Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2024/2834 E. , 2024/5386 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/2834 Karar No:2024/5386 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kaymakamlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Ortaokulu kantinine ilişkin davacı ile imzalanan
Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2024/2834 E. , 2024/5386 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/2834 Karar No:2024/5386 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kaymakamlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Ortaokulu kantinine ilişkin davacı ile imzalanan "... Ortaokulu Kantin Kiralama Sözleşmesi"nin süresi sona erdiğinden bahisle Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin 21. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca anılan kantinin aylık kira bedelinin 25.000,00-TL olarak belirlenmesine ilişkin 18/01/2024 tarihli Bakırköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ... Ortaokulu Kantin Kirası Muhammen Bedel Tespit Tutanağı'nın iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen kararda; 300 sıra Nolu Milli Emlak Genel Tebliği'ne göre, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi uyarınca pazarlık usulüyle ihale edilerek işletme hakkı verilecek büfe, kantin, çay ocağı gibi yerlerin kiralama süresinin en fazla 5 yıl olduğu, söz konusu yerlerin belirli süreler dahilinde (5 yıl) yeniden ihale yapılarak pazarlık usulüyle kiraya verilmesinin 2886 sayılı Kanun'da belirtilen kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması, şeffaflık, hesap verilebilirlik ve rekabet ilkelerinin bir gereği olduğu; Dosyanın incelenmesinden, davacının okul kantinini ilk defa 2017 yılında yapılan ihale sonucunda kiraladığı, kira süresinin 5 yıl olduğu ve Covid-19 tedbirleri kapsamında sürenin uzadığı, 5 yıllık sürenin dolduğu, ayrıca davalı idare tarafından Mahkemelerince yapılan ara kararına, okulun kantin kirasının muhammen bedel tespitinin 18/01/2024 tarihinde yapıldığı, tespit edilen kira bedeli üzerinden okul kantin işletmecisinin kantini işletmeye devam edip etmeyeceğiyle ilgili dilekçe alınarak, bunun 19/01/2024 tarihine kadar bildirilmesi, kantin işletmecisinin belirlenen kira üzerinden işletmeye devam etmesi halinde kantin kira sözleşmesinin 18/01/2024 tarihinde belirlenen 25.000,00-TL bedelle, sözleşme süresi 01/11/2023 tarihinden geçerli 5 yıl olacak şekilde, imzalanarak gönderilmesinin istenilmesine ilişkin idarelerinin ... tarih ve ... sayılı yazısının öncesinde yeniden ihale yapılmadığı, kantinin eski bedel üzerinden işletilmeye devam edildiği, sadece 5 yıllık süre geçtiği için yeni muhammen bedel belirlendiği yönünde cevap verildiğinin görüldüğü; Bu durumda, 5 yıllık kira süresi sona eren sözleşmenin ihale yapılmaksızın yeni muhammen bedel belirlenmek suretiyle uzatılmasının hukuken mümkün olmaması karşısında anılan okul kantininin yeniden ihale yapılmaksızın davacıya 5 yıl süre ile kiraya verilmesi adına yeni muhammen bedel belirlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, usul yönünden, davanın süresinde olmadığı; esas yönünden, dava konusu işlemin davacının kantin işletmesini devam ettirme iradesine yönelik pazarlık usulüyle yapılan bir ihaleye ilişkin olduğu, davacının teklif edilen kira bedelini kabul etmemesi durumunda yeniden ihaleye çıkılacağı, 2886 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca pazarlık usulüyle yapılacak ihalelerde idarelerin ilan yapıp yapmamakta serbest olduğu, dava konusu işlemin Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği ve 2024/35 sayılı Genelge uyarınca tesis edildiği, sözleşme süresi sona eren ve mezkur taşınmazda işletmeciliğe devam etmek isteyen davacının sözleşmesinin uzatılmasının ve tespit edilen yeni bedelin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Üye ... 'ın, "Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği ve Milli Eğitim Bakanlığının 'Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birliği Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik' konulu, 03/01/2024 tarih ve 2024/35 sayılı Genelgesi'de yer alan düzenlemelerden, sözleşme süresi biten ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren mevcut kantin işletmecisinin talep etmesi, bu talebin okul-aile birliği tarafından uygun görülmesi ve mevcut kantin işletmecisinin kendisine teklif edilen kira bedelini kabul etmesi durumunda kantin işletmecisi ile okul aile birliği arasında muhammen bedel tespit komisyonu tarafından tespit edilen muhammen bedel üzerinden yeniden kiralama sözleşmesi imzalanacağı, mevcut kiracının kendisine teklif edilen kira bedelini kabul etmemesi durumunda ise belirlenen bu muhammen bedel üzerinden anılan Yönetmelik'in 20. maddesi uyarınca oluşturulan ihale komisyonunca, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51. maddesinin (g) bendi uyarınca pazarlık usulü ile ihale yapılacağının anlaşıldığı, dosyanın incelenmesinden, mevcut kiracı olan davacının kendisine teklif edilen kira bedeli üzerinden 5 yıl süreyle kantini işletmeye devam edeceğini beyan ettiği ve herhangi bir ihale işleminin söz konusu olmadığı anlaşıldığından, dava konusu "kira bedelinin tespiti" işleminin bir ihale işlemi niteliğinde olmayıp mevcut kiracının sözleşmesinin uzatılmasına esas olacak kira bedelinin belirlenmesine ilişkin sözleşme uygulaması niteliğinde bir işlem olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu itibarla, sözleşme imzalandıktan sonra sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargı mercilerinin görevli olduğu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a maddesi uyarınca davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği" yolundaki görüşüne karşılık, davanın görüm ve çözümünde idari yargının görevli olduğuna oyçokluğu ile karar verilerek işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : USUL YÖNÜNDEN: Davalının davanın süresinde olmadığı yolundaki usule ilişkin itirazı 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı İçtihatları Birleştirme Kurulu kararı uyarınca geçerli görülmeyerek işin esasına geçildi. MADDİ OLAY : Davacı ile ... Ortaokulu Okul-Aile Birliği arasında İstanbul ili, Bakırköy ilçesi, ... Ortaokulu kantininin kiraya verilmesine ilişkin 04/12/2017 tarihli "Kantin Kiralama Sözleşmesi" imzalanmıştır. Anılan sözleşmenin süresi dolduğundan bahisle hazırlanan "5 Yılını Dolduran Kantinlerin Muhammen Bedel Tespitinin Yapılması" konulu, ... tarih ve ... sayılı Bakırköy Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü (İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü) yazısının davacıya tebliği üzerine davacı 11/01/2024 tarihli yazıyla, uyuşmazlığa konu kantini işletmeye devam edeceğini bildirmiş, sözleşmenin yenilenmesini talep etmiştir. ... tarih ve ... sayılı Bakırköy Kaymakamı Olur'u ile uyuşmazlığa konu okul kantin kirasının muhammen bedelini tespit etmek üzere muhammen bedel tespit komisyonu oluşturulmuş, 18/01/2024 tarihli Bakırköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ... Ortaokulu Kantin Kirası Muhammen Bedel Tespit Tutanağı ile anılan okul kantin kirasının muhammen bedeli 01/11/2023 tarihinden geçerli olmak üzere 1 yıl için aylık 25.000,00-TL olarak belirlenmiştir. ... tarih ve ... sayılı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü yazısının ekinde söz konusu muhammen bedel tespit tutanağı davacıya tebliğ edilmiş, tespit edilen kira bedeli üzerinden kantinin işletilmeye devam edilip edilmeyeceğinin bildirilmesi, söz konusu bedel üzerinden kantinin işletilmeye devam edilmek istenmesi durumunda işbu yazı ekinde gönderilen sözleşme örneği doğrultusunda kantin kira sözleşmesinin (sözleşme süresi 01/11/2023 tarihinden geçerli 5 yıl olacak şekilde) imzalanarak idarelerine gönderilmesi talep edilmiştir. Anılan yazıyı 22/01/2023 tarihinde tebellüğ eden davacı, aynı tarihli yazıyla, tespit edilen kira bedeli üzerinden kantini 01/11/2023 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle işletmeye devam edeceğini bildirmiş, anılan yazıyı kiranın afaki olarak artırıldığından bahisle dava açma hakkı saklı kalmak kaydıyla ihtirazi kayıtla imzalamıştır. Bunun üzerine, mevcut kira sözleşmesinin süresinin dava tarihi itibarıyla dolmadığı, sözleşmenin ayakta olduğu, muhammen bedel tespitinin hakkaniyete ve kanuna aykırı olduğu, muhammen bedelin tespitinde emtia/mal/hammadde fiyatlarındaki artışların, okulun bulunduğu konumun dikkate alınmadığı, öğrenci mevcudunda değişiklik olmadığı iddialarıyla bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, tahmin edilen bedel, ihale konusu olan işlerin tahmin edilen bedeli olarak tanımlanmış; "Tahmin edilen bedelin tespiti" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında, "Tahmin edilen bedel, idarelerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulur. Tahmin edilen bedel, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilir ve asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirilir." kuralına yer verilmiştir. 09/02/2012 tarih ve 28199 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin "Birliğin görev ve yetkileri" başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, kantin ve benzeri yerleri işlettirmek veya işletmek oukl-aile birliklerinin görev ve yetkileri arasında sayılmış; 01/12/2023 tarih ve 32386 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik, "Muhammen bedel tespit komisyonu ve bedel tespiti" başlıklı 19. maddesinde, "(1) Muhammen bedel tespit komisyonu, valilik/kaymakamlıkça görevlendirilecek il/ilçe milli eğitim müdür yardımcısı/şube müdürü başkanlığında okul müdürü/müdür yardımcısı, birlik başkanı, ilgili milli emlak birimi temsilcisi, il ve ilçelerde ilgili meslek odasının temsilcisi ile gerekli görülmesi halinde özel idare müdürlüğü temsilcisinin katılımıyla oluşur. (2) Kantin ve benzeri yerlerin muhammen bedelinin tespitinde; öğrenci sayısı, okulun bulunduğu bölgenin gelişmişlik düzeyi, kiralanacak yerin fiziki özellikleri ve benzeri kriterler de dikkate alınır. (3) İlan edilen ilgili eğitim ve öğretim yılı takvimindeki yaz tatili ile yarıyıl tatili hariç olmak üzere aylık kira bedelinin belirlenmesinde; okulların eğitim ve öğretime açık olduğu günler dikkate alınır. Ancak, tam yıl işletilebilecek kantin ve benzeri yerler için oniki ay üzerinden bedel tespit edilir. ..."; "Kiralama usulü ve işlemleri" başlıklı 20. maddesinde, "... (2) Söz konusu yerlerin birlik tarafından kiraya verilmesi 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre pazarlık usulü ile yapılır. (3) Kiralama işlemleri, valilik/kaymakamlıkça görevlendirilecek il/ilçe milli eğitim müdür yardımcısı/şube müdürü başkanlığında ilgili birlik başkanı, defterdarlık/mal müdürlüğü temsilcisi, gerektiğinde il/ilçe özel idare müdürlüğü temsilcisinin katılımıyla oluşan ihale komisyonunca yapılır. ..."; "Sözleşme ve tarafların yükümlülükleri" başlıklı 21. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Sözleşme süresi biten ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren mevcut kantin işletmecilerinin talep etmesi ve bu talebin okul-aile birlikleri tarafından uygun görülmesi halinde bu kantinler pazarlık usulü ile aynı işletmeciye yeniden kiralanabilir. Bu kiralamalarda da sözleşme süresi beş yılı, toplam sözleşme süresi de ilk sözleşme tarihinden itibaren yirmi yılı geçemez." kurallarına yer verilmiştir. Milli Eğitim Bakanlığının "Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birliği Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" konulu, 03/01/2024 tarih ve 2024/35 sayılı Genelgesi'nin "I) Kantin işletmecisi bulunan okul/kurumlarda kantinlerin kiralanması" başlıklı bölümünde, "1. Yönetmeliğin 21 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca sözleşme süresi biten ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren mevcut kantin işletmecilerinin talep etmesi ve bu talebin okul aile birlikleri tarafından uygun görülmesi halinde bu kantinler, muhammen bedel tespit komisyonu tarafından muhammen bedel tespit edilerek aynı işletmeciye yeniden kiralanabileceğinden, il/ilçe milli eğitim müdürlüğü tarafından mevcut kantin işletmecilerinin yeniden kiralama talep etme hakkının olup olmadığı hususunun belirlenebilmesi için il/ilçe milli eğitim müdürlükleri tarafından bütün kantin işletmecilerinin ilk sözleşme başlangıç tarihinin tespit edilerek 16/02/2024 tarihine kadar okullara bildirilmesi gerekmektedir. 2. Yeniden kiralama talep etme hakkı bulunan kantin işletmecilerinin, mevcut sözleşmelerinin bitiş tarihinden en az iki ay önce bu haktan yararlanıp yararlanmayacakları hususunu okul aile birliğine yazılı olarak bildirmeleri gerekmektedir. ... 5. Kiralama sözleşmesinin sonunda sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren mevcut kantin işletmecilerinin talep etmesi ve bu talebin okul aile birlikleri tarafından uygun görülmesi durumunda mevcut sözleşmenin bitiş tarihinden en az bir ay önce il/ilçe milli eğitim müdürlüğü tarafından Yönetmeliğin 19 uncu maddesine göre oluşturulan muhammen bedel tespit komisyonunca muhammen bedel tespiti yapılarak tespit edilen kira bedeli mevcut işletmeciye teklif edilecektir. 6. Kiracının kendisine teklif edilen kira bedelini kabul etmesi durumunda kantin işletmecisi ile okul aile birliği arasında muhammen bedel tespit komisyonu tarafından tespit edilen muhammen bedel üzerinden yeniden kiralama sözleşmesi imzalanır. Yapılacak kiralama sözleşmesinin süresi 5 yılı, toplam sözleşme süresi de 20 yılı aşamaz. 7. Kiracının kendisine teklif edilen kira bedelini kabul etmemesi durumunda ise belirlenen bu muhammen bedel üzerinden Yönetmeliğin 20 nci maddesi uyarınca oluşturulan ihale komisyonunca, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51 inci maddesinin (g) bendine göre pazarlık usulü ile ihale yapılacaktır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51 inci maddesinin (g) bendine göre yapılacak ihale, il/ilçe milli eğitim müdürlüğü tarafından isteklilere ilan yoluyla duyurulacaktır. 8. Komisyon tarafından ihale süreci tamamlanıp işletmeci tespit edildikten sonra işletmeci ile okul aile birliği arasında kiralama sözleşmesi imzalanır." ... düzenlemelerine yer verilmiştir. Davacı ile ... Ortaokulu Okul-Aile Birliği arasında ... Ortaokulu kantininin kiraya verilmesine ilişkin 04/12/2017 tarihli "Kantin Kiralama Sözleşmesi"nin "Sözleşmenin süresi ve yıllık artışları" başlıklı 6. maddesinde, kira sözleşmesinin süresinin beş yıl olduğu kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Aktarılan mevzuattan, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda bulunan kantinlerin, okul-aile birliği tarafından işletilebileceği veya 2886 sayılı Kanun'un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca yapılacak ihale neticesinde imzalanan kira sözleşmesiyle işlettirilebileceği, sözleşme süresi biten ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren mevcut kantin işletmecilerinin talep etmesi ve bu talebin okul aile birlikleri tarafından uygun görülmesi halinde bu kantinlerin, muhammen bedel tespit komisyonu tarafından muhammen bedel tespit edilerek pazarlık usulü ile aynı işletmeciye yeniden kiraya verilebileceği, bu durumda muhammen bedel tespit komisyonunca muhammen bedel tespiti yapılarak tespit edilen kira bedelinin mevcut işletmeciye teklif edileceği ve kiracının kendisine teklif edilen söz konusu bedeli kabul etmesi durumunda kantin işletmecisi ile okul aile birliği arasında bu bedel üzerinden yeniden kiralama sözleşmesi imzalanacağı, kabul etmemesi durumunda ise belirlenen bu muhammen bedel üzerinden ihale komisyonunca, 2886 sayılı Kanun’un 51. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca pazarlık usulü ile ihale yapılacağı anlaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden, davacı ile 15/11/2017 tarihinde yürürlüğe girmek üzere imzalanan 04/12/2017 tarihli "Kantin Kiralama Sözleşmesi"nin süresinin 01/11/2023 tarihi itibarıyla sona erdiği, davacının uyuşmazlığa konu kantini işletmeye devam edeceğini bildirip sözleşmenin yenilenmesini talep ettiği, bunun üzerine muhammen bedel tespit komisyonunca anılan okul kantin kirasına esas olmak üzere muhammen bedel tespiti yapıldığı ve davacıya bu kira bedeli üzerinden kantinin işletilmeye devam edilip edilmeyeceğinin sorulduğu, davacının tespit edilen kira bedeli üzerinden kantini işletmeye devam edeceğini bildirdiği görülmüştür. Bu durumda, her ne kadar İdare Mahkemesince 5 yıllık kira süresi sona eren sözleşmenin ihale yapılmaksızın yeni muhammen bedel belirlenmek suretiyle uzatılmasının hukuken mümkün olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğuna karar verilmiş ise de dava konusu işlemin Milli Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği'nin 01/12/2023 tarih ve 32386 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 21. maddesinin dördüncü fıkrası ile anılan kuralın uygulanmasını gösteren 03/01/2024 tarih ve 2024/35 sayılı Genelge uyarınca tesis edildiği ve ... Ortaokulu kantininin "pazarlık usulü ile mevcut kantin işletmecisi olan davacıya yeniden kiralanması"na yönelik muhammen bedel tespitine ilişkin olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Kantin kirası muhammen bedelinin incelenmesinden; Uyuşmazlığa konu kantinin mevcut kira bedeli 5.868,00-TL iken dava konusu işlemle kira bedeli aylık 25.000,00-TL olarak belirlenmiştir. Muhammen bedelin tespitine ilişkin dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, dava konusu işlemin ekinde sunulan tutanakta, muhammen bedel tespit komisyonunca, son muhammen bedel tespitinin yapıldığı yıla (2017) ait kantinde satılan ürünlerin fiyatları, ilgili yıla ait okulda okul-aile birliği üzerinden çalıştırılan personele ödenen asgari ücret ve 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait Türkiye İstatistik Kurumunca (TÜİK) yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE-on iki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) oranı incelenerek 2017 yılından 2023 yılına kadar kantin ürünlerindeki ortalama artış oranının %925,20, TÜFE artış oranının %455,54, asgari ücret artış oranının %1100 olduğu sonucuna varıldığı; İstanbul Kantinciler Esnaf Odası 2017-2024 Fiyat Tarifesi başlıklı listenin sonunda, İstanbul Kantinciler Esnaf Odasının 2017 ile 2024 arasındaki 38 çeşit ürünün fiyat artışları incelendiğinde kantin ürünlerinde ortalama %1250'lik bir artış olduğu tespitine yer verildiği; davalı idare tarafından muhammen bedelin tespitinde söz konusu hususların dikkate alındığı ve okulda 508 öğrenci bulunduğunun beyan edildiği görülmüştür. Dairemizin 07/11/2024 tarihli ara kararı ile davalı idareden, muhammen bedelin tespitinde hangi kriterlerin esas alındığı, öğrenci sayısında önemli bir artış veya azalış olup olmadığı sorulmuş, bu hususlara ilişkin ayrıntılı açıklama yapılması ve ilgili bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenmiş, davalı idare tarafından cevaben yukarıda aktarılan bilgi ve belgelerin aynıları gönderilmiş, başkaca bilgi ve belge gönderilmemiş, herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Muhammen bedel, ihale konusu olan işlerin değerini tahmin etmek için belirlenen bir değer olup tespitinde piyasa araştırması, istatistiksel veriler, uzman görüşleri, mevzuatta belirtilen kriterler, formüller gibi çeşitli faktörler esas alınabilir. Okul-aile birliği mevzuatı uyarınca kantin kirası muhammen bedelinin tespitinde, öğrenci sayısı, okulun bulunduğu bölgenin gelişmişlik düzeyi, kiralanacak yerin fiziki özellikleri ve benzeri kriterlerin de dikkate alınması gerekmektedir. Bu durumda, davalı tarafından kantin kirası muhammen bedeli tespit edilirken yalnızca 2017 yılından 2023 yılına kadar, kantin ürünlerindeki ortalama artış oranının, TÜFE (on iki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) artış oranının ve asgari ücret artış oranının dikkate alındığı, söz konusu kriterlerin kantin kirası muhammen bedelinin tespitinde esaslı unsur olamayacağı, okul kantin kirası muhammen bedelinin tespitinde temel göstergeler öğrenci sayısı, okulun bulunduğu bölgenin gelişmişlik düzeyi, kiralanacak yerin fiziki özellikleri ve benzeri kriterler olduğu halde anılan kriterler yönünden bir değerlendirme yapılmadığı, bu kriterlerin muhammen bedele etkilerinin tespit edilmesi, uyuşmazlığa konu okul ile aynı bölgede bulunan ve bu okul ile benzer şartlara (öğrenci sayısı, normal eğitim veya ikili eğitim vb.) sahip okulların mevcut kantin kiralarının araştırılması gerektiği, ayrıca muhammen bedel tespitinde çeşitli fiyat endeksleri esas alınabilecek ise de davalı idare tarafından esas alındığı ileri sürülen TÜFE (on iki aylık ortalamalara göre yüzde değişim) artış oranının üzerinde bir artış yapıldığı (son (2017 yılı) muhammen bedel tespitinin 3.750,00-TL olduğu dikkate alındığında), muhammen bedelin tespit yönteminin hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu kantin kirası muhammen bedelinin 25.000,00-TL olarak belirlenmesine ilişkin 18/01/2024 tarihli Bakırköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ... Ortaokulu Kantin Kirası Muhammen Bedel Tespit Tutanağı'nda hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin iptali yolundaki... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... , K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine, 5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Güncel ekonomik şartlar dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalının temyiz isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozularak davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum. (XX) KARŞI OY : Ara kararı ile Bakırköy Kaymakamlığından uyuşmazlığa konu ... Ortaokulu kantin kirası muhammen bedelinin tespitine emsal olabilecek, anılan okul ile aynı bölge bulunan ve bu okul ile benzer şartlara (öğrenci sayısı, normal eğitim veya ikili eğitim vb.) sahip okulların güncel kantin kiraları sorularak bu hususlara ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesi, ara kararına cevaben sunulacak bilgi ve belgeler de dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.