REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -1-79 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-41/1044 -261 Karar Tarihi : 9.9.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ER SİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: M. Selim ÜNAL, Burak SAĞLAM C. ŞİKAYET EDEN : Gazmar Gaz Aletleri Pazarlama Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. Temsilcisi: Av. Ruhi KARACA
REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009 -1-79 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-41/1044 -261 Karar Tarihi : 9.9.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ER SİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER: M. Selim ÜNAL, Burak SAĞLAM C. ŞİKAYET EDEN : Gazmar Gaz Aletleri Pazarlama Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. Temsilcisi: Av. Ruhi KARACA Zeytinoğlu Cad. Spor Yazarları Sitesi B -1 Blok D.3 20 Akatlar Beşiktaş/Istanbul D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN : - Gesan Yatırım ve Ticaret A.Ş. Barbaros Mah. Atatürk Bulvarı No:2 Körfez/Kocaeli E. DOSYA KONUSU: Gesan Yatırım ve Ticaret A.Ş. ile Gazmar Gaz Aletleri Pazarlama Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanmış olan tüplü LPG tedariğine ilişkin sözleşmenin 4054 sayılı Kanun a aykırı olduğu iddiası. 30 F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet dilekçesi nde özetle, Gesan Yatırım ve Ticaret A.Ş. (Gesan) ile Gazmar Gaz Aletleri Pazarlama Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. (Gazmar) arasında 2.1.2008 tarihinde akdedilen tüplü LPG bayilik sözleşmesi uyarınca bayini n 10 yıllık rekabet yasağına tabi olduğu, bu durumun ise 4054 sayılı Kanun a ve ilgili tebliğlere aykırı olduğu ifade edilerek konuyla ilgili gerekli işleml erin yapılması talep edilmiştir . G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.7.2009 tarih, 4895 sayı il e giren şikâyet üzerine hazırlanan 30.7.2009 tarih ve 2009 -1-79/İİ-09-MSÜ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu nun 5.8.2009 tarihli toplantısında görüşülmüş ve anılan iddialara ilişkin 40 olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine y apılan incelemeler sonucunda düzenlenen 4.9.2009, 2009 -1-79/ÖA -09-MSÜ sayılı Önaraştırma Raporu, 7.9.2009, REK.0.05.00.00 -110/195 sayılı Başkanlık Önergesi ile 09 -41 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 09-41/1044 -261 2 H. RAPORTÖR LERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda , - Gesan ile Gazmar arasında imzalanan sözleşmenin halihazırda 2002/2 sayılı Tebliğ in öngördüğü koşulları sağladığı ve bu itibarla konu hakkında 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı, 50 - Ancak sözleşmen in rekabet etmeme yükümlülüğünün düzenlendiği maddelerinin, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından sadece bayi/alıcının şirkete ait tesiste yürüteceği faaliyetleri kapsayacağı ifadesine açıkça yer verecek şekilde tadil edilmesi hususunda Gesan ın bilgil endirilmesinin yerinde olacağı ifade edilmektedir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME Şikayetin konusunu oluşturan Gesan ile Gazmar arasında imzalanan tüplü LPG tedarik sözleşmesi 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında 60 bir di key anlaşma dır. Söz konusu sözleşmenin ilgili Tebliğ kapsamında önem arz eden maddelerine aşağıda yer verilmiştir: MADDE 3 : a) b) Bayi bu anlaşmanın imza tarihinden itibaren 10 yıl süreyle rekabet yasağına tabidir. Bu nedenle anlaşma süresi içinde ba şka LPG dağıtım şirketlerinin baş bayiliğini, bayiliğini, tali bayiliğini veya yetkili veya tali satıcılığını yapamaz, bilfiil hizmeti içinde olamaz, aracılığını, temsilciliğini, acenteliğini, komisyonculuğunu ve nakliyeciliğini yapamaz, kurulmuş veya iler ide kurulacak bu vasıflardaki şirketlere ortak olamaz. Bayi 70 şirket ise, şirketi temsil hakkı olan veya şirkette kararlara iştirak eden hissedarlarda aynı şekilde rekabet yasağına tabidir. MADDE 23: Bu anlaşma imza tarihinden itibaren 10 yıl süreyle mute ber olup, taraflar sözleşmenin sona erme tarihinden 6 ay önce bir araya gelerek sözleşmenin yenilenmesi veya sona erdirilmesi hususunda mutabakata varacaklardır. Eğer sözleşmenin yenilenmesine karar verilmiş ise sona erecek sözleşmenin hitam tarihinden baş lamak üzere yeni bir sözleşme imzalayacaklardır. Taraflar sözleşmenin sona erdirilmesi hususunda mutabık kalmışlarsa sözleşme hitam tarihine kadar yürürlükte kalacaktır. 80 Sözleşmenin 3. maddesi ile alıcının, sözleşme süresi boyunca başka bir LPG dağıtım şirketinin bayiliğini yapamamasına yönelik olarak getirilen yükümlülüğün 2002/2 sayılı Tebliğ in 3. maddesindeki tanım uyarınca bir rekabet etmeme yükümlülüğü olduğu anlaşılmaktadır. Anılan Tebliğ in Rekabet Etmeme Yükümlülüğü başlıklı 5. maddesinde, Tebliğ in sağladığı muafiyetin alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüklerine uygulanmayacağı hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer verilen sözleşmenin 3. madde sinde bayinin 10 yıl süreyle rekabet yasağına tabi olduğu ifade edilmekte, ayrıca 23. maddede sözleşmenin süresinin de 10 yıl olması öngörülmektedir. 90 Gesan tarafından Kurum a gönderilen sözleşmenin TARAFLAR başlıklı bölümünde açıklandığı üzere sözleşme , 3. şahıslardan şirket tarafından ekte sunulan 1.5.2002 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiralanan ve tasarruf ve kullanma hakkı bu nedenle 09-41/1044 -261 3 şirkete ait olan Trabzon, Yorma, Yokuşlu Köyü, Aydınözü mevkii, 173 ada, 54 parsel sayılı taşınmaz üzerinde te sis edilmiş olan LPG Tüp Deposu nun kullanma hakkının bayi Gazmar a bırakılmasına ilişkindir. 2003/3 ve 2007/2 sayılı Tebliğler ile değişik 2002/2 sayılı Tebliğ in 5(a) maddesinde getirilen istisnada , alıcının anlaşmaya dayalı faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı 100 tesisin mülkiyeti arazi ile birlikte veya alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde sağlayıcıya ait ise, yahut alıcı bu faaliyetini sağlayıcının alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi kullanım hakkının konusu olan bir tesiste sürdürecekse, alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün, söz konusu tesisin alıcı tarafından kull anıldığı süreye bağlanabileceği, söz konusu rekabet etmeme yükümlülüğünün, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından, sadece alıcının söz konusu tesiste yürüteceği faaliyetini kapsayacağı ifade edilmiştir. Gesan tarafından Kuruma gönderilen yazıda da, bayi/alıcının anlaşmaya dayalı 110 faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı tesisin tasarruf ve ku llanma hakkının tümüyle şirkete ait olması nedeniyle, anılan Tebliğ in 5(a) maddesi ile getirilen istisna sebebiyle, Gazmar ile imzalanan sözleşmenin 3(b) ve 23. maddelerinde, bayi/alıcıya on yıl süreyle rekabet yasağı getirildiğini, bu sürenin beş yılı aş an kısmı bakımından, rekabet etmeme yükümlülüğünün sadece bayi/alıcının şirkete ait tesiste yürüteceği faaliyetleri kapsayacağı ifade edilmiştir. Bununla birlikte şirket tarafından Kuruma ulaştırılan sözleşmenin incelenmesi sonucu bunun açıkça düzenlenmedi ği, özellikle rekabet etmeme yükümlülüğünü süresinin beş yılı aşan kısmı bakımından sadece bayi/alıcının şirkete ait tesiste yürüteceği faaliyetleri kapsayacağı ifadesine açıkça yer verilmediği görülmektedir. 120 Öte yandan, Gesan ile Gazmar arasında tüplü LP G bayilik sözleşmesi tedarikine ilişkin imzalanan sözleşmenin imza tarihi 2.1.2008 olduğundan, rekabet etmeme yükümlüğü süresinin halihazırda Tebliğ in izin verdiği 5 yıllık azami süreyi aşmamış olduğu görülmektedir. Bu çerçevede, Gesan ile Gazmar arasında 2.1.2008 tarihinde imzalanan tüplü LPG tedarik sözleşmesinin henüz Tebliğ in izin verdiği 5 yıllık azami süreyi aş mamış olmaması nedeniyle 2002/2 sayılı Tebliğ in öngördüğü koşulları sağladığı , ancak sözleşmenin rekabet etmeme yükümlülüğünün düzenlendiği maddelerin, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından sadece bayi/alıcının şirkete ait tesiste yürüteceği faaliyetleri kapsayacağı ifadesine açıkça yer verecek şekilde tadil 130 edilmesi hususunun Gesan a bildirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; 1. Gesan Yatırım ve Ticaret A.Ş. ile Gazmar Gaz Aletleri Pazarlama Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşmenin halihazırda 2002/2 sayılı Tebliğ in öngördüğü koşulları sağladığına, bu nedenle 405 4 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına, 140 09-41/1044 -261 4 2. Ancak sözleşmenin rekabet etmeme yükümlülüğünün düzenlendiği maddelerin, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından sadece bayi/alıcının şirkete ait tesiste yürüteceği faali yetleri kapsayacağı ifadesine açıkça yer verecek şekilde tadil edilmesi hususunun Gesan Yatırım ve Ticaret A.Ş. ye bildirilmesi konusunda Başkanlığa yetki verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. Başkan V. Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI Mehmet Aki f ERSİN Doç. Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY Murat ÇETİNKAYA Reşit GÜRPINAR