Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -1-128 (Devralma) Karar Sayısı : 05-01/3-3 Karar Tarihi : 6.1.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan G ÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER: Yeşim AKCOLLU, Özgür BAL C. BİL DİRİMDE BULUNAN : - Cytec Industries Inc. 20 Temsilcisi: Sibel YURTTUTAN ve Gülperi YÖR
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -1-128 (Devralma) Karar Sayısı : 05-01/3-3 Karar Tarihi : 6.1.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan G ÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER: Yeşim AKCOLLU, Özgür BAL C. BİL DİRİMDE BULUNAN : - Cytec Industries Inc. 20 Temsilcisi: Sibel YURTTUTAN ve Gülperi YÖRÜKER Ahi Evran Cad., Polaris Plaza Kat:8 D:40 34398 Maslak - İstanbul D. TARAFLAR : - UCB S.A. Allée de la Recherche 60, B -1070 Brüksel, BELÇİKA - Cytec Industries Inc. Five Garret Mountain Plaza, West Paterson, NJ 07424, 30 ABD E. DOSYA KONUSU: UCB S.A. nın, iştiraki olan Surface Specialties S.A.'nın hisselerinin tamamının, Surface Specialties GmbH da sahip olduğu %6 oranındaki his senin ve ihtisas gerektiren cephe malzemeleri pazarında kullanılan bazı malvarlıklarının Cytec Industries Inc.'e devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.11.2004 tarih, 6427 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 30.12.2004 tarih, 7394 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine, 40 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca y apılan inceleme sonucunda düzenlenen 23.12.2004 tarih, 2004 -1-128/Öİ -04-FYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 3.1.2005 tarih, REK.0.05.00.00/1 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-01 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLER İN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; UCB S.A. nın, iştiraki olan Surface Specialties S.A.'nın hisselerinin tamamının ve ihtisas gerektiren cephe malzemeleri pazarında kullanılan bazı malvarlıklarının Cytec Industries 50 Inc.(Cytec)'e devredilmesine ilişkin işlemin, tarafların ilgili ürün pazarlarının bir 05-01/3-3 2 kısmındaki toplam ciroları itibarıyla, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu; bununla birlikte, işlem ne deniyle aynı Kanun un 7. maddesinde belirtilen, hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesi nin söz konusu olmadığı, bu nedenle işleme izin verilmesinin uygun olacağı ifade edilmekte dir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 60 H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Dosya mevcudu bilgilere göre, kimyasallar sanayisi yedi segmente ayrılmaktadır: (i) petrokimyasallar, (ii) ihtisas gerektiren malzemeler; (iii) yaşam bilimleri, (iv) inorgan ikler, (v) suni gübreler, (vi) sentetik elyaf ve (vii) sanayi gazları. Hem Cytec hem de Surface Specialties S.A, ihtisas gerektiren malzemeler 70 segmentinde faaliyet göstermektedir. Bu segment, hammaddeyi petrokimyasallar veya inorganikler gibi, temel kim yasallar segmentinden alarak sanayi ürünlerinde kullanılmak üzere aktif madde ye dönüştüren işlerden oluşmaktadır. Surface Specialties S.A sadece ihtisas gerektiren malzemeler segmentinde faaliyet göstermekte, Cytec ise ihtisas gerektiren malzemeler konu sundaki faaliyetlerine ek olarak, inorganikler (sülfürik asit gibi), petrokimyasallar, plastik maddeler ve sanayi gazları alanlarında da faaliyet göstermektedir. Söz konusu devralma Surface Specialties S.A nın ve iştiraklerinin Türkiye de 80 faaliyet göster mekte olduğu pazarları içermektedir. Söz konusu ilgili ürün pazarları en dar anlamda aşağıdaki gibidir: - Amino reçineler - Endüstriyel sıvı kaplamalar için amino reçineleri - Takviyeli kauçuk için amino reçineleri - Sıvı kaplama reçineleri - Toz kaplama reçinele ri (başlıca polyester reçineleri) - Radyasyon ile sertleşen reçineler - Fenolik ve novolak reçineler 90 - Doymamış polyester reçineleri - Poliüratan ürünler - Basınca hassas yapıştırıcılar ve - Katkı maddeleri. Yukarıda ana gruplar halinde yer verilen ürün yelpazelerin in kullanım alanları birbirinden farklıdır. Genel olarak, toz kaplama reçineleri dış ve iç cephe kaplamalarında, sıvı kaplama reçineleri su ve paslanmaya maruz kalan ürünlerde, diğer reçineler ile katkı maddeleri ve ihtisas gerektiren ürünler ise daha spe sifik amaçlarla kullanılmaktadır. Bu ürün gruplarının kullanım alan ve 100 amaçlarının farklı olması nedeniyle birbirleriyle ikamesi söz konusu değildir. Diğer yandan, bu ürün gruplarının üretim süreçlerinin farklı olması, ar -ge 05-01/3-3 3 çalışmaları, know -how ın ve uzm anlaşmanın bu süreçte önemli rol oynaması nedeniyle arz bakımından da ikameden söz etmek güçtür. Söz konusu ürün gruplarının altında bir çok ürün bulunmaktadır. Örneğin, sıvı kaplama reçineleri grubunun altında çözücü ve su esaslı alkidler, çözücü ve su esaslı epoksiler, çözücü esaslı ve katı melaminler, çözücü esaslı doymamış polyesterler ve çözücü esaslı fenolikler ürünleri yer almaktadır. Farklı tipteki kaplama reçineleri talep bakımından genel olarak birbiriyle ikame edilememekle 110 birlikte, üretim süre ci açısından değişik derecedeki sıvı kaplama reçinelerinin aynı üretim tesisinde yapılmaları nedeniyle yüksek oranda arz ikamesi bulunmaktadır. Bu durum toz kaplama ve teknik reçineler ile katkı maddeleri ve ihtisas gerektiren ürünler pazarı için de geçerl idir. Dolayısıyla, ana ürün grupları ürün bazında daha dar bir pazar tanımı yapılmaksızın, ayrı birer pazar olarak değerlendirilmiştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Söz konusu ürünlerin ülke genelinde pazarlandığı dikkate alındığında, bildirim 120 konusu dev ir işlemi açısından ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti Sınırlarıdır. H.2. Taraflar H.2.1. UCB S.A. UCB S.A. (UCB), Belçika kanunlarına göre kurulmuş bir şirket olup, faaliyet alanları farmasötikler ve ihtisas gerektiren cephe malzemeleridir. UCB farmasötiklere ilişkin araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunmakta, farmasötik üretmekte ve pazarlamaktadır. Diğer yandan UCB, özel cephe 130 malzemeleri işi kanalıyla farklı uygulamalarda kullanılan çeşitli ihtisas gerektiren kimyasallar üretmektedir. UCB, Türkiye de ilaç sektöründe UCB Pharma A.Ş., kimya sektöründe ise acentası Renkim Dış Ticaret A.Ş. aracılığı ile faaliyet göstermektedir. UCB nin Türkiye de, reçineler, katkı maddeleri ve yapıştırıcılar alanında Surface Specialties Kimyasal Pazarla ma ve Tic. Ltd. Şti. adlı bir yan şirketi mevcuttur. Söz konusu şirket tasfiye aşamasındadır. 140 Surface Specialties S.A., UCB tarafından kontrol edilen bir şirket olup, söz konusu devralma işlemi sonrasında kontrolü Cytec e geçecektir. Surface Specialties S.A. sadece ihtisas gerektiren malzemeler alanında faaliyet göstermektedir. Surface Specialties S.A. Türkiye de herhangi bir ürün imal etmemektedir. Türkiye deki tüm özel cephe malzemeleri işi, acentesi Renkim Dış Ticaret A.Ş. tarafından yürütülmektedi r. Surface Specialties GmbH ise hisselerinin % 94 üne Surface Specialties S.A. nın, 150 %6 sına ise UCB nin sahip olduğu bir şirkettir. Dosya konusu devralma sonucunda Cytec, UCB nin söz konusu şirkette sahip olduğu %6 lık payı da devralacaktır. 05-01/3-3 4 H.2.2. Cyte c Devralan taraf olan Cytec, ABD de kurulu olup, özel kimyasallar ve ihtisas gerektiren malzemelerle iştigal eden ve katma değerli ürünlere odaklanmış global bir şirkettir. Cytec; havacılık, su arıtma ve madencilik, otomotiv ve sanayi kaplamaları, plastik ve kimyasal ara mamullere ilişkin belli başlı pazarlara hizmet vermektedir. Cytec in faaliyetleri, su ve sanayi işleme kimyasalları, performans 160 ürünleri, ihtisas gerektiren malzemeler ve yapı kimyasalları olarak dört işkoluna bölünmüştür. Şirket, dünya ça pındaki faaliyetlerini yan kuruluşlar ağı ile gerçekleştirmektedir. Cytec in Türkiye de yan kuruluşu bulunmamaktadır. Cytec Türkiye de sattığı tüm ürünleri üçüncü şahıslar vasıtasıyla Türkiye ye ithal etmektedir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerle ndirme H.3.1. İşlemin Niteliği 170 Başvuru konusu işlem, UCB nin, iştiraki olan Surface Specialties S.A.'nın hisselerinin tamamının, Surface Specialties GmbH da sahip olduğu %6 oranındaki hissenin ve ihtisas gerektiren cephe malzemeleri pazarında kullanıla n bazı malvarlıklarının Cytec'e devredilmesidir. İşlemin koşulları, 1.10.2004 tarihli Hisse ve Malvarlığı Alım Sözleşmesi nde yer almakta olup işlemin kapanışının 2005 yılı Ocak ayı içerisinde yapılması planlanmaktadır. İşlemin ilk kısmı UCB nin iştiraki olan Surface Specialties S.A.'nın hisselerinin tamamının, UCB nin ve bazı bağlı ortaklıklarının ihtisas gerektiren cephe 180 malzemeleri pazarında kullanılan bazı malvarlıklarının Cytec tarafından satın alınmasından oluşmaktadır. Söz konusu ilk işlem sonuc unda Surface Specialties S.A nın münhasır kontrolü ve UCB nin ihtisas gerektiren cephe malzemeleri pazarında kullanılan bazı malvarlıkları Cytec e devredilecektir. Dolayısıyla söz konusu devralma işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ in 2(b) maddesi anlamında bir devralmadır. Anılan devralma işleminin ikinci kısmında ise, Surface Specialties S.A. nın iştiraki olan Surface Specialties GmbH da UCB nin sahip olduğu %6 oranındaki hisse 190 Cytec e devredilecektir. Anılan devralma işlemi sonrasında Surface Specialties GmbH ın kontrol yapısında bu işlemden kaynaklanan bir değişiklik yaşanmayacaktır. Dolayısıyla devralma işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ in 2(b) maddesi kapsamında bir devralma değildir. Tarafların ilgili ürün pazarlarına ilişkin 2003 yılına ait pazar payı ve ci ro bilgileri aşağıdaki tabloda yer almaktadır. 200 05-01/3-3 5 Tablo 1 - Tarafların Pazar Payları ve Ciroları: Pazar Payı (%) Ciro (milyar TL) İlgili Ürün Pazarları Surface Cytec Surface Cytec Takviyeli kauçuk için amino reçineleri ( ..) ( ..) ( ...) ( ...) Endüstriyel sıvı kaplamalar için amino reçineleri ( ..) ( ..) ( ...) ( ...) Sıvı kaplama reçineleri ( ..) ( ..) ( ...) ( ...) Toz kaplama reçineleri ( ..) ( ..) ( ...) ( ...) Radyasyon ile sertleşen reçineler ( ..) ( ..) ( ...) ( ...) Fenolik ve novolak reçineler ( ..) ( ..) ( ...) ( ...) Doymamış polyester reçineleri ( ..) ( ..) ( ...) ( ...) Poliüretan ürünler ( ..) ( ..) ( ...) ( ...) Basınca hassas yapıştırıcılar ( ..) ( ..) ( ...) ( ...) Katkı maddeleri ( ..) ( ..) ( ...) ( . ..) Yukarıdaki tablodan da görüldüğü üzere sıvı kaplama reçineleri , radyasyon ile sertleşen reçineler , fenolik ve novolak reçineler , doymamış polyester reçineleri , poliüretan ürünler , basınca hassas yapıştırıcılar ve katkı maddeleri ilgili ürün pazarlarında ciro ve pazar payı açısından 1997/1 sayılı 210 Tebliğ de belirtilen eşikler aşıldığından söz konusu ilgili ürün pazarlarındaki devir işlemlerinin izne tabi olmadığı anlaşılmıştır. Tarafların takviyeli kauçuk için amino reçineleri , endüs triyel sıvı kaplamalar için amino reçineleri ve toz kaplama reçineleri ilgili ürün pazarlarında ise toplam ciroları 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde belirtilen ciro eşiğini aşmamakla birlikte, toplam pazar payları açısından Tebliğ de belirtilen eşi k aşıldığından söz konusu ilgili ürün pazarları bakımından işlem izne tabi bir devralmadır. Cytec in, faaliyeti bulunmamasından dolayı, devralma işlemi sonucunda toz 220 kaplama reçineleri ilgili ürün pazarında herhangi bir yoğunlaşma artışı yaşanmayacak, d olayısıyla rekabetin azalması sonucu doğmayacaktır. Takviyeli kauçuk için amino reçineleri ve endüstriyel sıvı kaplamalar için amino reçineleri pazarlarında ise tarafların ikisinin de faaliyetinin bulunması nedeniyle yoğunlaşma artışı olabilecektir. Ancak, esas itibarıyla yurtdışında gerçekleşen bu işleme ilişkin olarak tarafların Avrupa Komisyonu na yapmış oldukları başvuruda vermiş oldukları bazı taahhütler bulunmaktadır. Avrupa Komisyonu da bu taahhütlerin yerine getirilmesini şart koşarak söz konu su devralma işlemine izin vermiştir. Bu taahhütlere göre Cytec devralma işlemi sonrasında takviyeli 230 kauçuk için amino reçineleri ve endüstriyel sıvı kaplamalar için amino reçineleri ilgili ürün pazarlarında faaliyet gösteren ve Surface Specialties S.A. nın Avrupa ya yapmış olduğu satışların hemen hemen hepsinin üretildiği yine bu şirkete ait olan Almanya, Fechenheim daki fabrikayı elinden çıkaracaktır. Söz konusu ilgili ürün pazarlarında Türkiye ye yapılan satışlar da bu fabrikadan gerçekleştirilmektedi r ve anılan fabrikanın elden çıkarılması1 ile ilgili ürün pazarlarında bir yoğunlaşma artışı gerçekleşmeyecektir. Dolayısıyla işlem 1 Söz konusu fabrikanın elden çıkarılma süreci, Avrupa Komisyonu na verilen taahhütler çerçevesinde en geç 12 ay içerisinde tamamlanacaktır. 05-01/3-3 6 sonrasında, söz konusu ilgili ürün pazarlarında rekabet önemli ölçüde azalmayacaktır. 240 H.3.2. Rekabet Etme Yasağının D eğerlendirilmesi UCB ile Cytec arasında imzalanan Hissedar Sözleşmesi nin 6.1. maddesi aşağıdaki gibidir: "Kapanışın üçüncü yıldönümüne kadar, Hissedar ve Bağlı Kuruluşları, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, herhangi bir Surface Specialty Bileşiğini dünyanın herhangi bir yerinde araştırma, geliştirme, imal etme, satma, pazarlama veya dağıtma gibi bir faaliyete girişmeyecek tek başına veya müştereken, dünyanın herhangi bir yerinde Rakip Faaliyetle iştigal eden herhangi bir Kişinin hissesine 250 sahip olmay acak, bu tür bir Kişiyi iktisap, kontrol veya idare etmeyecek, veya işletmeyecek ya da bu tür bir Kişinin yönetimine, işletmesine veya kontrolüne iştirak etmeyecektir." Diğer yandan Sözleşme'nin 6.2. maddesinde "Kapanışın üçüncü yıldönümüne kadar Hisse dar ve Bağlı Kuruluşları, doğrudan doğruya veya dolaylı olarak, (i) herhangi bir Devredilen Personeli (İktisap Sözleşmesinde tanımlandığı gibi) kendisiyle iş akdi veya benzeri bir sözleşme yapmayı teklif etmeyecek veya (ii) herhangi bir Devredilen Personel i işe 260 almayacaktır." denilmektedir. Söz konusu maddeler ile devreden teşebbüsün hissedarlarına, çalışanlarına ve bağlı kuruluşlarına 3 yıllık rekabet etme yasağı getirilmektedir. Devredilen işlerin, ar-ge ve know -how un önemli rol oynadığı kimyasal ürü nleri içerdiği dikkate alındığında, anılan rekabet etme yasağının işlemin tamamlanabilmesi açısından gerekli, işlemle doğrudan ilgili ve makul süreli bir yan sınırlama olduğu anlaşılmaktadır. 270 Bu değerlendirmeler bağlamında, söz konusu devir işlemi sonucu nda, belirtilen ilgili pazarlarda herhangi bir hakim durumun yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesine neden olunmayacağı; getirilen rekabet kısıtlarının da yan sınırlama olarak değerlendiril ebileceği kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; UCB S.A. nın, iştiraki 280 olan Surface Specialties S.A.'nın hisselerinin tamamının ve ihtisas gerektiren cephe malzemeleri pazarında kullanılan bazı malvarlıkl arının Cytec Industries Inc.'e devredilmesi işleminde; - Sıvı kaplama reçineleri , radyasyon ile sertleşen reçineler , fenolik ve novolak reçineler , doymamış polyester reçineleri , poliüretan ürünler , basınca hassas yapıştırıcılar ve katkı maddele ri ilgili ürün pazarlarında 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin 05-01/3-3 7 aşılmaması nedeniyle bu pazarlara ilişkin devir işleminin Rekabet Kurulu nun iznine tabi olmadığına, 290 - Takviyeli kauçuk için amino reçineleri , e ndüstriyel sıvı kaplamalar için amino reçineleri ve toz kaplama reçineleri ilgili ürün pazarlarında ciro eşiği aşılmamasına rağmen, pazar payları itibariyle eşiğin aşılması nedeni ile bu devirlerin 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında olduğuna; devralma sonrasında 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde belirtilen, bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğmasının söz konusu olmadığına, dolayısıyla söz konusu de vir işlemine 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi çerçevesinde izin verilmesine, - UCB S.A. nın Surface Specialties GmbH da sahip olduğu %6 oranındaki 300 hissenin Cytec Industries Inc.'e devredilmesi işleminin ise 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olmadığına OYBİRLİ Ğİ ile karar verilmiştir.