktadır. İşbu dosya kapsamında , HP ve 3Com un iç verilerine göre toplam cironun, ciro eşiklerine yakın bir değerde bulunması, IDC verilerine göre toplam cironun ise ciro eşiklerinden bariz bir şekilde yüksek olması nedeniyle ciro eşiğinin aşıldığı kanaatine ulaşılmıştır. Öte yandan, pazar payı eşiklerinin de aşılıyor olması nedeniyle işlemin bildirime tabi olması açısından herhangi bir değişikliğin söz konusu olmadı ğı sonucuna varılmıştır. 10-18/213 -83 9 Amerika Birleşik Devletleri Avrupa Birliği Aralık Değişim Sonuç Aralık Değişim Sonuç HHI 1000 HHI 1000 1000 HHI 1800 100 Riskli 1000 HHI 2000 250 Riskli HHI 1800 50 Riskli HHI 2000 150 Riskli Dosya konusu ilgili pazarda, işlem öncesi HHI yaklaşık olarak 6107 iken, işlem sonrasında takriben 6188 e yükselmektedir. Dolayısıyla, İşlem neticesinde HHI oranındaki değişim 81 olacaktır. Bu değerler ve değişim oranı AB kriterleri göz önünde bulundurulduğunda risksiz olarak değerlendirilmektedir. Her ne kadar mehaz AB mevzuatı açısından söz konusu yoğunlaşma, pazar payları açısından riskli olarak görülmese de, işlemin etkisinin daha net anlaşılması amacıyla aşağıda pazarın diğer özellikleri ve teşebbüsün sahip olduğu portföy gücü12, marka bilinirliği , finansal ve mali gücü göz önüne alınarak inceleme derinleştirilmektedir. Zira HP nin birçok alanda faaliyet gösterdiğini, dolayısıyla finansal ve mali gücünün yüksek olduğunu söylemek ya nlış olmayacaktır. Bu çerçevede devralan tarafın portföy gücü 300 değerlendiril mektedir . Portföy gücü kavramını OECD, hâkim durum olmasa bile, tarafların bir pazar gücüne sahip olduğu ve komşu ya da ilişkili pazarlarda satılan ürünleri konu alan birleşmeler sonucu ortaya çıkabilecek rekabetçi ve anti -rekabetçi (bağlama/paket satış uygulamaları, giriş engeli teşkil etme gibi) etkiler olarak nitelendirmektedir. HP bilgi işlem altyapıları, depolama, kişisel bilgisayar ve diğer erişim cihazları ile bakım, danışma, entegrasyon, dış kaynak kullanımı, görüntüleme ve baskılama alanlarında faaliyet göstermektedir. Dolayısıyla, ilişkili pazarlarda HP nin avantajlı olduğu düşünülmektedir. Zira burada geçen ilişkili pazar kavramı tamamlayıcı ürünlere ve alıcılar arasında bi r müşterekliğe dayanan talep yönlü bir ilişkiye de işaret etmektedir. 310 Her ne kadar böyle bir durum söz konusu edilse de, ürün yelpazesinde ki ürünlerin tamamlayıcılık ilişkisinin zayıf olması, tanımlanan ilgili ürün pazarında tarafların pazar payının % ( .) gibi düşük bir değer olması, Cisco nun ilgili pazarda çok güçlü bir konumda bulunması (pazar payı % ( .)) nedenleriyle söz konusu işlemin hâkim durum yaratmaktan uzak olduğu kanaatine ulaşılmıştır . Bu savı destekleyen bir diğer husus da potansiyel rekabet hususudur. Taraflar, anahtar satıcılarının çoğunluğunun üretim için sözleşme üreticilerine (contract manufacturer) veya tasarım ve üretim hizmetleri için orijinal tasarım üreticilerine (original design manufacturer) güvenmekte olduğunu, böylece pazara girişin ve mevcut ürün portföyünü genişletmenin masrafının ve zamanının önemli 320 ölçüde azaldığını (yaklaşık olarak 6 -12 ayda mümkün olduğu) ifade etmektedirler. Ayrıca, son 5 yıl içinde Huawei, Blade Networks ve Juniper in pazara girdiği bildirilmektedir. Bu ba ğlamda, pazarda yüksek giriş engelleri bulunmadığı kanaatine varılmıştır . Bu bilgiler ışığında, işlem neticesinde tanımlanan ilgili ürün pazarında rekabeti sınırlayıcı bir etkinin oluşması beklenmemektedir. Bunun yanı sıra, dosya konusu işlem , İlgili Ürün Pazarı bölümünde belirtildiği üzere , alternatif pazar tanımları açısından da değerlendirilm iştir. 12 Kapsam etkileri veya konglomera etkiler olarak da adlandırılabilmektedir. 10-18/213 -83 10 Alternatif pazar tanımları ve elde edilen bilgiler çerçevesinde, HP nin alt/orta segment anahtar pazarı nda, 3Com un üst segment anahtar pazarı nda faaliy et 330 gösterdiği ileri sürülebilecektir. Bu kapsamda , tarafların bildirdiği, en kompleks anahtar çeşitlerini üreten (mesela büyük kuruluşların ağları ve veri merkezleri için merkez anahtarlar) tedarikçilerin büyük çoğunluğunun teknolojik olarak daha az kompl eks anahtar çeşitlerinin üretiminde de faaliyet göstermekte veya bu ürünlerin üretimine kısa bir zamanda ve önemli bir yatırım söz konusu olmaksızın başlayabilecek durumda oldukları bilgisiyle, yeni teknolojik gelişmelerle ürünlerin fonksiyonlarının birbi rine yaklaştığı bilgisi13 de değerlendirilm iştir. Bununla beraber, t arafların belirlenen alternatif pazar tanımı açısından aynı pazarda yer almaması nedeniyle, ilgili ürün pazarı üst segment anahtar pazarı ve alt/orta segment anahtar pazarı olarak belir lense dahi işlem sonucunda bir hâkim durum 340 oluşması, ayrıca ilgili pazardaki pazar payları ve Cisco nun varlığı göz önüne alınarak HP nin artan portföy gücü neticesinde rekabeti sınırlayıcı herhangi bir etki doğması beklenmemektedir. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler ışığında, dosya konusu işlem neticesinde hâkim durum yaratılması veya hâkim durumun güçlendirilmesi sonucunun oluşmayacağı kanaatine varılmıştır . I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin, 4054 s ayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında 350 Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim d urum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 13 Bunun da ötesinde, 2.5.2000 tarih 00 -16/160 -82 sayılı Rekabet Kurulu kararında, işbu dosya kapsamında ayrı pazarlar olduğu ifade edilen anahtar ve router pazarlarında da ürün fonksiyonlarının yakınsadığına yer verilmiştir.