İSTİNAF KARAR TARİHİ: 06/11/2025 Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 1975'ten bu yana Türkiye'nin en saygın siyah çay ve bitki çayı üreticisi ve dağıtıcılarından birisi olarak faaliyet gösterdiklerini, Türkiye'yi …
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 43. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2022/439 KARAR NO : 2025/1569 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 25/11/2021 NUMARASI : 2019/139 Esas - 2021/898 Karar DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) İSTİNAF KARAR TARİHİ: 06/11/2025 Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 1975'ten bu yana Türkiye'nin en saygın siyah çay ve bitki çayı üreticisi ve dağıtıcılarından birisi olarak faaliyet gösterdiklerini, Türkiye'yi uluslararası pazarda pazarda da başarıyla temsil eden ve Uluslararası Üstün Lezzet Ödülü'ne sahip olan müvekkili şirketin yenilikçi, yüksek değerli marka ve ürünler ile sürdürülebilir karlılığı sağlayan ve paydaşlarına değer katan uluslararası bir çay şirketi olmayı kendisine misyon edindiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında 07/05/2018 başlangıç ve 07/05/2019 sona erme tarihili Genel Hizmet Sözleşmesi akdedilmiş olup, sözleşme ve ekleri uyarınca davalı'nın sözleşme de belirlenen miktarlarda ürünü müvekkili şirkete tedarik etmek, bu hizmetler karşılığında İş Tanımı ve Detayları 'nda yer alan ödemelerin kendisine yapılacağı hususunda anlaşıldığını, taraflarca müvekkili şirketin, sözleşmenin EK1-5.4 Avans Ödemesi başlığı altında belirlenen ödeme planına göre toplamda 350.000-TL avans ödemesi yapmasının kararlaştırıldığı buna karşılık çayı teslim almak ve teslim zamanını belirlemek üzere müvekkili şirkete tek taraflı yetki tanındığını, müvekkili şirketin ilgili madde hükmü uyarınca 350.000-TL. Tutarında avans ödemesini aynı maddede belirtilen ödeme planına uygun olarak eksiksiz bir şekilde gerçekleştirdiğini, müvekkili şirket tarafından sözleşmenin imzalandığı tarihten bu yana sözleşmeye uygun olarak ödenen avans karşılığı çayı teslim almak üzere karşı tarafa bildirimde bulunulmuşsa ve bu yükümlülük sözlü olarak defalarca kez hatırlatılmasına rağmen davalı tarafından cevaben sözlü olarak yükümlülüğün yerine getirilemeyeceğini bildirdiğini ve bu güne kadar da herhangi bir mal teslimi sağlanmadığını, müvekkili şirket ve davalı şirket yetkili ... arasında gerçekleşen e posta yazışmasından görüleceğini , müvekkili şirket yetkilisinin 28 Eylül 2018 tarihinde gönderdiği e postada karşı taraftan sözleşmenin şartlarının yerine getirilmesini talep ettiğini ve 350.000-TL lik avans ödemesi karşılığını ne zaman alabileceklerini sorduğunu, aynı gün içinde karşı taraf yetkilisinden gelen mailde Aralık sonu sözünü verdiğini, ancak bu yazışmalar sonrasında sözlü olarak avans ödemesi karşılığında çay teslimatı yapamayacağını veya bu tutarı iade edemeyeceğini bildirdiğini, fazlaya ilişkin talep ve haklarının saklı kalmak koşuluyla itirazın iptaline haksız ve kötü niyetli olan davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirkete usulüne uygun tebligat yapılmadığını, müvekkili şirketin tasfiye halinde olduğunu, şirketin tasfiye memuru olarak ... yetkili olarak atandığını, Gerek yasa gerekse Yargıtay kararları gereğince tebligatların tasfiye memuruna tebliği gerektiğini, davacı şirketle müvekkili şirket yetkililerinin 2018 yılı Mart ayında görüşmelere başlandığını davacı şirketin siyah çay sektöründe atılımlar yapacağı, bu alanda büyümeyi hedeflediği, müvekkili şirketin de bu oluşumda olmasını arzu ettiklerini, uzun vade de şirkete müdür atayıp çalıştırabileceklerini, kendi şirket isimlerini ve tabelalarını da kullanabileceklerini ifade etmeleri üzerine müvekkili şirketin davacının vaatlerine güvenilerek, 19/04/2018 tarihinde kurulduğunu, davacı şirketin yönlendirmesi ve denetimi altında davalı şirketin çay fabrikasında gerekli makine yatırım, revizyonları yapıldığını davacının talep ettiği ekipmanların kurulduğunu, personel alt yapısı oluşturulduğunu ve üretim yapılması için tüm hazırlıkların yapıldığını, müvekkili şirketin Nisan 2018 başından Haziran 2018 ayına kadar personel maaşları, SGK , KDV alınan yaş tutarları , kömür ve diğer hazırlıklar için 974.000,00-TL. Harcama yaptığını, müvekkili şirketin davacının taahhütlerini yerine getirmemesi sebebiyle 9.000.000,00-TL. Ciro ve buna bağlı karlılık beklentisinden dolayı da uğradığı zararı da ayrı bir hesaplama konusu olduğunu, davacı yanının müvekkili şirkete 350.000,00-TL avans kullandırdığını 357.000,00-TL'lik de mal alımı ödemesi ile toplam 707.000,00-TL ödeme yaptığını müvekkilinin üretim faaliyetlerinden doğan 974.000,00-TL -707.000,00-TL =267.000,00-TL zararı bulunduğunu, müvekkiline usulüne uygun tebligat yapılmadığından tebliğ tarihinin öğrenme tarihi olan 27/05/2019 tarihi olarak kabulü ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " Taraflar arasında 07/05/2018 tarihinde yürürlüğe giren ve 07/05/2019 tarihinde sona erecek hizmet sözleşmesi akdedilmiş olup, sözleşmenin 4. Maddesinde; ..., işbu Sözleşme kapsamında alacağı hizmetler karşılığında “İş Tanımı va Detayları“nda yer alacak olan ödemeleri yapacağı, bu Ödemelerin davalı şirketin düzenleyerek ...'a tevdi edeceği faturalar karşılığında ve faturaların ...'a tevdi tarihinden itibaren yine “İş Talimatı ve Detayları”nda belirtilen ödeme planına Uygun olarak şirket adına mevcut bulunan banka hesabına yapılacağı, Şirketin, ...'nın ayrıca talep etmesi halinde sözleşme kapsamında Para transferlerinin yapılabilmesi için sadece ...'nın kullanacağı bir banka hesabı açarak, detay bilgisini ...'a bilahare bildireceği, Şirket, ...n'nın talep etmesi üzerine bu hesaba ilişkin dökümlerin, talep edildikten sonra en geç 2 gün içinde Doğadan'a tevdi edileceğini kabul ettiği, Davalı şirketin bu Sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmek için belirtilen bedel dışında ...'dan her ne ad altında olursa olsun başka bir bedel ve artış talep edemeyeceği, Sözleşmenin 13. Maddesinde; ayrıca imzalanması şartı ile sözleşmenin eki niteliğindeki Ek 1 İş tanımı ve Detayları, Ek 2 Tedarikçiler için Temel İlkeler, Ek 3 İş Yönetimi Etiği Kodu, Ek 4 şirket imza sirküleri, Ek 5 Analiz Planının sözleşmenin ayrılmaz bir parçasını teşkil ettiği, Sözleşmenin Eki niteliğindeki Ek-1 'in 1. Maddesinde ; ürünün nevileri davalı Şirketin günlük üretimden çıkan birinci tasnif Çayların Taraflarca önceden belirlenmiş ve mutabakata varılmış Sözleşmenin Ek-1 2. Maddesindeki Kalite kısmında belirtilen Siyah Çay Kalite Standartlarına göre taraflarca belirlemiş; nevi adları altında ayrı ayrı alınmasını sağlayacak ve bu çayı belirtilen koşullara Uygun olarak ambalajlayacaktır, (Bundan böyle, ayrı adları olan tüm neviler, “Çay” veya "Ürün” veya “Ürünler” olarak Anılacaktır) Ek-1 2.2 Maddesinde ürünün miktarı davalı şirketin 2018 Çay sezonunda Üretilmiş olmak Şartıyla toplam 500 Kg. Ürünün 1. Sürgünde 135 Kg., 2. Sürgünde 205 Kg, 3. Sürgün de 160 kg. belirtilen Miktarlarda ürünü Doğadan'a tedarik edeceği, miktarlarda yaşanacak %20'lik değişikliklerin taraflarca kabul edileceği, ek bir anlaşmaya gerek duyulmayacağı sözleşmenin EK-1 5. Maddesinde; ...'ın yaş çay hasat zamanı başladığında şirketin rekabetçi koşullarda yaş çay alımını desteklemek amacıyla 07 Mayıs 2018 Pazartesi 150.000,00-TL, 10 Mayıs 2018 Perşembe 100.000,00-TL ,15 Mayıs 2018 Salı 100.000,00-TL, Olmak üzere toplam 350.000-TL avans ödemesinin davalı şirket adına mevcut bulunan banka hesabına yapılacağı, sözleşmenin Ek-1.7. Maddesinde ...'ın her hangi bir zaman içinde şirket tarafından teslim edilen ürünün sözleşme şartlarına uygun olmadığını tespit etmesi durumunda ürünleri şirkete iade edeceği, sözleşme şartlarına uygun olmayan ürün iadesinden doğan tüm masrafların şirkete fatura edileceği düzenleme konusu yapılmıştır. Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin Ek-1 Maddesinin 5. Kısmı uyarınca; davalıya 350.000,00-TL avans ödemesi yapılmıştır, yapılan avans ödemesi karşılığında davalı tarafından sözleşmede belirtilen şekilde 25.531 kg çay teslimi yapılmıştır. Teslim edilen çay karşılığı davalı tarafından 2 adet fatura düzenlenmiş, bu faturaların karşılığı olan 386.028,72-TL de davacı tarafından davalıya ödenmiştir. Sözleşmenin Ek-1.7 maddesinde davalı tarafından teslim edilen ürünlerin sözleşme şartlarına uygun olmadığının tespit edilmesi durumunda ürünlerin şirkete iade edileceğinin düzenlendiği, davalıdan alınan çayların kalite kontrolünden geçirildiği, davalı Agent şirket yetkililerinin analiz yapılan Laboratuvara davet edilerek sonuçlar ve olması gereken kalitenin davalı şirket ile paylaşıldığı, bu analiz sonuçlarına göre davalı şirketten 25.531 kg. Çay teslim alınarak bedelinin ödendiği, davacı tarafından avans ödemesi ile birlikte davalıya 736.028,72-TL lik banka havalesi ile ödeme yapıldığı, bu ödemenin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının bankalar hesabında ise bu ödemelerin kayıtlı olmadığı, davacının yapmış olduğu 736.028,72-TL lik ödemeden teslim almış olduğu çaylar için düzenlenen 2 adet fatura bedeli olan 386.028,72-TL nin düşümü sonucunda davacının davalıdan 350.000-TL alacaklı bulunduğu, davalı şirketin ticari defterlerinde dava dışı ... Çay Gıda Ürünleri Firmasının 384.650,05-TL alacağının davacı şirket tarafından yapılan ödemeden mahsup edildiği tespit edilmiş ise de davacı şirketin yapmış olduğu ödemeden ... Çay Firmasının davalıdan olan alacağının mahsubuna ilişkin her hangi bir belgenin bulunmadığı, bu mahsup işleminin neye istinaden yapıldığının tespit edilemediği, davalının ticari defterlerinde buna ilişkin her hangi bir kaydın bulunmadığı, davacının davalıdan 350.000-TL alacaklı olduğu Beşiktaş 15. Not nin 03/10/2018 tarihli ve 11099 yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalının temerrüte düşürüldüğü ihtarnamede verilen 5 günlük süre sonu olan 27/10/2018 tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faizin 560,96-TL olduğu hüküm vermeye elverişli denetime açık bilirkişi raporu ile anlaşıldığından; Davanın kısmen kabulüne, itirazın kısmen iptaline, takibin 350.560,96-TL üzerinden devamına, asıl alacak 350.000,00-TL ye takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı tarafından taraflarca belirlenebilir likit alacak miktarına itiraz edildiğinden %20 tazminatın davalıdan tahsiline, ..." karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı istinaf dilekçesinde özetle; eski beyanlarını tekrarla, çayın kalite standartlarında olup olmadığının sorumluluğunun davacı firmada olduğunu, bilirkişinin ... çaya yapılan ödemenini hangi belgeye dayandığının ve temliği veya borcun nakli gibi hangi belgeye dayandığının anlaşılamadığı yönündeki değerlendirmesinin doğru olmadığını, bilirkişi teknik yönünden yapılan değerlendirmelerin davalıyı doğruladığını, davaya konu iddia ve savunmalarının mahkemece dikkate alınmadığını, davacının ekonomik gücünü ve piyasa tanınırlığını kullanarak haksız rekabet kurallarını ihlal ettiğini, avansın zamanında ve belirtilen miktarlarda verilmemesinden dolayı nasıl mağdur olduğunun hizmet sözleşmesinde belirtilen ... çay fabrikasında yapılacak bilirkişi incelemesinde müstahsilden ne kadar yaş çay alındığının ne kadar kömüş alındığının ve ne kadar personel çalıştırıldığı piyasaya ne kadar borçlandığının incelenmediğini, verilen avansla ancak 5 -6 gün çay işleyebildiğini çayı hemen alıp ödeme yapması gerekirken sübjektif değerlendirmeler ve çeşitli bahanelerle çayı bir ay boyunca almamış mayıs sürgünü bittikten sonra çayı haziran ayında aldığını, avans yetersizliği yüzünden süreklilik sağlanamadığı ve fabrikanını durduğunu, aylarca işçilerin işsiz kaldığını, masraf ve giderlerin devam ettiğini, mahkemece hatalı bilirkişi raporlarına dayanılarak karar verildiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. GEREKÇE : Dava, ticari satım sözleşmesine dayalı cari(açık) hesaptan/faturadan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, çay teslim edilememesinin kimin kusurundan kaynaklandığı noktasındadır.Taraflar arasında, 07/05/2018 tarihinde yürürlüğe girmek ve 07/05/2019 tarihinde kendiliğinden sona ermek üzere çay tedarikine ilişkin genel hizmet sözleşmesi ve ekleri imzalanmıştır.Davacı yan, anılan sözleşme uyarınca davalı tarafa 08/05/2018 tarihinde 150.000,00 TL; 11/05/2018 tarihinde 100.000,00 TL; 15/05/2018 tarihinde 100.000,00 TL ödenmiştir. Bu ödemelerin avans ödemesi olduğu hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul 18. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, "genel hizmet sözleşmesi gereği avans ödemesi yapılmasına rağmen kararlaştırılan teslimin ifa edilmemesi nedeniyle ödenen avans ve ödeme tarihi itibariyle işlemiş faiz alacağı" sebebine dayalı olarak 350.000,00 TL asıl alacağın, 27.406,85 TL işlemiş faiziyle birlikte tahsili istemiyle 30/10/2018 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, takip borçlusunun itirazı üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Sözleşmenin eki EK 1'in 1.2 maddesinde 2018 çay sezonunda üretilmiş olmak şartıyla 1. Sürgün 135 ton, 2. Sürgün 205 ton, 3. Sürgün 160 ton çay tedarik edileceği düzenleme altına alınmıştır. Ürün kalitesine ilişkin hükümler ise EK 1'in 2. Maddesinde düzenlenmiştir. EK 1'in 5.4 maddesinde de ödenecek avans miktarı ve ödeme tarihleri düzenleme altına alınmıştır.İlk derece mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemeleri ile, davacının verdiği 350.000,00 TL avans karşılığında davalının çay teslim etmediği sabittir. Kaldı ki bu hususta taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Ancak davalı taraf genel olarak, davacının edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle, nakit akışının sağlanamadığı ve fabrikanın işletilemediğini savunmaktadır. Bu kapsamda davalı tarafça cevap dilekçesinde 27/04/2018 tarihinde taahhüt edilen 750.000,00 TL avansın bu tarihte yapılmadığı ileri sürülmüştür. Ancak, taraflar arasında imzalanan sözleşme ekinde avans ödemesi olarak 350.000,00 TL kararlaştırılmış olup, bu tutar da sözleşmede yazılı tarihlerde ödenmiştir. Davalının avans ödemesinin 750.000,00 TL yapılacağına ilişkin iddiasını ispatlayacak dosyada bir delil de bulunmamaktadır.Bunun yanı sıra davalı, davacı şirketin talebi üzerine 50 işçinin istihdam edildiğini, fabrika üretimi için kömür alındığını, makina ve ekipmanların talep edilen ... sistemine göre revize edildiğini, ilk çay sürgününün davacının oyalaması nedeniyle boş geçirildiğini, Nisan 2018 başından Haziran 2018 ayına kadar personel maaşları, SGK, KDV, alınan yaş tutarları, kömür ve diğer hazırlıklar için 974.000,00 TL harcama yapıldığını, davalının, davacı tarafın taahhütlerini yerine getirmemesi sebebiyle 9.000.000,00 TL ciro ve buna bağlı kar kaybına uğradığını savunmuştur. Ancak taraflar arasındaki sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarih 07/05/2018 tarihi olup, davacının sözleşmenin yürürlük tarihinden önce de yükümlülük altına girdiğine ilişkin dosyada herhangi bir delil bulunmamaktadır. Taraflar arasında sözleşme ile kararlaştırılan kalitede çayın teslime hazır hale getirilmesine rağmen, davacı tarafından teslimden imtina edildiği de ispatlanamamıştır. Bu haliyle davalının söz konusu savunmasına itibar edilmesi mümkün değildir.Davalı tarafça avans olarak alınan tutar karşılığında çay teslim edilmemiş olması ve sözleşmenin ifa edilememesinin davacının kusurundan kaynaklandığının da ispatlanamaması karşısında dava konusu avansın iadesi gerekir. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince davanın hükümde yazılı olduğu gibi kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.İİK'nın 67/2. maddesi, itirazın iptali davasında, borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu (...) diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir, şeklindedir. Buna göre, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için takibe konu alacağın likit olması zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut olduğunda ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. Eldeki davada, dava konusu alacak likit (belirlenebilir) olup, kabul edilen alacak miktarı üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesinin şartları oluşmuş bulunmaktadır.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir. KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 5.986,80 TL harcın, alınması gerekli olan 23.946,82 TL harçtan mahsubu ile bakiye 17.960,02 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 06/11/2025