2024/1836979 İhale Kayıt Numaralı "720000 Öğün Üzerinden 2025 Yılı Yemek Hizmet Alımı, Taşıma ve Dağıtım Hizmetleri" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Self Servis Kurumsal Hizmetler Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: İzmir Göç İdaresi İl Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1836979 İhale Kayıt Numaralı “ 720000 Öğün Üzerinden 2025 Yılı Yemek Hizmet Alımı, Taşıma ve Dağıtım Hizmetleri ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İzmir Göç İdaresi İl Müdürlüğü tarafından 24.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 720000 Öğün Üzerinden 2025 Yılı Yemek Hizmet Alımı, Taşıma ve Dağıtım Hizmetleri ” ihalesine ilişkin olarak Self Servis Kurumsal Hizmetler Ltd. Şti. nin 20.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 10.02.2025 tarih ve 177914 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/359 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde, ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak “ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi” ve “ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi” belgelerinin düzenlendiği, anılan belgelerin tek ortak tarafından sunulmasının yeterli kabul edildiği ve belgelerin TÜRKAK onaylı olmasının istendiği ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 74.4’üncü maddesi açıklamaları uyarınca, ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemine ilişkin olarak yeterlik kriteri niteliğinde düzenleme yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, 2) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde “Yüklenici tarafından idarenin talebi kısmen veyahut tamamen karşılanmadığı taktirde (kahvaltı, yemek, ek gıdalı yemek)” düzenlemesinin yer aldığı, idare taleplerinin karşılanmaması halinde, cezai işlem uygulanacağının anlaşıldığı, ancak yüklenicilerin idare taleplerini karşılamakla değil sadece sözleşmede hüküm altına alınan iş ve işlemleri yapmakla yükümlü tutulabileceği, idare taleplerinin karşılanmaması halinde cezai işlem uygulanacağının düzenlenmesinin yükleniciye keyfi bir şekilde ceza uygulanacağı anlamına geldiği gibi açıkça hukuka aykırılık teşkil ettiği, 3) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesi “Yemek servisi belirtilen saatte hazır değilse, her saat için sözleşme bedeli üzerinden” düzenlemesinde, yemeğin hazır olmadığı her saat için cezai işlem uygulanacağının ifade edildiği, fakat bahse konu düzenlemede, cezai işlemin saat başında mı yoksa saat sonunda mı uygulanacağının açıklanmadığı, dolayısıyla bu düzenleme, idare lehine keyfilik alanı bıraktığı gibi ve hukuka aykırılık teşkil ettiği, ayrıca cezai işlemin “sözleşme bedeli” üzerinden düzenleneceğinin ifade edilmesi, cezanın “ilk sözleşme bedeli üzerinden” düzenlenmesi gerektiği kuralı ile de çeliştiği, zira sözleşme bedeli, iş artışından kaynaklanan bedelleri de kapsadığı, oysa aykırılık kaynaklı cezaların, sadece ilk sözleşme bedeli üzerinden düzenlenmesi gerektiği, 4) Teknik Şartname’nin 14.3’üncü maddesinde “14.3. Günlük yemek sayıları idare tarafından tutanak altına alınarak, yemek bedeli ödemesinde bu tutanaklarda belirlenen sayılar esas alınacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, anılan düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 32 ve 34’üncü maddelerinde yer alan hükümlere açıkça aykırı olduğu, nitekim sözleşme imzalandıktan sonra tarafların eşitliği ilkesi ihale sürecine hakim olmakta ve sözleşmenin uygulanması bakımından idare ile yüklenicinin tamamen eşit hak ve yetkilere sahip olduğu, başka bir deyişle işveren idarenin, tek taraflı işlem yapma ve bunu yükleniciye dayatma imkanının bulunmadığı, buna rağmen Teknik Şartname’de, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 32 ve 34’üncü maddelerine aykırılık teşkil edecek şekilde, idarenin tek taraflı tutacağı tutanaklara göre hakediş ödemesi yapılacağının düzenlenmesinin mevzuata aykırı olduğu, 5) Teknik Şartname’de, yemek dağıtım saatlerinin “Sabah Kahvaltısı 07:00 09:00, Öğle Yemeği 13:00 15:00, Akşam Yemeği 18:00 20:30” olarak düzenlendiği, çalışma saatleri dikkate alındığında, günlük çalışma saatleri toplamının 6,5 saate ulaştığı, haftada 6 gün çalışılarak asgari 39 saat mesai yapılması gerektiği, Diğer yandan yine Teknik Şartname’de “Yemekler GGM’ye en geç 1 saat önce ulaşmış olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, günde 3 öğün olmak üzere, yemek sunum saatlerinden 1’er saat önce başlaması gereken çalışma da dikkate alındığında, günlük çalışma süresinin asgari 9,5 saat olduğu, bu durumda ise haftalık çalışma süresinin 57 saat olacağı, sonuç olarak personelin tam zamanlı çalışacağı hatta fazla mesai yapacağı, buna rağmen, personel çalışma saatlerinin, sadece şartnamede açıkça belirtilen yemek servis saatleri ile yani günlük 6,5 saat ile sınırlı olduğu kabul edilse bile, personelin tam zamanlı çalışma yaptığının kabul edilmesi gerektiği, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 13’üncü maddesinde, kısmi zamanlı çalışmanın “İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmî süreli iş sözleşmesidir.” şeklinde tanımlandığı, haftalık 30 saati aşan çalışmaların tam zamanlı çalışma olduğu ve 30 saati aşan çalışmalar için, tam zamanlı işçinin kazandığı tüm hakların karşılanması gerektiği Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin E:2016/6944 K:2016/8814 sayılı kararıyla kabul edildiği, tüm bu nedenlerle, tam zamanlı olarak çalışacağı açık olan personel için birim fiyat teklif cetvelinde ayrıca satır açılmaması ve fiyat farkı ödeneceğinin öngörülmemesinin mevzuata aykırı olduğu, 6) Teknik Şartname’nin 15.13’üncü maddesinde “Yapılan resmi denetimler sonucu uygulanan idari para cezaları yüklenici tarafından ödenecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, resmi kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan denetimler neticesinde, idare aleyhine düzenlenebilecek ancak yüklenicinin kusurundan kaynaklanan herhangi bir para cezası söz konusu olduğunda, bu cezaları yüklenicinin karşılaması gerekeceği, fakat Teknik Şartname düzenlemesinde, uygulanacak para cezalarını yüklenicinin karşılayacağı şeklindeki sorumluluğun, cezanın yükleniciden kaynaklanması şartına bağlanmadığı, başka bir deyişle, idare aleyhine kesilen herhangi bir para cezasının, yüklenicinin kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığına bakılmaksızın, yüklenici tarafından karşılanacağı, bu durumun, yüklenici bakımından öngörülemez sorumlulukları peşinen üstlenmek anlamına geleceği ve böylesine büyük bir riskin varlığı nedeniyle, ihaleye katılımın mümkün olmadığı, 7) Teknik Şartname’nin 10.3’üncü maddesinde “Yüklenici cumartesi, pazar ve resmi tatiller (milli, dini bayramlar ve yılbaşı) dahil olmak üzere hiçbir sebeple yemek, kahvaltı, diyet yemeği hazırlanması ve sunulması işini aksatamaz. Böyle günlerde de yemeklerinin hazırlanıp servisi ve servis sonrası hizmetleri yapılacaktır. Ramazan ayında oruç tutanlar için iftar ve sahur yemeği verilecek İftariyelik olarak hurma, peynir, zeytin ve bal ilave edilecektir. İftariyelikler kahvaltı gramajlarına uygun olacaktır. Çeşit eklenmesiyle ilgili yüklenici ayrıca ücret talebinde bulunamaz. Ramazan ayı boyunca iftarda ekmek yerine kişi başı en az 150 gr pide verilecektir. Servis edilen ekmek ve pideler arasında tüketim sırasında bayat olduğu saptanan ve gramajına uygun olmayan ekmekler ve pideler yüklenici tarafından aynı gün değiştirilecektir.” düzenlemesine konu yemek bedellerinin nasıl ödeneceğinin belirsiz olduğu ve teklif fiyatı oluşturulmasına engel teşkil ettiği, 8) Teknik Şartname’nin 12.1’inci maddesinde “Kahvaltı, öğle yemeği ve akşam yemeğinde 4 çeşit yemek verilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, düzenlemeye göre her öğün, dört çeşit yemek verileceği, fakat örnek menüde yer alan kahvaltı içeriklerine bakıldığında, dört çeşit yerine beş çeşit üzerinden menü düzenlendiği, dolayısıyla maliyet hesabına etki eden yemek çeşitlerine ilişkin bu düzenleme nedeniyle sağlıklı teklif fiyatı tespit edilemediği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.” hükmü ve anılan maddenin dördüncü fıkrasında “Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde (1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,…izleyen günden itibaren başlar…” hükmü yer almaktadır. 4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 55’inci maddesinin birinci fıkrasında, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki düzenlemesinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için şikayet başvuru süresinin dokümanın satın alındığı, ihale dokümanının ilana yansıyan hükümleri için ise ilk ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı anlaşılmaktadır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, başvuruların süresinde yapılıp yapılmadığı yönünden inceleneceği, anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, söz konusu Yönetmelik’in 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlenmiştir. 26.12.2024 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nın “Kalite ve standarda ilişkin belgelere ait bilgiler:” başlıklı 4.3.3’üncü maddesinde “ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi TS 13075 Gıda Maddeleri Taşıma Hizmetleri hizmet yeterlilik belgesi TS 6914 Gıda Maddeleri İmal Eden, Hazırlayan, Depolayan ve Satan Yerler İçin Genel Kurallar hizmet yeterlilik belgesini TS 8985 Yemek Fabrikaları ve Toplu Yemek Mutfakları hizmet yeterlilik belgesi Kalite yönetim sistem belgesi Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. İsteklilerden bu bilgilerin tevsik edilmesinin istenilmesi halinde, söz konusu belgelerin, bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgelerin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir. İş ortaklıklarından birinin istenilen belgeye ilişkin bilgiyi belirtmesi yeterlidir.” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.3. Kalite yönetim sistem belgesi Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. İhale tarihi veya bu tarihten önceki bir yıl içinde alınan teyit yazıları geçerlidir. Ancak, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edildiği duyurulan belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir. Bu belgelerin ihale tarihinde geçerli olması yeterlidir. İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir. Bu maddede istenen kalite standartlarına ilişkin diğer belgeler: Belge Adı Açıklama Ortak Girişimlerde ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi Tek ortağın sunması yeterlidir. ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Tek ortağın sunması yeterlidir. TS 8985 Yemek Fabrikaları ve Toplu Yemek Mutfakları hizmet yeterlilik belgesi Tek ortağın sunması yeterlidir. TS 13075 Gıda Maddeleri Taşıma Hizmetleri hizmet yeterlilik belgesi Tek ortağın sunması yeterlidir. TS 6914 Gıda Maddeleri İmal Eden, Hazırlayan, Depolayan ve Satan Yerler İçin Genel Kurallar hizmet yeterlilik belgesini Tek ortağın sunması yeterlidir. …” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinde yer alan düzenleme ile 26.12.2024 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nın “Kalite ve standarda ilişkin belgelere ait bilgiler” başlıklı 4.3.3’üncü maddesindeki düzenlemelerin birbirleri ile paralel nitelikte düzenlemeler olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan 1’inci iddia kapsamında dile getirilen iddiaların farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin, ihalenin ilan tarihi olan 26.12.2024 tarihi olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine göre söz konusu iddiaların en geç 06.01.2025 tarihine kadar idareye yapılacak şikâyet başvurusunda dile getirilmesi gerekirken, başvuru sahibinin bahsi geçen iddiaları, 20.01.2025 tarihinde yapmış olduğu şikâyet başvurusuna konu ettiği ve bu başvuruya idarece verilen cevap üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, başvuru sahibinin iddialarının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez…” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar. (2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir. (3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir. (4) İhalelerde, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir. (5) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz.” hükmü, Teknik Şartname’nin “Hizmetin Yapılması” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.5. Yemekler renk, koku, tat, görüntü, sıcaklık gibi nitelik ve nicelik bakımından kalitesi servise uygun olmadığı takdirde idarenin onayı alınarak eşdeğer yemek o öğüne yetişecek şekilde yüklenici tarafından temin edilecektir. Yemeğin veya diğer yiyeceklerin yetmemesi durumunda, GGM’nin bildireceği miktarlar; yemek saatine kadar yüklenici tarafından karşılanacaktır. Menü listesi hazırlanırken bir bireyin günlük kalori ihtiyacı asgari 2500 cal olarak ayarlanacaktır. … 4.14. İdare, ihtiyaç halinde günün her saati istenilen çeşit kumanya talep edebilecek, İdarenin istediği kumanya en geç 3 (üç) saat içerisinde hazırlanıp GGM ya da istenen birime yüklenici tarafından görevlendirilen kişi tarafından tutulan tutanak ile teslim edilip gerekli birimlere teslim edildiği bildirilecektir... … 4.18. Kumanyalarda dağıtılacak Ekmek arası malzeme kurumun talebi doğrultusunda hazırlanan gıda maddeleri türlerine ve şekillerine uygun, tek kullanımlık, plastik veya köpük kaplarda ve streçlenerek paket edilecektir. Paketli ürünler paketleriyle yakalanan ve GGM’ye getirilen Yasadışı Göçmenlere GGM’ye kabul işlemleri esnasında ihtiyaç duyulması halinde ayrıca sınır dışı ve başka illeri sevk işlemleri kapsamında yolculuk süresi hesaplanarak ihtiyaç duyulan kumanya idarenin denetimi altında verilecektir. Yapılan bu hizmet karşılığı yemek ve kumanya ayrı ayrı fatura kesilecek ve hakkedişleri bu doğrultuda düzenlenecektir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Çalıştırılacak Personel ve Demirbaşlarla İlgili Hükümler” başlıklı 6’ncı maddesinde “…6.1.8. Yüklenici idarenin haberi olmadan personel değiştirmeyecektir. İdarece değiştirilmesi talep edilen personel (yazılı uyarılan davranışların devam etmesi halinde) derhal değiştirilecektir. Çalıştırılacak personelin kimliklerini belirleyen liste idareye işe başlama tarihinden 5 iş günü öncesinden teslim edilecektir…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Yemeğin Pişirilmesi ve Korunması” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.7. GGM’ nin talebi halinde, bildirilen kişi sayısı kadar günlük yemek listesinde yer alan yemekleri hazırlayıp sunacaktır. Aylık yemek listesinde idarenin bilgisi dışında yapılacak öğün çeşidi değişikliği tespit edildiği takdirde; rapor altına alınan her değişiklik için yükleniciye para cezası kesilecektir…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 10’uncu maddesinde “…10.8. Yüklenici, yılda en az 4 kere olmak şartıyla ve idare tarafından onaylanacak bir laboratuvara sunulan yemeklerin gıda tüzüğüne uygunluğunu tespit ettirip rapor sonuçlarını idareye ibraz etmek zorundadır. Ayrıca steril kaplarda günlük olarak alınan yemek örnekleri 72 saat ve etiketli bir şekilde idarenin belirleyeceği buzdolabında saklanmak suretiyle idare tarafından talep edildiğinde test edilmeye hazır olarak bulundurulacaktır. Bu testler için yapılan harcamalar yüklenici tarafından karşılanacaktır. 10.9. İdare uygun gördüğü zamanlarda yemekhanelerde verilen hizmeti denetleyerek, eksik ve bozuk malzemenin temini ve tamirini talep eder…” düzenlemesi, “Yemek Çeşitleri” başlıklı 12’nci maddesinde “…12.9.10.Vejetaryen/Vegan gibi et yemeyen yabancılar için idarenin belirttiği sayıda hayvansal ürün içermeyen yemek hazırlanıp servis edilecektir. Yüklenici tarafından idarenin talebi karşılanmadığı taktirde gerekli cezai işlem uygulanacaktır. … 12.12.2.Yüklenici idarenin talebi halinde GGM’de bulunan çocuklara aşağıdaki tabloya uygun menü verecek, iki menü bir kahvaltı olarak fiyatlandırılacaktır. Sıra No Menü 1 Menü 2 Menü 3 1 Bisküvi (100/120 gr) Bisküvi (100/120 gr) Bisküvi (100/120 gr) 2 Meyveli süt (200 ml) Meyve Suyu (200 ml) Puding (200 ml) (paket) 3 Mevsim meyvesi (1 adet) Mevsim meyvesi (1 adet) Mevsim meyvesi(1 adet) ” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncu maddesinde “…16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 1 Yüklenici tarafından idarenin talebi kısmen veyahut tamamen karşılanmadığı taktirde (kahvaltı, yemek, ek gıdalı yemek) Binde 3 5 … 16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır. 16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir. 16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. 16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz. 16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanı kapsamında yer alan teknik şartnamelerde ihale konusu işin yerine getirilmesinde ihtiyaç duyulan teknik bilgi ve işin işleyişine yönelik detaylı bilgilere yer verilirken, sözleşme tasarılarında ise işin yüklenici ve iş sahibi arasında yürütümü sırasında tarafların birbirlerine karşı sorumluluk, hak ve cezaları belirlenmektedir. Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde “ Yüklenici tarafından idarenin talebi kısmen veyahut tamamen karşılanmadığı taktirde (kahvaltı, yemek, ek gıdalı yemek)” özel aykırılık hali düzenlenmiştir. Anılan özel aykırılık hali dikkate alındığında, düzenleme içeriğinde yer alan “ (kahvaltı, yemek, ek gıdalı yemek) ” ifadesinden idarenin talebinin işin yürütümüne ve iş kapsamında gerçekleştirilecek yemeklere ilişkin olduğu açıkça anlaşılabilmektedir. Yukarıda yer verilen ihale konusu işin teknik detay ve idare taleplerine ilişkin Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde, anılan düzenlemelerin keyfi uygulamalara yönelik olmadığı, ihale konusu işin sağlıklı ve düzenli yürütümüne ilişkin olduğu görülmektedir. Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncu maddesinde “…16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. Özel Aykırılık Halleri Aykırılık Hali İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı Aykırılık Sayısı 1 Yüklenici tarafından idarenin talebi kısmen veyahut tamamen karşılanmadığı taktirde (kahvaltı, yemek, ek gıdalı yemek) Binde 3 5 2 İstenilen nitelikte ve kalitede mal/malzeme getirilmemesi durumunda Binde 2 5 3 Yemeğin belirtilen saatte İdareye gelmemesi durumunda her saat için Binde 3 5 … 16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır… ” düzenlemesi yer almaktadır. Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde “ Yemeğin belirtilen saatte İdareye gelmemesi durumunda her saat için” özel aykırılık hali düzenlenmiş olup anılan madde içeriğinde düzenlenen tabloda özel aykırılık haline ilişkin “İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı” ile “Aykırılık Sayısı” bilgilerine de yer verilmiştir. İddia konusu düzenleme dikkate alındığında, yüklenici tarafından üretimi gerçekleştirilen yemeklerin idareye gelmesi gereken saat itibariyle gelmediğinin tespit edilmesi ve gelmesi gereken saatten itibaren geçen her bir saatlik zaman dilimi için özel aykırılık hali cezasının ilk sözleşme bedeli üzerinden kesileceğinin anlaşıldığı, anılan düzenlemelerde başvuru sahibinin iddia konu ettiği gibi keyfilik ve belirsizlik bulunmadığı gibi isteklilerin tekliflerini hazırlamalarına engel bir husus da bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 32’nci maddesinde “Kontrol teşkilatı, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren belirtiler ve kanıtlara ulaştığı takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklik, hata ve kusurların incelenmesi ve tespiti için yüklenicinin yapması gerekenleri kendisine tebliğ eder. Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak çağrıya uymazsa incelemeler kontrol teşkilatı tarafından tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir. Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur. Sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi kötü işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, işin gerçekleştirilme şekil ve durumuna göre yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veya teminatından kesilir. Belli dönemler halinde ( günlük, haftalık, vs ) tekrarlanmak suretiyle ifa edilen sürekli nitelikteki işlerde kontrol teşkilatı, yapılan işle ilgili olarak Genel Şartnamenin 34 üncü maddesindeki esaslara göre bu dönemler itibariyle kayıt tutar. Hakediş ödemelerinde bu kayıtlar da dikkate alınır ve sözleşme ve eklerine aykırı olarak gerçekleştirildiği tutanağa yazılan işler için sözleşmesinde belirtilen kesinti ve cezalar uygulanır.” hükmü, Anılan Genel Şartname’nin “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “İşyerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtlar, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulur. Yüklenici bu kayıtları ve ilgili belgeleri imzalamak zorundadır. Bunlardan imzalı birer kopya yükleniciye verilir. Yüklenici, bu belgeler ve defterleri imzalamış olmakla içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olur. Bu belgeleri imzalamaz veya ihtirazı kayıtla imzalarsa karşı görüşlerini yazılı olarak bildirmesi için, kayıt ve belgelerin kendisine gösterildiği tarihten başlamak üzere, on (10) gün süre verilir. Bu süre içinde karşı görüşlerini yazı ile bildirmezse belgelerin ve defterlerin içinde kayıtlı hususları kabul ve imza etmiş sayılır ve bu durumu tespit eden bir tutanak düzenlenerek kayıtlara eklenir. Sözleşme konusu iş, belli bir hizmetin dönemler halinde ( günlük, haftalık, vs ) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, yukarıda sözü edilen kayıtlar bu dönemler itibariyle tutulur ve kayıtlara itiraz da kayıtların tutulduğu sırada yapılır. Bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususlar belirtilir. Bu kayıt ve itirazlar hem hakediş ödemelerinde, hem de sözleşmenin sona erdiği tarihte kabul komisyonu tarafından gerçekleştirilecek kabul işlemlerinde esas alınır.” hükmü, Teknik Şartname’nin “Hizmetin Konusu ve Miktarı” başlıklı 1’inci maddesinde “…1.2. Yemek hizmeti, GGM yemekhanesinde servis edilmek üzere günlük ortalama öğün sayısı 2.250 (İki Bin İki Yüz Elli öğün) olup (320 gün x 750 tabldot x 3 öğün) toplamda 720.000 Öğün alınacaktır. İşin Adı Öğün Sayısı Sabah Kahvaltısı 240.000 Öğün Öğle Yemeği 240.000 Öğün Akşam Yemeği 240.000 Öğün Toplam 720.000 Öğün ” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Yemeğin Dağıtımının Yapılış Şekli” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.4. Geri Gönderme Merkezinde kalan kişi sayısına ve öğüne göre Yükleniciye yemek sayısı ve cinsi (kahvaltı ve yemek) 1 (bir) gün önceden bildirilecektir. Ancak merkeze ani yabancı giriş ve çıkışı olduğu takdirde 3 saat önceden bildirilmek koşuluyla yemek sayısı arttırılıp azaltılabilecektir. … 5.7. GGM günlük ortalama 750 (±%20) kişi için 3 öğün yemek alımı yapacak olup taşınacak yemekler yüklenici personeli tarafından kendi aracı ve thermoboxları ile getirilecektir. Yemekler GGM’ye en geç 1 saat önce ulaşmış olacaktır. Taşıma giderleri yükleniciye aittir…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 10’uncu maddesinde “…10.1. Günlük yemek, kahvaltı ihtiyacı ve özel diyet yemek ihtiyacı; merkezde bulunan yabancı sayılarına istinaden GGM’nce günlük olarak yükleniciye bildirilecektir. Yüklenici, idare tarafından bildirilen sayı ve nitelikte diyet yemeği temin etmek zorundadır…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “İdarenin Yükümlülükleri” başlıklı 14’üncü maddesinde “…14.3. Günlük yemek sayıları idare tarafından tutanak altına alınarak, yemek bedeli ödemesinde bu tutanaklarda belirlenen sayılar esas alınacaktır…” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İşin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklar, işin niteliğine göre Hizmet İşleri Genel Şartnamesindeki usul ve esaslar çerçevesinde düzenlenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinden yüklenicinin hak ediş hesaplanmasında, yemekhanelerde yenilen yemek bedelinin idare tarafından tutulan tutanaklar esas alınarak belirlenen sayı üzerinden hesaplanarak yükleniciye ödeneceği anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, yemek hizmeti alımı ihalelerinde öğün miktarlarının idare tarafından tahmini olarak hesaplandığı ve yaklaşık maliyetin de idarece hesaplanan öğün miktarlarına göre belirlendiği, istekliler tarafından tekliflerin idarece tahmini olarak belirlenen ve ihale dokümanına yansıtılan öğün miktarlarına göre oluşturulacağı, işin yürütülmesi sırasında ise günlük tüketilen öğün/yabancı misafir sayısındaki değişmelere bağlı olarak, idarece ihaleye çıkılmadan önce ihtiyacın tespiti aşamasında tahmini olarak belirlenen öğün miktarlarının değişmesinin söz konusu olabileceği, bu olası değişimler göz önünde tutularak tüketilen yemek sayısı üzerinden ödeme yapılmasının düzenlendiği, aksi takdirde idarenin faydalanmadığı hizmetin bedelini ödemekle karşı karşıya kalarak kamu zararına sebep olacağı, diğer yandan ilgili doküman düzenlemelerinde üretilecek yemek sayısının günlük olarak yükleniciye bildirileceği ve GGM’de günlük ortalama 750 (±%20) kişi için 3 öğün yemek alımı yapılacağı bilgisinin de açıkça ifade edildiği ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu alanda tecrübe sahibi olan isteklilerin de bu hususları göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlamalarının bekleneceği, bu çerçevede iddia konusu Teknik Şartname düzenlemelerinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’nci iddiasına ilişkin olarak: 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinde; “Madde 63 - Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde en çok yedi buçuk, haftada en çok otuz yedi buçuk saattir. Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabilir. Turizm sektöründe dört aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz; denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile altı aya kadar artırılabilir. Çalışma sürelerinin yukarıdaki esaslar çerçevesinde uygulama şekilleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.” hükmü yer almaktadır. Kamu ihale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’nci maddesinde “…78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur. 78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır…” açıklaması, Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. a) Her Türlü Yiyecek ve İçecek Malzemesi b)Temizlik ve hijyen malzemeleri ve ilaçlama giderleri c)Demirbaş malzemelerin bakım ve onarım giderleri d) Her türlü İşçilik ve İşbu Hizmet Karşılığında İşçilere ait Giderler e) Servis Malzemeleri giderleri f) Yemek hizmetinde çalışacak personelin kılık kıyafet giderleri g) Yangın ve Zehirlenmelere Karşın Sigorta giderleri h) İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve varsa Kamu İhale Kurum payı ı) Gıda ürünlerinin mikrobiyolojik, toksikolojik ve kimyasal analiz giderleri (Zehirlenme veya zehirlenme şüphesi durumlarında ilgili kamu, kurum ve kuruluşlarının yapacağı resmi kontroller ve tahliller dâhil) i) 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca iş ve işçi sağlığı ve güvenliğine yönelik alınması gereken bütün tedbirlere ilişkin giderler j) İdari Şartnamede belirtilmeyip Teknik Şartnamede özel olarak belirtilen diğer giderler” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Hizmetin Konusu ve Miktarı” başlıklı 1’inci maddesinde “…1.3. Yüklenici yemek ve yemekhane hizmetlerinin yürütülebilmesi için; konusunda deneyimli ve mesleki yeterliliğe sahip her öğün en az 7 servis elemanı, 1 Proje Müdürü (Gıda Mühendisi / Gıda Teknikeri olacak) toplam 8 personel (asgari olarak öngörülen personel sayısıdır) çalıştıracaktır…” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “İşin Süresi” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İşe 15/02/2025 tarihinde başlanacak, 31/12/2025 (dahil) tarihinde sona erecektir. (İhale iş başlama tarihine yetişmediği takdirde, işin başlama tarihi sözleşmenin imzalanmasını müteakip 3 iş günü içinde işe başlanacaktır.)” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Hizmetin Yapılması” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. Yemek yüklenici tarafından yüklenicinin mutfağında imal edilecektir…” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Yemeğin Dağıtımının Yapılış Şekli” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Yemekler, yüklenici tarafından Harmandalı Mevkii Cumhuriyet Mah. 9685 Sok. No.2 Çiğli /İZMİR adresinde bulunan GGM yemekhanesinde Yüklenici bünyesinde çalışan servis personeli tarafından servis edilecektir. 5.2. Yemek Servis Saatleri Başlangıç Bitiş Sabah Kahvaltısı 07:00 09:00 Öğle Yemeği 13:00 15:00 Akşam Yemeği 18:00 20:30 … 5.7. GGM günlük ortalama 750 (±%20) kişi için 3 öğün yemek alımı yapacak olup taşınacak yemekler yüklenici personeli tarafından kendi aracı ve thermoboxları ile getirilecektir. Yemekler GGM’ye en geç 1 saat önce ulaşmış olacaktır. Taşıma giderleri yükleniciye aittir. 5.8. Yemeklerin dağıtımı self-servis (Yabancılar kendi yemeklerini kendileri alacaktır) şeklinde olacaktır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Çalıştırılacak Personel ve Demirbaşlarla İlgili Hükümler” başlıklı 6’ncı maddesinde “…6.1. PERSONEL: Yüklenici yemek ve yemekhane hizmetlerinin yürütülebilmesi için; konusunda deneyimli ve mesleki yeterliliğe sahip her öğün en az 7 servis elemanı, 1 Proje Müdürü (Gıda Mühendisi / Gıda Teknikeri olacak) toplam 8 personel (asgari olarak öngörülen personel sayısıdır) çalıştıracaktır...” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanı ekinde yer alan birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir. A 1 B 2 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6 Birimi Miktarı Teklif Edilen 4 Birim Fiyat Tutarı 1 Kahvaltı öğün 240.000 2 Öğle Yemeği öğün 240.000 3 Akşam Yemeği öğün 240.000 TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç) İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı nitelikte olmayan malzemeli yemek hizmeti alımı olduğu anlaşılmıştır. Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde, ihale konusu iş süresince yemeklerin yüklenicinin mutfağında üretileceği, taşınarak idarenin yemek sunumunu gerçekleştireceği GGM yemekhanesine iletileceği, anılan yemekhanede sabah, öğle ve akşam öğünlerinin yüklenicinin personelleri tarafından servis edileceği anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’nin 1’inci ve 6’nci maddelerinde yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, ihale konusu iş kapsamında verilecek öğün saatlerinde en az 7 servis elemanı, 1 Proje Müdürü (Gıda Mühendisi/Gıda Tekniker) olmak üzere toplam 8 personelin çalıştırılması öngörülmüş olup personelin günlük 6,5 saat çalıştırılması planlanmıştır. Teknik Şartname’nin 5.7’nci maddesinde, GGM yemekhanesine yemeklerin öğün saatinden 1 saat önce yüklenicinin kendi personeli tarafından taşınması gerektiğine yönelik düzenlemelere yer verildiği, anılan düzenlemede taşıma işini gerçekleştirecek olan personelin yüklenici bünyesinde çalıştırılan şoför niteliğinde personel olacağı, Teknik Şartname’nin 1’inci ve 6’nci maddelerinde bahsedilen servis elemanları ve proje müdürünün kastedilmediği anlaşılmıştır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinde, haftalık çalışma saatinin 45 gün olduğu hüküm altına alınmış olup günlük çalışma saatinin 7,5 saat olduğu tespit edilmiştir. Kamu ihale Genel Tebliği’nin “78’nci maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının zorunlu olduğuna yönelik açıklamalara yer verilmiştir. Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen servis elemanları, proje müdürü ve şoförün her birinin çalışma saatleri dikkate alındığında, anılan personellerin günlük çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirmelerinin planlanmadığı tespit edilmiştir. Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler dikkate alındığında, İhale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirmeyeceği tespit edildiğinden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78 ve 81’inci maddeleri uyarınca anılan personel için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmasına ve personel için fiyat farkı öngörülmesine gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak: Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, Anılan Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici, (a) İşlerin yürütülmesine, tamamlanmasına ve işlerde olabilecek kusurların düzeltilmesine ilişkin olarak bütün kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, genelge, tebliğ ve diğer ilgili mevzuata, (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” hükmü, Aynı Şartname’nin “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü, “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir…” hükmü, Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlıklı 15’nci maddesinde “…15.6. Yüklenici çalıştırdığı personelin her türlü iş ve hareketleriyle ilgili olan hususlardan dolayı tüm resmi ve özel dairelere karşı muhatap ve sorumlu olacaktır. … 15.9. Yemek salonu ve mutfakta fiziki emniyet tedbirleri yüklenici tarafından alınacak, yangın ve sabotajlara karşı gerekli önlemlerde yüklenici tarafından sağlanacaktır. 15.13.Yapılan resmi denetimler sonucu uygulanan idari para cezaları yüklenici tarafından ödenecektir. … 15.17. Yüklenici yürüttüğü işi, şartnameler ve diğer yasal prosedürler doğrultusunda yerine getirmediği takdirde bu durum kontrol teşkilatı veya muayene komisyonu tarafından bir tutanakla tespit edilir. Tutulan tutanaklarla ilgili idari şartname hükümleri uygulanır. … Bu şartnamede yer almayan tüm hususlar için Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve İdari Şartname hükümleri geçerlidir.” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde, ihale konusu iş süresince yemeklerin yüklenicinin mutfağında üretileceği, taşınarak idarenin yemek sunumunu gerçekleştireceği GGM yemekhanesine iletileceği, anılan yemekhanede sabah, öğle ve akşam öğünlerinin yüklenicinin personelleri tarafından servis edileceği anlaşılmaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 12’nci maddesinde, ihale konusu işin yerine getirilmesi sürecinde, yüklenicinin, işlerde olabilecek kusurların düzeltilmesine ilişkin olarak bütün kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, genelge, tebliğ ve diğer ilgili mevzuata bağlı olduğu, ve ayrıca malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacağı ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılamakla sorumlu olduğu, Anılan Şartname’nin 19’un maddede ise işyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, yüklenicinin, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorunda olduğu, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorunda olduğu, iş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yine yüklenicinin sorumlu olduğu, ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorunda olduğu, bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümünün yükleniciye ait olduğu hüküm altına alınmıştır. Teknik Şartname’nin 15.6’ncı maddesinde, yüklenicinin çalıştırdığı personelin her türlü iş ve hareketleriyle ilgili olan hususlardan dolayı tüm resmi ve özel dairelere karşı muhatap ve sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Yukarıda yer yerilen tespit ve değerlendirmeler dikkate alındığında, ihale konusu işin gerçekleştirileceği GGM yemekhanesinin korunması ile gerekli önlemlerin alınmasından ve bu kısımda hizmet sunumunu gerçekleştirecek servis personellerine ilişkin sorumluluğun Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin hükümleri gereğince ihale konusu işin yüklenicisine ait olduğu anlaşılmış olup ihale konusu işin gerçekleştirildiği GGM yemekhanesinde yapılacak resmi denetimler sonucu uygulanacak idari para cezalarının yüklenici tarafından ödeneceğine ilişkin Teknik Şartname’nin 15.13’üncü maddesi düzenlemesinde mevzuata aykırılık tespit edilememiştir. 7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak: Teknik Şartname’nin “Taşıma ve Dağıtım” başlıklı 8’nci maddesinde “…8.4. Ekmekler kişi başı her öğünde en az 50 gr’lık ambalajlarda 3’er adet olmak üzere; normal, kepekli, tam buğday ve tuzsuz olarak günlük ve taze, toz, nem vb. dış etmenlerden korunacak ambalajlı olarak verilecektir. Getirilen ekmek kasaları temiz, sağlam olacak ve ekmek kasalarının içine örtü serilmiş bir şekilde GGM ye getirilecektir. Yemekhanede toplu halde günlük gelecek ekmek için bir ekmek dolabı bulundurulacaktır. Bu giderler teklif fiyata dahildir…” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 10’uncu maddesinde “…10.1. Günlük yemek, kahvaltı ihtiyacı ve özel diyet yemek ihtiyacı; merkezde bulunan yabancı sayılarına istinaden GGM’nce günlük olarak yükleniciye bildirilecektir. Yüklenici, idare tarafından bildirilen sayı ve nitelikte diyet yemeği temin etmek zorundadır. … 10.3. Yüklenici cumartesi, pazar ve resmi tatiller (milli, dini bayramlar ve yılbaşı) dahil olmak üzere hiçbir sebeple yemek, kahvaltı, diyet yemeği hazırlanması ve sunulması işini aksatamaz. Böyle günlerde de yemeklerinin hazırlanıp servisi ve servis sonrası hizmetleri yapılacaktır. Ramazan ayında oruç tutanlar için iftar ve sahur yemeği verilecek İftariyelik olarak hurma, peynir, zeytin ve bal ilave edilecektir. İftariyelikler kahvaltı gramajlarına uygun olacaktır. Çeşit eklenmesiyle ilgili yüklenici ayrıca ücret talebinde bulunamaz. Ramazan ayı boyunca iftarda ekmek yerine kişi başı en az 150 gr pide verilecektir. Servis edilen ekmek ve pideler arasında tüketim sırasında bayat olduğu saptanan ve gramajına uygun olmayan ekmekler ve pideler yüklenici tarafından aynı gün değiştirilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır. Teknik Şartname düzenlemeleri dikkate alındığında, ihale konusu işin ramazan ayında yürütülen kısmında idarece, yüklenici firma tarafından iftar ve sahur yemeği çıkartılmasının istendiği, sahur yemeği için kahvaltı yemeğinin dışına çıkılan özel bir talepte bulunulmazken, iftar yemeğinde iftariyelik (hurma, peynir, zeytin ve bal) tabağı ile normal öğünlerin yanında verilen 150 gr (3x50 gr) ambalajlı normal ekmek yerine en az 150 gr pide talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır. Ramazan ayına özgü olarak verilmesi istenen sahur ve iftar yemekleri için kahvaltı ve öğle/akşam yemeği öğün bedeli dikkate alınarak teklif oluşturabileceği, ayrıca iftariyelik tabağında istenilen hurma, peynir, zeytin ve bal gramaj bilgilerinin “kahvaltılık ürünler gramaj listesi” başlıklı Teknik Şartname eki belgede yer aldığı, öğün miktarları dikkate alınarak iftar yemeğinde normal ekmek yerine istenilen pidenin de teklif maliyetlerine dahil edilebileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde, idarece gerçekleştirilen düzenlemelerin isteklilerin tekliflerini oluşturmasına engel nitelikte olmadığı anlaşılmıştır. 8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar. İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü, “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir… ” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü, “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. (2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; … (10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır. Başvuru sahibinin idareye şikayet ve itirazen şikayet başvuru dilekçeleri incelendiğinde, 8’inci iddia kapsamında ileri sürülen iddiaların idareye şikayet başvurusunda yer almadığı tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamada şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır. Bu çerçevede, şikâyet başvurusu, Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir. Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların, şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır. Başvuru sahibinin 8’inci iddia kapsamında yer verilen iddialarının 20.01.2025 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddiaların ilk kez 10.02.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, söz konusu iddiasının uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu 20.01.2025 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde başvuruya konu edilmesi ve somut durumda en geç 30.01.2025 tarihine kadar iddia konusuna yönelik olarak başvuruda bulunulması gerekirken, anılan iddiaya bu süre geçtikten sonra 10.02.2025 tarihinde itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddialarının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.