Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-46 (Devralma ) Karar Sayısı : 07-34/350 -130 Karar Tarihi : 24.4.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan :Mustafa P ARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nu rettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Hakan BİLİR , Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - OYSA Çimento Sanayi ve Tic. A.Ş. Temsilcileri Hayrettin Şener ve A.Murat Seferoğlu Sabancı Center 80745 Leve
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-46 (Devralma ) Karar Sayısı : 07-34/350 -130 Karar Tarihi : 24.4.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan :Mustafa P ARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nu rettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Hakan BİLİR , Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - OYSA Çimento Sanayi ve Tic. A.Ş. Temsilcileri Hayrettin Şener ve A.Murat Seferoğlu Sabancı Center 80745 Levent /İstanbul 20 - Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. Temsilcileri Erkan Kamışlı ve Mevlüt Aydemir Sabancı Center 80745 Levent /İstanbul D. TARAF LAR : - OYSA Çimento Sanayi ve Tic. A.Ş. Hacı Sa bancı Bulvarı Niğde - Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. Ceyhan Yolu 12. Km Adana - Ordu Yardımlaşma Kurumu OYAK Genel Müdürlüğü Ziya Gökalp Cd. 30 No:64 Kurtuluş /Ankara - Mardin Çimento Sanayii T.A.Ş Savuryolu 6. Km 47019 Mardin - Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. Sabancı Center 80745 Levent /İstanbul E. DOSYA KONUSU : OYSA Çimento Sanayi ve Tic. A.Ş. ye ait İskenderun Çimento Öğütme Tesisi ve İlgili Hazır Beton Tesislerinin Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. taraf ından devralınması ve Ordu Yardımlaşma Kurumu, Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. ve Mardin Çimento Sanayii T.A.Ş. ye ait OYSA Çimento 40 Sanayi ve Tic. A.Ş. hisselerinin Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. tarafından devralınması işlemleri ne izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22 .3.2007 tarih ve 2206 sayı ile intikal eden ve dosyadaki eksiklikleri en son 17.4 .2007 tarihinde tamamlanan başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınma sı Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirmeye ilişkin 20.4.2007 tarih ve 2007 -2- 46/Öİ -07-MÇ sayılı Ön İnceleme Raporu, 20.4.2007 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/129 sayılı Başkanlık Önergesi il e Kur ul gündemine alınarak 07 -34 sayılı Kurul 50 toplantısında karara bağlanmıştır. G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ : İlgili Devralma Raporu nda; bi ldirim konusu devralma işlemlerinin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ bakımından bir yoğunlaşma işlemi olarak değerlendirilemeyeceği, Rekabet Kurulu nun 3.10.2006 tarih ve 06 -69/930 -267 sayılı kararında yer verdiği Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. arasında rekabetçi davranışların koordinasyon una neden olan ve 4054 sayıl ı Kanun un 4. maddesi kapsamında bulunduğu tespit edilen ortak girişimdeki aykırılığın ortadan kaldırılması olarak kabul edilebileceği ve bu anlamda Kurul kararının yerine getirilmesi nedeniyle 60 işlemlerin taraflarına bildirim konusu işlemlerin gerçekleştir ilmesinde sakınca bulunmadığının bildirilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1 . Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. (Adana Çimento) Adana da kurulu bir entegre çimento fabrikası olan A dana Çimento nun hisseler inin %57,13 ü OYAK Grubu na ait olu p, kalan % 42,87 oranındaki hisse ise halka arz edilmiştir. 70 H.1.2 . Mardin Çimento Sanayii T.A.Ş. (Mardin Çimento) Mardin de kurulu bir entegre çimento fabrikası olan Ma rdin Çimento nun hisselerinin %55,85 i OYAK Grubu na ait olup, kalan % 44,15 oranındaki hisse ise halka arz edilmiştir. H.1.3. OYSA Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. (OYSA) OYSA, Niğde de çimento fabrikasına ve İskenderun da çimento öğütme tesisine, 80 Aksaray, Karaman, Ereğli, Antakya, İskenderun, Kırıkhan, İsk enderun -Nardüzü ve Samandağ mevkilerinde kurulu sekiz adet hazır beton üretim tesisine sahip olup , bildirim konusu işlem öncesinde Sabancı ve OYAK Grupları tarafından ortak kontrol edilmektedir. Hisse Devir Sözleşmesi ve Varlık Satış Sözleşmesi sonrasında OYSA nın sahip olduğu İskenderun daki çimento öğütme tesisi, Antakya, Samandağ, Kırıkhan, Nardüzü ve İskenderun daki hazır beton tesisleri OYAK grubuna bağlı Adana Çimento ya devredilecek, OYSA hisselerinin tamamı ise Sabancı Grubu tarafından devralınacak tır. Tablo 1: Dosya konusu işlem Çimento Tesisleri Hazır Beton Tesisleri Ayrıştırma Sonrası Sahiplik Yapısı Niğde Çimento Aksaray Karaman Ereğli (Konya) Sabancı Grubu ( Hisse Satış Sözleşmesi Yoluyla Edinim) İskenderun Çimento Antakya (Hatay) Samand ağ (Hatay) Kırıkhan (Hatay) Nardüzü (Hatay) İskenderun (Hatay) OYAK ( Varlık Satış Sözleşmesi Yoluyla Edinim) OYSA nın mevcut ve bildirim konusu işlem sonrasında oluşacak ortaklık yapısı ise 90 aşağıdaki gibidir: Tablo 2: OYSA nın Mevcut ve İşlem Sonrası Ol uşacak O rtaklık Yapıs ı Hissedarlar Hisse Oranı (%) Hissedarlar Hisse Oranı (%) Çimsa 41,09 Çimsa 41,09 OYAK 8,89 Sabancı Grubu 41,09 Adana Çimento 22,21 Halka Arz 17,82 Mardin Çimento 9,99 Halka Arz 17,82 Toplam 100 Toplam 100 H.1.4. Ordu Yard ımlaşma Kurumu (OYAK) OYAK Grubu, finansal hizmetler, sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren 60 dan fazla doğrudan ya da dolaylı iştirake sahiptir. Grup bünyesinde çok sayıda çimento fabrikası ve hazır beton tesisi bulunmaktadır. H.1.5. Hacı Ömer Sabancı Holding (Sabancı Grubu) 100 Sabancı Grubu, finansal hizmetler, perakendecilik, sanayi, turizm ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren 65 şirketten oluşmaktadır. Sabancı Grubu bünyesinde, çok sayıda çimento fabrikası ve hazır beton tesisi bulu nmaktadır. H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Bildirim konusu OYAK ve Sabancı Grupları arasındaki Hisse ve Varlık Devir Sözleşmeleri, söz konusu sözleşmelerde de ifade edildiği üzere, Rekabet Kurulu nun 3.10.2006 tarih v e 06-69/930 -267 sayıl ı kararında yer verilen Çimsa Çimento Sanayi 110 ve Ticaret A.Ş. ile Adana Çimento Sanayii T.A.Ş . arasında rekabetçi davranışların koordinasyonuna neden olduğu ve 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında bulunduğu tespit edilen ortak girişimdeki aykırılığın ortadan kaldırılarak rekabetin tesisi ni aynı Kanun un 9. maddesi uyarınca, soruşturma kapsam ındaki teşebbüslere bildirilmesine ve söz konusu aykırılığın ortadan kaldırılması için taraflara 6 ay süre verilmesine, bu süre içerisinde de rekabeti ortadan kaldırıcı faaliyetlerden kaçınılmasına, aksi takdirde süreli para cezası uygulanacağının bildiril mesine hükmü uyarınca gerçekleştirilmektedir. Bu anlamda işlem esasen Kurul kararında yer verilen 4. maddeye aykırılığın ortadan 120 kaldırılması için tesis edilmiş olup, ortak girişimden kaynaklanan koordinasyona son verilmesi, hem ortak girişimde mevcut ortak kontrolün varlığı sonlandırılarak hem de varlık devri yöntemleri kullanılarak yerine getirilmeye çalışılmıştır. Dolayısıyla tarafımıza yapılan bildirim her ne kadar, Birleşme/Devralmalar ile ilgili Bildirim Formu doldurularak yapılmış olsa dahi, esas en işlem 6 aylık süre içerisinde Kurul kararının gereğinin yerine getirildiğinin Rekabet Kurumu na bildirilmesi olarak değerlendirilmelidir. Tarafların, dosya konusu işlemi, Kurul kararının gereğini yerine getirmek amacıyla değilde kendi iradeleri ile ger çekleştirmeleri veyahut ortak girişimin mal varlığının ya 130 da tüzel kişiliğinin üçüncü bir tarafa devri bir yoğunlaşma işlemi olup, böyle bir işlemin Kanun un 7. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekirken; tarafların aynı işlemi 4. maddeye aykırılık tespiti içeren bir Kurul kararının gereği olarak yerine getirmeleri, aralarındaki anlaşmaya, en azından şeklen, son vermek olarak değerlendirilmelidir. Anlaşmaya son vermek, ortak girişimin kontrol ve mal varlığının taraflardan birisine veya üçüncü bir şah sa / tüzel kişiliğe verilmesi ile mümkün olabileceği gibi, dosya konusu işlemde olduğu gibi ortak girişimin mal varlığının paylaştırılması şeklinde de gerçekleştirilebilir. Dolayısıyla, işbirliği doğurucu ortak girişim anlaşmasına; ortak girişimin mal varl ığı veya hisselerini üçüncü taraflara devir yoluyla son verildiği durumlarda; hem Kurul kararının yerine getirilip getirilmediği hem 140 de yoğunlaşma bakımından inceleme yapılması gerekirken, işbirliği doğurucu ortak girişim anlaşmasına, ortak girişimin ayrış tırılması yoluyla son verilmesi durumunda yoğu nlaşma incelemesi yapılmasının doğru olmayacağı düşünülmektedir. 4054 sayılı Kanun un 7. madde çerçevesinde rekabeti önemli ölçüde azaltıcısı etkisi olduğu tespit edilen ve daha önceden Kuruma bildirilmemiş bi r birleşme/devralmaya izin verilmediği durumlarda, tarafların mümkün olduğu ölçülerde işlemden önceki hale geri dönmeleri gerekmektedir. İşbirliği doğurucu olarak nitelendirilen bir ortak girişim anlaşmasının sonucu esasen, anlaşma nın taraflarının piyasada tek teşebbüs gibi veya birlikte hareket etmeleridir. Bu anlamda anlaşmaya son vermek olarak 150 nitelendirebilecek bir karar sonrasında, en azından teşebbüsler arasındaki yapısal bağa şeklen son verilmesi sonucunda, pazardaki oyuncu sayısının arttığından bahs etmek yanlış olmayacaktır. Bu anlamda, dosya konusu olayda olduğu gibi, faaliyetine devam eden ortak girişimlerin varlığına son verilmesi, kağıt üzerinde pazara yeni bir oyuncunun katılması anlamına gelecektir. Dolayısı ile rekabetçi davranışların koor dinasyonuna neden olan ortak girişimdeki ortak kontrolün varlığına son verilmesinin yöntemlerinden birisi olan dosya konusu ayrıştırma (devir) işlemi, yukarıda yer verilen gerekçeler nedeniyle yoğunlaşma işlemi olarak değerlendirilmemiş, konu Kurul kararın ın gereğinin yerine getirilip getirilmediği 160 açısından ele alınmıştır. Bu yaklaşım açısından yapılan değerlendirmelerde de, 3.10.2006 tarih ve 06 -09/930 -267 sayılı Kurul kararının gereğinin yerine getirildiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. I. SONUÇ Düzen lenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Rekabet Kurulu nun 3.10.2006 tarih ve 06 -69/93 0-267 sayılı kararında yer verilen Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. arasında rekabetçi davranışların koordinasyona neden ol duğu ve 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında bulunduğu tespit edilen ortak girişimdeki aykırılığın ortadan 170 kaldırılarak rekabetin tesisini, aynı Kanun un 9. maddesi uyarınca, soruşturma kapsamındaki teşebbüslere bildirilmesine ve söz konusu aykırılığ ın ortadan kaldırılması için taraflara 6 ay süre verilmesine, bu süre içerisinde de rekabeti ortadan kaldırıcı faaliyetlerden kaçınılmasına, aksi takdirde süreli para cezası uygulanacağının bildirilmesine hükmü uyarınca gerçekleştirilen ve Rekabet Kuru mu na izin başvurusu talebi ile bildirilen ; - OYAK, Adana Çimento Sanayii T.A.Ş., Mardin Çimento Sanayii T.A.Ş. ve Hacı Ömer Sabancı Holding A.Ş. arasında 22.3.2007 tarihli Hisse Devir Sözleşmesi ve 180 - OYSA Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. arasında 22.3.2007 tarihinde imzalanan Varlık Satış Sözleşmesi işlemlerinin; - 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ çerçevesinde bir yoğunlaşma işlemi olarak değerlendirilemeyeceğine, - Rekabet Kurulu nun 3.10.2006 tari h ve 06 -69/93 0-267 sayılı kararında yer verdiği Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Adana Çimento Sanayii T.A.Ş. arasında rekabetçi davranışların koordinasyona neden olan ve 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında bulunduğu tespit edilen ortak girişimdeki aykırılığın ortadan kaldırılması olarak kabul edilebileceğine 190 ve bu anlamda Kurul kararının yerine getirilmesi nedeniyle bildirim konusu işlemlerin gerçekleştirilmesinde sakınca bulunmadığının taraflara bildirilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmişt ir.