Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-46 (İlk İnceleme ) Karar Sayısı : 09-14/292 -70 Karar Tarihi : 13.4.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V .) 10 Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖR LER : Ayşe Özlem UZUN, Hüseyin ORMAN C. ŞİKA YET EDEN : - MOBİSAD Mobil İletişim Sistemleri ve Araçları İşadamları Derneği Te
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -2-46 (İlk İnceleme ) Karar Sayısı : 09-14/292 -70 Karar Tarihi : 13.4.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V .) 10 Üyeler : Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖR LER : Ayşe Özlem UZUN, Hüseyin ORMAN C. ŞİKA YET EDEN : - MOBİSAD Mobil İletişim Sistemleri ve Araçları İşadamları Derneği Temsilcisi: Av. Derya ZENGİN Abide -i Hürriyet Cad., No: 182, K: 8, Şişli / İstanbul 20 D. HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILAN : - CarrefourSa Carrefour Sabancı Ticaret Me rkezi A.Ş. Dudullu Asfaltı, No:1, Küçükbakkalköy, Kadıköy / İstanbul E. DOSY A KONUSU: Perakendecilik sektöründe faaliyet gösteren CarrefourSa Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi A.Ş. nin mobil telefon satışlarında yıkıcı fiyat uyguladığı iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ : Mobil İletişim Sistemleri ve Araçları İşadamları Derneği (MOBİSAD) temsilcisi Av. Derya ZENGİN tarafınd an gönderilen şikâyet yazısında 30 özetle; - Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre ticari şirketlerin kuruluş amacının kâr etme k olduğu, - Oysa CarrefourSA Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi A.Ş. (CarrefourSA) firmasının Ocak 2009 tarihinden itibaren her ayın sonunda cep telefonu satış fiyatlarında %20 oranında, dokuz günde bir ise belirli cihazların satış fiyatlarında %25 oranında indirime g ittiği, - Örneğin Mart ayında yapılan indirim neticesinde Nokia 2680 model cep telefonun satış fiyatının 182 TL, Nokia 1200 model cep telefonun satış fiyatının 58,65 TL olduğu 40 - Şikâyete konu firmanın anılan ürünü kâr marjı olmayan bir fiyatla satış yapmasını n Türk Ticaret Kanunu nun 57. maddesinin 10. bendini ve 4054 sayılı Kanun un 6. maddesini ihlal ettiği ifade edilerek konunun 4054 sayılı Kanun çerçevesinde incelenmesi talep edilmektedir. 09-14/292 -70 2 G. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 11.3.2009 tarih, 1834 sayı ile yapılan başvuru üzerine şikâyet üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un ilgili hükümleri çerçevesinde y apılan incel eme sonucunda hazırlanan, 2.4.2009 tarih, 2009 -2-46/ İİ-08-AÖU sayılı İlk İnceleme Raporu , 7.4.2009 tarih ve REK.0.06. 00.00 - 50 110/86 sayılı Başkanlık önergesi ile 09 -14 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR LERİ N GÖRÜŞÜ: İlgili raporda ; yapılan şikayete yönelik olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığ ı ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı 60 Şikayete konu olan ürün cep telefonu ve şikayet edilen firma CarrefourSA dır. Cep telefonu, içine takılan hizmet sağlayıcı kartlar (SIM CARD) aracılığıyla kabl osuz iletişim sağlayan taşınabilir, elektronik aygıtlardır. Günümüzde, ülkemizde en bilinirleri Nokia, Motorola, Siemens, LG, Samsung, Sony olmak üzere birçok yerli ve yabancı firmanın cep telefonları satılmaktadır. Türkiye de satışlar, üretici firmaların ülkemizdeki distribütörleri ve ya bu markaları paralel ithalat yoluyla yurtiçine getiren teşebbüsler vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir1. Başvuru dilekçesinde, belli dönemlerde cep telefonları fiyatlarını indirerek zararına satış yaptığı iddiası ile şikaye t edilen Carrefour SA, Türkiye de perakendecilik sektöründe faaliyet göstermekte , ürün portföyünde cep telefonuna da yer vermekte dir. 70 Dolayısıyla CarrefourSA nın iddiaya konu uygulamalarının etkisi, cep telefonlarının perakende olarak satıldığı pazarda görü lecektir. Bu sebeple dosya kapsamında ilgili ürün pazarı, perakende cep telefonu satış hizmetleri pazarı olarak tespit edilmiştir. I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Şikayete konu işlem açısından coğrafi pazarın bölgesel veya ulusal olarak belirlenmesinin işlem in sonucunda herhangi bir etki doğurmaması, cep telefonu arz ve talebinin gerek bölgesel ve gerekse internet aracılığıyla ulusal ölçekte sağlanabilmesi sebebiyle dosya kapsamın da ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır . I.2. Değerlendirme Şikâyete konu i ddialar haksız rekabet ve zararına satış yapma başlıkları altında 80 toplanmaktadır. Bu bakımdan, söz konusu iddialar aşağıda yer verilen bu başlıklar altında değerlendirilecektir. I.2.1. Haksız Rekabet Değerlendirmesi Şikayet dilekçesinde; Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre ticari şirketlerin kuruluş amacının kâr elde etme gayesi olduğu ve şikayete konu internet sitesinin anılan ürünü zararına satarak Türk Ticaret Kanunu nun 57. maddesin in 10. bendini ve 4054 sayılı Kanun un 6. maddesini ihlal ettiğ i ifade edilmektedir. 1 30.9.2004 tarih ve 04 -63/910 -219 sayılı Rekabet Kurulu Kararı 09-14/292 -70 3 Türk Ticaret Kanunu nun 57. maddesinde haksız rekabete örnek teşkil eden uygulamalar ifade edilmektedir. Anılan uygulamalara bir örnek de anılan maddenin 10. bendinde Rakipler hakkında da cari olan kanun, nizamname, mukavele yahut mesleki 90 veya mahalli adetlerle tayin edilmiş bulunan iş hayatı şartlarına riayet etmem ek olarak ifade edilmiştir. Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki uygulamalar adli yargı bünyesindeki ticaret mahkemelerinin ve ticaret mahkemelerinin olmadığı yerlerde ise asliye hukuk mahkemelerinin görev alanına girmektedir. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un k apsam ını ve Rekabet Kurumu nun görev alanını belirleyen Kanun un 2. maddesine göre her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki 100 her türlü hukuki işlem ve davranışlar, rekabetin korunma sına yönelik tedbir, tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler bu Kanun kapsamına girer . Bu sebeple, haksız rekabete ilişkin olarak öne sürülen iddiaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında olmadığı kanaatine varılmıştır. I.2.2. Zararına Satış Yapma Şikâyet dilekçesinde, CarrefourSA nın Ocak 2009 dan beri yaklaşık 2 aydır her ayın sonunda cep telefonu fiyatlarında %20 oranında, belirli cihazlarda %25 oranında indirim yaptığı, özellikle Nokia marka cep telefonlarının belli dönemlerde rayiç bedelin altında zararına sattığı belirtilmektedir. Rekabetin tesisi ve serbest rekabet ortamının sağlanmasının en önemli unsurlarından 110 biri piyasada faaliyet gösteren ekonomik aktörlerin kendi özgür iradeleriyle ekonomik kararlar alabilm esi ve sundukları ürünlerin satış fiyatlarını istedikleri gibi belirleyebilmesi olmakla birlikte, hakim durumdaki firmaların rakiplerini pazar dışına çıkarma, pazara yeni girişleri engelleme veya piyasadaki oyuncuların faaliyetlerini zorlaştırma amaçlı faa liyetleri ve bu doğrultuda yıkıcı fiyat uygulamaları, 4054 sayılı Kanun kapsamında yasak teşkil etmektedir. Dolayısıyla, şikayete konu eylem , CarrefourSA nın ilgili ürün pazarında hakim durumda olması durumunda 4054 sayılı Kanunu ihlal etmiş olacaktır. Carrefour SA, 200 8 yılı itibarıyla Türkiye de 33 ilde 121 mağazaya2 ve perakende sektöründe %13.6 pay ile Migrostan sonra pazarda ikinci sıraya sahiptir3. Perakende 120 cep telefonu satışı pazarında ise İstanbul da CarrefourSA dışında faaliyet gösteren ve cep te lefonu satan çeşitli hipermarket ve süpermarketin yanı sıra, cep telefonu markalarının kendi dağıtım kanallarının ve bu mark aları paralel ithalat yoluyla ülkeye getiren ve internet vb yollar da dahil olmak üzere satış yapan firmaların bulunması sebebiyle C arrefourSA nın perakende cep telefonu satış hizmetleri pazarında sahip olduğu payın çok daha küçük olduğu ve firmanın bu pazarda hakim durumda olmadığı, dolayısıyla yıkıcı fiyat uygulamasından bahsedilemeyeceği ve şikayet konusu uygulamaya yönelik olarak d aha detaylı bir inceleme yapmak bakımından bir ön araştırma ya da soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır. 130 2 http://www.lpghaber.com/Carrefoursa -Canakkale%E2%80%99de -2-Yeni -Magaza -Acti--haberi -138748.html http://www.lpghaber.com/Carrefoursa -Canakkale%E2%80%99de -2-Yeni -Magaza -Acti--haberi -138748.ht ml 3 http://www.tumgazeteler.com/?a=2753484 09-14/292 -70 4 J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; başvuru konusu iddialara ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Ha kkında Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.