Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2015-4-15 (Menfi Tespit) Karar Sayısı : 15-29/428-124 Karar Tarihi : 09.07.2015 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK B. RAPORTÖRLER : Zeynep ŞENGÖREN ÖZCAN, Kasım ŞENGÜL, Nesibe AYAN C. BİLDİRİMDE BULUNANLAR : Otomotiv Distribütörleri Derneği Temsilcisi: Av. Dr. İ. Yılmaz ASLAN, Av. Elif GÖKDAĞ ÖNER Gazi
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2015-4-15 (Menfi Tespit) Karar Sayısı : 15-29/428-124 Karar Tarihi : 09.07.2015 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK B. RAPORTÖRLER : Zeynep ŞENGÖREN ÖZCAN, Kasım ŞENGÜL, Nesibe AYAN C. BİLDİRİMDE BULUNANLAR : Otomotiv Distribütörleri Derneği Temsilcisi: Av. Dr. İ. Yılmaz ASLAN, Av. Elif GÖKDAĞ ÖNER Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza 38/8 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Otomotiv Distribütörleri Derneği nin web sitesi, veri tabanı ve diğer sebeplerle hazırlanan raporlardaki bilgilerin yayımlanmasına yönelik teşebbüs birliği kararına menfi tespit veya muafiyet verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.03.2015 tarihinde giren başvuru üzerine düzenlenen 18.06.2015 tarih ve 2015-4-15/MM sayılı Muafiyet/Menfi Tespit Ön İnceleme raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu teşebbüs birliği kararına 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un (4054 sayılı Kanun) 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İlgili Pazar G.1.1. İlgili Ürün Pazarı (4) Dosya konusu teşebbüs birliği kararı, binek otomobil ve hafif ticari araçlar ile alt kırılımları dahil ağır ticari araçlara ilişkindir. Bu itibarla, ilgili ürün pazarı yeni binek otomobiller ve ticari araçlar pazarı olarak belirlenmiştir. G.1.2. İlgili Coğrafi Pazar (5) İlgili coğrafi pazar, ilgili ürün pazarında yer alan otomobil ve ticari araçların dağıtımı, pazarlaması, satışı ve fiyatlandırılması ülke genelinde benzer nitelik arz ettiğinden Türkiye olarak tespit edilmiştir. G.2. Bildirime Konu İşlem (6) Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) tarafından, çeşitli Rekabet Kurulu kararları1 doğrultusunda ODD veri tabanı, ODD web sitesi ve ODD raporları vasıtasıyla çeşitli bilgi paylaşımları yapılmaktadır. (7) Bildirime konu işlem, ODD veri tabanına yeni eklenecek olan ve üç başlık altında toplanan sektöre ilişkin bilgilerin ODD veri tabanı, internet sitesi ve raporlar aracılığıyla sektörle ve ihtiyacı olan tüm kişi ve kuruluşlarla bilgi paylaşımına ilişkindir. Bildirim Formunda belirtildiği üzere söz konusu bilgilerin tamamı, ODD veri tabanında yer alacak ve ODD üyeleri veya ODD üyesi olmamakla birlikte sistemde yer almak isteyen ve kendi markasına ait bilgilerin veri tabanında yer almasına izin veren diğer markaların kullanımına açık olacaktır. Ayrıca bu veri tabanında yer alan bilgilerin bir kısmını içeren ve internet sitesinde yayınlanacak olan 1 15.04.2004 tarih, 04-26/287-65 sayılı, 09.09.2009 tarih, 09-41/998-255 sayılı, 14.07.2011 tarih, 11-43/916-285 sayılı, 12.04.2012 tarih, 12-20/518-154 sayılı, 06.06.2012 tarih, 12-30/891-269 sayılı kararlar. 15-29/428-124 2/4 raporlar; üyeler, üye olmayan teşebbüsler, kamu kurum ve kuruluşları, diğer sektör dernekleri ve tüketiciler de dahil olmak üzere üçüncü kişilerle paylaşılacaktır. Veri tabanında yer alan bilgilerin tamamı ise talep edilmesi durumunda basın, kamu kurum ve kuruluşları, diğer dernekler, tüketiciler veya bilgiye ihtiyaç duyan üçüncü kişilerle paylaşılacaktır. Ayrıca internet sayfasında yer almayan ve veri tabanında yer alan veya almayan bilgilerden oluşturulan raporlar üyeler ve üye olmamakla birlikte bilgi paylaşan diğer teşebbüslere iletilmekte olup talep halinde üçüncü kişilerle paylaşılacaktır. Bununla birlikte başvuru konusu verilerin paylaşımı hususunda teşebbüsler zorlanmayacak yahut herhangi bir yaptırıma maruz bırakılmayacaklardır. (8) İşbu bildirim konusu ile ODD veri tabanına dahil edilmek istenen bilgiler üç ana başlıktan oluşmaktadır: - Donanım Özelliklerine Yönelik Bilgiler, - Fiyata Yönelik Bilgiler, - Promosyonlara Yönelik Bilgiler. G.2.1. Donanım Özelliklerine Yönelik Bilgiler (9) Bildirim Formunda yer verilen bilgilere göre donanım özelliklerine yönelik bilgiler, markaların; yol bilgisayarı, klima, yağmur sensörü, otomatik yanan far, merkezi kilit sistemi, hoparlörler, anten, dijital medya kartı, uydu radyo, dokunmatik ekran, renkli ekran, uzaktan kumandalı müzik kontrolü, MP3 çalar, CD değiştirici, fren yardım sistemi, akıllı fren sistemi gibi donanımlarına dair bilgilerin alt kırılımları da dahil olmak üzere ODD veri tabanına eklenmesine ilişkindir. Markaların donanımlara ilişkin bilgilerin markalardan elde edilerek veri tabanına ekleneceği ve bu bilgilerin bir kısmına veya tamamına ODD raporlarında da yer verilebileceği, söz konusu bilgilerin tamamının talep edilmesi halinde üçüncü kişilerin kullanımına açılacağı ifade edilmektedir. Bu bağlamda, ilgili tüm girişlerin ODD internet sitesi üzerinden markaların kullanıcı adı ve şifresi ile sadece kendi alanlarını gördükleri veri tabanı giriş bölümünden yapılacağı belirtilmektedir. Bildirim Formuna göre, ayrıca donanım bilgilerinde içeriğe ilişkin değişiklik olduğu müddetçe güncellemeler de yapılacaktır. G.2.2. Fiyata Yönelik Bilgiler (10) Bildirim Formunda belirtilen bilgilere göre fiyata yönelik bilgiler, markaların tavsiye edilen veya mevcut azami fiyat listeleri ile tavsiye edilen mevcut kampanyalı fiyat listelerinin ODD veri tabanında yer almasına ilişkindir. Markaların fiyat bilgilerine erişim, markaların internet sayfalarında ilan edilen fiyat bilgilerinin ODD yetkili personeli tarafından takip edilmesi neticesinde sağlanacak ve elde edilen veriler yine ODD personeli tarafından veri tabanına yüklenecektir. Yayımlanması planlanan tavsiye edilen veya azami mevcut fiyat listeleri ile tavsiye edilen mevcut kampanyalı fiyat listelerinin markaların internet sitelerinden alındığı şekli ile kullanılacağı, teşebbüs yetkilileri ile iletişime geçilerek bilgilerin ayrıca teyit edilmesi gibi bir uygulamanın olmayacağı, belli bir fiyat düzeyine işaret eden herhangi bir açıklama yahut hesaplama yapılmayacağı Kurumumuza gönderilen bilgiler arasında yer almaktadır. Söz konusu bilgi paylaşımında, nihai satış fiyatına yönelik herhangi bir bilginin yer almayacağı da ayrıca belirtilmiştir. Ayrıca, fiyat bilgilerine ilişkin bahse konu içeriğin, markaların internet sitesinde yayımladığı ölçüde güncelleneceği ve ayrıca ODD tarafından hazırlanan raporda ve ODD internet sitesinde kullanılabileceği de Bildirim Formunda ifade edilmektedir. G.2.3. Promosyonlara Yönelik Bilgiler (11) Bildirim Formunda yer alan bilgilere göre, markaların her türlü promosyonel kampanya bilgilerinin ODD veri tabanında paylaşılması da planlanmaktadır. Bu kapsamda pazardaki her türlü kampanya bilgileri, markaların internet sayfalarında duyurmalarını takiben, ODD yetkili personelince veri tabanına yüklenecektir. Veri tabanındaki bilgilerin ise markalar tarafından 15-29/428-124 3/4 yenileri ilan edildikçe güncelleneceği belirtilmektedir. (12) Sistemi özetlemek gerekirse, ODD tarafından veri tabanının geliştirilerek yeni donanım ve mevcut fiyat listesi ve promosyonlara ilişkin verilerin sisteme ilave edilmesi ile ODD internet sitesinde bir arama alanı oluşturulması planlanmaktadır. Bu bağlamda tüketiciler, arama alanına giriş için herhangi bir şifreye ihtiyaç duymadan binek veya hafif ticari araç seçeneğini işaretledikten sonra karşılarına çıkan markalardan birini seçebilecek ve otomobil, hafif ticari araç, ağır ticari araç, marka, ana model, alt model, versiyon, gövde tipi, yakıt tipi, azami yüklü ağırlık, yerli, ithal, motor hacmi, şanzıman tipi, koltuk adedi, fiyat aralığı gibi başlıklar altında arama yapabileceklerdir. Söz konusu alanda daha önceki Kurul kararlarına konu olan teknik özelliklere ilişkin bilgilere yer verilmesi, ayrıca teknolojik imkanlar ve internet sitesinin alt yapısı elverdiği ölçüde donanıma ilişkin arama yapılacak alt başlıkların genişletilmesi de planlanmaktadır. Bu arama alanı vasıtasıyla hem tüketici hem de markaların yetkili satıcıları ve ilgilenen diğer kişiler veri tabanında yer alan donanım, tavsiye edilen/azami mevcut fiyat ve promosyon bilgilerinin bir bölümüne erişerek markaların araçlarını birbiriyle kıyaslama imkanı bulabileceklerdir. G.3. Menfi Tespit Değerlendirmesi G.3.1. Rekabet Kurulu Kararları Çerçevesinde Otomotiv Sektöründe Bilgi Değişimi (13) Kurulumuzun önceki kararları konuya ilişkin genel yaklaşımımızı gösterir niteliktedir. Kısaca açıklamak gerekirse hedef, stok, satış stratejisine ilişkin bilgi değişimleri ile geleceğe yönelik fiyata işaret eden bilgi paylaşımlarının pazardaki rekabeti olumsuz etkileyeceği açıktır2. Öte yandan, pazarın tümünde marka ve model alt kırılımı içeren satış adetlerine yönelik bilgi paylaşımlarının rekabeti sınırlayıcı etkisi bulunmamakla birlikte, il bazındaki alt model kırılımlı satış adedi paylaşımları koordinasyona yol açabilir. Bu konudaki değerlendirmelerde, pazarın özellikleri göz önünde bulundurularak, paylaşılan bilginin pazardaki şeffaflığı azaltıp azaltmadığı ve temel olarak teşebbüsler arası koordinasyona yol açma potansiyeli taşıyıp taşımadığı dikkate alınmaktadır. G.3.2. Başvuru Konusu Bilgi Paylaşımının Rekabet Hukuku Çerçevesinde Değerlendirilmesi G.3.2.1. Donanım Özelliklerine Yönelik Bilgiler Bakımından Değerlendirme (14) Yukarıda ayrıntılı olarak yer verilen uygulama ile sağlayıcılar kendi modellerine rakip olarak gördükleri modellerin teknik özelliklerine tek bir kaynaktan erişebilecek, karşılaştırma yapabilecek ve bu karşılaştırma sonucunda eksik kaldığı veya önde olduğu noktaları tespit edebilecektir. Benzer şekilde, tüketiciler de ilgilendikleri modellere ilişkin olarak detaylı bilgiye tek bir kaynaktan erişme ve modeller arasında karşılaştırma yapma imkanına kavuşacaktır. (15) Bu noktada, donanım bilgilerine halihazırda her bir sağlayıcının internet sitesinden veya yetkili satıcılardan bilgi alınması suretiyle erişilmesinin mümkün olduğu ayrıca vurgulanmalıdır. Dolayısıyla söz konusu bilgiler; kamuya açık bilgi niteliği taşımaktadır. Bu bilgilerin ODD veri tabanına eklenmesi ve web sitesinde bir arama alanının oluşturulması, sadece bilgilere pek çok farklı web sayfası veya yetkili satıcı kanalıyla ulaşılması şeklindeki araştırma metodunu daha pratik hale getirecek ve tek bir kaynağa başvurularak bilgiye erişim kolaylaşacaktır. Bu niteliğiyle söz konusu bilgi paylaşımının otomotiv pazarında rekabeti kısıtlayıcı bir etkisi bulunmamaktadır. G.3.2.2. Fiyata Yönelik Bilgiler Bakımından Değerlendirme (16) Markaların her bir modeline ilişkin tavsiye edilen veya azami mevcut fiyat listeleri ile tavsiye 2 Nitekim Kurulumuzun 18.04.2011 tarih ve 11-24/464-139 sayılı kararında, bu tür bilgi paylaşımlarının 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır. 15-29/428-124 4/4 edilen mevcut kampanyalı fiyat listelerinin ODD veri tabanında yer alması hususu Kurumumuza başvurusu yapılan bir diğer konudur. (17) Tavsiye edilen ve azami fiyat listeleri her bir sağlayıcının web sitesinde duyurulmaktadır. İlanı müteakip olarak tavsiye edilen/azami fiyat listelerinin teşebbüsler arasında paylaşılması Kurulumuzun 09.09.2009 tarih ve 09-41/998-255 sayılı kararında ele alınmıştır. Bu kararda, tavsiye edilen mevcut fiyat listelerinin taraflar arasında elektronik posta yoluyla paylaşıldığının anlaşıldığı ifade edilerek, teşebbüslerin tavsiye edilen fiyat listeleri internet sitelerinde ilan edilmekte olduğundan, bu listelerin taraflar arasında fiyat ilanını müteakip değişilmesinin ilgili pazarda rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. (18) Başvuru konusu uygulama ile de benzer şekilde, ilan edilen tavsiye/azami fiyat listelerinin ilgili markaların web sitelerinde yayımlanmasını müteakip oradan alınması ve ODD veri tabanına yüklenmesi söz konusu olacaktır. Bildirim Formunda bu bilgilerin aynen web sitesinden alındığı haliyle kullanılacağı, teşebbüs yetkilileri ile iletişime geçilerek bilgilerin ayrıca teyit edilmesi gibi bir uygulamanın olmayacağı, belli bir fiyat düzeyine işaret eden herhangi bir açıklama yahut hesaplama yapılmayacağı ve nihai satış fiyatına ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmeyeceği belirtilmiştir. Dolayısıyla, daha önceki Kurul kararlarına paralel biçimde sağlayıcı web sitelerinde ilan edilen ve kamuya açık nitelik kazanmış olan tavsiye/azami fiyat bilgisinin ODD kanalıyla da paylaşılması pazardaki rekabeti kısıtlayıcı bir etki doğurmayacaktır. G.3.2.3. Promosyonlara Yönelik Bilgiler (19) Promosyonlara yönelik bilgiler de fiyat listelerine benzer şekilde markalar tarafından internet sayfalarında duyurulmasını takiben, ODD yetkili personeli tarafından veri tabanına yüklenmesinin ardından paylaşılacaktır. Promosyon bilgilerinin web sitelerinde ilan edilmesi ile kamuya açık bilgi niteliği kazandığı ve bundan sonra ODD kanalıyla ayrıca paylaşılmasının rekabeti sınırlayan bir uygulama olmadığı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Otomotiv Distribütörleri Derneği tarafından donanım özelliklerine yönelik bilgiler, fiyata yönelik bilgiler ve promosyonlara yönelik bilgilerin paylaşılmasına menfi tespit belgesi verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.