1 REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : D2/1/E.K. -00/6 (Menfi Tespit) Karar Sayısı : 00-50/531 -293 Karar Tarihi : 21.12.2000 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU, Üyeler : Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER. B- RAPORTÖR: Ekrem KALKAN C- BAŞVURUDA BULUNAN: Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem Sanayi ve Tic
1 REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : D2/1/E.K. -00/6 (Menfi Tespit) Karar Sayısı : 00-50/531 -293 Karar Tarihi : 21.12.2000 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU, Üyeler : Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER. B- RAPORTÖR: Ekrem KALKAN C- BAŞVURUDA BULUNAN: Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem Sanayi ve Ticaret A.Ş. Temsilcisi: Tuncay OKTAY Etiler Sok. No:1 80630 Etiler -İSTANBUL D- TARAFLAR: - Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Er -Tel A.Ş.) Etiler Sok. No:1 80630 Etiler -İSTANBUL - Alcatel Business Systems (Alcatel) 32, Avnue Kléber 92707 Colombes Cedex FRANCE E- DOSYA KONUSU: Er -Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin Alcatel Busines Systems ile yapmış olduğu distribütörlük anlaşmasına ilişkin menfi tespit belgesi verilmesi talebi. F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.05.1998 tarih, 1106 sayı ile giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4, 6 ve 8 inci maddeleri uyarınca düzenlenen 05.12.2000 tarih, D2/1/E.K. -00/6 sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu 06.12.2000 tarih, REK.0.06.00.00/46 sayılı Başkanlık önergesi ile 00 -50 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Er-Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin Alcatel Busines Syste ms ile yapmış olduğu distribütörlük anlaşmasına ilişkin talep edilen menfi tespit belgesinin verilebileceği düşünülmektedir. H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 1. İlgili Pazar Başvuruya konu işlemin değerlendirilmesinde; ilgili ürün pazarı, yedek parça ve aksesuarl arı dahil, GSM cep telefonu piyasası; ilgili coğrafi pazar ise, Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak kabul edilmiştir. 2 REKABET KURUMU 2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme a) Bağımsızlık Distribütörlük anlaşmasının 5.3 üncü maddesinde, dağıtıcının bağımsız bir sözleşme tarafı olduğu, bu anlaşma marifetiyle Er -Tel A.Ş. ile Alcatel arasında herhangi bir işçi -işveren ilişkisi, ortaklık veya ortak girişim yaratan bir birliktelik olmayacağı ve dolayısıyla dağıtıcının herhangi bir komisyona hak kazanmayacağı ifade edilmektedi r. Dolayısıyla, anlaşmanın tarafları, aralarındaki ticari ilişkilerde bağımsız karar verebilme ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil etmeleri özellikleriyle, rekabet hukuku açısından teşebbüs olarak tanımlanmaktadır. b) Münhasırlık Alcatel tarafından Er -Tel A.Ş. ye sözleşme konusu ürünlerin dağıtımına ilişkin verilen yetkinin, anlaşmanın 1.1 inci maddesinde münhasır olmayan bir şekilde verildiği tespit edilmiştir. Bu durumda, ilgili piyasada birden çok dağıtıcının aynı markalı ürünleri rekabet halinde dağı tabilmesinin ilk şartının tesis edildiği anlaşılmaktadır. c) Paralel ithalat Anlaşmanın 2.1.3 üncü maddesinde, Er -Tel A.Ş. ye, ilgili coğrafi pazara ne zaman ve nasıl getirildiğine bakılmaksızın , sözleşme konusu ürünlere düzenli bakım ve tamir için teknik servis sağlama ile müşteri talebini karşılayacak yeterli miktarda yedek parça bulundurma yükümlülüğü getirilmektedir. Bu maddenin ifadesinden, paralel ithalat imkanlarının bulunduğu ve bu yolla getirilen ürünlere de satış sonrası teknik servis verilebilec eği anlaşılmıştır. Paralel ithalat imkanlarının açık olması ilgili piyasada dağıtım ve pazarlama faaliyetlerinde rekabeti artırıcı bir unsur olarak değerlendirilmektedir. d) Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesi Anlaşmanın 3.7 nci maddesinde, dağıtıcının (E r-Tel A.Ş.) kendi yeniden satış fiyatını ve koşullarını belirleme hakkı olduğundan bahsedilmektedir. Bu ifadeden, genel olarak dikey anlaşmalarda bir rekabet ihlali olarak değerlendirilen yeniden satış fiyatının belirlenmesi hususunun adı geçen anlaşmada s öz konusu olmadığı ve dağıtıcının bu konudaki özgürlüğünün tesis edildiği görülmektedir. Dağıtıcının yeniden satış fiyatlarını belirlemedeki özgürlüğü sayesinde diğer dağıtıcı rakiplerine karşı rekabet edebilecek ve bu rekabet sayesinde de diğer rakip sağlayıcılar arasındaki potansiyel yatay rekabet kısıtlamalarının gerçekleşmesi ihtimali azalacaktır. g) Rekabet Etmeme Anlaşmanın rekabet etmeme başlıklı 10 uncu maddesinde, dağıtıcının sözleşme konusu malları veya bunların parçalarını, Alcatel in yazılı izni olmaksızın, kopyalayamayacağı ve söz konusu ürünler üzerinde ilave geliştirmeler yapamayacağı ifade edilmektedir. Bu hükümlerin rekabet hukukuna aykırılık oluşturmadığı tespit edilmiştir. 3 REKABET KURUMU h) İlgili Pazarın Durumu Er-Tel A.Ş. ile aynı gruba bağlı olan Gen -Pa Genel Pazarlama A.Ş nin de aynı ilgili ürün pazarında faaliyet göstermesinden hareketle, 1999 yılı için bu grubun bu piyasadaki toplam pazar payı yaklaşık %24 olarak hesaplanmıştır. Pazar payları dikkate alındığında Er -Tel A.Ş in tek başına veya grup o larak hakim durumda olmadığı belirlenmiştir. İ- SONUÇ Yukarıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde, Er -Tel Erdem Telekomünikasyon Elektronik ve Bilgi İşlem Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Alcatel Busines Systems arasında imzalanan distribütörlük anlaşması nın 4 054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili mevzuata aykırı bulunmadığı tespit edilmiş ve Kanun un 8 inci maddesi uyarınca bildirim konusu anlaşmaya talep edilen menfi tespit belgesinin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.