Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -4-117 (Muafiyet) Karar Sayısı : 05-07/57 -24 Karar Tarihi : 3.2.2005 10 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER İkinci Başkan : Tuncay SONGÖR Üyeler : A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER: K. Oğuz KARAKOÇ, Uygar GAZİOĞLU C. BAŞVURUDA 20 BULUNAN : F ve B Otomotiv Pazarlama Ltd. Şti. Temsilcis i: Av. Utku COŞAR İnönü Cad. No:26/2 34427 Güm
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -4-117 (Muafiyet) Karar Sayısı : 05-07/57 -24 Karar Tarihi : 3.2.2005 10 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER İkinci Başkan : Tuncay SONGÖR Üyeler : A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER: K. Oğuz KARAKOÇ, Uygar GAZİOĞLU C. BAŞVURUDA 20 BULUNAN : F ve B Otomotiv Pazarlama Ltd. Şti. Temsilcis i: Av. Utku COŞAR İnönü Cad. No:26/2 34427 Gümüşsuyu/İstanbul D. TARAFLAR : - F ve B Otomotiv Pazarlama Ltd. Şti. Muallim Naci Cad. No:43/B 80840 Ortaköy/İstanbul - Yetkili Satıcı ve Servisleri E. DOSYA KONUSU: F ve B Otomotiv Pazarlama Ltd. Şti. (F ve B 30 Otomotiv) nin yetkili satıcı ve yetkili servisleri ile akdettiği " MG-ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi", "MG -ROVER Yetkili Servis Sözleşmesi" ve "MG -ROVER Yetkili Satıcı Sözleşmesi" ne muafiyet tanınması talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kuru m kayıtlarına 7.7.2003, 22.11.2004 tarihler ve 3079, 3080, 3081 ve 6437 sayılarla giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. ve 5. maddeleri ile 1998/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Dağıtım ve Servis Anlaşmalarına İlişkin Grup Mu afiyeti Tebliği ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin ilgili 40 hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 14.1.2005 tarih ve 2003 -4-117/MM -05-KOK sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 28.1.2005 tarih ve REK.0.08.00 .00/20 sayılı Başkanlık Önergesi ile 05-07 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirimi yapılan anlaşmalara ilişkin olarak; a) MG-ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi'nin, 28.3. maddesinin yetkili satıcı ve servisin yedek parça ve servis hizmetleri konusunda yeniden 50 05-07/57 -24 2 satış fiyatını özgürce belirleme imkanını ortadan kaldırmayacak şekilde yeniden düzenlenmesi kaydıyla 1998/3 sayılı Tebliğ in sağladığı muafiyetten yararlanabileceği, b) MG-ROVER Y etkili Servis Sözleşmesi'nin 27.3. maddesinin yetkili servisin yedek parça ve servis hizmetleri konusunda yeniden satış fiyatını özgürce belirleme imkanını ortadan kaldırmayacak şekilde yeniden düzenlenmesi kaydıyla 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin sağladığı muafiyetten yararlanabileceği, 60 c) MG-ROVER Yetkili Satıcı Sözleşmesi'nin imzalanmamış olması nedeniyle, bu sözleşmeye ilişkin herhangi bir işlem yapılamayacağı, ifade edilmektedir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME Bildirim in konusunu, MG ve Rover markalı otomobillerin ve ticari araçların, bunların yedek parçalarının ve sadece bu araçlar üzerinde kullanılmak üzere dizayn edilmiş ve üretilmiş aksesuarların ve bunlara ilişkin satış sonrası hizmetlerin Türkiye Cumhuriyeti sını rları dahilinde sunulmasına yönelik olarak, 70 F ve B Otomotiv ile yetkili satış ve servis hizmeti sağlayan çeşitli teşebbüsler arasında imzalanan üç ayrı anlaşma oluşturmaktadır. Bildirime konu anlaşmalar şu şekildedir: - Motorlu Taşıt, yedek parça ve servi s hizmetlerinin dağıtımına ilişkin MG - ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi. - Yedek Parça ve Servis Hizmetlerinin Dağıtımı hakkındaki MG -ROVER Yetkili Servis Sözleşmesi. 80 - Motorlu Taşıt Dağıtımına ilişkin MG -ROVER Yetkili Satıcı Sözleşmesi. Bildirim Formunda, MG -ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi nin 1998/3 sayılı Tebliğ e, Yetkili Servis ve Yetkili Satıcı Sözleşmelerinin ise, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ne uygun olarak hazırlandığı ifade edilerek, sözleşm elerin söz konusu Tebliğlere uygunluğunun belirlenmesi ya da bireysel muafiyet tanınması talep edilmiştir. Yapılan ilk bildirimde başvuru konusu üç anlaşmanın imzasız metinlerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Başvuruya ilişkin olarak Kurum kayıtlarına 90 30.7.2003 tarih ve 3627 sayı ile intikal eden yazıda 7.7.2003 tarihli üç başvuruyla bildirilen anlaşmaların bazı hükümlerinde yapılan değişiklikler bildirilmiş, başvuru konusu anlaşmalardan MG -ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi'nin Çelikkanat Otomobi l Yedek Parça İthalat İhracat ve Ticaret A.Ş. ile imzalanan bir nüshası gönderilmiştir. Kurum kayıtlarına 22.11.2004 tarih ve 6437 sayı ile intikal eden yazı ekinde MG-ROVER Yetkili Servis Sözleşmesi nin F ve B Otomotiv ile Umut Oto 05-07/57 -24 3 Rover Yetkili Servisi Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında imzalanan bir nüshası gönderilmiştir. Aynı yazıda, bildirime konu anlaşmalardan sonuncusu 100 olan MG -ROVER Yetkili Satıcı Sözleşmesi'nin ise imzalanmadığı ifade edilmiştir. Bildirime konu üç anlaşmadan, Kurum kayıtlarına taraflarca imzalı birer nüshası gönderilen MG -ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi kapsamı doğrultusunda 1998/3 sayılı Tebliğ çerçevesinde, MG -ROVER Yetkili Satıcı Sözleşmesi ise 2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde değerlendirilmiş; imzalanmadığı ifade edilen MG -ROVER Yetkili Satıcı Sözleşmesi ne ilişkin olarak değerlendirme yapılmamıştır. 110 H.1. MG -ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi ne ilişkin Değerlendirme Başvuru konusu anlaşmalardan ilki MG -ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi'dir. Sö zleşmenin konusu, 3. maddesinde şu şekilde ifade edilmektedir: İşbu Sözleşmenin konusu; Distribütörün, MG -Rover Markalı karayollarında kullanım amaçlı üç veya daha fazla tekerlekli motorlu yeni taşıt araçları ve bunların yedek parçaları ve sadece bu araç lar üzerinde kullanılmak üzere 120 dizayn edilmiş ve üretilmiş aksesuarlarının Ek -1 de belirlenen sınırlar içerisinde satış hakkı ve satış sonrası hizmet ve marka tanıtımı gibi mükellefiyetlerini kendi nam ve hesabına yapmak üzere Yetkili Satıcıya devretmesi i le ilgili olarak tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesinden ibarettir. Sözleşmenin Yetkili Satıcının Görev Tanımı başlıklı 4. maddesinde ise; Yetkili Satıcı, Bölge içerisinde, Distribütörün ithal edip pazarlamakta olduğu MG-Rove r lerin yalnızca Distribütörden satın alınarak pazarlanması ve 130 nereden satın alınmış olursa olsun MG -Rover markalı araçlara satış sonrası hizmetlerin verilmesinden sorumludur .. Yetkili Satıcı, ayrı bir tüzel kişilik ve ayrı bir satış yeri müstesna olmak üzere, başka marka araçların bayiliğini alamaz, başka araçları satamaz . Yetkili Satıcı, anlaşma bölgesi dışında, şube veya dağıtım depoları açamaz, pazarlamaya ilişkin aktif faaliyetlerde bulunamaz, teşhir salonu (showroom) açamaz, dağıtım veya servis s ağlanması için 3. Kişilere yetki veremez .. 140 Yetkili Satıcı, MG -Rover ı dağıtım sistemi içerisinde yer almayan başka bir satıcıya satamaz. Ayrıca tüketicilerden noter vekaleti almamış olan aracılara satış yapamaz. hükümleri yer almaktadır. 05-07/57 -24 4 Sözleşmede ye r alan söz konusu hükümler 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırılık teşkil etmektedir. Bununla birlikte anılan hükümler ilgili Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanmaktadır. 150 Öte yandan, Sözleşmenin 28.3. maddesinde; Yedek parça ve servis hizm etleri, üretici firma MG -ROVER ve Distribütör tarafından yayınlanan sirkülerde öngörülen fiyatlandırma, teknik metotlar ve onarım zamanı listesine göre hazırlanmış işçilik fiyatları ve yedek parça fiyat listesine göre ifa edilecektir. ifadesi yer almakt adır. Bu madde ile yedek parça ve servis hizmetlerinin yeniden satış fiyatları 160 sağlayıcı tarafından belirlenmekte ve bayinin, yeniden satışını gerçekleştirdiği bildirim konusu ürünlerin satış fiyatını belirleme serbestisi ortadan kaldırılmaktadır. 1998/3 sayılı Tebliğ in 7(e) maddesine göre, Üretici, sağlayıcı veya dağıtım sistemi içindeki diğer teşebbüslerin, anlaşma konusu malların yeniden satışında, satıcının fiyat belirleme ve indirim konusundaki serbestliğini doğrudan ya da dolaylı olarak kısıtlamas ı , anlaşmanın grup muafiyeti kapsamı dışında kalmasına yol açmaktadır. 170 1998/3 sayılı Tebliğ hükümlerine aykırı olan yeniden satış fiyatı tespiti, Rekabet Hukuku nda ağır kısıtlamalar olarak tanımlanan dikey kısıtlamalardandır ve bu tarz bir kısıtlaman ın 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde sayılan şartları sağlaması ve kısıtlamaya bireysel muafiyet tanınması da mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle sözleşmelerde yer alan söz konusu hükmün, yetkili satıcı ve servisin yedek parça ve servis hizmetleri konusund aki yeniden satış fiyatını özgürce belirleme imkanını ortadan kaldırmayacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, yukarıda ifade edilen değişikliğin yapılması kaydıyla, 180 sözleşmenin 1998/3 sayılı Tebliğ in sağladığı grup muafiyetinden yararlanması mümkündür. H.2. MG -ROVER Yetkili Servis Sözleşmesi ne İlişkin Değerlendirme MG-ROVER markalı motorlu taşıtlara ait yedek parçalar ve aksesuarların dağıtımı ve servis hizmetlerinin sağlanması amacıyla imzalanan Yetkili Servis Sözleşmesi, 1998/ 3 sayılı Tebliğ in yalnızca motorlu taşıtların, yedek parçaların dağıtımını ve servis hizmetlerin sağlanmasını bir arada düzenleyen anlaşmalara uygulanabiliyor olması dolayısıyla, söz konusu Tebliğ 190 kapsamında değerlendirilememektedir. Bu nedenle sözleşme g enel olarak her tür mal ve hizmetin dağıtımına ilişkin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilmiştir. Sözleşmenin konusu 3. maddesinde şu şekilde ifade edilmektedir: 05-07/57 -24 5 İşbu sözleşmenin konusu; DİSTRİBÜTÖR ün, MG -ROVER markalı, karayollarında kullanı m amaçlı üç veya daha fazla tekerlekli motorlu taşıt araçlara ait yedek parçaları ve sadece bu araçlar üzerinde kullanılmak üzere dizayn edilmiş ve üretilmiş aksesuarlarının Ek -1 de belirlenen sınırlar 200 içerisinde satış hakkı ve satış sonrası servis ve gara nti hizmetleri ve marka tanıtımı gibi mükellefiyetlerini kendi nam ve hesabına yapmak üzere Yetkili Servis e devretmesi ile ilgili olarak tarafların karşılıklı olarak hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesinden ibarettir. Sözleşmenin Yetkili Servis in Gö rev Tanımı başlıklı 4. maddesinde ise; Yetkili Satıcı, anlaşma bölgesi dışında, şube veya dağıtım depoları açamaz, pazarlamaya ilişkin aktif faaliyetlerde bulunamaz, teşhir salonu (showroom) açamaz, dağıtım veya servis sağlanması için 3. kişilere yetki veremez 210 ifadesi yer almaktadır. Sözleşmede yer alan bu hükümler 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırılık teşkil etmekle birlikte, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanmaktadır. Esasen, sözleşme maddeleri incelendiğinde getiril en hükümlerinin büyük ölçüde Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi'nin yedek parça ve servise ilişkin hükümleriyle benzerlik taşıdığı görülmektedir. Bu çerçevede bir önceki 220 sözleşmeye benzer bir biçimde, sözleşmenin 27.3. maddesinde; Yedek parça ve servis hizmetleri, üretici firma MG -ROVER, ve Distribütör tarafından yayınlanan sirkülerde öngörülen fiyatlandırma, teknik metotlar ve onarım zamanı listesine göre hazırlanmış işçilik fiyatları ve yedek parça fiyat listesine göre ifa edilecektir. ifadesi yer a lmaktadır. Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi, 1998/3 sayılı 230 Tebliğ e benzer bir biçimde 2002/2 sayılı Tebliğ de de 4 (a) maddesi gereği anlaşmanın grup muafiyeti kapsamı dışında kalmasına yol açmaktadır. Söz konusu düzenle meye ilişkin olarak bir önceki sözleşmede yapılan değerlendirmeler Yetkili Servis Sözleşmesi için de geçerlidir; buna göre, Yetkili Servis Sözleşmesi nde yer alan anılan hükmün de Tebliğ'e uygun bir biçimde yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; F ve B Otomotiv 240 Pazarlama Ltd. Şti. ile yetkili satış ve servis hizmeti veren çeşitli teşebbüsler arasında imzalanan anlaşmalara yönelik bildirime ilişkin olarak; 1. MG-ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözl eşmesi'nin, 28.3. maddesinin yetkili satıcı ve servisin yedek parça ve servis hizmetleri konusunda yeniden satış fiyatını özgürce belirleme imkanını ortadan kaldırmayacak şekilde 05-07/57 -24 6 yeniden düzenlenmesi kaydıyla 1998/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Dağıtım ve Servi s Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin sağladığı muafiyetten yararlanabileceğine, 250 2. MG-ROVER Yetkili Servis Sözleşmesi'nin 27.3. maddesinin yetkili servisin yedek parça ve servis hizmetleri konusunda yeniden satış fiyatını özgürce belirleme i mkanını ortadan kaldırmayacak şekilde yeniden düzenlenmesi kaydıyla 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin sağladığı muafiyetten yararlanabileceğine, 3. Sözleşmelerin grup muafiyetinden yararlanabilmesinin mümkün kılacak düzelt melerin yapılarak Rekabet Kurumu na bildirilmesi için taraflara 60 gün süre tanınmasına, aksi takdirde soruşturma açılacağının ve aynı Kanun un 16. ve 17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine, 260 4. MG-ROVER Yetkili Satıcı Sözleşme si'nin imzalanmamış olması nedeniyle, bu sözleşmeye ilişkin herhangi bir işlem yapılamayacağına, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.