Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -1-98 (Devralma) Karar Sayısı : 05-63/905 -247 Karar Tarihi : 29.9.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Rıfkı ÜN AL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER: Cengiz SOYSAL, Cumhur Atalay HATİPOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - OMV Aktiengesellschaft Temsilcisi : Av. Sarp ŞENOL Maya Akar Center Büyükdere Cad. 100/17 20 34394 Esentepe, İstanbu
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -1-98 (Devralma) Karar Sayısı : 05-63/905 -247 Karar Tarihi : 29.9.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Rıfkı ÜN AL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER: Cengiz SOYSAL, Cumhur Atalay HATİPOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - OMV Aktiengesellschaft Temsilcisi : Av. Sarp ŞENOL Maya Akar Center Büyükdere Cad. 100/17 20 34394 Esentepe, İstanbul D. TARAFLAR : - OMV Aktiengesellschaft Otto Wagner Platz 5 A -1090 Viyana AVUSTURYA - International Petroleum Investment Company Sheikh Zayed the 1st Street Al Muhairy Center Office Tower, 10th floor P.O. Box 7528 Abu Dhabi BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ 30 - Statoil Danimarka A/S Domus Statoil Borgmaster Christiansens Gade 50 DK-2450 Kopenhag DANİMARKA E. DOSYA KONUSU: Statoil ASA nın bir iştiraki olan Statoil Danimarka A/S nin, Bore alis A/S de sahip olduğu %50 oranındaki hissesinin, OMV Aktiengesellschaft ve International Petroleum Investment Company tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.9.2005 tarih ve 6220 sayı ile giren v e 40 eksiklikleri 26.09.2005 tarih ve 6721 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 26.9.2005 tarih ve 2005 -1- 98/Öİ -05-CS sayılı De vralma Ön İnceleme Raporu, 26.9.2005 tarih, REK.0.05.00.00 -120/193 sayılı Başkanlık önergesi ile 05 -63 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 05-63/905 -247 2 G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; OMV Aktiengesellschaft (OMV) ve International Petro leum Investment Company (IPIC) tarafından Statoil Danimarka A/S (Statoil) nin Borealis A/S (Borealis) de sahip olduğu %50 50 oranındaki hissenin devralınması işlemine 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ hükümlerine göre izin verilmesinde b ir sakınca olmadığı ifade edilmektedir H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Borealis Merkezi Danimarka da bulunan Borealis, plastik (Polietilen PE ve polipropilen 60 PP ) ve bazı hidrokarbonların (etilen, propilen, fenol, ve aseton) üreti mi ve satışı ile iştigal eden bir teşebbüstür. Borealis in üretiminde bulunduğu plastik, özellikle yiyecek paketleme, çocuk bezi, otomotiv sektörüne yönelik parçalar, su ve gaz dağıtım boruları, elektrik kabloları, spor aletleri ve medikal cihazlarda kul lanılmaktadır. Borealis tarafından üretilen hidrokarbonlardan etilen ve propilen, polietilen ve polipropilen üretiminde kullanılmaktadır. Fenol ve aseton ise kompakt disk, plastik su şişeleri, araba tamponları, monitör, cep telefonu gibi ürünlerde kullanıl maktadır. 70 Borealis in ortaklık yapısına bakıldığında, %50 oranındaki hissenin Statoil e, %50 sinin ise OMV ve IPIC ın ortak kontrolü altında bulunan IOB ortak girişimine ait olduğu görülmektedir. H.1.2. OMV Şirket merkezi Avusturya da bulunan OMV, ço kuluslu bir petrol, gaz ve akaryakıt anonim şirketidir. OMV hisselerinin %50,9 u halka açık olup, %17,6 sı IPIC; %31,5 i ise Österreichische Industrie Holding Aktiengesellschaft a (ÖİAG) aittir. Toplamı %49,1 i bulan IPIC ve ÖİAG a ait hisselerin herhangi bir oy imtiyazı 80 bulunmadığından, OMV kendi bağımsız yönetimi tarafından idare edilmektedir. OMV nin temel faaliyet alanları, doğal gaz ve petrol arama/üretimi, rafinaj, petrol ürünleri ve doğal gaz dağıtımı ve petrokimyadır. Gaz segmentinde, depolama t esisleri ve 2000 km uzunluğunda boru tesisine (pipeline) sahip olan OMV nin, entegre kimya ve petrokimya üretim tesisleri bulunmaktadır. H.1.3. IPIC 90 Merkezi Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) nde bulunan ve tamamı BAE ye ait olan IPIC, BAE Devleti nin BAE dışındaki enerji ve enerjiyle bağlantılı tüm projelerine iştirak etmek amacıyla kurulmuştur. IPIC ın temel faaliyet alanı, enerji ile ilgili projelere ve BAE dışında petrol arıtma ve ilgili alanlarda faaliyet gösteren şirketlere uzun dönemli yatırımlar y apmaktır. 05-63/905 -247 3 H.1.4. Statoil 100 Merkezi Norveç te bulunan Statoil, 29 ülkede faaliyette bulunan entegre bir petrol şirketidir. Norveç in petrol ve gaz üretiminin %60 ı Statoil tarafından yapılmaktadır. Statoil grubunun İskandinavya Ülkelerinde, İrlanda da, Po lonya da, Baltık Denizi ülkelerinde ve Rusya da servis istasyonları bulunmaktadır. H.2. Devralma İşlemi Söz konusu devralma işlemiyle, OMV ve IPIC ın, Statoil ın Borealis te sahip olduğu %50 oranındaki hisseyi satın alacağı işleme ilişkin olarak, 30 Haziran 110 2005 tarihinde bir Hisse Alım Sözleşmesi (Sözleşme) ve bir Hissedarlar Sözleşmesi taraflarca imzalanmı ştır. İşlem öncesinde OMV ve IPIC ın %50 şer payla ortak kontrolü altında bulunan IOB Holdings A/S ortak girişimi (IOB), Borealis hisselerinin %50 sine sahiptir. Borealis in Statoil kontrolü altındaki hisselerinin IOB ye geçmesi sonrasında Borealis hisse lerinin tamamının, IPIC ve OMV nin ortak kontrolü altında bulunan, IOB a ait olacağı anlaşılmıştır. Hissedarlar Sözleşmesi ne göre, işlem sonrası alınacak önemli kararlarda IPIC ve 120 OMV den gelen üyelerin oluşturduğu Borealis yönetim kurulunda, oybirliğini n sağlanması gerektiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla Borealis, IPIC ve OMV nin ortak kontrolü altında olacağı, böylece işlem sonrasında Borealis in yönetiminde kontrol yapısının değişeceği, ortak kontrole sahip hissedar sayısının üçten ikiye düşeceği anlaşılmıştır. H.3. İlgili Pazar H.3.1. İlgili Ürün Pazarı Borealis; polietilen (PE), polipropilen (PP) ve bazı hidrokarbonların (etilen, 130 propilen, fenol, aseton) üretimi ve satışı konusunda faaliyet göstermektedir. Borealis tarafından üretilen olefinler -etilen ve propilen -, PP ve PE üretiminde kullanılmaktadır. PP, plastik üretiminde yaygın olarak kullanılan poliolefin kategorisinden bir üründür.Yüksek yoğunluklu PE (HDPE), düşük yoğunluklu PE (LDPE) ve lineer düşük yoğunluklu PE (LLDPE) olmak üzere üç t ip polietilen olduğu kabul edilmektedir. HDPE daha çok sert şişelerde ve geniş borularda kullanılmaktadır. LLDPE ise film ve ambalajlama alanında kullanılmaktadır. 140 Bildirime konu işlemin en dar pazar tanımlamasında dahi Kanun un 7. maddesi kapsamında bir sakınca doğurmayacak olmasından dolayı, bu dosya kapsamında PP ve PE ye ilişkin nihai bir ilgili pazar tanımlamasına gerek görülmemiştir. 05-63/905 -247 4 H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar 150 Söz konusu ürünlerin dağıtım ve pazarlamasına ilişkin bölgesel pazar tanımını gerekt irecek hususlar olmadığından, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tanımlanmıştır. H.4. Değerlendirme Başvuru konusu devralma işlemi sonucunda meydana gelecek tek değişiklik, Borealis in üç teşebbüsün ortak kontrolünden (IPIC, OMV ve Statoil), iki teşebbüsün ortak kontrolüne (IPIC ve OMV) geçecek olmasıdır. Dolayısıyla, işlem 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralmadır. Bu devir işleminin 160 Rekabet Kurulu iznine tabi olup olmadığı hususu ise yine 1998/2 sayılı Tebliğ de yer alan paz ar payı ve ciro eşiklerine ilişkin bir değerlendirmeyi gerektirmektedir. Borealis in Türkiye deki faaliyeti, kendi ürünlerini ithal ederek Türkiye de satmaktan ibarettir. OMV ise, Türkiye de yalnızca Aralık 2004 te devraldığı Petrom aracılığıyla LDPE paza rında % ( .) payla ve HDPE pazarında % ( .) payla faaliyet göstermektedir. İlgili ürün pazarının dar tanımlanması durumunda dahi en yüksek pazar payına %( .) ile LLDPE de ulaşılmaktadır. Öte yandan, ciro eşikleri açısından işlem ele 170 alındığında, Borealis i n faaliyet gösterdiği alanlarda 2004 yılında elde ettiği toplam cironun yaklaşık ( ) YTL tutarında olduğu görülmektedir. Borealis in ürün portföyünde olup, Türkiye de satışını yaptığı ürünlerden HDPE pazarında 2004 yılı itbariyle yaklaşık ( ) YTL c iro elde edilmiştir. Böylece işlem, ciro itibarıyla 1997/1 sayılı Tebliğ de yer alan ciro eşiğini aştığı için Rekabet Kurulu iznine tabi bir devir işlemidir. Öte yandan, bildirime konu devir işleminin aynı teşebbüsün ortakları arasındaki bir kontrol devri nden kaynaklandığı ve işlem neticesinde yeni bir hakim durum yaratmadığı ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirmediği kanaatine 180 varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre: Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. ma ddesi ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, ancak, işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim d urum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle 190 bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.