2024/1083711 İhale Kayıt Numaralı "Karayolları 10Bölge Müd Trabzon,Artvin,Ovit Tünel Bak İşlt Şefliklerine Bağlı Tüneller ile Böl Müd Ağındaki Diğer Tünellerin,Elektrik-Elektronik-Elektromekanik Sist ve Scada (Uzaktan Kontrol ve Gözleme Sist) Otomasyonunun Bakım,Onarım ve İşletlme İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Cevdet Albayrak , İHALEYİ YAPAN İDARE: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1083711 İhale Kayıt Numaralı “ Karayolları 10 Bölge Müd Trabzon, Artvin, Ovit Tünel Bak İşlt Şefliklerine Bağlı Tüneller İle Böl Müd Ağındaki Diğer Tünellerin, Elektrik-Elektronik-Elektromekanik Sist ve Scada (Uzaktan Kontrol ve Gözleme Sist) Otomasyonunun Bakım, Onarım ve İşletlme İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından 24.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Karayolları 10 Bölge Müd Trabzon, Artvin, Ovit Tünel Bak İşlt Şefliklerine Bağlı Tüneller İle Böl Müd Ağındaki Diğer Tünellerin, Elektrik-Elektronik-Elektromekanik Sist ve Scada (Uzaktan Kontrol ve Gözleme Sist) Otomasyonunun Bakım, Onarım ve İşletlme İşi ” ihalesine ilişkin olarak Cevdet Albayrak ’ın 14.11.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.11.2024 tarih ve 172225 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2024/1523 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin; 1) Bilançosunun gerekli oranları sağlamadığı, 2) İş hacminin asgari tutarları karşılamadığı, 3) İş deneyim belgesinin tutarının yetersiz olduğu ve benzer işe uygun olmadığı, 4) Geçici teminatın geçerlik tarihinin uygun olmadığı ve gerekli tutarı karşılamadığı, 5) Aşırı düşük teklif açıklamasının; a) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılarak yapılan açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, fiyat tekliflerine ilişkin yetkili meslek mensubunca mevzuata uygun maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmediği, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2, 79.2.2.3 ve 79.2.2.6’ncı maddeleri uyarınca kullanılan fiyatların ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olmadığı, kullanılan fiyatların anılan Tebliğ’in 79.2.2.7 ve 79.2.2.8’inci maddelerine uygun olmadığı, kaşeleme işleminin usule uygun yapılmadığı, açıklamada kullanılan tutanakların ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmediği, b) Araç maliyetlerine ilişkin açıklamaların anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesinde belirtilen koşulları sağlamadığı, Teknik Şartname’nin 9.2’nci maddesinden görüleceği üzere ihale konusu iş için çeşitli cins ve özelliklerde asgari toplam 64 araç ihtiyacının bulunduğu, çift kabinli pikap, kombi panel, vakumlu süpürge, sepetli vinç ve 35 tonluk mobil vinç ile araçların akaryakıt, sigorta ve bakım-onarım giderlerine ilişkin açıklamaların ihale dokümanı düzenlemelerine ve mevzuata uygun olmadığı, c) Personel maliyetlerine ait açıklamaların anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesinde belirtilen koşullara ve ihale dokümanı düzenlemelerine aykırı olduğu, Teknik Şartname’nin 9.1 ve 9.7’nci maddelerinde ihale konusu hizmetin yerine getirilmesi için gerekli personel sayısı, niteliği, ücretleri, çalışma koşulları ve tedarik edilecek malzemelerin belirtildiği, personelin giyim giderlerine yönelik fiyat teklifi ve tutanak sunulmayıp belgelendirme yapılmadığı, personelin niteliğine göre asgari ücret fazlası tutarları dikkate alınmadan sadece aylık brüt asgari ücret üzerinden açıklama yapıldığı, d) Anılan Tebliğ’in 79.3.5’inci maddesine aykırı olarak sözleşme ve karar damga vergileri ile KİK payına yer verilmediği gerekçeleriyle mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde, tekliflerin ayrıntılı değerlendirilmesi aşamasında, isteklilerin tekliflerinin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı incelenerek uygun olmadığı belirlenen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hükme bağlanmıştır. İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: ... 7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri. a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yılsonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini, ... sunmaları gerekmektedir. Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde; a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir), b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir), c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması, ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir...” düzenlemesine yer verilmiştir. İsteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesi sonrası alınan 12.09.2024 tarihli ihale komisyonu kararından; açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihaleye 2 isteklinin katıldığı, ihalenin Fora Mekatronik Elektrik Elektronik İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi Cevdet Albayrak’ın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda bilanço değerlendirmesi için 2023 yılı esas alınarak “3,08836167” cari oran, “0,20996632” öz kaynak oranı ve “0,30301427” kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı bilgilerine yer verildiği görülmüş olup, EKAP üzerinden ulaşılan 2023 yılı bilançosu incelendiğinde; bilanço oranlarının yeterlik bilgileri tablosunda yer alan bilgilerle aynı olduğu ve ihalelerde gerekli oranları sağladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.4.3. İstekli tarafından; a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun, ... birinin sunulması yeterlidir. ... Toplam cironun teklif edilen bedelin % 20'sinden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 12'sinden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. ...” düzenlemesine yer verilmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 437.500.000,00 TL teklif verilen ihaleye ilişkin yeterlik bilgileri tablosunda iş hacmi değerlendirmesi için 2023 yılına ait ******258,71 TL tutarındaki toplam ciro bilgisine yer verildiği görüşmüş olup, EKAP üzerinden ulaşılan 2023 yılı gelir tablosu incelendiğinde; toplam cirosunun yeterlik bilgileri tablosunda yer alan ile aynı olduğu ve iş hacmi tutarının ihaleye verilen teklife göre sağlaması gereken asgari tutarı karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü Trabzon, Artvin, Ovit Tünel Bakım İşletme Şefliklerine Bağlı Tüneller ile Bölge Müdürlüğü Ağındaki Diğer Tünellerin, Elektrik-Elektronik-Elektromekanik Sistemlerinin ve Scada (Uzaktan Kontrol ve Gözleme Sistemi) Otomasyonunun Bakım, Onarım ve İşletilmesi İşi b) Türü: Hizmet alımı ... e) Miktarı: 730 gün süre ile Birim Fiyat Teklif Cetvelinde belirtilen miktarlar dâhilindeki işlerin yapılması ... f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü” düzenlemesine, Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya ... sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. ... 7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Tünel Bakım Onarım ve Scada Otomasyon İşleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 437.500.000,00 TL teklif verilen ihaleye ilişkin yeterlik bilgileri tablosu üzerinden ulaşılan “2020/*** *** ****428-1-1” sayılı iş deneyim belgesinin; Karayolları 10. Bölge Müdürlüğünün 31.12.2022 kabul tarihli “Karayolları 10 Böl Müd Trabzon, Artvin, Ovit Tünel Bakım İşletme Şef Bağlı Tüneller ile Böl Müd Ağındaki Diğer Tünellerin, Elektrik-Elektronik-Elektromekanik Sist ve Scada (Uzaktan Kontrol ve Gözleme Sistemi) Otomasyonunun Bak, Onrm ve İşlt İşi, 2020/576750” işinden elde edilen %70 ortaklık oranına sahip 45.108.825,00 TL tutarındaki yüklenici iş bitirme belgesi olduğu görülmüş olup, ortaklık oranına göre güncel tutarının 201.958.314,71 TL olduğu tespit edilmiştir. İhaleye katılımda isteklilerden teklif edilen bedelin %25’inden az olmamak üzere ihale konusu iş veya benzer işe ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belge istenildiği, anılan isteklinin iş deneyim belgesine konu işin ihale konusu işe veya idarece belirlenen benzer iş düzenlemesine uygun olduğu ve gerekli asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır. ... 26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 22.03.2025 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir. 26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 437.500.000,00 TL teklif verilen ihaleye ilişkin yeterlik bilgileri tablosunda yer alan “M101012491954366R” Takasbank referans numaralı geçici teminat bilgisinin; 27.03.2025 tarihine kadar geçerli ve 16.000.000,00 TL tutarında olduğu görülmüş olup, anılan istekliye ait geçici teminatın isteklinin teklifine göre asgari tutarı ve süreyi karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı soncuna varılmıştır. 5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonu tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ile ilgili teklifi aşırı düşük olan isteklilerden açıklama istenileceği, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca Kamu İhale Kurumunun ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespitine ve değerlendirilmesine yönelik yapılan düzenlemelerinin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “... 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. ... Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. ... 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır. 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. ... 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan ‘İşçilik Hesaplama Modülü’ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi ‘On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)’ tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. ... 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. ...” açıklaması yer almaktadır. İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesine, Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İhale konusu hizmete ait sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatı gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi, ( KDV hariç) resim, harç giderleri ile birim fiyat teklif cetveli ve teknik şartnamede belirtilen tüm giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.” düzenlemesine, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a)Verilen hizmetin ekonomik olması, b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c)Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesine, İhaleye ait Özel Teknik Şartname’nin “Şartnamenin Konusu ve Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde “Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü Trabzon, Artvin, Ovit Tünel Bakım İşletme Şefliklerine (Giresun, Trabzon, Rize, Artvin, Gümüşhane, Bayburt) bağlı Tüneller ile işletme şefliklerine bağlı olmayan tüneller ve müştemilatı tesislerde, teknik şartnameye ve birim fiyat tariflerine uygun özelliklerdeki personel ve araç ile bakım, onarım, işletme işlerinin yürütülmesi bu şartnamenin konusudur. Söz konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alım işi olup yüklenicinin çalıştıracağı tüm personel, yükleniciye ait mühendisler tarafından Tünel Bakım Onarım İşletme ve Kontrol Şefinin denetimi ve talimatları doğrultusunda çalıştırılacak ve kontrol edilecektir. İdarenin iş yeri ve disiplin kurallarına aynen uyulacaktır.” düzenlemesine, Aynı Şartname’nin “Yüklenicinin Asgari Çalıştırması Gereken Personel ve Araçlar” başlıklı 9’uncu maddesinde “Çalıştırılacak asgari personel ekteki tabloda belirtilmekte olup, İdare bu şemada yeni tünellerin hizmete açılmasıyla değişiklik yapabilecektir. Mühendis, Saha Teknisyeni, Kontrol Odası Sistem Teknisyeni, Bakım işçisi Şoför ve Operatör Fazla mesai yapar ise bunun karşılığını Yüklenici Firma, personele Fazla Mesai ücreti olarak ödemek zorundadır. Personel Haftalık 45 saatin üzerinde bir çalışma yapar ise bunun karşılığını Yüklenici Firma, personele fazla mesai ücreti ödemek zorundadır. Yüklenici Firma, personelin haftalık 45 saatin üzerinde yaptığı çalışmaları, fazla mesai ücreti olarak personele ödeyip idareye belge vermek zorundadır. Aylık çalışmaya bakmaksızın haftalık 45 saatin üzerinde olan çalışmalara Yüklenici Firma fazla mesai olarak personele ödemek zorundadır. İdarenin bilgisi ve izni dâhilinde mesaili çalışma yaptırılacaktır. 9-1 Yüklenicinin Çalıştırması Gereken Personel Sayıları ve Nitelikleri: Tablo 1: Bakım İşletme Personel Listesi ve Özellikleri Mesleği Personel Sayısı (2025-2026 Yılı) Personel Sayısı (2026-2027 Yılı) Nitelikleri Mühendis 7 9 Üniversitelerin Elektrik, Elektronik bölümlerinden birini bitirmiş olmak. Tercihen Mühendisler SCADA sistemleri konusunda tercihen en az 5 (beş) yıl iş tecrübesine sahip olacaktır. Saha Teknisyeni 56 75 Endüstri Meslek Lisesi elektrik, elektronik, endüstriyel elektronik, haberleşme, motor, makine, metal işleri, torna tesviye ve sıhhi tesisat bölümlerinin birinden mezun olmuş olmalıdır. Tercihen en az 5 yıl Tünel bakım onarım işleri konusunda tecrübeye sahip olacaktır. Kontrol Odası Sistem Teknisyeni 40 64 Endüstri Meslek Lisesi bilgisayar, haberleşme, elektrik, elektronik bölümlerinden mezun veya yetkili kurum veya kuruluşlardan bilgisayar, haberleşme, elektrik, elektronik branşlarının herhangi birinden sertifikaya sahip lise mezunu tercihen en az 5 yıl Tünel bakım onarım işleri konusunda tecrübeye sahip olacaktır. Bakım İşçisi 61 77 En az ilkokul mezunu, azami 45 yaşında, erkek, askerlik hizmeti yapmış veya muaf olmalı. Her türlü hava ve arazi koşullarında İdare’nin vereceği işleri yapabilecek ruh ve beden sağlığına sahip olmalıdır. Operatör 7 9 Kullanacağı makinaya uygun ehliyeti olacak ve en az 5 yıl tecrübeli olacaktır. Tercihen en az 5 yıl Tünel bakım onarım işleri konusunda tecrübeye sahip olacaktır. Sürücü 23 28 Sürücü sözleşme tarihinde 50 yaşını doldurmamış olmalı ve kullandıkları araç cinsine uygun en az 5 yıllık (beş yılını doldurmuş) sürücü belgesine sahip olmalıdır. Motor Ustası 2 2 En az meslek liselerinin Motorlu Araç bölümünden mezun olmalı ve motor ustası sertifikası alması gereklidir. Tercihen en az 5 yıl tecrübeye sahip olacaktır. Oto Elektrikçi 1 1 Endüstri Meslek Lisesi, Motor Bölümü, Elektronik bölümü, MYO elektronik teknikerliği, bölümlerinin birinden mezun olmuş olmalıdır. Tercihen En az 5 yıl tecrübeye sahip olacaktır. Kazancı 2 2 Kazancı (Ateşçi) belgesine sahip olmalıdır. Aşçı 2 2 Aşçı belgesi olmalıdır Yukarıda Tablo 1 de tesislerde çalıştırılacak personeller, görevleri ve sahip olmaları gereken nitelikler belirtilmiş olup tablodaki özellikler sağlamayan personel çalıştırılmayacaktır. Personellerin tamamı (Engelli Personel Hariç) Ulusal Bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılabilecektir. Her personel için 38 gün hesaplanmıştır. Personellerin tamamı (Engelli Personel Hariç) Fazla Çalışma Yaptırılabilecektir. Her personel için 500 saat/2 yıl fazla mesai öngörülmüştür. Mesai miktarı İdare ve Yüklenici yöneticisinin imzalarıyla belirlenir. *Yaklaşık Maliyet Hesabında aşağıda belirtilen oranlar dikkate alınmıştır. *Mühendis-Asgari Ücretin %200 Fazlası *Saha Teknisyeni-Asgari Ücretin %100 Fazlası *Kontrol Odası Sistem Teknisyeni-Asgari Ücretin %50 Fazlası *Bakım İşçisi-Asgari Ücretin %50 Fazlası *Operatör-Asgari Ücretin-%80 Fazlası *Sürücü-Asgari Ücretin-%50 Fazlası *Motor Ustası-Asgari Ücretin-%80 Fazlası *Oto Elektrikçi-Asgari Ücretin-%80 Fazlası *Kazancı-Asgari Ücretin-%40 Fazlası *Aşçı-Asgari Ücretin-%40 Fazlası 9.1.1. Çalışanların Yemek ve Yol Giderleri Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.9 ve 78.13’üncü maddeleri uyarınca çalıştırılacak tüm personele günlük brüt 170 TL yemek ücreti ödenecektir. Yemek ücreti her ay 26 gün üzerinden ödenecek olup, ücret bordrosunda ayrıca gösterilecektir. Yeni yılda veya Temmuz ayında devletin belirlediği yemek ücretine zam gelirse, günlük yemek ücretine de bu oranda artacaktır. Personele yol ücreti ödenmeyecektir. ... 9-2 Yüklenicinin Çalıştırması Gereken Araçların Asgari Özellikleri: Yüklenicinin alıştıracağı araçlar ve özellikleri tablo 2 de gösterilmiştir. Tablo-2 Çalıştırılacak Araçlar Araç Cinsi Miktarı (2025-2026) Miktarı (2026-2027) Araç Özellikleri Çift Kabin Pikap 34 43 Kombi Panel 12 12 Vakumlu Süpürge 3 3 Sepetli Vinç 3 5 35 Tonluk Mobil Vinç 1 1 Kaldırma kapasitesi 35 ton. metre, kamyon en az 2015, vinç 2015 model olacaktır ... 9-2-4 Çift Kabinli Pikap Araçların Çalıştırılması (12 saat/200 km. Sürücüsüz): Bu araçlar;24 adet 1- Trabzon, Artvin, Tünel Bakım İşletme Şefliklerine bağlı tünellerde, Ovit Tünelinde, Salmankaş Tünelinde ve Gümüşhane ilindeki tünellerde kullanılacaktır. Karayolları 10. Bölge müdürlüğü sınırları içerisindeki her noktada kullanılabilir. 5 adet aracı Gümüşhane, Trabzon, Ovit, Artvin ve Arhavi’de Mühendislere araç verilecektir kendileri araçları kullanacaktır. 10 adet aracı saha teknik ekipleri kullanacaktır. 2- Çift Kabinli, taşıma kapasitesi 950 kg ve 4 kişi, sözleşme tarihinde 2019 model ve yukarısı olacaktır. 3- İstiap haddi çerçevesinde Işıklı trafik römorku, Kompresör, jeneratör, Kamptır, vb. çekebilecek teknik donanım ve yasal çeki demirine sahip olacaktır. 4- Üzerinde Anons ve siren özelliğine sahip büyük boy sarı renkli ve sabit tepe lambası bulunacaktır. 5- Günlük 12 saat ve 200 km. görev yapacak olup fazla km. yaptırılmayacaktır. İlgili trafik mevzuatı, iş kanunu ve diğer ilgili tüm mevzuatlara uygun çalışılacak olup, bu konudaki her türlü sorumluluk Yükleniciye ait olacaktır. İdare günlük 12 saati geçmemek üzere, günlük çalışma saatlerini düzenleme hakkına sahiptir. 6- Aracın bakım, onarım, Teknik ve yasal kontrolleri İdare ile mutabık kalınarak belirlenecek günlerde yapılacaktır. 7- Kalorifer ve klima sistemleri bulunacaktır. 8- Araç üzerine, İdarenin uygun gördüğü bölümde reflektif malzeme ile Logoyazı yapıştırılacaktır. 9- Araçların uygunlukları Kontrol Teşkilatınca denetlenecek, uygun olup olmadıkları tutanak ile tespit edilecektir. İhtiyaç duyulması halinde Makine İkmal Başmühendisliğinden Araç Uygunluk Belgesi istenilecektir. Kontrol Teşkilatının uygun görmediği veya Makine İkmal Başmühendisliğinin uygunluk belgesi vermediği araçlar kesinlikle çalıştırılmayacaktır. Bu durumdaki araçlar için eksik araç çalıştırmak sebebiyle cezalar bölümünde belirtildiği şekilde cezai yaptırım uygulanacaktır. 10- Sürücüsüz araçlara İdare tarafından sürücü tahsis edilecektir. 11-Bu araçların 4 tanesi 4x4 (Arazili) olacaktır. Salmankaş Teknik ekip, Ovit Mühendis, Ovit teknik ekip ve Gümüşhane Mühendis aracı 4x4 olacaktır. 12-Araçlarda soketli çeki demiri bulunacaktır. ... 9-4 Tüm Yüklenici Personeli İle İlgili Genel Hususlar: Yüklenici personelini; 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili diğer tüm kanunlar ile alt mevzuatlarında yer alan hükümler doğrultusunda çalıştırmakla yükümlüdür. ... Yüklenici, personelinin işyerlerine ulaşım hizmetlerini karşılamak zorundadır. Yüklenici, personelinin mesai sürelerinde yemeklerini temin edecektir. (normal mesai ve vardiyalı personelin) Yüklenici personeli hafta tatili ve bayram tatillerinde çalıştıracaktır. Bu çalışmalar Birim fiyata dâhil olup Yüklenici bu çalışmalar için İdareden herhangi bir ek bedel talebinde bulunulmayacaktır. Yüklenici çalıştırdığı personelin fazla mesai ve bayram yevmiyesi ile ilgili kanuni haklarını karşılamakla yükümlüdür. Yüklenici, personelinin sosyal güvenlik ve özlük haklarının karşılanmasından sorumludur. ... Yüklenici, çalışma şartlarına göre personelinin her türlü giyim ve koruyucu malzemesini temin edecek, personeline dağıtacak ve dağıtım belgesini İdare’ ye dosya halinde teslim edecektir. İdare’ den bu malzemelerin temini ile ilgili herhangi bir talepte bulunulmayacaktır. ... 9-7 Yüklenicinin Yerine Getireceği Diğer Hususlar: ... Mühendis, Saha Teknisyeni, Kontrol Odası Sistem Teknisyeni, Bakım işçisi Şoför ve Operatör Fazla mesai yapar ise bunun karşılığını Yüklenici Firma, personele Fazla Mesai ücreti olarak ödemek zorundadır. Personel Haftalık 45 saatin üzerinde bir çalışma yapar ise bunun karşılığını Yüklenici Firma, personele fazla mesai ücreti ödemek zorundadır. Yüklenici Firma, personelin haftalık 45 saatin üzerinde yaptığı çalışmaları, fazla mesai ücreti olarak personele ödeyip idareye belge vermek zorundadır. Aylık çalışmaya bakmaksızın haftalık 45 saatin üzerinde olan çalışmalara Yüklenici Firma fazla mesai olarak personele ödemek zorundadır. İdarenin bilgisi ve izni dâhilinde mesaili çalışma yaptırılacaktır. ...” düzenlemesine yer verilmiştir. Başvuru konusu ihalenin tünellerin bakımı ile sistemlerinin ve otomasyonunun bakımı, onarımı ve işletilmesi hizmeti alımı olduğu ve birim fiyat teklif alınan ihalenin 282 farklı iş kaleminden oluştuğu anlaşılmıştır. İhale komisyonu tarafından isteklilerin teklifleri yeterlik kriterleri açısından değerlendirildikten sonra sınır değerin 442.818.849,60 TL olarak tespit edildiği, 07.10.2024 tarihli ve 1639501 sayılı yazıda “... ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, ... aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 10.10.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir. ... Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır.” ifadelerine yer verilip ekinde; TÜN.BAK/01, TÜN.BAK/02, TÜN.BAK/03, TÜN.BAK/07, TÜN.BAK/11, TÜN.BAK/13, TÜN.BAK/14, TÜN.BAK/15, TÜN.BAK/16, TÜN.BAK/17, TÜN.BAK/18, TÜN.BAK/20, TÜN.BAK/25, TÜN.BAK/27, TÜN.BAK/28, TÜN.BAK/32, TÜN.BAK/33, TÜN.BAK/34 ve TÜN.BAK/42 olmak üzere toplam 19 adet iş kalemine ait içerisinde girdiler yer alan analiz formatlar gönderilerek teklifi sınır değerin altında kaldığı anlaşılan ihale üzerinde bırakılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür. Yukarıdaki mevzuat alıntılarından; ihale komisyonu tarafından isteklilerin teklifleri yeterlik kriterleri açısından değerlendirildikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklifi aşırı düşük olan istekliler belirlenerek teklifleri reddetmeden önce teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili yazılı açıklama istenileceği, isteklilerce aşırı düşük tekliflerine ilişkin mevzuatta belirtilen yöntemler kullanılarak belgeye dayalı açıklama yapılacağı ve açıklamalar ihale komisyonu tarafından değerlendirilerek mevzuata uygun açıklama sunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır. İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını geçerli şekilde yapabilmeleri ve yapılan açıklamaların idarelerce sağlıklı değerlendirilebilmesi için aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapılması gerektiği, başvuru konusu ihalenin tünellerin bakımı ile sistemlerinin ve otomasyonunun bakımı, onarımı ve işletilmesine ilişkin hizmet alımı olduğu, ihale komisyonunca 282 iş kalemi arasından belirlenen 19 iş kaleminin analiz formatları üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Teknik Şartname’nin 9’uncu maddesinde ihale konusu işte çalışacak meslek gruplarına ilişkin farklı ücret düzenlemelerinin bulunduğu anlaşılmıştır. Ancak mevcut ihalenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde yer alan 19 iş kalemine ait analiz formatlarında araçlara ilişkin girdilerinin yanında işin niteliği gereği çoğunlukla işçilik girdilerinin yer aldığı, ihale dokümanında belirlenen meslek grupları ile analizlerde yer alan işçilik girdilerin isimlendirmelerinin uyumlu olmadığı, diğer bir anlatımla Scada Teknisyeni, Elektrik Teknikeri, Elektronik Teknisyeni, Makine Teknisyeni gibi işçilik girdilerinin hangi meslek grubuna ait olduğunun belli olmadığı ve hangi işçilik girdisi için hangi meslek grubuna ait ücret düzenlemelerinin dikkate alınması gerektiğinin anlaşılamadığı dikkate alındığında söz konusu belirsizliklerin isteklilerin geçerli açıklama yapılabilme ve idarenin de açıklamaları sağlıklı değerlendirebilme imkânını ortadan kaldırdığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, idare tarafından açıklama istenilen 19 iş kaleminin analizlerinde yer alan işçilik girdilerinin her birinin hangi meslek grubunun ücretine dâhil olduğu ile işçilik maliyet bileşenlerinden hangilerinin saatlik işçilik girdilerinin açıklanmasında dikkate alınması gerektiği açıkça belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddiaların tamamında haklı bulunmadığı dikkate alındığında başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanun’un öngördüğü “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulu gerçekleşmediğinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılıklar tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, açıklanan hususlar dikkate alınarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.