Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2017 -3-70 (Devralma) Karar Sayısı : 17-40/639 -278 Karar Tarihi : 29.11.2017 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NAR İN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖR : Hatice YAVUZ, Çiğdem Gizem OKKAOĞLU, Pelin TEBER C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Intervet Holding B.V. Temsilci: Av. B ora İKİLER, Av. Bahadır GÜLTEKİ N Abdi İpekçi Cad. No: 19 -1 34367 Nişantaşı/ISTANBUL D. DOSYA KONUSU:
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2017 -3-70 (Devralma) Karar Sayısı : 17-40/639 -278 Karar Tarihi : 29.11.2017 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NAR İN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖR : Hatice YAVUZ, Çiğdem Gizem OKKAOĞLU, Pelin TEBER C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Intervet Holding B.V. Temsilci: Av. B ora İKİLER, Av. Bahadır GÜLTEKİ N Abdi İpekçi Cad. No: 19 -1 34367 Nişantaşı/ISTANBUL D. DOSYA KONUSU: Vilsan Veteriner Ticaret ve Sanayi A.Ş. nin %100 oranındaki hissesinin Intervet Holding B.V. aracılığıyla Merck & Co., Inc. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi . (1) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 03.11.2017 tarih ve 7927 sayı ile giren ve eksiklikleri 23.11.2017 tarihinde tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 29.11.2017 tarih ve 2017 -3-70/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (2) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Taraflar (3) Bildirime konu işlemin devreden tarafı konumundaki Vimar Gıda Tarım ve H ayvancılık Sanayi Ticaret A.Ş (VİMAR) , hayvan sağlığı sektörü için veteriner ilaçları ve yem katkı maddeleri üretmekte ve pazarlamaktadır. Faaliyet gösterdiği alandaki ürünler; besi hayvancılığı, kümes hayvancılığı ve su ürünleri yetiştiriciliği sektörlerindeki talepleri karşılamaya yöneliktir. (4) Söz konusu işlem kapsamında devre konu ilgili teşebbüs olan Vilsan Veteriner Ticaret ve Sanayi A.Ş. (VİLSAN) 1986 yılında kurul muştur. Besi hayvanlarında görülen sağlık sorunları için veteriner ilaçları üreten ve bu ürünlerin satışını distribütörleri aracılığıyla gerçekleştiren VİLSAN ın tüm hisseleri nin VİMAR a ait olduğu ve herhangi bir iştiraki bulunmadığı bildirilmiştir. (5) Planlanan işlemin devralan tarafında ise Merck & Co., Inc. (MSD) ve Intervet Holding B.V. (INTERVET) bulunmaktadır. Bildirim Formunda ; INTERVET in tüm hisselerinin Organon BioSciences International B.V. aracılığı ile MSD ye ait olduğu; MSD nin reçeteye tabi ilaçlar, aşılar , biyolojik tedaviler ve hayvan sağlığı ürünleri geliştirdiği, bu faaliyet alanlarının i) ilaç, ii) hayvan sağlığı ve iii) sağlık hizmetleri şeklinde üç ana başlık altında toplandığı, bu alanlarda MSD nin Türkiye faaliyetlerini yürüten teşebbüslerin sırası yla i) Merck Sharp Dohme İlaçları Ltd. Şti., ii) Intervet Veteriner İlaçları Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. (INTERVET TÜRKİYE) ve iii) Maya Tıbbi Ürünler Ticaret Ltd. Şti. olduğu ifade edilmiştir . 17-40/639 -278 2/4 (6) Devralan ilgili teşebbüs olan INTERVET daha çok MSD içind eki şirketlere finansman sağlama ve yatırım yapma alanında faaliyet göstermekte olup Türkiye deki tek iştiraki INTERVET TÜRKİYE dir. Bu iştirakin Türkiye de üretim tesisi bulunmamakta, satılan ürünler ithalat yoluyla temin edilmektedir. INTERVET TÜRKİYE, d evre konu VİLSAN ile aynı pazarda faaliyet göstermektedir G.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme (7) Bildirim konusu işlem , hisselerinin tamamı VİMAR a ait olan VİLSAN ın %100 oranındaki hissesinin ve tam kontrolünün MSD bünyesindeki INTERVET e devredilmesi işlemidir . (8) Bahsi gecen işlemin gerçekleşebilmesi amacıyla VİMAR ile INTERVET arasında 27.10.2017 tarihinde Hisse Satış ve Alım Sözleşmesi (Sözleşme) imzalanmış olup Sözleşme ile birlikte VIMAR, Vİ LSAN üzerindeki tüm kontrol haklarını INTERVET'e devretmeyi taahhüt etmiştir . Söz konusu işlemin ; VİMAR ın kontrol ünde hisse satın alınması yoluyla kalıcı bir değişikliğ e neden olduğu, bu bağlamda 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralma olduğu görülmüştür. (9) Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, işlem taraflarının cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) ben tlerinde yer alan ciro eşiklerini aştığı anlaşıldığından, işlem Rekabet Kurulunun (Kurul) iznine tabidir. (10) Bildirim e konu işlem ; insan ve hayvan sağlığı ürünleri ile sağlık hizmetleri alanında faaliyet gösteren MSD'nin iştiraki olan INTERVET aracığıyla , hayvan sağl ığı ürünleri alanında faaliyet gösteren VİLSAN'ın hisselerinin tamamının devralınmasına ilişkindir. Bu noktada mevcut dosya kapsamında , işlemin devralan taraf ı olan MSD ve I NTERVET ile devre konu teşebbüs konumundaki VİLSAN ın faaliyetleri arasında yatay bir örtü şme bulunduğu, bu nedenle işlem bakımından etkilenen bir pazarın mevcut olduğu değerlendirilmiştir. (11) Planlanan işlem kapsamında etkilenen pazarı oluşturan ilgili ürün paza r(lar)ının tanımlanması bakımından sektördeki oyuncula rın hemfikir oldu ğu bir sınıflandırmadan bahsetmenin mevcut dosya bakımından mümkün olmadığı anlaşılm ıştır1. Diğer taraftan, başvuru konusu işlemin rekabetçi endişeler yaratmadığı düşünüldüğünden, Kurul içtihadı2 ile örtüştüğü anlaşılan ve Bildirim Formunda yer verilen ilgili ürün pazarla rı dikkate a lınmıştır3. Bu bağlamda işlem taraflarının ortak faaliyet gösterdiği hayvan sağlığı 1 Dosya kapsamda, Türkiye hayvan sağlığı ürünleri piyasasında faaliyet gösteren ve devralma işlemi taraflarının rakipleri konumunda bulunan teşebbüsler ile şifahi görüşmeler gerç ekleştirilmiş; söz konusu teşebbüslerden , piyasadaki ürün ayrımının farmakolojik veya terapötik grup ve ilacın uygulanma şekline göre yapıldığı bilgisi edinilmiştir. Bunun yanı sıra , Veteri ner Sağlık Ürünleri Sanayicileri Derneği (VİSAD) yetkilisiyle de telefonla görüşülmüş olup; veteriner ilaçları olarak tabir edilen hayvan sağlığı ürü nlerinin, ilaçları kullanacak olan veteriner hekimlerin tercihlerinin farklılaşması sebebiyle, kesin bir sı nıflandırmaya tabi olarak birbirinden ayrı kategorize edilmesinin pratikte kolay olmadığı, yine de en temel sınıfl andırmanın farmakolojik gruplar (antibakteriyeller, antiparazitler, hormonlar vs.) bazında yapılabileceği kaydedilmiştir . 2 Kurul u n hayvan sağlığı ürünleri hakkındaki 26.12.2002 tarih ; 02-81/945 -391 sayılı ve 03.03.2005 tarih ; 05-12/134 -47 sayılı kararları kapsamında , hayvan sağlığı ürünlerinin genel olarak şifalı yem katkıları, aşılar ve veteriner ilaçları olmak üzere üçe ayrıldığı ve veteriner ilaçlarının çeşitli değişkenlere göre birçok alt gruba ayrılabildiği, antibiyotik ve antibakteriyel ürünlerde öncelikle aktif bileşen ve alınma yolları olmak üzere birçok değişkene bağlı olarak ilgili ürün pazarı tanımı yapılabildiği, bu iki d eğişkenin yanı sıra hayvanın türüne (çiftlik hayvanları -ev hayvanları vs.) göre de pazar tanımı yapılabileceği ifade edilmiştir. 3 Dosya kapsamında ayrıca hayvan sağlığı ürünlerine ilişkin Avrupa Komisyonu (Komisyon) kararları da incelenmiştir. Komisyon un 22.11.1999 tarih ve COMP.M/1681 sayılı Akzo Nobel/ Hoechst Roussel Vet karar ında hayvan sağlığı ürünlerinin; iyileştirici gıda katkıları, biyolojikler ve ilaçlar olarak üç ana gruba ayrılabileceği, ek olarak besin değeri taşıyan yem katkıları ve hijyen ürünlerin de geniş anlamdaki bu sınıflandırmaya dahil edilebileceği ve hayvanlarda kullanılan ilaçların antipar azitler, antimikrobiyeller, hormon tedavileri, anti -enflamatuarlar, analjezik ilaçlar, performans artırıcılar ve diğerleri şeklinde gruplara ayrılabileceği belirtilmiştir. Komisyon un 02.07.1997 tarih ve IV/M -885 sayılı Merck / Rhone - Poulenc - Merial 17-40/639 -278 3/4 ürünleri pazarı kapsamındaki hayvan sağlığı ilaçları , uygulanma şekli ve etken bile şenlere göre alt sınıflar a ayrılarak incelen miştir . Bu a yrıma göre ilgili ürün pazarla rı; amfenikol esaslı enjekte edilebilir antibakteriyeller, sefalosporin esaslı enjekte edilebilir antibakteriyeller, makrolid esaslı enjekte edilebilir antibakteriyeller, penisilin esaslı enjekte edilebilir antibakteriyeller , penisilin esaslı meme içi antibakteriyeller , endoparazitler i çin buparvakon esas lı antiparazitler , endoparazitler i çin benzimidazol esas lı antiparazitler şeklinde belirlenmiştir. Dezenfektanlar için ise bir alt ayrıma yer verilmeksizin söz konusu ilgili pazarlara ek olarak dezenfektanlar pazarı esas alınmıştır. İlgili ürün pazarları kapsamında yer alan ürünlerin Türkiye genelinde sunulmasının mümkün olması ve pazar farklılaşması yaratacak faktörlerin bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak tespit edilmiştir. (12) Planlanan işlem yoğunlaşma açısından değerlendirildiğinde ise, penisilin esaslı enjekte edilebilir antibakteriyeller pazarında MSD'nin pazar payını n oldukça düşük olduğu; sefalosporin esaslı antibakteriyel ve makrolid esaslı antibakteriyel pazarlarında işlem öncesinde dördüncü ve beşinci sırada bulunan işlem taraflarının işlem sonrasında pazar da ikinci en büyük paya sahip teşebbüs haline geleceği ; amfenikol esaslı antibakteriyel pazarı nda işlem öncesinde üçüncü ve dördüncü sırada bulunan işlem tarafla rının işlem sonrasında pazarda ikinci en büyük paya sahip teşebbüs haline geleceği ; buparvakon esaslı endoparazit paza rında ise işlem öncesinde birinci sırada bulunan MSD'nin, beşinci sırada bulunan Vİ LSAN' ı devralmasıyla pazardaki sıralamasının değişmeyeceği , ancak en yakın rakiple aras ındaki pazar payı farkının artacağı ; benzimidazol esas lı endopa razit paza rında ise işlem öncesinde üçüncü ve dördüncü sırada bulunan teşebbüslerin işlem sonrasında da üçüncü sırada bulunacağı anlaşılmaktadır . (13) Yukarıda ver verilen etkilenen pazarlardan işlem sonrasında tarafları n en yüksek paya sahip olduğu paza rın, buparvakon esaslı endoparazit paza rı olduğu görülmektedir. Buparvakon esas lı endoparazit ila çların tüm endoparazit ilaçlarının %7'sini oluşturduğu bildirilmiştir. S öz konusu paza rın 2016 yılı büyüklüğünün 3.036.000 TL olduğu, MSD ve VİLSAN ın ise anılan pazarlardaki net satışları nın sırasıyla ( ..) ve ( ..) TL oldu ğu belirtilmiştir. Dolayısıyla tarafları n pazar payı toplamı yaklaşık olarak % ( ..) olsa da , söz konusu paza rın endoparazitler içinde oldukça düşük bir yer tuttuğu ve pazarda çok sayıda rakip bulunduğu dikkate alındığında , bildirim konusu işlemin ilgili pazarda hakim durum oluşturmak suretiyle rekabeti önemli ölçüde azaltmayacağı kanaatine varılmıştır. (14) Diğer yandan , antibakteriyel pazarları, benzimidazol esaslı endoparazit ilaç pazarı ve dezenf ektan pazarlarında ise işlem sonrasında MSD'nin elde edeceği pazar payından daha büyük veya buna yakın pazar payına sahip rakiplerin bulunduğu, ayrıca söz konusu pazarlarda çok sayıda küçük paya sahip oyuncu nun da faaliyet gösterdiği dikkate alındığında bu pazarlar açısında n da bildirim konusu işlemin rekabetçi bir endişeye yol açmayacağı sonucuna ulaşılmıştır4. karar ında ise hayvan sağlığı ürünlerinin ; yiyecek katkıları, hijyen ürünleri, aşılar ve hayvan ilaçları şeklinde dört ana grupta incelenebileceği , bu kategorilerin de dosya konusu işlem bazında alt segmentlere ayrılabileceği ifade edilmiş olup; ayrıca, antipara zitlerin, tek hücreli parazitlere etki edenler ve diğerleri şeklinde iki ana gruba ayrılabileceği; endosit, ektosit ve endektositlerin ise diğerleri çatısı altı nda üç grup olarak değerlendirilebileceği belirtilmiştir. Keza 27.02.2003 tarih ve COMP/M -2922 s ayılı Pfizer/Pharmacia karar ı ile 11.10.2007 tarih ve COMP/M.4691 sayılı Schering -Plough/Organon Biosciences karalarında da Komisyon tarafından benzer pazar segmentasyonu yapıldığı görülmektedir. 4 Mevcut dosya kapsamında, bildirime konu i şlemin pazardaki rekabet üzerinde yaratabileceği etkiler gerek rakip firmalara gerekse VİSAD a şifahen de sorulmuştur. Bunun üzerine, hayvan sağlığı ürünleri pazarında düşük pazar payına sahip birçok oyuncu olduğu, bu oyuncular dışında pazarın büyük oyuncuları olarak Ceva Hayvan Sağlığı A.Ş. ve Zoetis Hayvan Sağlığı Ltd. Şti. (önceki ismiyle Pfizer) gib i firmaların gösterilebileceği, pazarda irili ufaklı onlarca şirket bulunduğundan, bildirime konu işlem sonrasında piyasada bir fiyat artışının mümkün görünmediği bilgisi edinilmiştir 17-40/639 -278 4/4 H. SONUÇ (15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendi rilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmişti r.