Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -4-181 (Devralma) Karar Sayısı : 08-50/736 -293 Karar Tarihi : 14.8.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Tunc ay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN 10 Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Metin HAS SU, Bekir KOCABAŞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : ING Continental Europe Holdings B.V. Temsilci si: Av. Bahar Selma VİCDAN Barbaros Blv. Morbasan Sk.
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -4-181 (Devralma) Karar Sayısı : 08-50/736 -293 Karar Tarihi : 14.8.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Tunc ay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN 10 Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Metin HAS SU, Bekir KOCABAŞ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : ING Continental Europe Holdings B.V. Temsilci si: Av. Bahar Selma VİCDAN Barbaros Blv. Morbasan Sk. Cerrahoğlu Binası Balmumcu 34349 Beşiktaş/İstanbul 20 D. TARAFLAR : - ING Continental Europe Holdings B.V. Amstelveenseweg 500, 1081 KL Amsterdam HOLLANDA - Ordu Yardımlaşma Kurumu Ziya Gökalp Cd. No:64 06600 Kurtuluş/Ankara E. DOSYA KONUSU: Oyak Emeklilik A.Ş. ( OYAK Emeklilik) nin hisse lerinin tamamının ING Continental Europe Holdings B.V. (ING) tarafından devralınması işlemine izin verilm esi, aksi takdirde bildirimin menfi tespit başvurusu olarak değerlendirilmesi talebi. 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 29.7.2008 tarih ve 4829 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sa yılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 7.8.2008 tarih ve 2008 -4-181/Ö.İ. -08-MH sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 8.8.2008 tarih, REK.0.08.00.00 -120/238 sayılı Başkanl ık Önergesi ile 08-50 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, 40 - Bildirimi yapılan devralma işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu nun iznine tabi olmadığı , - 4054 sayılı Kan un un 8. maddesi çerçevesinde bildirim konusu işleme , Kanun un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmadığını gösteren menfi tespit belgesi verilmesinin uygun olacağı 08-50/736-293 2 ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar 50 H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Sigortacılık ile ilgili ürünlerin talep ve arz boyutu dikkate alın dığında, her sigorta branşı ayrı bir ürün pazarı ol uşturmaktadır. Bu çerçevede, inceleme konusu devralma işlemi bakımından ilgili ürün /hizmet pazarı, OYAK Emeklilik in faaliyet gösterdiği bi reysel emeklilik hizmetleri pazarı olarak belirlenmiştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar İşleme konu olan şirketlerin ülkenin tamamında faaliyet göstermesi ve ilgili hizmetler açısından rekabetin ülke çapında homojen dağıldığının aksine 60 göstergeler bulunma ması dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti Sınırları olarak tespit edilmiştir. H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.2.1. İşlemin Niteliği Bildirim konusu d evralma İşlemi, halihazırda OYAK ın elinde bulunan OYAK Emeklili k in hisselerinin tamamının ING tarafından devralınmasına ilişkindir. Bu çerçevede, 17.6.2008 tarihinde ING ve OYAK arasında bir Hisse Alım Sözleşmesi akdedilmiştir 70 Bildirim konusu işlem ile birlikte OYAK Emeklilik in kontrolü, OYAK tan ING ye geçecektir. ING ayrıca, OYAK Emeklilik in Emeklilik Gözetim Merkezi A .Ş. de sahip olduğu %9,09 oranındaki hisseyi de devralmış olacaktır. İşlemin kapanışını takip eden bir yıl içerisinde OYAK Emeklilik, ING Orta Avrupa (ING Insurance Central Europe) ile entegre hale g elecek ve faaliyetlerine yeni marka bünyesinde devam edecektir. H.2.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ Bakımından Değerlendirme 1997/1 sayılı Tebliğ'in Birleşme ve Devralma Sayılan Haller başlıklı 2. maddesinin (b) bendine göre, " herhangi bir teşebbüsün ya da ki şinin diğer bir teşebbüsün 80 malvarlığını ya da ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi " 4054 sayılı Kanun"un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler arası birleş me ve devralma olarak kabul edilmektedir. Bildirim konusu işlem , OYAK Emeklilik in konrol yapısında değişikliğe neden olacağından, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi anlamında bir devralma dır. Öte yandan, anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4 . maddesinde yer alan, ...birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın 08-50/736-293 3 %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş 90 trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur. hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir. Başvuru konusu işlemde, ING nin ilgili pazarda faaliyeti ve cirosu bulunmamaktadır. OYAK Emeklilik in ilgili pazardaki 2007 yılı cirosu ise ( ) YTL. dir. Şirket in ilgili pazardaki pazar payı ise fon büyüklüğüne göre % ( ), katılımcı sayısına göre ise % ( ) dur. Buna göre , tarafların Türkiye deki satışlarından elde ettikleri toplam ciro ve p azar paylarının, 1997/1 sayılı Tebliğ de belirtilen eşiklerin altında kalması nedeniyle , söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olmadığı kanaatine varılmıştır. 100 H.2.3. 4054 sayılı Kanun un 8. Maddesi Çerçevesi nde Değerlendirme Taraflarca bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 4 ., 6. ve 7 . maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verilmesi de talep edilmiştir. Bu çerçevede öncelikle Hisse Alım Sözleşmesi nde yer alan rekabeti kısıtla yıcı hükümlerin yan sınırlama olarak kabul edilip edilemeyeceğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Hisse Alım Sözleşmesi nin 6.2. maddesi Rekabet Etmeme başlığını taşımaktadır. Madde hükmüne göre satıcı konumundaki OYAK ve bağlı şirketleri, teklif edilen işlemin kapanışını izleyen üç yıl boyunca doğrudan ya da dolaylı olarak Bireysel 110 Emeklilik Kanunu nun 8. maddesi çerçevesinde Türkiye de faaliyet göstermek üzere bir emeklilik şirketi kurmayacak veya mevcut böyle bir şir kette pay sahibi olmayacak ya da satın almayacaktır. Madde metninde, rekabet yasağının kapsamı ve sınırları da belirtilmiştir. Buna göre, - OYAK ve bağlı kuruluşları, stratejik bir yatırım olmamak suretiyle sadece yatırım amaçlı olarak Bireysel Emeklilik Kanunu nun 8. maddesi doğrultusunda kurulmuş bir emeklilik şirketinde toplamda %5 ten daha az pay alabilecek ya da bulundurabilecek, - OYAK ve bağlı kuruluşları, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu nun 8. maddesine uygun olar ak Türkiye Cumhuriyeti nde faaliyet 120 göstermek üzere bir emeklilik şirketi kurmak, böyle bir şirkette pay bulundurmak veya satın almak hariç, mevcut haliyle ya da gelecekte tadil edilen haliyle 205 sayılı Ordu Yardımlaşma Kurumu Kanun u nun hükümlerinin izin verdiği veya şart koştuğu bir iş veya faaliyet ile iştigal edebilecek, - 205 sayılı Kanun un ya da başka bir kanunun tadil edilmesi ve bu tadilatın sonucunda, OYAK ın halihazırda üyelerine doğrudan verdiği hakların ya da OYAK ın halihazırda 205 sayılı Kan un uyarınca doğrudan üyelerine verme yetkisine sahip olduğu hakların Bireysel Emeklilik Kanunu nun 8. maddesine uygun olarak kurulmuş olan bir emeklilik şirketi aracılığıyla verilmesi gerektiği taktirde, OYAK ın ilgili işlemi yapmadan makul süre önce ING y e bu işlemi yapmayı 130 düşündüğünü bildirmiş ve işlem hakkında bilgi vermiş olması suretiyle Oyak ve bağlı kuruluşları, sadece söz konusu hakları üyelerine vermek amacıyla Bireysel Emeklilik Kanunu nun 8. maddesi uyarınca kurulan bir emeklilik şirketine 08-50/736-293 4 dönüş ebilecek, böyle bir şirket kurabilecek, böyle bir şirkette pay bulundurabilecek veya satın alabilecektir. Sözleşmenin 6.2. maddesi ayrıca, madde kapsamındaki rekabet yasağının OYAK ın mevcut haliyle ya da ileriki bir tarihte tadil edilen haliyle 205 sayı lı Kanun hükümlerine uygun olarak yeni üyeler kabul etme hakkını sınırlandıracak şekilde yorumlanamayacağını veya söz konusu maddenin OYAK ın üyelerine halihazırda 140 verdiği hakları vermeyi sürdürme yetkisini, ya da mevcut haliyle ya da ileriki bir tarihte t adil edilen haliyle 205 sayılı Kanun hükümleri uyarınca üyelerine halihazırda verebildiği veya ileriki bir tarihte verebileceği hakları halihazırda veya gelecekte üyelerine verme hakkını sınırlandıracak şekilde yorumlanamayacağını hükme bağlamıştır. Hisse Alım Sözleşmesi nde 6.2. maddedeki rekabet yasağını tamamlayan bir diğer kısıtlama ise, Sözleşme nin 6.3. maddesinde yer almaktadır. Buna göre, OYAK , teklif edilen işlemin kapanışını izleyen üç yıl boyunca ilgili alanda OYAK Emeklilik in üst düzey çalışan ı ya da kilit yetkilisi olan herhangi bir kişiye, doğrudan ya da dolaylı olarak, istihdam teklifinde bulunmayacak ve hiçbir OYAK grubu 150 şirketinin böyle bir teklifte bulunmamasını temin edecektir; an cak bu kısıtlamaların hiçbirisi, Oyak a ya da bir OYAK grubu şirketine, bunlardan veya bunlar adına hareket eden herhangi bir kişiden böyle bir teklif almaksızın istihdam için başvuran ya da OYAK Emeklilik in çalışanlarına yönelik olmayan genel bir iş ilanı üzerine OYAK a ya da OYAK grubu şirketine başvuran kimse yi işe almasını engellemeyecektir. Birleşme ve devralma işlemlerine ilişkin bir rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilmesi ve bu çerçevede işlemle birlikte değerlendirilmesi için söz konusu yasağın yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma , sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma ve orantılılık kriterlerini sağlaması gerekmektedir. Yukarıda 160 aktarılan rekabet etmeme ve işi bırakmayı teşvik etmeme yükümlülükleri bu çerçevede değerlendirildiğinde, anılan kısıtlamaların, bildirim konusu işlem ile doğrudan ilgili olduğu, işlemden beklenen amacın gerçekleşebilmesi için gerekli ve sadece taraflar bakımından bağlayıcı olduğu görülmektedir. Orantılılık kriteri açısından bakıldığında ise, getirilen rekabet yasağının yalnızca devre konu ürünler i kapsadığı ve üç yıllık sürenin makul olduğu görülmektedir. Dolayısıyla Hisse Alım Sözleşmesi nde yer alan rekabet etmeme ve işi bırakmayı teşvik etme yükümlülükleri, yoğunlaşma kapsamında yan sınırlama dır. Bu çerçevede, ING ve OYAK arasındaki devralma iş leminin amacı ve taraflar arasında akdedilen Hisse Alım Sözleşmesi dikkate alındığında söz konusu işlemin, 170 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin ihlali niteliğindeki bir amacı ya da etkisinin bulunmasının muhtemel olmadığı değerlendirilmektedir. Yine işlemin niteliği, tarafların pazar payları ve ilgili sektörün yapısı dikkate alındığında bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi kapsamında hakim durumun kötüye kullanılması niteliği taşıması da muhtemel görülmemektedir. Dolayısıyla işleme 4054 say ılı Kanun un 8. maddesi kapsamında menfi tespit belgesi verilmesinin yerinde olacağı değerlendirilmektedir. 08-50/736-293 5 I. SONUÇ 180 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında ol duğuna; ancak tarafların toplam pazar payları ve cirolarının aynı Tebliğ de öngörülen eşikleri aşmama sı nedeniyle izne tabi olmadığına, 2. İşleme 4054 sayılı Kanun un 8. madde si uyarınca menfi tespit belgesi verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.