Rekabet Kurumu B aşkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012-2-5 Karar Sayısı : 12-49/1432 -M Karar Tarihi : 10.10.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Bekir KOCABAŞ, Nimet KAVAK C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır . D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN LAR : - Microsoft Bilgisayar Yazılım Hizmetleri Ltd. Şti. Bellevue Residenc
Rekabet Kurumu B aşkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012-2-5 Karar Sayısı : 12-49/1432 -M Karar Tarihi : 10.10.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Bekir KOCABAŞ, Nimet KAVAK C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır . D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN LAR : - Microsoft Bilgisayar Yazılım Hizmetleri Ltd. Şti. Bellevue Residence Aydın Sok. No:7 Levent 34340 İstanbul - Microsoft Corporation One Microsoft Way Redmond, WA 98052 -6399 ABD - Microsoft Ireland Operations Limited Atrium Building Block B Carmenhall Road Sandyford Industrial Estate Dublin 18 İRLANDA (1) E. DOSYA KONUSU: Microsoft Bilgisayar Yazılım Hizmetleri Ltd. Şti., Microsoft Corporation ve Microsoft Ireland Operations Limited in hakim durumunu kötüye kullandığı iddiasına ilişkin 03.05.2012 tarih ve 12 -24/661 -183 sayılı Kurul kararının incelenerek kaldırılması talebi. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.08.2012 tarih ve 6604 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 07.09.2012 tarih ve 2012-2-5/BN sayılı Bilgi Notu 12 -44, 12 - 46 ve 12 -49 sayılı toplantılarda görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; başvuruya ilişkin olarak herhangi bir işlem tesis edilmesi ne gerek olmadığı görüşüne yer verilmiştir. H. DEĞERLENDİRME (4) Rekabet Kurulunun 03.05.2012 tarih ve 12 -24/661 -183 sayılı kararında başvuru sahibinin ; - Microsoft un (Microsoft Bilgisayar Yazılım Hizmetleri Ltd. Şti., Micro soft Corporation ve Microsoft Ireland Operations Limited) Türkiye de ve dünyada yazılım sektörünün önde gelen ismi olarak tüm sektörün işleyişini belirlediği, bu kapsamda eğitim programlarının ve yeni üretilen yazılımların Microsoft a uyumlu olarak planlan ması ile Microsoft un tekel konumuna geldiği, bu nedenle tüketicilerin daha ucuz ve kaliteli ürünlere ulaşmasının engellendiği, - Microsoft un tekel gücünü kötüye kullanarak ürünleri için ülkeden ülkeye farklı fiyatlar sunmak suretiyle eşit durumdaki alıcıla ra aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürdüğü, 12-49/1432 -M 2/4 - Türkiye de bilgisayar şirketlerinin satışa sunduğu bilgisayarlarda Windows XP/Vista/7 gibi işletim sistemini ya da Internet Explorer (lE) gibi internet tarayıcısını bilgisayarla birlikte geldiği gerekçesi ile zorunlu olarak bilgisayarlarla birlikte sattıkları, - Microsoft un Iisanslama koşullarından dolayı tüketicilerin fazladan lisans bedeli ödemek durumunda kaldığı, sahip olunan lisansların başka kişilere herhangi bir yolla devred ilemediği, satın alınan her bilgisayar için tüketicinin yeni bir lisans bedeli ödemek durumunda bırakıldığı, - Avrupa Komisyonu nun Microsoft un, Windows 7, Windows XP ve Vista işletim sistemlerini yükleyen Avrupalı kullanıcılar için bir seçim ekranı sunması nı sağladığı ve bu ekranda kullanıcılara Opera, Chrome, Safari, Firefox, AOL, Maxthon, K -Meleon, Flock, Avant Browser, Sleipnir, Slim Browser, lE gibi internet tarayıcılarından birini seçip yükleyebilme seçeneği sunulduğu, böylelikle işletim sistemi ile bi rlikte kendi internet tarayıcısı olan IE yi sunmasına son verdiği , ancak Türkiye'de halen eski uygulamanın devam ettiği, - ABD de ve Avrupa da benzer uygulamalar içinde olan Microsoft un hâkim durumunu kötüye kullanması ile ilgili davalar açıldığı ve söz kon usu teşebbüse ceza verildiği, - Rakip yazılımların Windows ta düzgün işlemesinin Microsoft tarafından engellendiği, internet sayfalarının tarayıcı programlar ile uyumlu olmasını sağlayan ve w3.org tarafından belirlenen standartlara Microsoft un uymadığı, tük eticilerin daha farklı ve uygun fiyat lı alternatiflere yönelmesinin önüne geçildiği , böylelikle tüketicinin tercih hakkının kısıtlandığı, - Microsoft un gizliliği ihlal ettiği, eğitimi yozlaştırdığı, kullanıcıları kendine mecbur kıldığı, standartları suiisti mal ettiği, tekelci davranışı körüklediği, dijital kısıtlama yönetimini artırdığı, kullanıcı güvenliğini tehdit ettiği, - Microsoft un bu davranışlar ından rekabetin ve tüketicilerin zarar gördüğü yönündeki iddiaları incelenmiş, dosya konusu iddialara ilişki n soruşturma açılmasına gerek olmadığına karar verilmiştir. (5) İkinci başvuruda ise özetle; - Danıştay Dava Daireleri Kurulunun, 08.04.2010 tarih ve 2006/2169 E- 2010/562 K sayılı kararında; Rekabet Kurulu nun, rekabetin korunmasını sağlamak amacıyla belli bir mal ve hizmet piyasasına ya da piyasada faaliyet gösteren belli kişi ve kuruluşlara yönelik olarak her aşamada inceleme ve araştırma yapmaya, işlemler tesis etmeye ve düzenleme yapmaya yetkili bulunduğunu, rekabetin korunmasının ve bozulması halinde sağlan masının temel amaç olduğu dikkate alındığında, anılan yetkinin kullanılması suretiyle tesis edilen işlemlerin, işlem tesisine esas alınan olguların gerçek olmadığını ileri süren ilgililerin başvurula rı üzerine ya da resen geri alınmasının, değiştirilmesinin veya kaldırılmasının da söz konusu yetkinin kapsamında bulunduğunu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu nun 11. maddesinde; ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılmasını üst m akamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği kuralına yer verildiğini, bu kural ile, tüm idari işlemler için genel bir düzenleme yapılmış olduğundan, hakkında aksi yönde özel bir düzenleme bulunmayan bü tün işlemler için genel kuralın uygulanması gerektiğini, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) da işlemlerin 12-49/1432 -M 3/4 kesinleşmesine ilişkin bir kural bulunmadığından, 2577 sayılı Yasa nın 11. maddesinin Rekabet Kurulu işlemleri hakkınd a da uygulanması gerektiğini, bu itibarla, işlem tesisine esas al ınan olguların gerçek olmadığını ileri süren ilgili kişi ve kuruluşlar tarafından, rekabetin korunması amacıyla tesis edilmiş olan işlemlerin kaldırılması amacıyla yapılan başvuruların 2577 s ayılı Yasa nın 11. maddesi kapsamında yapılmış bir başvuru niteliğinde olduğu sonucuna varıldığını hükme bağla yarak, talep hakkının varlığını teyit ettiği, - Hâkim durumun kötüye kullanılmadığına dair kanaate dayanak olarak Microsoft şirketi ile bir şekilde irtibatı ve/veya ortak çalışması ve dolayısı yla ortak çıkarı bulunan şirketlerin görüş ve beyanları nın hukuka aykırı olarak baz alındığı, Linux ve tüketiciler ile herhangi bir görüşme yapılmadığı, - Yürütülen incelemenin Microsoft un beyanına dayalı olarak , beyanların doğruluğu araştırılmadan ve gerekli araştırma yapılmadan gerçekleştirildiği, eksik incelemede bulunulduğu, - Microsoft un Türkiye de ve dünyada yazılım sektörünün önde gelen bir ismi olarak tüm sektörün işleyişini belirlediği, bu kapsamda eğitim programlarının ve yeni üretilen yazılımların Microsoft a uyumlu olarak planlandığı, böylece Microsoft un eğitimi yozlaştırdığı ve tekel durumuna geldiği, bunun sonucu olarak tüketicilerin daha ucuz ve kaliteli ür ünlere ulaşmasının engellendiği yönündeki i ddialarının üzerinde durulmaksızın geçiştirildiği, - Kararda firma uygulamalarına geniş bir şekilde yer verildiği , ancak bu uygulamalar ile ilgili olarak şikâyet dilekçesinde yer alan hususların irdelenmediği, şikâyetinin firmaların veya kurumların göreceli cevapları ile değil de tarafsız, teknik ve ayrıntılı olarak değerlendirilmesinin gerektiği belirtilmekte ve anılan teşebbüs aleyhinde soruşturma açılmamasına ilişkin Kurul kararının kaldırılması talep edilmektedir. (6) Başvuru konusu iddiaların esas itibariy le, inceleme sürecinde Microsoft un beyanlarından hareket edilmesin in ve incelemenin gerektiği gibi yapılma masının doğru bir yaklaşım olmadığı görüşüne dayandığı görülmektedir. (7) Anılan Kurul kararından da anlaşılacağı üzere , inceleme Microsoft un çeşitli e ylemler yoluyla hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiası üzerine başlatılmıştır. Önaraştırma kapsamında, Microsoft tarafından Türkiye ve dünya çapında uygulanan fiyatlar a, OEM lere uyguladığı indirim sistemleri ne, Microsoft ürünlerinin birlikte satışına, lisanslamasına ve diğer yazılımlarla birlikte işlerliğine ilişkin olarak sadece Microsoft tan bilgi alınm amış , aynı zamanda sektörde faaliyet gösteren bilgisayar üreticileri, yazılımcılar, TÜBİTAK ve Oracle dan da bilgi talep edilmiştir. Dolayısıyla tek bir beyana dayanılarak değerlendirmede bulunulmamış, sektör oyuncuların ın görüşleri de dikkate alınmıştır. (8) Tüm b u bilgiler çerçevesinde yapılan değerlendirmeler neticesinde bahse konu eylemlerin hâkim durumun kötüye kullanılması olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle , önaraştırma raporunda Microsoft hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaati belirtilmiş, dosya mevcudu bilgi ve belgeleri inceleyen Kurul şikâyetin reddedilmesine karar vermiştir. Söz konusu ikinci başvuru üzerin e yapılan görüşmeler sonucunda da anılan Kurul kararının kaldırılması nı gerektirecek nitelikte herhangi bir unsurun bulunmadığı kanaatine varılmıştır. 12-49/1432 -M 4/4 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Microsoft Bilgisayar Yazılım Hizmetleri Ltd . Şti., Microsoft Corporation ve Microsoft Ireland Operations Limited in hakim durumunu kötüye kullandığı iddiasına ilişkin 03.05.2012 tarih ve 12 -24/661 -183 sayılı Kurul kararının kaldırılması talebi ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhan gi bir işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığına, talebin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.