Rekabet Kurumu · D.2013-2-40 (Soruşturma ) Karar Sayısı : 14-33/666-2 · K.14-33/666-292 Karar Tarihi : 16.09.2014 A. TOPLANT

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013-2-40 (Soruşturma ) Karar Sayısı : 14-33/666-292 Karar Tarihi : 16.09.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Mura t ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN , Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖR LER: Özgür BAL, Çağlar Deniz ATA, Emine TOKGÖZ C. BAŞVURUDA BULUNAN LAR : - 3BN Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. Strazburg Caddesi Kor kutreis Sokak No :31/1 Sıhhi ye/Ankara

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013-2-40 (Soruşturma ) Karar Sayısı : 14-33/666-292 Karar Tarihi : 16.09.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Mura t ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN , Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖR LER: Özgür BAL, Çağlar Deniz ATA, Emine TOKGÖZ C. BAŞVURUDA BULUNAN LAR : - 3BN Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. Strazburg Caddesi Kor kutreis Sokak No :31/1 Sıhhi ye/Ankara - Kozmos Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. Strazburg Caddesi No :40/19 Sıhhi ye/Ankara D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN LAR : - Tekhnelogos Yazılım Müh. Müş. ve Bilişim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. Altuni zade Ma h. Tophanelioğlu Cad. Başaran İş Merkezi No :9/10 Üsküdar /İstanbul - Üç Elma Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. Altunizade Ma h. Tophanelioğlu Cad. Başaran İş Merkezi No :9/9 Üsküdar /İstanbul (1) E. DOSYA KONUSU: Tekhnelogos Yazılım Müh. Müş. ve Bilişim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin doğal gaz iç tesisat projelerinin dijital gönderim/onay sisteminde DİPOS üzerinden gönderilen projelerde kendisiyle aynı hissedarlık yapısına sahip Üç Elma Sigorta Aracılık Hizmetle ri Ltd. Şti. y i kullanmayı zorunlu tuttuğu iddia sı. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: 3BN Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. ( 3BN Sigorta) tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına çeşitli tarihlerde giren yazılarda özetle; Başkent Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. nin (Başke ntgaz) doğal gaz tesisat projelerinin tesliminde dijital gönderim onay sistemi uygulamasına geçtiği ve bu çerçevede Tekhnelogos Yazılım Müh. Müş. ve Bilişim Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. ( Tekhnelogos) ile sözleşme imzaladığı, Tekhnelogos un Ankara ilinde pr oje tesliminde kullandığı dijital gönderim onay sistemi uygulamasının dijital sigorta poliçesi düzenlemesini zorunlu tuttuğu, Dağıtıcı firma olan Başkentgaz ın tesisatçı firmaları (Tekhnelogos tarafından üretilen bir yazılım olan) Dijital Proje Onay Sistem i (DİPOS) uygulamasını kullanmaya zorladığı, Her ne kadar Başkentgaz tarafından DİPOS kullanımını zorunlu tutmadıkları söylense de elden teslimlerde (kağıt ortamında, ıslak imzalı teslim) onay süresinin en az on beş gün aldığı, buna karşın online gönderimd e aynı gün onay verildiği, Tekhnelogos un Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu nun (EPDK) Başkentgaz a yaptığı uyarı ile Ankara'daki tüm sertifikalı firmalara 30.09.2013 tarihinden itibaren sisteme diğer sigorta şirketlerinin de dahil olabileceğini bildirdiği, Ancak Tekhnelogos un bu yazısıyla kendi sigorta acentesi olan Üç Elma Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. (Üç Elma) tarafından tanzim edilen poliçelerin ıslak imzalı kağıt ortamında teslimine gerek olmadığını, diğer acentelerden tanzim edilen 14-33/666 -292 2/41 poliçeleri n ise mutlaka ıslak imzalı kağıt ortamında tesliminin şart olduğu izlenimini verdiği, Başkentgaz yetkililerinin 3BN Sigorta tarafından düzenlenen poliçelerin taratılarak ya da PDF olarak mutlaka proje onay aşamasında olması gerektiğini dile getirdiği, sertifikalı firmaların da 3BN Sigorta poliçelerini PDF olarak ZetaCad'e ekleyip dağıtıcı firmaya online olarak teslim etmekte oldukları, Ancak son birkaç gündür sertifikalı firmaların ekledikleri poliçelerin Tekhnelogos tarafından silindiğini ve Başkentgaz'ın sigorta poliçesi olmadığı gerekçesiyle projeyi onaylamadığını tespit ettikleri, Bir proje ye ait belgelerinin 09.10.2013 tarihinde ve saat 13:30'da eklendiği, 10.10.2013 tarihinde saat 11:24'te sözleşme ve sigorta olmaması nede niyle reddedildiğinin görüldüğ ü; firma yetkilisinin tekrar dosyaları ekleyip onaya gönderdiği , ancak sözleşme ve sigorta olmaması nedeniyle 10.10.2013 saat 11:47 de ikinci kez reddedildiği; f irma yetkilisinin ilgili ekleri tekrar yükleyip onaya gönderdiği, bu sefer silinmediği için 10.10.2013 saat 13:10 da B aşkentgaz ın projeyi onayladığı; d urum hakkında sertifikalı firmalar tarafından Tekhnelogos un telefonla aranarak uya rıldığı; b unun üzerine 10.10.2013 tarih ve 2013 -012 sayılı Tekhnelogos'a ait bilgilendirme yazısının sertifikalı firmalara e -posta olarak gönderildiği, Tekhnelogos'un bu yazısında; sadece kendisinin yaptığı online poliçelerin kabul edildiği, bu poliçelerin doğruluğunun kontrol edildiği, diğer acentelerin poliçelerinin manuel olduğu, bu tür manuel poliçelerin tanzim edil mesi halinde on line sisteme ekleme yapılmasına gerek olmayıp , Başkentgaz a randevu noktasında elden teslim edileceği, bununla amaçlananın firmaları ek bir külfete maruz kaldıklarını hissettirerek Üç Elma poliçelerine yönlendirmek olduğu, ayrıca kendilerini n dışındaki acentelerin poliçelerinin sahte olabileceğini ve kontrol edilmesinin güç/imkansız olduğu izleniminin verildiği, Tekhnelogos'un her seferinde Üç Elma dışındaki acenteleri kötüleyen uygulamalarının kendilerini zora sokarak iş yapmalarına engel ol duğu, EPDK nın dilekçeleri üzerine yurt çapındaki tüm dağıtım firmalarını uyarması sonucunda Tekhnelogos un Ankara ili için 30.09.2013 tarihinde sistemini açtığı , ancak bu sefer de sertifikalı firmaların 3BN Sigorta nın tanzimini yaptığı e -imzalı, yaklaşık 115 KB boyutunda olan PDF formatındaki sigorta poliçelerini DİPOS a eklemelerine rağmen Tekhnelogos tarafı ndan silindiğini fark ettikleri, Sertifikalı firmaların Tekhnelogos u telefonla arayıp durumu bildirdiklerinde yetkililerin Bizim sistemimizi yoruyo r. Onların poliçelerini sisteme eklemek zorunda değiliz. cevabını aldıkları, Söz konusu durumun halen devam ettiği ve düzeltilmesi için 08.04.2014 tarih ve 5737 sayılı yazılarını Başkentgaz a teslim ettikleri, Tekhnelogos un bu davranışını Başkentgaz a bi ldirmeleri ve sertifikalı firmaların, Tekhnelogos un manuel poliçelerin nasıl kullanılacağı hakkında gönderdiği 27.09.2013 tarihli yazısı ile ilgili soruları üzerine, Başkentgaz ın yetkili firmalara mail göndererek, acente veya dijital gözetilmeksizin tüm sigorta poliçelerinin asıllarının test ve muayene işlemleri sırasında teknik personel e teslim edileceğini bildirdiği, Başkentgaz ın bu bildirisi üzerine tüm sigorta poliçelerinin asılları nın bir süreliğine Başkentgaz ye tkililerine teslim edilebildiği, Ancak, yaklaşık iki ay önce Üç Elma nın poliçelerinin asıllarının e -imza kullandıkları gerekçesiyle teslim edilmeyeceğini yet kili firmalara bildirmiş olduğu, Poliçelerinin halen DİPOS a eklenememesi sebebiyle poliçe asıllarının Başkentgaz yetkililerine test ve muayene işlemleri sırasında teslim edilebildiği; ancak bu durumun kendi müşterilerini zor durumda bıraktığı, 14-33/666 -292 3/41 Bütün bu sorunların artması sonucunda Başkentgaz ın Prizma Mekanik Montaj Müh. İnş. San. Tic. A.Ş. (Prizma) ile de anlaşma yapmak zorunda kaldığ ı, İkinci bir yazılım şirketi ile anlaşma yapılmış olmasına rağmen kullanıcıların büyük bir çoğunluğunun ZetaCad i kullandığı, Prizma n ın yazılımı GasLine ın Ankara ilinde kullanılmasıyla GasLine sistemin in ilk başlarda anlatıldığından farklı olduğunu görd ükleri, GasLine sistemi dışarıdan poliçe kesilmesine izin vermekle birlikte , dışarıdan bir poliçe sisteme entegre edildiğinde Doğrulanamayan Poliçe uyarısını verdiği; sisteme entegre edilirken poliçenin hangi sigorta şirketinden yapıldığı, poliçe numaras ı, teminat tutarı bilgilerini cevaplamadan ve poliçenin eklenmesi sağlanmadan entegrasyonun gerçekleşmediği, Yani hem poliçenin eklenmesi hem de tek tek poliçe bilgilerinin girilmesi gerektiği; ancak elektronik imza ile PDF formatında oluşan poliçenin sist eme eklenmesinin yeterli olabileceği görüşünde oldukları, İstanbul ilinde proje ekleri sisteme eklenirken her bir belge için yaklaşık ( ..) TL ek ücret alınmakta olduğu ve bu ek maliyetin dışardan poliçe tanzimi yapılmasını sekteye uğrattığı, İstanbul daki bu ücret karşılığı entegrasyon yapılması uygulamasının ileride Ankara ili için de geçerli olabileceği, zira geçmiş tecrübelere bakıldığında dijital sistem sağlayıcılarının kendilerini sık sık farklı uygulamalar ile karşı karşıya bırakabildiği, Tekhnelogos un son zamanlarda kampanya düzenleyerek ek kontörler vermeye başladığı, Tekhnelogos un kar marjı çok düşük olan bir işlemde bu meblağda hediye kontörler vermesinin poliçenin hiç düzenlenmediği, düzenlendiyse de sonrada n iptal edildiğini düşündürdüğü iddia edilmiştir. (3) 3 BN Sigorta tarafından gönderilen 24.06.2014 tarih ve 3620 sayılı şikayet başvurusunda poliçe kesimlerinin engellendiği yinelenmiş olup, 05.09.2014 tarih ve 5087 sayılı başvuruda ise kesilen poliçelerin e -imza yolu ile eklenemediği belirtilmi ştir. (4) Kurum kayıtlarına 21.08.2013 tarih ve 5440 sayı ile intikal eden ve Kozmos Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti. (Kozmos Sigorta) tarafından yapılan başvuruda ise özetle; Kozmos Sigorta'nın sigortacılık sektöründe faaliyet göstermekte olan A sınıfı acente olduğu, Başkentgaz ın özelleştirme süreci tamamlanıncaya kadar doğal gaz projelerine doğal gaz paket poliçesi düzenledikleri, Özelleştirme sonrasında ZetaCad firması (Tekhnelogos un yazılımının adı) aracılığı ile dijital proje onay sistemine geçtiğ i, Tekhnelogos'un, dijital proje onay sisteminde kendi kurmuş olduğu Üç Elma firması aracılığı ile online poliçe düzenlediğinden, dışarıdan sigorta poliçesi düzenlenmesine imkan vermediği ifade edilmiştir. (5) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 05.08.2013 ta rih ve 4752 sayı ile giren ve 3BN Sigorta tarafından yapılan başvuru üzerine hazırlanan 16.08.2013 tarih ve 2013 -2-40/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun 29.08.2013 tarih li toplantısında görüşülmüş , Tekhnelogos ve Üç Elma hakkında önaraşt ırma yapılmasına 13-49/706 -M sayı ile karar verilmiştir. (6) Rekabet Kurumu kayıtlarına 21.08.2013 tarih ve 5440 sayı ile giren ve Kozmos Sigorta tarafından yapılan başvuruya yönelik olarak hazırlanan 17.09.2013 tarih ve 2013 -2-40/BN 14-33/666 -292 4/41 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 27. 09.2013 tarihli toplantısında görüşülerek, başvurunun anılan önaraştırma kapsamına dahil edil mesine ve Tekhnelogos a yönelik olarak geçici tedbir uygulanması yönündeki talebin de önaraştırma aşamasında değerlendirilmesi ne 13- 55/759 -M sayı ile karar verilmi ştir. (7) Önaraştırma sürecinde hazırlanan 07.10.2013 tarih ve 2013 -2-40/BN sayılı Bilgi Notu, Kurulun 24.10.2013 tarih ve 13 -59 sayılı toplantısında görüşülmüş ve 13 -59/838 -M sayılı karar ile Başkentgaz d a önaraştırma kapsamına dahil edilmiştir. (8) Önaraştırma R aporu; Rekabet Kurulunun 06.11.2013 tarih ve 13 -62 sayılı toplantısında görüşülmüş olup , Tekhnelogos ve Üç Elma hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un (4054 sayılı Kanun) 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına 13 - 62/866 -M sayı ile; Başkent gaz ile ilgili şikayetin reddine 13 -62/866 -372 sayı ile karar verilmiştir. (9) Tekhnelogos ve Üç Elma hakkında soruşturma açıldığına ve 4054 sayılı Kanun un 43/2. maddesi uyarınca ilk yazılı savunmalarını göndermelerine dair bildirim, 07.05.2014 tarih v e 4873 sayı ile yapılmıştır. (10) Soruşturma sürecinde, 01.04.2014 tarihinde Tekhnelogos ta raportörlerce yapılan yerinde inceleme sonrasında talep edilen bilgi ve belgelere ilişkin cevabi yazı Kurum kayıtlarına 07.04.2014 tarih ve 1969 sayılı yazı ile girmişti r. (11) 3BN Sigorta tarafından gönderilen ve şik ayetlerinde yer verilen iddiaların devam ettiğine yönelik bilgi ve belgeler 09.04.2014 tarih ve 2029 sayı ile Kurum kayıtlarına girm iştir. (12) Bilgi talebinde bulunulan teşebbüslerden Başkentgaz ın cevabi yazısı 21.04 .2014 tarih ve 2265 sayı ile ; Tekhnelogos un yazısı 29.04.2014 tarih ve 2396 sayı ile ; Üç Elma nın yazısı 29.04.2014 tarih ve 2397 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. (13) Yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 06.05.2014 tarihli ve 2013 -2-40/SR sayılı Soruştu rma Raporu ve ekleri, 4054 sayılı Kanun un 45. maddesi gereğince Rekabet Kurulu üyeleri ile soruşturma taraflarına tebliğ edilmiş ve soruşturma taraflarının ikinci yazılı savunmaları talep edilmiştir. Taraflarca sunulan ikinci yazılı savunmalar 09.06.2014 tarihinde ile Kurum kayıtlarına girmiştir . (14) Söz konusu savunmalara ilişkin Ek Görüş soruşturma taraflarına 23.06.2014 tarihli yazı ile tebliğ edilmiştir. Tekhnelogos tarafından gönderilen Ek Görüş e cevaben hazırlanan savunma 23.07.2014 tarih ve 4250 sayı i le, Üç Elma tarafından gönderilen savunma ise 23.07.2014 tarih ve 4260 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir. Haklarında soruşturma yürütülen taraflar üçüncü yazılı savunmalarında sözlü savunma talebinde bulunmuştur. Kurul un, 07.08.2014 tarih ve 14 -26/551 -M sayılı kararıyla, 16.09.2014 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılm ış, ardından Rekabet Kurulu, 16.09.2014 tarih ve 14 -33/662 -292 sayı ile nihai kararını vermiş tir. Söz konusu karar 01.10.2014 tarihinde ilgililere tefhim edilmiştir. H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ : İlgili rapor da; Tekhnelogos ve onunla aynı hissedarlık yapısına sahip Üç Elma nın 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi çerçevesinde doğal gaz iç tesisat projelerinin online gönderimi pazarı ve doğal gaz iç tesisatlarının sigortalanması pazarlarında hakim dur umda bulunduğu, Bu hakim durumlarını rakiplerin faaliyetlerinin zorlaştırılması yoluyla kötüye kullandığı, dolayısıyla, söz konusu teşebbüslere idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. 14-33/666 -292 5/41 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Hakkında Soruşturma Y ürütülen Taraf: Tekhnelogos ve Üç Elma (15) 1999 da kurulan ve ortakları %50 şer pay oranı ile Ahmet Selami ÇALIŞKAN ve Muhammed Ali ÇALIŞKAN olan Tekhnelogos un faaliyet alanı yazılım endüstrisine, görsel araçların geliştirilmesinde tekrar -kullanılabilir bileş enler sağlamak ve büyük ölçekli organizasyonlar için otomasyon uygulamaları geliştirmektir. (16) Üç Elma ise, sigortacılık konusunda ilgili mevzuat çerçevesinde sigorta aracılık hizmetlerinde bulunmak ve bu kapsamda sigorta şirketlerinin acenteliklerini yapmak amacıyla Tekhnelogos ortakları tarafından 19.06.2006 tarihinde kurulmuştur. (17) Tekhnelogos ortakları, sigorta şirketleri ile yaptıkları görüşmelerde kendi yazılım hizmetleri olan DİPOS kapsamına sigorta poliçesini de d ahil etmeleri için, sigortacılık mevzua tı gereğince bir sigorta acentesinin varlığının gerekli olduğu bilgisini almaları sonucu Üç Elma yı kurmuş olup , yukarıda da yer verildiği gibi Üç Elma ile Tekhnelogos un hissedarlık yapısı Tekhnelogos ile aynıdır. Üç Elma Sigorta nın internet sayfasında y er alan bilgilere göre şirket, AK Sigorta A.Ş. ve Sompo Japan Sigorta A.Ş. nin acenteliğini yapmaktadır. (18) Tekhnelogos ile Üç Elma Sigorta aynı gerçek kişilere ait olduğundan b u iki teşebbüsün uygulamaları, tek bir teşebbüs/taraf eylemi olarak nitelendirilm iştir. I.2. Şikayet Konusu Dijital Proje Onay Sistemi (19) Dosya konusu şik ayetler esasen Tekhnelogos un ZetaCad adlı doğal gaz proje tasarım programına ve bu program ile gönderilen projelerin onaylama sistemi olan, önceden DİPOS olarak adlandırılan, ancak 11.09 .2008 tarih ve 08 -52/791 -320 sayılı Rekabet Kurulu kararı sonrası değişikliğe uğrayarak DİPOS PLUS (DİPOS MOBILE olarak da adlandırılmaktadır) halini alan dijital proje onay sistemi ne ilişkindir. (20) Tekhnelogos un 23.12.2013 tarih ve 8502 sayı ile Kurum kayı tlarına giren birinci yazılı savunmasında soruşturma konusu yazılımın eski versiyonunu kullanan yalnızca sekiz il in kaldığı, geri kalan tüm illerde DİPOS P LUS a geçildiği belirtilmiştir. Aynı yazıda yer alan bilgilere göre dijital proje onay sistemi şu şek ilde işlemektedir: - Gaz dağıtım firmasının sertifikasına sahip olan tesisatçı firma, bir bina veya daire için hazırladığı tesisat projesini ZetaCad yazılımı ile dijital olarak hazırlar , - Hazırlanan bu dijital tesisat projesi, tesisat firması tarafından ilgil i evraklar eklenmek suretiyle dağıtım firmasına web tabanlı olarak yani internet üzerinden gönderilir , - Gelen bu dijital proje, dağıtım firmasının yetkilendirdiği onay mühendislerinin bilgisayar veya taşınabilir cihazlarından (Ipad, tablet, akıllı cep telef onu) görülüp incelenir , - DİPOS MOBILE ve DİPOS PLUS versiyonlarında gaz açma randevusunda taşınabilir cihazlar üzerinden herhangi bir evraka ihtiyaç duyulmaksızın tesisat incelenir ve uygun bulunduğu takdirde gaz temini açılışı gerçekleşir. (21) Dijital proje o nay sisteminde sisteme gönderilen evraklardan biri de doğal gaz tesisat sigorta poliçesi olup , bu poliçenin dağıtım şirketine ibrazı ilgili mevzuata göre doğal gaz arzının başlaması için zorunludur. Tekhnelogos bu konuda Üç Elma dan aldığı hizmet e ilişkin olarak aşağıdaki gerekçeleri ifade etmiştir: - Proje gibi sigorta poliçesinin de dijital olması gerekliliği ve bunun için sistem entegrasyonu ve veri tabanı (database) yönetimi ihtiyacı, - Acente olma zorunluluğu: Üç Elma, farklı sigorta şirketlerinden acente olarak poliçe hizmeti sunabilmektedir, - Sistem entegrasyonu: Üç Elma nın DİPOS PLUS ve DİPOS MOBILE ile kendi sistemini entegre etm esi sayesinde dijital poliçe oluşturabilmesi, oluşturulan bu poliçelerin çıktısının Üç Elma tarafından alınarak ıslak imzalı olarak dağıtım firmalarına 14-33/666 -292 6/41 gönderilebilmesidir. Sistem entegrasyonu olmaksızın yapılan uygulamalarda ise poliçe içeriğinin denetlenemediği, bazı poliçelerin zorunlu bilgileri ihtiva etmeden gönderilebildiği, faks ve tarama yöntemi ile gönderilen poliçeleri n bazılarının okunamadığı ya da boş olabildiği, bu tür aksaklıkların güvenlik zafiyeti yarattığı belirtilmektedir , - DİPOS PLUS ve MOBILE versiyonlarında Üç Elma sigorta poliçesini online (çevrimiçi) üretebilmekte ve poliçede yer alan ve abonelik sözleşmesi ile projeye dair on beş parametre sigorta firmasının sunucularından anlık olarak doğrulanabilecek bilgileri haiz olabilmektedir. (22) Sisteme girişi akıllı kod ile gerçekleştirilen bu on beş parametre Üç Elma tarafından; doğal gaz dağıtım firmasının unvanı, p roje firmasının unvanı, ili, ilçesi, adresi, vergi dairesi/no, sigortalının adı ve soyadı, ili, ilçesi, mahallesi, caddesi/sokağı, kapı numarası, daire numarası, tesisat numarası ve birim adedi olarak sunulmuştur . (23) Bu sistem çerçevesinde, Üç Elma ve T eknologos un ürettiği DİPOS /DİPOS PLUS isimli yazılımları kullanan mühendislik firmalarına yetkili oldukları sigorta şirketlerinin doğalgaz poliçelerini (aynı yazılımlar üzerinden) tanzim ettirdiği, talep halinde tanzim edilen doğalgaz poliçelerin çıktısı nın alınıp , sigortalılara veya doğalgaz dağıtım şirketlerine teslim edilmesini sağlayabildikleri tespit edilmiştir. Bu teknolojik altyapı sayesinde proje çizen mühendislik firmaları da söz konusu özel yazılımlar aracılığı ile ilgili sigorta poliçelerini doğrudan kendileri kesebilmekte ve sisteme ekleyebilmektedir. I.3. Tekhnelogos ile Doğal Gaz Dağıtım Firması Başkentgaz Arasındaki İlişki (24) Tekhnelogos, Ankara ilinde doğal gaz dağıtım faaliyetini gerçekleştiren Başkentgaz a da aralarında 10.06.2013 tarihinde akdedilen Dijital Proje Onay ve Tesisat Kontrol İşbirliği Sözleşmesi çerçevesinde hizmet vermektedir. Başkentgaz, bu çerçevede dijital proje onay sisteminin DİPOS PLUS versiyonunu kullanmaktadır. Bahse konu sözleşmenin Yükümlülükler başlıklı V. maddes ine göre , Başkentgaz ın her türlü dijitalleştirme, online işlemler ve entegrasyonlarda (e -imza, online sigorta poliçeleri, dijital dosya yönetimi, dijital gaz açma vb.) Tekhnelogos'la işbirliği yapması ve danışmanlık hizmeti vermesi hususunda karşılıklı ol arak anlaşılmıştır. Yani dijital gönderim sisteminde online sigorta poliçesinin alınması bir opsiyondan ziyade tarafların imzaladığı sözleşme gereği taraflara yüklenen bir yükümlülük olarak belirlenmiştir. (25) Tekhnelogos un 25.10.2013 tarih ve 7267 sayılı ya zısında; DİPOS PLUS ta DİPOS'taki gibi faks yolu ile manuel poliçe gönderilmesi uygulamasının DİPOS PLUS ın evraksız ve hızlı bir sistem oluşunu zedeleyeceği belirtilmiştir. Aynı yazıda EPDK ve Başkentgaz ın talepleri doğrultusunda DİPOS PLUS ta birtakım d eğişikliklere gidildiği belirtilmiştir. Bu değişiklikler şu şekilde sayılmıştır: - DİPOS PLUS sözleşmesinde olmasına rağmen bir gereklilik olan online poliçe gönderme şartı ortadan kalkmıştır. -1 Kasım 20131 tarihinden itibaren Sertifikalı Tesisat Firmala rı, tesisat kontrol randevusu mahalline sigorta poliçesini manuel olarak getirecekler ve Gaz Dağıtım Firmasının Gaz Açma ile görevlendirmiş olduğu yetkiliye teslim edeceklerdir. - Dileyen Sertifikalı Tesisat Firması dilediği Sigorta Firmasından tanzim etti rdiği Sigorta Poliçesini elden teslim edebilecektir. - Bu aşamada hiçbir surette sisteme Manuel veya Dijital Poliçe yüklenmesi söz konusu olmayacaktır. Yani DİPOS PLUS, Sigorta Poliçeleri yönünden Manuel hale gelmiştir. 1 Sehven, 1 Kasım 2014 yazılmıştır. 14-33/666 -292 7/41 I.4. Tekhnelogos Hakkında Verilen Ö nceki Rekabet Kurulu Kararları (26) Rekabet Kurulunun 11.09.2008 tarih ve 08 -52/791 -320 sayılı kararında ; Tekhnelogos un tesisat firmalarına sunduğu yazılım programı ZetaCad in proje tesliminde kullanılan dijital gönderim onay sistemi uygulamasında, dijital sig orta poliçesi düzenlenmesini zorunlu tuttuğu, bu uygulamayı kendi şirketi olan Üç Elma vasıtasıyla yürüttüğü , bu sis teme da hil olmayan sigorta acentelerinin rekabet açısından dezavantajlı konuma düştüğü ve tesisat firmalarının seçeneklerinin kısıtla ndığı i ddiaları değerlendirilerek, Tekhnelogos a DİPOS içerisindeki dijital poliçe kesim işleminin zorunlu tutulması uygulamasını kaldırması yönünde 4054 sayılı Kanun un 9. maddesi üçüncü fıkrası uyarınca görüş yazısı gönderilmesine karar verilmiştir. (27) Kurulun 04 .02.2009 tarih ve 09 -04/69 -M sayılı kararında ise Tekhnelogos un 11.09.2008 tarih ve 08 -52/791 -320 sayılı Kurul kararında öngörülen değişikliği şeklen yerine getirdiği, bununla birlikte karara konu sistem yerine devreye alınan yeni sistemin tam olarak kara rda belirtilen gerekliliği karşılamadığı iddiası değerlendirilmiştir. Kurul; -Tekhnelogos un tesisat firmalarının ZetaCad aracılığıyla çizdikleri projeleri online olarak dağıtım firmasına gönderirken sigorta poliçesini yalnızca sistem dahilindeki sigorta firmalarından kestirmesi yönündeki kısıtlamayı kaldırdığına, -Ancak getirilen yeni sistemin Kurul kararında (08 -52/791 -320) belirtilen gerekliliği karşılamadığına, - Bu nedenle öngörülen sistemin henüz tam olarak uygulamaya konmamış olması da göz önüne alın arak DİPOS faks sistemi de dahil uygulanabilecek bütün sistemlerde dijital poliçe gönderim hizmetinden yararlanılabilmesi için poliçenin de sisteme entegre edilip gönderilmesi zorunluluğunun kaldırılması, bu iki hizmetin ayrı ayrı veya seçenekli bir şekild e verilebilmesinin mümkün hale getirilmesi konusunda teşebbüse görüş yazısı gönderilmesine, - Konu hakkında doğal gaz dağıtım şirketlerinin bilgilendirilmesine karar vermiştir. (28) Tekhnelogos un şika yetçi taraf olduğu 25.11.2009 tarih ve 09 -57/1358 -350 sayıl ı Kurul kararında ; İstanbul ve Ankara illerinde görevli dağıtım şirketlerinin birden fazla yazılım firması ile sözleşme imzalamaları halinde sözleşmelerin bu firmalar arasındaki rekabeti bozmayacak ve firmalar arasında ayrımcılık yaratmayacak şekilde düzen lenmesine ilişkin olarak, İstanbul Gaz Dağıtım San. ve Tic. A.Ş. (İGDAŞ) ve Başkentgaz a görüş bildirilmesine karar verilmiştir. Kararın İGDAŞ ın Sertifikalı Tesisat Firmalarını Tek Bir Yazılım Firmasına ve Belirsiz Şartları olan Sözleşmelere Mahkum Ettiğ i ve Rekabetin Tesisini Sağlamadığı İddiası başlıklı bölümünde İGDAŞ ın hukuk müşavirliği mütalaasına yer verilmiş olup , bu mütalaada ; Tekhnelogos un İGDAŞ ı ikna etmeye çalıştığı sözleşme şartlarının programı satın alan firmaların dahi ücretli web onay sistemini kullanmak zorunda bırakılması; kağıt çıktı projeleri dahi kabul ederken e -mail veya herhangi bir dijital nakil vasıtasıyla iletilen dijital projelerin kabul edilmemesi gibi talepler içerdiği ve bu tür taleplerin kaygı verici olduğu ifadeleri y er almaktadır. (29) Kurulun 02.03.2010 tarih ve 10 -20/260 -96 sayılı soruşturma kararında ise Tekhnelogos un doğal gaz tesisat firmalarına sunduğu yazılım programı ZetaCad in proje tesliminde kullanılan DİPOS uygulamasında, dijital proje gönderim sistemine sigo rta poliçelerinin, DİPOS faks yoluyla entegrasyonunu zorunlu tuttuğu, bu uygulamayla tesisat firmalarını kendi şirketi olan Üç Elma lehine olacak şekilde sistem üzerinden poliçe kestirilmesine yönlendirdiği, sonuçta sistemde yer almayan sigorta acentelerin in rekabet açısından zarara uğradığı ve tesisat firmalarının seçeneklerinin kısıtlandığı iddiaları değerlendirilmiştir. Söz konusu kararda, yapılan soruşturma sonucunda Tekhnelogos un 4054 sayılı Kanun 14-33/666 -292 8/41 kapsamında ihlal olarak nitelendirilebilecek davranışı na son verdiği, dolayısıyla Kurulun 04.02.2009 tarih ve 09 -04/69 -M sayılı kararı uyarınca DİPOS faks sistemi de dahil uygulanabilecek bütün sistemlerde dijital poliçe gönderim hizmetinden yararlanılabilmesi için poliçenin de sisteme entegre edilip gönderil mesi zorunluluğunun kaldırıldığı ve bu iki hizmetin ayrı ayrı veya seçenekli bir şekilde verilmesinin mümkün hale geldiği belirtilmiş ve Tekhnelogos hakkında idari para cezası verilmesine gerek olmadığına karar verilmiştir. I.5. İlgili Pazar I.5.1. Sektör ün İşleyişi ve Düzenleyici Çerçeve (30) Doğal gaz tesisat firmaları, dağıtım firmalarının doğal gaz hattını bina yakınına kadar getirmesinin ardından bina (ev/işyeri) içlerindeki doğal gaz tesisatını yapmaktadır. Doğal gaz dağıtım firmaları, EPDK tarafından düz enlenen ihaleler sonucunda belirli bir süre için yine aynı Kurum dan lisans alarak faaliyetlerini yürütmektedir. Doğal gaz tesisat firmaları ise, dağıtım firmaları tarafından kendilerine verilen yetki belgeleri (sertifika) çerçevesince faaliyetlerini sürdü rmektedir. Tesisat firmaları söz konusu faaliyetlerini gerçekleştirirken doğal gaz tesisatına ilişkin proje çizimi yapmakta, bu projeleri dağıtım firmalarına sunmakta, dağıtım firmaları da söz konusu projeleri EPDK tarafından belirlenen standartlara ve kur allara göre onaylamaktadır. (31) Söz konusu projeler, tesisat firmaları tarafından elle (manuel) ya da Cad tabanlı bilgisayar programları aracılığıyla çizilmektedir. Bu kapsamda, başvurularda yer verilen ZetaCad programı, tesisat projelerinin doğal gaz dağıtı m firmalarınca belirlenen kurallar çerçevesinde tasarımının, hesaplamalarının ve kontrolünün bilgisayar ortamında yapılmasına olanak tanıyan bir program olarak doğal gaz tesisat firmalarınca kullanılmaktadır. Söz konusu doğal gaz projeleri ZetaCad programı dışında, bilgisayar ortamında Autocad ya da bu alanda Tekhnelogos un rakibi olan Prizma tarafından yazılımı yapılan GasLineCad veya Gazbil İletişim Teknolojileri Ltd. Şti. (Gazbil) in ürettiği EsCad gibi programlarla çizilebilmektedir. Ancak, ZetaCad ve G asLineCad gibi programlar, dağıtım firmalarının şartnamelerinde yazan koşullara göre projeleri çizim esnasında kontrol edebilmek gibi ek özellikleri sayesinde AutoCad gibi Cad tabanlı normal çizim programlarından farklılaşmakta ve doğrudan doğal gaz tesisa t çizimine yönelik program özelliği taşımaktadır. (32) Tesisat firmaları doğal gaz projelerini çizdikten sonra bu projeleri dağıtım firmalarına iletmektedir. Bu konuda kağıt baskı veya online gönderim/onay sistemi (projenin online - internet üzerinden gönderilmes i sistemi) kullanılmaktadır. Dijital gönderim/onay sisteminin kullanılması için dağıtım firması ile yazılım firması arasında bu sisteme yönelik sözleşme imzalanmış olması ve yazılım firmasının dağıtım firmasında sistemi kurmuş olması gerekmektedir. Tesisat firmaları, ilgili yazılım programını aldıktan sonra proje gönderimi başına yazılım firmasına bir bedel ödemektedir. (33) Tesisat firmalarının ZetaCad ya da GasLineCad programının d ahil olduğu web modülü aracılığıyla dijital onay sistemi kapsamında e -imza ile i mzalayarak internet yoluyla proje gönderebilmelerinin yanı sıra, projeler, ozalit çizimlerle k ağıt baskı ve ıslak imzalı bir şekilde manuel olarak da dağıtım firmalarına iletilebilmektedir. Sonuç olarak, elle çizilen projelerin elden teslimi söz konusu ike n, bilgisayar ortamında çizilen projelerin elden veya online teslimi mümkün olabilmekte, ancak, dijital/online teslim sürecinde dağıtım firmalarının anlaşma yaptığı yazılım firmasının programı üzerinden çizimi gerçekleştirmeleri ve onların dijital gönderim sistemini kullanmaları gerekmektedir. (34) Tesisat firmaları, ayrıca, söz konusu projelerini dağıtım firmalarına onaylatırken ek evraklar hazırlamaktadır. Bunların arasında müşteri ile yapılmış sözleşme ve doğal gaz iç tesisat sigorta poliçesi de bulunmaktadır . Tesisat firmaları, tesisat aşamasında oluşabilecek zararlara karşı işlemlerini sigortalatmak ve buna ilişkin poliçe kestirmek zorundadır. Bu 14-33/666 -292 9/41 zorunluluk ve sigortaya yönelik diğer koşullar, EPDK nın 21.02.2006 tarih ve 26087 sayılı Resmi Gazete de yayımla nan, 09.02.2006 tarih ve 652 sayılı doğal gaz iç tesisat onayı ve işletmeye alınması konusunda sertifika sahibi ile dağıtım şirketlerinin takip edeceği usul ve esaslara ilişkin olarak aldığı k arar ile düzenlenmiştir. Doğal gaz sigorta poliçeleri sigorta şirketleri ve acenteleri tarafından elle kesilebilmekte ve tesisat firmaları bu poliçeleri dağıtım firmalarına elden teslim edebilmektedir. (35) Söz konusu süreç, EPDK tarafından çıkarılan , 03.11.2002 tarih ve 24925 sayılı Re smi Gazete de yayımlanan Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği nin (Dağıtım Yönetmeliği) İç Tesisat Onayı ve İşletmeye Alınması başlıklı 37. maddesinde İç tesisat ve/veya dönüşüm projesinin dağıtım şirketince onaylanmasından sonra iç tesisatı yapacak olan firma söz leşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerini sigortalatır ve bununla ilgili belgeler dağıtım şirketine teslim edilmeden iç tesisatın yapımına başlanmaz. şeklinde belirlenmiştir. (36) Dağıtım şirketlerince iç tesisat projelerinin onaylanmasına ilişkin tahsil edeceğ i bedeller EPDK nın 31.12.2011 tarih ve 28159 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2 8.12.2011 tarih ve 3603 sayılı k ararı ile düzenlenmiştir. Bu çerçevede, dağıtım şirketi ser tifikalı tesisatçılardan Kurul k ararında belirlenen bedeller dışında herhangi bir ad altında başka bir bedel alınması söz konusu değildir. (37) EPDK tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 30.10.2013 tarih ve 7329 sayı ile giren yazıda, EPDK nın Başkentgaz a manuel dosya kabulünün aksatılmaması ve manuel sigorta poliçelerinin de kabul edil mesi için sistemlerinde gerekli düzenlemeleri yapmasına yönelik yazı gönderdiği görülmektedir . (38) Bu çerçevede, tesisatçı firmaların proje çizimleri için üç ayrı seçeneği olduğu görülmektedir: i) geleneksel yollarla: el, özalit, ii) AutoCad gibi geleneksel Ca d programında, iii) ZetaCad, GasLineCad, EsCad gibi daha gelişmiş Cad programları. Çizilen projelerin onaylanması için dağıtım şirketine iletilmesi ise elle veya online yapılmaktadır. İletilen proje dosyasında düzenlemelerde aranan sigorta poliçesinin de bulunması zorunludur. Dağıtım Yönetmeliği nin 37. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca dağıtım şirketleri, müracaat tarihinden itibaren en geç on gün içinde iç tesisatın kontrol ve testini yaparak/yaptırarak uygun bulması halinde onaylamakla yükümlendirilmişt ir. Gerekli onay ve diğer abone işlemlerini takiben tesisat işletmeye alınmaktadır. I.5.2. İlgili Ürün Pazar ları (39) Rekabet Kurulunun yukarıda yer verilen kararlarına paralel olarak , ilgili ürün pazarları na yönelik analiz, doğal gaz tesisat projelerinin onayl anması ve sigorta piyasası olmak üzere iki başlık altında yapıl mıştır . I.5.2.1. Doğal Gaz Tesisat Projelerinin Online Gönderimi Pazarı (40) Tesisat firmaları önce likle projeleri elle ya da bilgisayar ortamında çizmekte dir. Daha sonra, çizimin bilgisayar ortamı nda yapılm ası halinde , tesisatçılar projenin ya çıktısını alarak dağıtım firmalarına elden teslim etmekte ya da dağıtım firmasına online gönderebilmektedir. Dosya konusu iddialar da Tekhnelogos un programladığı DİPOS adlı sistemden kaynaklanmaktadır. (41) Proje teslimlerinde halihazırda online gönderimin yanı sıra elden teslim imkanının varlığı da bilinmekle birlikte, bu iki yöntemin birbirine ne kadar ikame olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. Kurulun 02.03.2010 tarih ve 10 -20/260 -96 sayılı kararı , raportö rlerce yapılan görüşmeler ile dağıtım firmalarının cevabi yazılarından, elden teslim edilen proje sayısının gittikçe düşen bir eğ ilim izlediği anlaşılmaktadır. Kurulun 10 -20/260 -96 sayılı kararında yer verildiği üzere , elden teslimi tek başına bir ürün ya da hizmet olarak nitelendirmek mümkün d eğil iken; proje gönderimi, online sistemin başlaması ile birlikte bir 14-33/666 -292 10/41 hizmet niteliğine dönüşm ekte ve yazılım firmaların ca alınan bir bedel karşılığında tesisat firmalarınca uygulanmaya başla nmaktadır. (42) Bu değerlendi rmeler çerçevesinde , ilgili ürün pazarlarından ilki doğal gaz tesisat projelerinin online gönderimi pazarı olarak belirlenmiştir. I.5.2.2. Doğal Gaz İç Tesisatlarının Sigortalanması Pazarı (43) Sigortacılık sektörüne ilişkin olarak belirtilmesi gereken ilk h usus, sigorta şirketlerinin/acentelerinin faaliyetlerinin sadece doğal gaz tesisatı sigortalandırılması ile sınırlı olmadığıdır. Sigorta şirketleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu nun 5. maddesi gereği, faaliyet göstermek istedikleri her bir sigortacılık branşı için Hazine Müsteşarlığı ndan ruhsat almak zorundadır. Şirketler aldıkları ruhsat çerçevesinde, hayat (bireysel emeklilik gibi) ya da hayat dışı (kaza, yangın, deprem, inşaat vb.) sigortacılık alanında faaliyet gösterebilmektedir. Sigorta acenteleri de anılan Kanun un 20. maddesine dayanılarak Hazine Müsteşarlığı tarafından çıkartılan Sigorta Acenteliği Yönetmeliği nde belirlenen şartlar çerçevesinde faaliyetlerini yürütmekte ve sigorta şirketleri ile aralarında akdettikleri sözleşme çerçevesinde bu sigorta şirketlerinin yapabildiği sigorta işlemlerini gerçekleştirebil mektedir. (44) Sigortacılık sektörü talep açısından değerlendirildiğinde; öncelikle tesisat firmalarının doğal gaz tesisatı yaparken, bu aşamada meydana gelebilecek kazalara ve oluşabilecek zararlara karşı sigorta yaptırmak ve sigorta acentelerine bu kapsamda iç tesisat sigorta poliçesi kestirerek , bunları dağıtım firmalarına sunmak durumunda olmaları hususunun EPDK tarafından kendilerine bir zorunluluk olarak getirildiği yinelenmelidir. Dağı tım Yönetmeliği nin 37. maddesine göre iç tesisatı yapacak olan firma, sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülükleri sigortalatmak zorundadır. Bu bakımdan, tesisat firmaları faaliyetlerini gerçekleştirmek için söz konusu sigorta işlemini başka bir ürün ya da hi zmetle ikame edememektedir. Söz konusu nedenlerle, her ne kadar, doğal gaz tesisatının sigortalanmasını, zorunlu hayat dışı sigortacılık faaliyetleri arasında saymak mümkünse de, söz konusu sigorta işleminin, sigorta şirketlerinin veya acentelerinin gerçek leştirdiği diğer sigorta işlemlerinden nitelik yönünden ayrıldığı görülmektedir. (45) Tüm bu hususlar ve önceki Kurul kararları göz önüne alındığında, ilg ili ürün pazarlarından ikincisi doğal gaz iç tesisatlarının sigortalanması pazarı şeklinde belirlenmiştir . I.5.3. İlgili Coğrafi Pazar (46) İlgili ürün pazarları tespitinde yer verilen faaliyetlerin Türkiye çapında yapıl dığı, incelenen taraf olan Tekhnelogos ve Üç Elma nın tüm ülkede faaliyet göster diği dikkate alın arak, ilgili coğrafi pazarın Türkiye olarak de ğerlendirilebileceği görülmektedir. Bununla birlikte , dosya konusu şika yetler , Ankara ilinde faaliyet gösteren Başkentgaz ın onayladığı projelere ilişkin olup , sigorta şirketleri/acenteleri ve doğal gaz tesisat firmalarının Başkentgaz a proje onaylatması s ürecinde ortaya çıkan rekabet zararlarına ilişkindir. Bu bağlamda, ilgili coğrafi pazar dosya özelinde Ankara ili olarak tanımlanm ıştır. I.6. Yapılan İnceleme ve Elde Edilen Belgeler I.6.1. Yapılan İnceleme (47) Yapılan incelemede 3BN Sigorta özetle aşağıda ki hususlar ı belirtmiştir : - 2013 Temmuz dan itibaren onaylama sürelerinin açıkça uzadığı, tam o tarihten itibaren ZetaCad geldiği için ka ğıt ortamındaki sistemde zorluklar ın ortaya çıktığı ; daha önce DİPOS olmadığı için herkesin proje teslimini k ağıt ortam ında yaptığı , - ZetaCad in (Tekhnelogos) 30.09.2013 itibarıyla EPDK uyarısından sonra online poliçe sistemini açtığı ve kendilerinin de sisteme entegre oldukları ama Başkentgaz ın elden teslim açısından zorluklar çıkardığı, öyle olmadığı halde sigorta poliçe lerinin elle 14-33/666 -292 11/41 gönderiminin proje onayı sürecinde tek yöntem olduğu gibi ifadelerde bulun ulduğu , tesisatçı firmaların da doğal olarak elden teslime mahkum olduklarını düşünüp sigorta yaptırmadıkları, zira Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği nde proje o naylandıktan sonra sigorta yapılabileceğine dair hük mün bulunduğu, - Tekhnelogos u telefonla defalarca arayıp ulaşamadıkları, teşebbüsün kendilerine Rekabet Kurumuna başvuru yapıp poliçeyi tek başına kesebilir; sözleşme metninde dijital poliçeyi benim kesec eğim yazıyor diyerek görüş isteyeceği beyanında bulunduğu , - EPDK nın Türkiye çapındaki uyarısı sonrası sistemin açıldığı , - DİPOS PLUS kullanılacaksa ZetaCad kullanılmak zorunda olunduğu, buna karşın rakip GasLineCad in sisteminde üç farklı seçenek bulunduğu ve daha şeffaf olduğu, Autocad i tanıdığı ve ZetaCad e göre daha ucuz olduğu , - Polatlı da Kurul kararlarından sonra diğer yöntemler seçeneğinin eklendiği, proje işi ile sigorta işi nin farklı ol ması nedeniyle yapılması gereken tek işlemin di ğer butonunu n eklenmesi olduğu, - Tekhnelogos un şuan bazı bölgelerde Kurul kararını uygulamadığı, örneğin Kırıkkale Gaz da hala sistemi açmadığı, ancak istediği takdirde bir saat içinde açabileceği , - İstanbul da dağıtım şirketine pay verme sözü vermek suretiyle ZetaCad in önce tek başına piyasaya girdiği , ancak daha sonra İGDAŞ ın rakip GasLine üreticisi Prizma ile anlaşma imzalamasının ardından Tekhnelogos un sözleşmeyi feshettiği2, - ZetaCad de her bir proje için gönderim bedeli olarak ( ..) +KDV alındığı buna karşılık çizim için para alınmadığı, önceden kurulum bedelinin yaklaşık ( ..) TL olarak belirlendiği ancak daha sonra bu kurulum bedelinin iptal edildiği ve programın hediye edildiği (ücretsiz), bununla beraber proje gönderilmediği takdirde bu kurulum bedelinin geri talep edildiği , - ZetaCad in tek savunulan özel yanının verilerin saklanması ve arşivlenmesi olarak belirtildiği , - 3BN Sigorta nın sisteme da hil olmasından önce poliçenin ( ..) TL ye kesildiği; şuan ise bu bedelin ( ..) TL ye indiği. (48) Raportörlerce isimlerini n gizli kalmasını talep eden bazı proje çizim firmaları ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu firmalardan ilki ile yapılan görüşmede aşağıdaki hususlar ifade edilmiştir: - Online gönderim in oldukça kolay olmasına rağmen , elden teslimde on farklı belge nin istenildiği , buna karşılık dijital teslimde çok daha az evrak ile onayı gerçekleştirdikleri, elden teslimde onay almanın 45 gün sürebildiği , - Kendilerinin online teslimin iyi bir gelişme olduğunu düşündüğü , ancak rekabet sayesinde gönderim fiyatlarının düşeb ileceği , - ZetaCad üzerinden sigorta yapıldığında fiyatların çok daha yüksek olduğu, sistemde Kozmos (Japan Sompo kasted ilmiştir ) unvanlı bir şirketin de seçenek olarak sunulduğu , ancak bu şirketin esasında paravan olduğu , çünkü çok pahalı ol ması nedeniyle kimsenin bu şirketi tercih etmeyeceği, dolayısıyla seçeneklerde bu şirketin varlık amacının kullanıcıları Üç Elma ya yönlendirme olduğu , - Yeni durumda Başkentgaz ın aynı zamanda GasLine ile çalışmaya başladığı , - ZetaCad in diğer illerde daha ucuza çalıştığı , ancak burada ( ..) TL + KDV bedelini aldığı, bunun sebebinin ise Başkentgaz ın Tekhnelogos tan prim alması olduğu , - Başkentgaz ın online teslimler için ikinci bir yazılım firması ile anlaşmasının şart olduğu, - Tekhnelogos un kendilerine eğer farklı bir sigor ta şirketinden poliçe kestirirlerse sanki elle teslim gerekirmiş gibi ifadelerde bulunduğu. (49) İkinci firma ile yapılan görüşmede aşağıdaki hususlar beyan edilmiştir: 2 Bu konu Rekabet Kurulunun 25.11.2009 tarih ve 09 -57/1358 -350 sayılı kararında değerlendirilmiştir. 14-33/666 -292 12/41 - Bazen projeleri elden teslim ettikleri halde Başkentgaz ın online gönderin dediği, fakat online gönderim demek ( ..) TL artı KDV demek olduğundan mü şterinin bundan rahatsız olduğu, - Başkentgaz ın bir anda ZetaCad e geçtiği ve bu arada belli bir geçiş dönemi öngörmediği, kendilerinin adaptasyon sorunu çektiği, projele ri bekletmek zorunda kaldıkla rı, - Bu arada kend ilerine Başkentgaz tarafından ka ğıt ortamında teslimin hiç kabul edilmeyeceği yönünde de bir açıklama yapılmadığı ve dolayısıyla kafalarının karıştığı, eğer isteyen dijital, isteyen manuel kullanır deselerdi bu k armaşıklığın yaşanmamış olacağı, - Bazı tesisat firmalarının şimdiye kadar AutoCad kullandığı, ZetaCad bir anda gelince pek çok mühendisin işten çıkmak zorunda kaldığı, projenin AutoCad ile çizilip ZetaCad den gönderilmesi mümkün olmadığından geçiş döne minin tanınmış olması gerektiğ i, - Sigortayı ZetaCad de yaptırdıklarında tek bir kolon için ( ..) TL fark ortaya çıktığı. (50) Üçüncü olarak görüşülen firma aşağıdaki hususlar ı belirtmiştir : - Başkentgaz tarafından projeler elle teslim alındığında pek çok zorlu ğun ortaya çıkarıldığı, buna karşı lık online gönderimin oldukça kolay olduğu, kendilerinin online teslimin iyi bir uygulama olduğunu düşündüğü ancak fiyatların rekabet sayesinde düşebi leceği, - ZetaCad üzerinden sigorta yapıldığında pek çok hususun kapsam dışında tutulduğu, ayrıca sistemi di ğer sigorta şirketlerine açmadan önce ( ..) TL öderken şimdi ( ..) TL ödedikleri ve bunun sebebinin ZetaCad in teminatı oldukça yüksek tutması olduğu, bunlara ilaveten projede bir yanlışlık olduğunda aynı bina için hata yüzünden ikin ci kez sigorta ücreti i stendiği, - ZetaCad e kıyasla GasLine programını kullanmayı tercih edecekleri, çünkü ZetaCad ortamındaki çizimlerde tek bilgisayardan gönderim yapabilirken GasLine ın sistemini istedikleri kadar çoğaltabilecekleri , - Başkentgaz ın önceleri (2013 Temmuz unda di jital sisteme geçmeden evvel) haftada ortalama yaklaşık 3500 dosyaya yalnızca 6 -7 mühendis ile baktığı ve inc elemenin bir iki ay sürebildiği, - Bu bağlamda online sistemin etkinliği artırdığı, ancak elden teslimlerin incelenmesinin bir iki ay gibi u zun bir s üre almaması gerektiği, - EPDK nın şartnamesinde bu sürenin üç veya yedi gün gibi kısa bir süre ile sınırlandırılmış olduğu. (51) Başkentgaz da yapılan görüşmede ise aşağıdaki hususlar ifade edilmiştir : - Tekhnelogos ile 10.06.2013 tarihinden beri çalıştıkları, bun un yanında mühendislik firmalarından gelen talepleri göz önüne alarak , Prizma ile 01.10.2013 tarihinde protokol imzaladıkları, dolayısıyla tek bir firma ile devam etmek yerine Prizma (yazılım programı GasLineCad) ile de çalışmaya başladıkları, işlevsellik olarak iki firmanın da aynı olduğu , - Online gönderimin etkinlik sağlayan bir uygulama olduğu, online gönderim sayesinde evlerinden bile proje kontrolü yapabildikleri, diğer taraftan elden teslim yapıldığında mutlaka şirkette bulunmak zorunda oldukları , - Online gönderim onay sisteminin bütüncül bir yazılım olması sayesinde projede bir eksik bulunması halinde projenin gönderilemediği, bunun ise otomatikman tamamlanmış, hatasız projelerin gönderimini sağladığı; elle teslimde ise her bir itiraz ve eksikliğin onay sürecini uzattığı, online gönderimde eksiklik ve hata halinde projenin anında geri çevrilebildiği ve mühendislik firmalarının da hatayı hızlıca onarıp geri gönderim yapabildikleri , 14-33/666 -292 13/41 - Projeler manuel olarak teslim edildiğinde , inceleyen mühendislerin tüm hes apları elle tek tek yeniden yapmaları gerektiği, ancak online gönderimde yazılımın hesapları otomatik olarak kontrol ettiği ve yapılan projenin Başkentgaz ın Şartnamesi nde yer alan TSE 7363 İç Tesisat Standardı na uygun olarak gönderilmesini sağladığı , - EPDK nın Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ne firmaların online ve manuel olarak proje sunabileceklerine dair bir düzenleme ekleyeceğine dair bir duyum aldıkları , - Piyasada yılda yalnızca yirmi proje gönderiminde bulunan bazı mühendislik firmalarının var olduğu ve bunların manuel gönderimi tercih etmelerinin mantıklı olacağı, yirmi proje için yazılım programı satın almayı tercih etmeyeceği, - Ancak , çoğu firmanın dijital gönderimi tercih ettiği, herhangi bir firmanın hem manuel hem de online proje sunabi ldiği, bununla beraber manuel dosya hazırlamak zahmetli (projenin ozalit çıktının alınması, başka belgelerin eklenmesi, Başkentgaz a fiziksel olarak getirilmesi) olduğundan bu şek ilde teslimin tercih edilmediği, - Proje onayında istenen belgelerin hem online hem de elden teslimde aynı olduğu, ancak hata olursa git -gelin ortaya çıktığı , örneğin Ankara çevresinde , 50 km uzakta olan firmalar açısından sıkıntılar olabildiği, buna karşılık dijital göndermede ön kontrol dijital ortamda yapıldığından sürecin kaçın ılmaz olarak oldukça hızlandığı, - Dijital gönderim sayesinde proje onayında yeknesaklık ve düzenin sağlanabilmesinin kolaylaştığı, - Yılda yaklaşık 65.000 -70.000 proje onaylandığı, kış aylarında onaylanan proje sayılarının arttığı, Eylül ay ının en yoğun dönem o lduğu , - Manuel teslimlerdeki bir başka sıkıntının arşiv konusunda yaşandığı, 1 989 dan bu yana arşiv tutulduğu, - Online gönderimde firmaların projenin hangi aşamada bulunduğunu öğrenmelerinin oldukça kolay olduğu, cep telefonundan bunu görebildikleri, oysa el le teslimde bu durumu tespit etmelerinin daha zor olduğu , - Birden fazla dosya hazırlayan firmaların elle teslimi tercih etmeleri halinde farklı dosyaların evraklarını birbirlerine karıştırabildikleri, dijital sistemin ise işi kişiye bağlılıktan kurtararak s üreci kolaylaştırdığı , - Dışarıda Başkentgaz ın projeyi beklettiği, onaylamadığı gibi algının yaratıldığı, halbuki günün her saatinde cep telefonundan bakılarak görevli kişilerce mühendislere bilgi verilebildiği; hem kendilerinin hem de mühendislik firmaları nın projenin ne zaman onaylandığını, reddedilip reddedilmediğini, reddin gerekçelerini, randev u saatleri ve benzeri bilgileri cep telefonundan/bi lgisayar ekranından görebildiği, - Manuel sistemde kişilerin mühendis olmadığı halde sahte imza at abildiği, - Dijital sistemle çalışmanın Ankara da kamu varlığı sebebiyle bu yıla kadar başlamadığı, - Tekhnelogos un (ZetaCad) online gönderim fiyatının ( ..) TL artı KDV; GasLine ın fiyatının ( ..) TL artı KDV olduğunu bildikleri, - Eylül 2013 sonundan itibaren sigorta poliçe sinin ZetaCad dışında elle düzenlenmesinin mümkün olduğu, eğer manuel olursa poliçeyi online olarak proje eklerine ekleyebildikleri , - Elden teslim alınan projelerde hali hazırda herhangi bir sınırlama veya sıkıntı nın bulunmadığı, ancak Temmuz sonu Ağustos b aşı civarında İş Bitim Birimi nin kaldırılması sürecine girdikleri, bu birimi kaldırma sürecinde 4 -5 gün boyunca proje onayında zamansal sınırlamalar yaşanmış olabileceği, bunun dışında elden proje teslimlerinde hiçbir sınırlamalarını n olmadığı, - İş Bitim Birimi nin kaldırılması sıra sında EPDK uzmanlarının elle teslim ve sigorta poliçesi kabulü ile ilgili denetime geldikleri, - Tekhnelogos tan veya Prizma dan dijital gönderim işlemlerinden komisyon gibi bir ödeme almadıkları, zaten dağıtım mevzuatında gaz dağ ıtım ve eğitim dışında herhangi bir kazançlarının olamayacağına ilişkin düzenlemelerin mevcut olduğu. 14-33/666 -292 14/41 (52) EPDK tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 30.10.2013 tarih ve 7329 sayı ile intikal eden yazı eklerinde yer alan ve EPDK ile Başkentgaz ın yazışmal arında aşağıdaki hususlar yer almaktadır: - Başkentgaz ın 10.09.2013 tarihli cevabi yazısında , Tekhnelogos un Üç Elma dan dijital sigorta poliç e hizmeti almakta olduğu, dijital poliçelerin Ankara Sigorta A.Ş., Sompo Japan Sigorta A.Ş. ve Neova Sigorta A.Ş. f irmaları ile yapıldığı bilgisinin Tekhnelogos tarafından Başkentgaz a verildiği, - Buna göre , uygulamayı kabul eden sadece üç adet sigorta şirketinin olduğu, Güneş Sigorta A.Ş., İsviçre Sigorta A.Ş., Aviva Sigorta A.Ş., HDI Sigorta A.Ş., Birlik Sigorta A.Ş., Güven Sigorta A.Ş., Şeker Sigorta A.Ş., Anadolu Sigorta A.Ş., TEB Sigorta A.Ş., AXA Oyak Sigorta A.Ş. ve Finans Sigorta A.Ş. firmalarına teklif götürüldüğü , ancak sadece adı geçen sigorta firmalarının kabul ettiğinin ve Tekhnelogos un kendi sistemi ile entegre hale getirdiğinin belirtildiği, - Dolayısıyla , Tekhnelogos un 3 adet sigorta firması ile çalıştığı, tek firma ile çalışılma durumunun söz konusu olmadığı, - EPDK tarafından manuel dosya kabulünün aksatılmaması ve manuel sigorta poliçelerinin de kabul edi lmesi için sistemlerinde gerekli düzenlemeleri yapmasına yönelik Başkentgaz a yazı yazıldığı ve bu yazıyla ilgili 3BN Sigorta yı da bilgilendirdiği. I.6.2. İncelemede Elde Edilen Bilgi ve Belgeler (53) Tekhnelogos ta yapılan inceleme de yetkililerce aşağıdaki hu suslar ifade edilmiştir edilmiş tir: Çevrimiçi doğal gaz proje teslim sisteminin işleyişi ile ilgili edinilen bilgilere göre sistemin Zetacad ve Dipos olmak üzere iki aşamada gerçekleştirildiği öğrenilmiştir. Burada Zetacad proje çiziminin gerçekleştirildi ği, Dipos ise dijital projelerinin web ortamında gönderiminin ve takibinin yapıldığı sistemdir. Zetacad programı her şehirde ilgili doğal gaz dağıtıcısının standartlarına göre farklı ara yüzlerle çalışmaktadır. Firmalar Zetacad ile projelerini çizdikten s onra sigorta poliçelerini yapmak işin dijital ve elle olmak üzere 2 seçenek ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Dijital poliçe mevcut yazılım altyapısının Tekhnelogos tarafından sağlandığı 3 Elma Sigortacılık acentesi tarafından yapılabilmektedir. Firmalar b aşka sigorta şirketlerini kullandıkları takdirde poliçelerini sisteme elle yükleyebilmektedirler. Elle poliçe seçeneği için mühendislik firmalarından gelen talepler doğrultusunda tarayıcı imkânı olmayanlar için faks sistemi geliştirilmiştir. Bu sistem içi n Arise iletişim ile anlaşılmış ve 0212 355 84 14 nolu faksa gönderilen poliçeler e -posta olarak Dipos sistemine gelmektedir ve burada kullanılan bir yazılım ile otomatik olarak ilgili firmanın proje onay sisteminde proje eklerine eklenmektedir. 2013 Aralı k ayı başından beri ise poliçeler dijital olarak imzalanmaktadır. Faks dışında ilgili firmalar pdf formatında veya taranmış poliçelerini de sisteme kendileri yükleyebilmektedirler. Bu sistem müşterilerin faks çekmek zor oluyor şeklinde gelen talepleri doğ rultusunda devreye alınmıştır ve tahmini olarak 2008 2009 yıllarından beri aktif olarak kullanılmaktadır. Ankara'da Dipos uygulaması ilk başladığında dağıtım firmasının sadece dijital gönderim istemesi ve elle gönderim talebi gelmediği için elle gönderme sistemi aktif halde değildi. Daha sonra gelen talepler doğrultusunda elle gönderim kullan ıma açılmıştır. (54) Yerinde incelemede elde edilen belgeler aşağıda sunulmuştur. 14-33/666 -292 15/41 Belge 1 (55) Teknik Desteğe Gelen Poliçe Hata Mesajları başlıklı tabloda yer alan, Başke ntgaz ile ilgili olarak Ekin Dekorasyon unvanlı mühendislik firmasından 24.10.2013 - 14:21 saatinde Tekhnelogos a ulaşan ve sistemde görünen hata mesajı kaydı ve Başkentgaz tarafından verilen cevap şöyledir: 24.10.2013 14:21:00 [Ekin Dekorasyon] MANUEL PO LİÇELERİ YÜKLÜYORUZ SÜREKLİ SİLİNİYOR. BU HATANIN GİDERİLMESİNİ İSTİYORUM 24.10.2013 14:33:00 [BAŞKENTGAZ - ]: manuel poliçeleri evrak olarak ekleme yapılmamalıdır manuel olarak yaptığınız poliçeler başkentgaza teslim edilmesi gerekiyor . Belge 2 (56) Tekhnelogo s çalışanı tarafından 23.09.2013 tarihinde yazılan ve konusu Başkentgaz dan gelen yanıt/20.09.2013 şeklinde kayıtlara geçen elektronik postadaki ifadeler şu şekildedir : ...Bey & Bey, Ekte geçtiğimiz Perşembe Başkentgaz'a yazdığımız yazı sonrasında C uma akşamı gönderilen cevap yazısını bulabilirsiniz. Özetle: Sözleşmemizde sigorta poliçelerinin dijital olarak gönderilmesinin zorunlu tutulmasına yönelik bir madde'nin bulunmadığı iddia edilmekte. Zorunlu tutulan hususun, poliçenin dijital ya da faks yo luyla eklendikten sonra dijital ortamda kabulünün yapılması olduğu aktarılmıştır . Dolayısıyla faks yolunun açılması talep edilmektedir. Sözleşmemizi ekte gönderirken savunduğumuz fikrin lehine olabilecek kısımları yeşil, aleyhimize ya da farklı yorumlana bilecek kısımları sarıyla işaretledim. Bilgi ve yorumlarınızı rica ederim. Belge 3 (57) Tekhnelogos çalışanı tarafından 23.09.2013 tarihinde, Başkentgaz yetkilisi ne yönelik olarak yazıldığı anlaşılan elektronik postadaki ifadeler şu şekildedir : Bey, Dijital sistemde sigorta alınmasının şekil ve şartlarının, Zetacad (tasarım programı) üzerinde işlem yaparken tarafımızca belirlenmesi, sözleşme özgürlüğü ilkesi gereğince hukuka ve Rekabet Kanununa aykırı olduğunu 12 Eylül 2013 tarihli e -posta mesajınızda tarafımıza ilettiniz. Söz konusu Rekabet Kurulu'nun 11.09.2008 tarihli 08 -521791 -320 sayılı, dijital proje onay sisteminde dijital sigorta poliçesi düzenlenmesinin zorunlu tutulması uygulamasına son verilmesi hakkındaki kararı gereği, dijital proje gönderim sistemiyle manuel poliçe yapmanın mümkün olmadığı durumun alt yapısı şirketimiz tarafından değiştirilmiştir. Dipos uygulaması, bugün 8 ilde variddir ve manuel poliçelerin farklı acenteler tarafından üretilip sisteme yüklenebilmesi şeklinde uygulanmaktadır. Ancak, taraflarımız arasında 10.06.2013 tarihinde imzalanan Dijital Proje Onay ve Tesisat Kontrol işbirliği Sözleşmesi nin Sistemin işleyişi paragrafında sigorta poliçelerinin diğer tüm ilgili evraklarla birlikte dijital ortamda tekemmül edeceği kabul ed ilmiştir. Dipos Plus'ta dijital dosyası tekemmül eden ve sistem üzerinden randevusu alınan projenin kâğıt çıktısının alınmayacağı ve kâğıt evrakların bulunduğu bir proje dosyasının olmayacağı 14-33/666 -292 16/41 kararlaştırılmıştır. Dolayısıyla online sistemde online sigorta poliçesinin alınması sözleşmemiz gereğidir. Dijital sigorta poliçesi kesimi esnasında abonelik sözleşmesine ve projesine dair 18 ayrı parametrenin sisteme girişi ve akıllı kod marifetiyle otomatik olarak doğrulanması, Dijital Proje Onay ve Tesisat Kontrol işbirliği Sözleşmesi'nin ana unsurlarından biri olup proje onay operasyon verimliğini önemli ölçüde arttırmaktadır. Bahse konu Rekabet Kurulu kararında anılan Dipos uygulamasında ise bu kontrollerin ve doğrulamanın otomatik yapılamaması dolayısıyla poliçel erin online olarak düzenlenmesi taraflarca esas kabul edilmiştir. Sonuç olarak; atıfta bulunduğunuz Rekabet Kanunu ve Kurul kararları, Başkentgaz için kurmuş olduğumuz Dipos Plus (Proje evraklarının dijital ortamda tekemmülünü ve dijital gaz açma işlemler ini sağlayan Dipos Versiyonu) sistemi hakkında değil, sistemin tarihsel olarak önceki ve Başkentgaz da hiç kullanılmamış ve sözleşme konusu olmayan Dipos adlı uygulaması ile alakalıdır. Dolayısıyla şimdi kullanılan yeni sistemler olan Dipos Plus ve Dipos M obile uygulamaları ile ilgili Rekabet Kurumu tarafından rekabete mugayir olduğu tespit edilmiş herhangi bir karar söz konusu değildir ve bundan dolayı atıfta bulunulan Rekabet Kurulu kararı kapsam dışıdır. Belge 4 (58) Tekhnelogos çalışanı tarafından 14.03.201 4 tarihinde, firma avukatı na yönelik olarak yazıldığı anlaşılan Başkentgaz Yeni Protokol Taslağı başlıklı elektronik postadaki ifadeler şu şekildedir: bey merhaba, Bu sabah Başkentgaz'la yapılan görüşmede önümüzdeki Pazartesi protokol taslağını paylaş acağımızı konuşmuştuk. Buna göre Başkentgaz (protokol sanırım Yıldız veya Yaldız Enerji adlı yeni kurulan firmayla olacak) her iki dijital tasarım ve proje gönderim sistemi hizmet sağlayıcıyla aynı protokolü yapacak. Proje gönderim bedeli alt limiti beli rlenecek, söz gelimi 15 tl (daha sonradan kararlaştırılabilinir), böylelikle rekabet yüzünden bir fiyat savaşının önüne geçilecek. Bu protokol EPDK nezdinde meşru olacak. Size ekte varid sözleşme ve ikinci firmanın devreye girmesiyle düşen protokol akitl erini gönderiyorum. Belge 5 (59) Tekhnelogos yetkilisi tarafından 22.05.2013 tarihinde, firma yetkilisi ne yönelik olarak yazılan ve Başkentgaz protokolüne ilişkin olduğu anlaşılan sözleşme başlıklı elektronik postadaki ifadeler şu şekildedir : Başkentdoğal gaz için sözleşme örneği hazırlayalım. Birde protokol olsun yalnız protokol Aksadan farklı olarak rakip firma olmaması durumunda geçerli olacak. Belge 6 (60) Tekhnelogos yetkilisi tarafından 09.10.2013 tarihinde, firma yetkilisi ne gönderilen ve Başkentgaz ile ilgili olarak Ankara daki proje firmalarına yönelik duyuru niteliğindeki metne ilişkin olduğu anlaşılan Başkentgaz Duyuru 09.10.2013 başlıklı elektronik postadaki ifadeler şu şekildedir : Değerli Sertifikalı Firmamız, Siz firmalardan gelen talep üzerine bundan böyle gönderdiğiniz bir projenin sigorta poliçesini Zetacad üzerinden dijital olarak kesebileceğiniz gibi eğer istenirse poliçe evrakını 14-33/666 -292 17/41 Zetacad dışında manuel olarak da kesilebiliyor ve başka sigorta şirketleri üzerinden manuel kestirdiğiniz poliç eyi kullanabilmeniz mümkün kılınmış idi. Manuel kesilmiş bir poliçeyi DiPOS sistemine yüklemeniz Başkentgaz tarafından uygun görülmemiştir. Başkent Gaz, manuel poliçenizi tesisat kontrol randevusuna getirmenizi talep etmektedir. Yukarıda sözü geçen tüm d eğişiklikler 30 Eylül 2013 Pazartesi gününden itibaren devreye girmiştir. Dijital Poliçe'nin kullanım kolaylığı, doğası gereği doğrulanabilir bilgileri ihtiva etmesinden dolayı Manuel poliçe kullanımına firmalarımız teveccüh göstermemiştir. Zetacad kullan dığı halde, Başkentgaz'ın istediği şekilde gaz açma randevusuna kâğıt baskı poliçe götürmek yerine dijital sisteme yüklenen poliçeler sistemin güvenirliğini ve taşıma kapasitesini menfi olarak etkilemiştir. Bundan dolayı, Zetacad kullanarak dijital poliçe sini alan firmaları mağdur etmemek adına manuel olarak alınmış poliçelerin sisteme yüklenmesine müsaade edilmeyecektir. Siz değerli firmalarımızın dikkatine sunarız. Tekhnelogos Genel Müdür Yardımcısı Belge 7 (61) Tekhnelogos yetkilisi tarafından 24.03 .2014 tarihinde, firma yetkililerine gönderilen ve Başkentgaz ile ilgili olarak Ankara daki kampanyalarına ilişkin olduğu anlaşılan Başkentgaz kampanya başlıklı elektronik po stadaki ifadeler şu şekildedir : Abi ile Cuma günü konuştuk ve ekteki kampanyayı u ygun gördü Bey Bugün Ankara firmalarına faks çekilecek. Senin de bilgin olsun. Kampanya içeriği şu şekilde. Hediye verdiğimiz kontörleri bizden poliçe yapmaları kaydıyla iki katına çıkarttık. Nedeni de Gasline proje gönderim bedelini ( ..) TL ye düşürmüş . Belge 8 (62) Tekhnelogos firması yetkilileri tarafından hazırlan mış, içeriğinde ülke çapında doğalgaz dağıtım firması ve bölge bazında DİPOS un versiyonlarının kullanımı ve buna bağlı olarak dijital poliçe kesilme oranları konusunda tablo şeklinde bir çalışm a bulunmaktadır. Bu tablonun Başkengaz a ilişkin satırında yer alan özet bilgi şu şekildedir : Dijital poliçe kesilmesinin zorunlu olduğu, Online poliçe sayısının 10932 olduğu, Manuel poliçe sayısının 122 olduğu. Belge 9 (63) Tekhnelogos yetkilisi tarafından 19. 12.2013 tarihinde, firma yetkilisi ne gönderilen ve içeriğinde Başkentgaz özelinde sigorta poliçesi ve proje sayılarını içeren tablolar bulunan Başkentgaz poliçe istatistikleri başlıklı elektronik postadaki ifadeler ve yer alan tablolar şu şekildedir : proje adetleri ; Ay Proje adet Poliçe Durumu 10 894 Elden 10 5067 Dipos 11 2883 Elden 11 4040 Dipos 12 2286 Elden 12 1819 Dipos 14-33/666 -292 18/41 Dipos üzerinde kayıtlı poliçe adetleri - aylık bazda; Ay Poliçe Adet 10 5059 11 3896 12 1804 Belge 10 (64) Tekhnelogos y etkilisi tarafından 19.09.2013 tarihinde, firma yetkilisi ne gönderilen elektronik posta ile; aynı tarihte firma yetkilisi tarafından cevap olarak gönderilen Evraklarla ilgili rapor isteği başlıklı elektronik posta ve aynı konuda Tekhnelogos yetkilisi tar afından diğer bir yetkiliye yazılan üç ayrı elektronik postadaki ifade ve tablolar şu şekildedir : ( ..) dan ( ..) a: Bey, bey bir bilgi talep ediyor. Ben bu bilgilerin database de tutulduğunu zannetmiyorum ancak belki bulunabilir. Dosya Upload ile g elen dosyaların içindeki dosya formatlarının oranı nedir. Örnek: 1000 evrak gelmiş. Pdf: 300 Doc: 250 Png: 120 Jpg: 100 Rar: 50 ... gibi Ayrıca; Manuel eklenen sigorta poliçelerinde dosya türlerinin oranı nedir. (sigorta evrakını manuel eklerken genel e vrak gibi değişik türler seçil iyor. Poliçe diye bir tür yok) ( ..) dan ( ..) a cevap: Bey, gönderilen dosyaların adetleri aşağıda. Ayrıca manuel eklenen sigorta poliçesi yok, çünkü böyle bir tanım yapılmasına izin vermiyoruz, gaz açma esnasında elden g ötürmelerini istiyoruz. Dosya Tipi Adet .jpg 1009911 .GIF 12804 .gif 29106 .zpd 4905 .xls 25770 .jpeg 51000 .zip 1345 .TIF 3989 .pdf 439232 .rar 8195 .txt 1615 .rtf 862 .png 37579 .bmp 27177 .doc 162603 .tiff 2089 14-33/666 -292 19/41 .tif 55606 .htm 520 .docx 40852 .xlsx 2142 ( ..) dan ( ..) a bilgilendirme: Bey, Dosya türlerinin oranı aşağıdadır. Ancak manuel eklenen sigorta poliçeleriyle ilgili bir rapor verilemiyor. Çünkü poliçeyi evrak olarak eklerken poliçe seçimi yok. Firma genel evrak seçebili yor. Gaznet ve karamangazda gözle kontrol ettim. Sigorta poliçelerinin tamamına yakını PDF olarak eklenmiş. Belge 11 (65) Tekhnelogos un proje tasarım programı ZetaCad programının ara yüzünde görünen çeşitli mühendislik firmalarından gelen hata mesajları tari hleri itibar ıyla şöyle görünmektedir : Acuner Mühendislik ten gelen hata/problem mesajları: 10.10.2013 13:52:00 [Acuner Mühendislik]: dün yolladığım poliçeleri diposta göremiyorum ve başkentgaza ulaşmamış resimdeki gibi genel evrak olarak eklediğim poliç eleri bugün diposta göremiyorum 10.10.2013 13:53:00 [BAŞKENTGAZ -Ahmed AKBAYIR]: poliçelerin gaz şirketine elden verilmesi gerekmekte. dipos üzerinden gönderilen poliçe evrakları online poliçelerle karışmaktadır bu sebeple manuel alınması gerekmektedir. 10.10.2013 13:55:00 [Acuner Mühendislik]: diğer firmalarda ekleyip gönderiyor sadece bizim poliçeler dipostan siliniyor ve diğer firmalarla aynı yerden poliçe kestiriyoruz. 10.10.2013 13:56:00 [BAŞKENTGAZ ( ..) ]: aynı durum tüm firmalar için yapılmaktadır. g özden kaçanlar olmuş olmalı. size gaz şirketinizden bu konuda bilgi gelmedi mi ? 10.10.2013 13:58:00 [Acuner Mühendislik]: bugüne kadar eklediklerimizde sorun olmadı dün evrak ekliyorum bugün siliniyor. 10.10.2013 14:00:00 [BAŞKENTGAZ -( ..) ]: detaylı bilgi ulaştırılacaktır. Belge 12 (66) Yukarıda yer verilen ve önaraştırma döneminde elde edilen , Tekhnelogos tarafından proje firmalarına gönderilen duyuru niteliğindeki belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Değerli Sertifikalı Firmamız, Gaz Dağıtım Şirketi n den gelen talep üzerine 30.09.2013 tarihinden itibaren gönderdiğiniz bir projenin sigorta poliçesini Zetacad üzerinden dijital olarak talep edebileceğiniz gibi eğer istenirse poliçe evrakını başka bir sigorta şirketinden de manuel olarak temin etmenize imkan tanımak için proje gönderimi aşamasında online poliçe şartı kaldırılmıştır. Konuyla ilgili bilgilendirme 30.09.2013 tarihli duyuruyla tarafınıza yapılmıştır. 14-33/666 -292 20/41 Buna göre manuel olarak kesilmiş poliçeler, tesisat kontrol aşamasında Gaz Dağıtım Şirketi Ye tkilisi'ne elden teslim edilecektir. Manuel poliçelerin, "doğrulanabilir online poliçelerle" karıştırılma ihtimaline ve de sisteme getireceği gereksiz yük dolayısıyla taratarak ya da PDF olarak DIPOS MOBILE'e konmasına gerek olmayıp randevu noktasına götür ülmesi yeterli olacaktır. Siz değerli firmalarımızın dikkatine sunarız. Tekhnelogos Genel Müdür Yardımcısı . I.7. Değerlendirme I.7.1. Hakim Durum Değerlendirmesi (67) Şoruşturma konusu eylem , Tekhnelogos un doğal gaz tesisat projelerinin online gönderimi pazarında sahip olduğu pazar gücünü, doğal gaz iç tesisatlarının sigortalanması pazarında rakiplerini dışlamak üzere kullandığı iddiasın a yöneliktir . Dağıtım Yönetmeliği kapsamında proje firması doğal gaz projesi kapsamındaki yükümlülüklerini sigortalatmak zorundadır. Söz konusu sigorta poliçesinin ise onay sürecinde hazırlanan proje ile birlikte onay mercii olan ilgili dağıtım şirketine iletilmesi gerekmekte, iletim elden ya da dijital olarak internet üzerinden yapılabilmektedir. Dijital ortamda proje hazır lanırken ZetaCad, AutoCad ve GasLineCad gibi yazılımlar kullanılabilmektedir. Soruşturma kapsamında yapılan tespitlerden anlaşıldığı üzere, alternatif sistemler proje hazırlanmasında farklı yazılımların kullanılmasına cevaz verirken , Tekhnelogos ürünü olan DİPOS (ve versiyonları DİPOS PLUS, DİPOS MOBILE) yine aynı şirketin piyasaya sunduğu ZetaCad ile entegre ol ma yoluyla proje çizimi yapılmasına müsaade etmektedir. Ayrıca proje çizen mühendislik firmaları , DİPOS ve ZetaCad yazılımları aracılığı ile söz kon usu doğalgaz tesisatlarına yönelik sigorta poliçelerini de doğrudan kullandıkları bu özel yazılımlar üzerinden kesebilmekte ve sisteme ekleyebilmektedir. (68) DİPOS sistemi, kullanıcıları sigortalama aşamasında sadece Üç Elma şirketinden poliçe düzenlemeye yön lendirmekte; alternatif sigorta acentelerince düzenlenen poliçelerin kabulünde aşağıda ayrıca değerlendirileceği üzere birtakım kısıtlama ve sınırlamalar yaratmaktadır. (69) 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde y a da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar yoluyla kötüye kullanması nı yasaklamaktadır. Aynı maddenin (a) bendi ile ticari faaliyet alanına başka bir te şebbüsün girmesine doğrudan veya dolaylı olarak engel olunması ya da rakiplerin piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılması; (d) bendi ile de belirli bir piyasadaki hâkimiyetin yaratmış olduğu finansal, teknolojik ve ticari avantajlardan yararlanarak başka bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabet koşullarını bozmayı amaçlayan eylemler yasaklanmıştır. (70) Bu bağlamda söz konusu iddiaların 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi kapsamında öncelikle Tekhnelogos un doğal gaz tesisat projelerinin online gönderimi pazarın da hakim durumda olup olmadığı incelenmiş ; daha sonra ise kötüye kullanma eylemi değerlendirilm iştir. (71) 4054 sayılı Kanun un 3. maddesinde hakim durum, Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ed erek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü olarak ifade edilmiştir. Bu çerçevede, anılan teşebbüsün hakim durumun tespitinde kullanılan parametreler açısından değerlendirilmesine aşağıda yer verilmiştir. I.7.1.1. Pazar Payları (72) Bir teşebbüsün hakim durumda bulunup bulunmadığının tespit edilmesinde , tek başına yeterli olmamakla birlikte , en önemli unsur pazar payıdır. Ancak, uygulamada hangi 14-33/666 -292 21/41 büyüklükteki pazar payının hakim durum oluşturabilecek bir pazar gücü olarak değerlendirileceğine ilişkin rekabet hukuku doktrini ve içtihadında yeknesaklık bulunmamaktadır. Bazı durumlarda %40-50 oranındaki pazar payı h akim du rum tespitinde yeterli görülmekle birlikte, bazı dosyalarda %25-%40 aralığındaki bir pazar payı, di ğer pazar gücü koşullarının gerçekleşmesi halinde, hakim durum için yeterli bulunmaktadır. Bu bağlamda anılan pazarlardaki payların incelenmesi gerekmektedir. İlgili pazarlarda soruşturma konusu teşebbüsün pazar gücünün ortaya konulabilmesi için öncelikle aşağıda ki tabloda toplamdan özele son 11 ayda onaylanan3 projelere ilişkin işlem hacimlerine yer verilmiştir. Tablo 1 : Ankara İlinde Onaylanan Projelerin Dağılımı 2013 -2014 Arası Dönem (Aylar) Toplam Kayda Alınan Proje Sayısı (dijital+manuel) Toplam Kayda Alınan Dijital Proje Sayısı DİPOS Yazılımı Üzerinden Kayda Alınan Toplam Proje Sayısı DİPOS Yazılımı Üzerinden Gelip Poliçesi 3 ELMA Firmasından Kesilen Proje Sayısı Toplam Kayda Alınan GASLİNE Proje Sayısı Haziran 5.794 1 ( ..) ( ..) ( ..) Temmuz 6.506 579 ( ..) ( ..) ( ..) Ağustos 3.859 1.782 ( ..) ( ..) ( ..) Eylül 6.435 5.474 ( ..) ( ..) ( ..) Ekim 6.473 5.744 ( ..) ( ..) ( ..) Kasım 7.817 7.041 ( ..) ( ..) ( ..) Aralık 7.451 6.701 ( ..) ( ..) ( ..) Ocak 5.472 5.082 ( ..) ( ..) ( ..) Şubat 5.056 4.225 ( ..) ( ..) ( ..) Mart 4.737 3.916 ( ..) ( ..) ( ..) Nisan 3.952 3.116 ( ..) ( ..) ( ..) TOPLAM 63.552 43.661 40.539 26.854 3.122 (73) Doğal gaz tesisat projelerinin online gönderimi pazarında halihazırda Ankara ilinde yasal ve doğal tekel ola rak faaliyet gösteren doğal gaz dağıtım şirketi Başkentgaz ın sözleşme yaptığı iki firma bulunmaktadır: Tekhnelogos (ZetaCad ve DİPOS PLUS/MOBILE) ve Prizma (GasLineCad). Tekhnelogos 10.06.2013, Prizma ise 01.10.2013 tarihinde pazara girmiştir. Yukarıda yer verilen tablodan görüldüğü üzere , Haziran 2013 den itibaren projelerin manuel yerine dijital olarak kayda alınma sayıları artmış, bu artışa paralel olarak da Tekhnelogos un işlem hacmi ve pazar payı hızla yükselmiştir. Prizma nın pazara girişi bu hızlı a rtışı doğal olarak etkilemiş görünse de Nisan 2014 itibar ıyla Tekhnelogos un online gönderim pazarında ki payı yaklaşık ( ..) seviyesinde gerçekleşmiştir. (74) Teşebbüslerin doğal gaz projelerinin online gönderim pazarındaki paylarına aşağıdaki tabloda yer veril miştir: Tablo 2: Dijital Gönderim Pazarı Payları (%) Ay Tekhnelogos Pazar Payı Prizma Pazar Payı Haziran ( ..) ( ..) Temmuz ( ..) ( ..) Ağustos ( ..) ( ..) Eylül ( ..) ( ..) Ekim ( ..) ( ..) Kasım ( ..) ( ..) Aralık ( ..) ( ..) Ocak ( ..) ( ..) Şubat ( ..) ( ..) Mart ( ..) ( ..) Nisan ( ..) ( ..) 3 Başkentgaz ın özelleştirilmesi, başlangıç ayı için temel alınmıştır. 14-33/666 -292 22/41 I.7.1.2. Teşebbüsün ve Rakiplerinin İlgili Pazardaki Konumu (75) Doğal gaz projelerinin dijital olarak gönderilmesi pazarı doğrudan projelerin hazırlanması safhası ile ilişkilidir. Tekhnelogos her iki se viyede de faaliyet göstermekte olup, projelerin hazırlanması için ZetaCad yazılımını üretmiş, online gönderim için ise DİPOS (ve versiyonları DİPOS PLUS, DİPOS MOBILE) yazılımını piyasaya sürmüştür. Soruşturma sürecinde elde edilen bilgilerden anlaşıldığı üzere DİPOS, ilgili ürün pazarında diğer rakibine nazaran daha bilinir bir marka konumundadır. Ayrıca DİPOS un diğer online gönderim seçeneklerine nazaran daha yaygın olmasının nedeni sistemin içerisinde bulunan ZetaCad in diğer doğal gaz çizimi programlar ından daha önce piyasaya sunulmuş ve halihazırda birçok tesisat firmasının bu programı kullanıyor olmasıdır. Dolayısıyla, ZetaCad programına sahip olanların DİPOS sistemini tercih etme potansiyellerinin yüksek olduğunu ifade etmek mümkündür. (76) Dosya mevcudun da yer alan, Tekhnelogos yazılımların ın Türkiye de iller bazında kullanımını gösteren haritadan; Tekhnelogos yazılımları 24 ilde tek başına kullanıl dığı, 42 ilde ise Tekhnelogos ve rakipler inin bir arada faaliyette bulun duğu anlaşılmaktadır . Sadece üç ilde Tekhnelogos un faaliyeti olmayıp, bu pazarlarda rakip firma lar ve/veya elle teslim (lokal onay) hakimdir. Bu noktada, EPDK nın uyarı sı ile Rekabet Kurumuna yapılan şikayetlerin alternatif dijital proje onay sistem(ler)inin piyasaya girişine olumlu katkı y aptığı anlaşılmakla birlikte, mühendislik firmalarının , pazara ilk giren ve sabit maliyetlere katlanmış olan Tekhenlogos tan kısa ve orta vadede pazar payı kapmasının kolay olmadığı göz önünde bulundurulmalıdır. I.7.1.3. Pazara Giriş ve Pazarda Büyüme Eng elleri (77) Soruşturma sürecinde, Tekhnelogos ile Başkentgaz arasında yapılan sözleşmelerde piyasaya girişi engelleyecek ya da zorlaştıracak herhangi bir yazılı hükme yer verilmediği görülmüştür. Nitekim , pazara Tekhnelogos un ardından Prizma isimli teşebbüsün de girdiği görülmekte , ancak pazar payını ancak % ( ..) seviyelerine kadar yükseltebildiği anlaşılmaktadır. Bu noktada Prizma nın pazara giriş tarihi de önemlidir. Prizma, piyasaya 30.09.2013 tarihinde EPDK uyarısı ve yapılan şikayetler sonucu girebilmiştir . Bununla birlikte, Tekhnelogos tarafından üretilen ZetaCad in ozalit ve Autocad den sonra bir inovasyon olarak piyasaya sürülen ilk ürün olduğu bilinmektedir. Tesisat firmaları ile yapılan görüşmelerde belirtilen; kendilerinin bu programı ücret ödeyerek a lmaları, çalıştırdıkları personelin bu programın işleyişi hakkında eğitim almış olması ve bu programı kulllanma sı sonucu nda öğrenme ve tecrübe etkilerinden faydalan ması , başka bir deyişle anılan firmalar ın batık maliyete katlanmış oldukları şeklindeki ifad elerden; sektörde ZetaCad a yönelik belirli bir derecede ürün bağımlılığının söz konusu olduğu anlaşılmaktadır. Bu bağımlılık , DİPOS un da tesisat firmalarınca öncelikle tercih edilmesine neden olmaktadır. Sonuç olarak, piyasaya yeni girmeye veya pazardaki faaliyetlerini artırmaya/büyümeye çalışan teşebbüsler var olmakla birlikte, incelemelerde elde edilen belge ve bilgilerden anlaşıldığı üzere, DİPOS un marka bilinirliğinin yüksek olmasının ve piyasaya ilk giren avantajından faydalanmasının, piyasaya yeni girmiş veya girecek rakipleri açısından bir giriş engeli olduğu kanaatine varılmıştır . I.7.1.4. Alıcı Gücü (78) Bir teşebbüsün ilgili pazardaki davranışları üzerinde etkili olan unsurlar mevcut ve potansiyel rakiplerle sınırlı değildir. İncelenen teşebbüsün mü şterileri görece büyük, alternatif temin kaynakları hakkında yeterince bilgili ve makul bir süre içerisinde başka bir sağlayıcıya geçmek ya da kendi arzını yaratmak imk anına sahip ise bu müşterilerin pazarlık gücüne, başka bir deyişle alıcı gücüne sahip ol duğu söylenebilecektir. Bu durumda , müşterilerin alıcı gücü, incelenen teşebbüsün davranışlarını sınırlayan rekabetçi bir unsur olarak ortaya çıkacak ve teşebbüsün h akim durumda olarak değerlendirilmesini engelleyebilecektir. Bununla birlikte, yalnızca sın ırlı bir müşteri kitlesinin h akim durumdaki 14-33/666 -292 23/41 teşebbüsün pazar gücünden korunmasını sağladığı durumlarda, alıcı gücünün yeterli seviyede rekabetçi baskı oluşturmadığı değerlendirilebilecektir. (79) Bu bağlamda dosya konusu incelendiğinde , çok sayıda ve genellikle küçük ölçekli proje firmalarından müteşekkil alıcıların Tekhnelogos karşısında alıcı gücün e sahip olduğunu savunma k mümkün görülme mektedir. DİPOS üzerinden online gönderim ücretlerine ilişkin olarak proje firmaları Tekhnelogos la pazarlık yapamamaktadır. Tekhnelogos, söz konusu ürünün fiyatını dağıtım firmaları ile yaptıkları sözleşmelerde belirlemekte, web sitesinde her bölgeye göre ilan etmekte, tesisatçılar da söz konusu bedel karşılığında sisteme dahil olmaktadır. Her ne kadar alternatif bir yol olarak manuel gönderimin varlığı, alıcıların diğer arz kaynaklarına yönelebilmesi gibi bir imkanı çağrıştırıyor olsa da, dijital gönderimin avantajlı konumu firmaları dijital gönderimi manuel gönderime tercih etmeye yönlendirmektedir. Nitekim , Haziran 2013 de % ( ..) olan manuel teslim oranı , Nisan 2013 itibari ile % ( ..) e düşmüştür. Elden proje teslimlerinin gittikçe azalıyor olması ve dağıtım firmalarının online gönderim konusunda kendi tercihleri doğrultusunda tesisat firmalarına telkinde bulunma sı nedeniyle t esisat firmalarının sisteme dahil olup , bu şekilde proje göndermeleri ve yazılım firmalarının koşullarına riayet etmeleri gerekmektedir. Bu sebeplerle Tekhnelogos un ilgili pazarda sahip olduğu gücü dengeleyebilecek bir alım gücü ile karşı karşıya olmadığı kanaatine varılmıştır . (80) Bu bakımdan, Türkiye genelindeki yayılma etkisi ve bilinirlik, ölçek ve kapsam ekonomileri (Tekhnelohos yazılım, onay ve sigorta poliçesi düzenleme hizmetlerini bir arada sunmaktadır) gibi piyasa koşulları , Tekhnelogos un pazara ilk giren firma olduğu ve ilgili coğrafi pazardaki payı dikkate alınarak , teşebbüsün Ankara ili doğal gaz tesisat projelerinin online gönderimi pazarı nda ha kim durumda olduğu ve uygulamaları nedeniyle doğal gaz iç tesisatlarının sigortalanması pazarında da hakim duruma geçtiği sonucuna ulaşılmıştır. I.7.2. Hakim Durumun Kötüye Kullanılmasına İlişkin Değerlendirme (81) Rekabet hukukunda ha kim durumun kötüye kullanılması halleri genel olarak dışlayıcı nitelikteki kötüye kullanmalar (yıkıcı fiyatlama, seçici fiyatla ma, indirim sistemleri, fiyat sıkıştırması, münhasırlık, bağlama, sözleşme yapmayı reddetme v b.), ayrımcı nitelikteki kötüye kullanmalar (fiyat ayrımcılığı v b.) ve sömürücü nitelikteki kötüye kullanmalar (aşırı fiyat v b.) şeklinde üçlü bir tasnif çerçevesi nde ele alınmaktadır. (82) Dışlayıcı nitelikteki kötüye kullanma türlerine özgü bir durum olan dışlama kavramı ise, tüketicilere zarar verecek şekilde rakiplerin veya po tansiyel rakiplerin rekabet imka nlarını kısıtlamasını ifade etmektedir. Dışlama, mevcut rakiplerin pazar dışına itilmesi, disipline edilmesi veya rekabette etkisiz hale getirilmesi şeklinde gerçekleşebileceği gibi potansiyel rakiplerin pazara girişlerinin önlenmesi şeklinde de ortaya çıkabilir . (83) Dışlayıcı nitelikteki kötüye kullanma hallerind e, ihlalin ortaya konulması açısından fiilen gerçekleşmiş bir dışlamanın tespiti gerekmemekte, eylemin eşit etkinlikteki bir rakibi dışlamasının muhtemel olduğunun gösterilmesi yeterli kabul edilmektedir. Bununla birlikte, bazı durumlarda pazarda h akim dur umdaki firmadan daha az etkin rakiplerin de h akim durumdaki teşebbüs üzerinde rekabetçi baskı uygulaması mümkündür. Ayrıca özellikle pazarda ağ etkileri, öğrenme etkileri gibi birtakım özellikli durumlar söz konusuysa yeni giren teşebbüslerin h akim durumda ki teşebbüs kadar etkin olmasının belirli bir zaman gerektireceği de bir gerçektir. Dolayısıyla dışlayıcı kötüye kullanmalara ilişkin değerlendirme yapılırken bu hususların da dikkate alınması önem arz etmektedir. (84) Hakim durumdaki teşebbüsler tarafından eyl emlerinin bir etkinlik kazanımına yönelik olduğunun veya haklı bir gerekçeye dayandığının ortaya konulması halinde, söz konusu eylemler rakipler aleyhine rekabet şartlarını bozuyor olsa bile uygulamanın normal karşılanması ve kötüye kullanma olarak değerle ndirilmemesi mümkündür. 14-33/666 -292 24/41 (85) Hakim durumdaki teşebbüs tarafından ileri sürülen etkinlik savunmasının veya haklı gerekçelerin kabul edilebilmesi için, eylem sonucunda ortaya çıkan etkinliklerin eylemin rekabeti bozucu etkilerini dengelemesi ve ayrıca ölçülülük ilkesinin sağlanması gerekmektedir. Bu ilkeye göre hâkim durumdaki teşebbüs tarafından gerçekleştirilen eylem, ileri sürülen haklı gerekçe veya etkinlik için gerekli ve aynı zamanda orantılı olmalıdır. Bu bilgiler çerçeve sinde, yapılan incelemede elde edil en bilgi ve belgeler aşağıda değerlendirilmiştir. (86) Belge 2 ve Belge 3 den; Tekhnelogos yetkililerinin, Başkentgaz ile aralarındaki protokolü, proje kabulünde sadece dijital poliçe kesilmesine cevaz verdiği yönünde yorumladığı anlaşılmaktadır. Başkentgaz ın sadece dijital poliçe gönderiminin Rekabet Kurulunun konuya ilişkin önceki kararları ile çeliştiğine işaret etmesi üzerine ise Tekhnelogos yetkilileri, Başkentgaz a kurulan sistemin, ilgili Rekabet Kurulu kararının kapsamında olmadığını, akdedilen Dijital Proje Onay ve Tesisat Kontrol İşbirliği Sözleşmesi uyarınca kağıt ortamında poliçe teslimi yapılamayacağını ifade etmektedir. (87) Bu noktada , Tekhnelogos un ilgili dönemde (Haziran 2013 Ekim 2013 tarihleri arasında) Başkentgaz karşısında alternatifsiz konu munu kullandığı, yapılan hizmet alımı protokolü bakımından başka bir seçeneği n bulunmaması nedeniyle Başkentgaz ı dijital poliçe dışında poliçe kabul edilmemesine zorlamaya çalıştığı görülmektedir. Tekhnelogos un, doğal sonucu kendi sigorta acentesinin kay rılması olan bu davranışının yanında, ilgili Rekabet Kurulu kararlarını, esasına uygun olmayan şekillerde yorumladığı da anlaşılmaktadır. Nitekim 10 -20/260 -96 sayılı soruşturma kararında Kurul, sigorta poliçelerinin dijital olarak gönderilmesi zorunluluğun un rekabeti kısıtlayıcı bir uygulama olduğunu tespit etmiş , ancak eyleme son verildiği yönündeki bulgular nedeniyle Tekhnelogos hakkında ceza uygulamamıştır. Belgelerden, Rekabet Kurulu kararları reddedilirken, Başkentgaz ın da yönlendirilmeye çalışıldığı görülmektedir. (88) Tekhnelogos Başkentgaz ile yukarıda yer verilen konularda iletişime geçtikten sonra Ankara daki proje firmalarına yönelik olarak bir duyuru metni hazırlamış ve bu metinde özetle , Başkentgaz ın manuel poliçe kesimine izin vermediği , bu neden le sisteme manuel poliçe yüklenmesi uygulamasına 30.09.2013 tarihinden itibaren son verileceği ni belirt miştir . (89) Belge 6 da bah se konu duyuru metni ve Belge 12 de ise yayımlanmış duyuruya ilişkin açıklama metni bulunmaktadır . Her iki duyuru metni de içerik ve öz itibar ıyla aynıdır. Nitekim taslak gibi görünen ilk metinde manuel poliçelerin artık elden teslim edilmesi gerektiği, sisteme yüklenmesine müsaade etmeyecekleri, bunun da aslen Başkentgaz ın talebi doğrultusunda olduğu şeklinde ifadeler yer almaktadı r. Asıl duyuru niteliğindeki Belge 12 de ise içerik ve nitelik değişme miş, daha yumuşak ifadeler içerecek şekilde; online poliçe şartının kaldırıldığı, ancak bundan sonra manuel poliçelerin sisteme yüklenmesinin çeşitli sebeplerden dolayı pratik olmadığı v e buna izin verilmeyeceği, bundan sonra kontrol noktasına elden verilmesinin gerekeceği ve bu durumun da gaz dağıtım şirketinden gelen talep üzerine olduğu söylemine yer verilm iştir. (90) İlk duyuruda vurgu daha çok manuel poliçelerin artık sisteme yüklenmesin in mümkün olmayacağında iken, ikinci duyuruda manuel poliçelerin sisteme yüklenememesi hususu ile birlikte bunun gerekli olmadığı, kontrol noktasına elden götürülmesinin yeterli olacağına vurgu yapılmaktadır. Esas itibarıyla, asıl duyuru niteliğindeki ikin ci metin ile proje firmalarına bir kısıtlamadan ziyade bir kolaylık sağlanıyormuş imajı verilmeye çalışılmaktadır. Ancak öz itibariyle duyuruların içeriğine bakıldığında , manuel poliçelerin sisteme yüklenmesinin kısıtlandığı ve bundan sonra kontrol noktası na elden teslimin zorunlu hale getirildiği görülmekte olup, Tekhnelogos un manuel kesilen poliçeleri kendi sistemine entegre etmek istemediği açıkça anlaşılmaktadır. (91) Bu aşamada , poliçelerin kontrol noktasına elden tesliminin, dijital gönderim işleminin geneliyle amaçlanan pratik faydaların ve tasarrufların büyük çoğunluğunu ortadan 14-33/666 -292 25/41 kaldırdığı vurgulanmalıdır. Nitekim dijital gönderim yapan proje firması, kaçınmaya çalıştığı elden teslim maliyetlerine (ulaşım, zaman, kontrol gibi), sistemin desteklememesi n edeniyle yine maruz kalmış olmaktadır. Bu durumun farkında olan Tekhnelogos da bu yapıyı kullanarak manuel poliçelerin yüklenebilmesini kendi sisteminin dışına çıkarmakta ve dijital teslimin doğasına aykırı bir şekilde alternatif tercih yapmak isteyenleri elden teslime mahkum etmektedir. Bunun sonucu olarak , proje firmaları pratikte yine Üç Elma firması üzerinden dijital poliçe kesmek zorunda bırakılmaktadır . (92) Öte yandan , bu düzenleyici değişikliğin Başkentgaz ın tale bi olduğu gerekçesi piyasaya duyurul makl a birlikte , Belge 2 ve 3 deki yorum ve tespitler dijital poliçe gönderimini fiilen zorunlu hale getiren bu düzenlemenin doğrudan Tekhnelogos un insiyatifi ile yapıldığını açıkça ortaya koymaktadır. Diğer yandan, aynı konuda Başkentgaz ın Ekim 2013 ayında tutanak altına alınan beyanı Eylül 2013 sonundan itibaren sigorta poliçesinin ZetaCad dışında elle düzenlenmesinin mümkün olduğu, eğer manuel olursa poliçeyi online olarak proje eklerine ekleyebildikleri şeklindedir. Başkentgaz yetkilileri manuel poliçele rin sistem tarafından engelleneceğine dair bir bilgi vermemiş olup, bu husus Tekhnelogos un Başkentgaz adını vererek yaptığı duyurularla açıkça çelişmektedir. (93) Belge 8 de, Tekhnelogos firması yetkilileri tarafından hazırlanan, içeriğinde ülke çapında doğalg az dağıtım firması ve bölge bazında DİPOS kullanımı ve buna bağlı olarak dijital poliçe kesilme oranları konusunda tablo şeklinde bir çalışma bulunmaktadır. Bu tablonun Başkengaz a ilişkin satırında yer alan özet bilgi, dijital poliçe kesilmesinin zorunlu bulunduğu ve gönderilen online poliçe sayısı 10 .932 iken buna karşılık manuel poliçe sayısının 122 olduğu şeklindedir. (94) Belge 9 da firma içi dijital ve manuel poliçelere ilişkin istatistiki çalışmalara yer verilmektedir. Bu tablo şeklindeki istatistiki çal ışmalarda 2013 yılı 10. ayından itibaren bahse konu duyuru ile kısmen manuel poliçe serbestisi gelmesine ve dijital poliçe sayısının üç ay içinde sisteme yükleme noktasındaki teknik engellemelere ve elden teslim zorunluluklarına ragmen, oransal olarak bell i ölçüde düştüğü ve daha önceki engellemenin proje firmalarında nas ıl baskı meydana getirdiği görül mektedir. Nitekim, bu iç çalışmanın amacının, ilgili dönemde sınırlı ölçüde sağlanmış du rumdaki manuel poliçe kesme imka nının , dijital poliçe sayılarındaki d üşüş ve kayı p oranına nasıl yansıdığını gözlemlemek olduğu anlaşılmaktadır. (95) Belge 10 daki elektronik posta zincirinde de Eylül 2013 döneminde manuel poliçelere yapılmış olan engellemelerin etkin şekilde sağlanması için dosya eklentilerinin format ve dosya türü bazında analiz edildiği ve format bazlı bir engellemenin formüle edilmeye çalışıldığı görülmektedir . Yapılan dosya eklentisi formatı istatistikleri çalışmalarında bilgi olarak eklenen Ayrıca manuel eklenen sigorta poliçesi yok, çünkü böyle bir tanım yapılmasına izin vermiyoruz, gaz açma esnasında elden götürmelerini istiyoruz . ifadesi uygulamadaki durumu açıkça ortaya koymakta olup, manuel poliçeleri Tekhnelogos un sistem üzerinden doğrudan engellediğini göstermektedir. (96) Bu çerçevede , Tekhnelogos un yaptığı istatistiki nitelikteki iç çalışma ve değerlendirmeler şikayetlerde yer alan, sistemden manuel eklenen PDF formatındaki poliçe eklentilerinin silindiği ifadeleriyle de tutarlılık arz etmektedir. Manuel olarak sisteme farklı formatlarda yüklenen po liçelerin , bu çalışmalar çerçevesinde arka planda format bazında da silinmeye ve engellenmeye çalışıldığı görülmektedir. (97) Dolayısıyla , Tekhnelogos yetkilileri taraf ından manuel poliçe eklentileri engelle nerek, bu poliçelerin silinmesini sağlayabilmek için çözüm üretme amaçlı olarak eklenti formatlarının yaygınlığı konusunda çalışmalar yapılmış olup, bunun sonucunda sistemden kendiliğinden siliniyor gibi görünen ve sürekli sorun çıkaran manuel poliçelerin kullanılması hususunda proje çizen firmaların yıldırı lmaya çalışılması amaçlanmıştır. Ancak, vurgulanması gereken konu, i lgili dönemlerde manuel poliçeler baştan beri doğrudan veya dolaylı olarak hep 14-33/666 -292 26/41 engellenmiş olmasıdır . Bu engellemelerin niteliğine göre sigorta acenteleri ve proje firmaları yeni çözümlere yöneldikçe, Tekhnelogos da farklı engelleme yöntemlerine başvurmaya başlamıştır. (98) Nitekim sisteme manuel olarak (pdf ve benzeri formatlarda) yüklenen poliçelerin silinmiş olduğuna ilişkin proje firmalarından bir takım şikâyetlerin de Tekhnelogos firmasına ulaştığı özellikle Belge 11 den görülmektedir. Farklı tarihlere ait hata mesajları niteliğindeki belgeler, proje çizimi firmalarının dosyaları sisteme yükleme aşamasında karşılaştıkları bir kısım mesajları kapsamaktadır. Bu mesajlar nitelik itibar ıyla yüklenen manuel sigorta poliçelerinin sistemde görünmemesi veya sistemden hemen ya da bir süre sonra silinmesi gibi problemlere ilişkindir. Bu silinme mesajları arasında yer alan manuel poliçeleri evrak olarak ekleme yapılmamalıdır. Manuel olarak yaptığınız poliçeler başkentgaza teslim edilmesi gerekiyor şeklindeki 24.10.2013 tarihli cevap mesajı , poliçe silinme durumunun sistem tarafından bilinçli şekilde gerçekleştirildiğini ortaya koymaktadır. (99) Belge 5 de yer verilen ifadelerin, Başkentgaz ile yapılan Haz iran 2013 te uygulanmaya başlayan ilk sözleşmenin altyapısına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu noktada sözleşmeye ek olarak bir protokolden bahsedilmekte, protokolün içeriğinin ise rakip firmanın olmadığı duruma göre dizayn edilmesi gerektiği ifade edilm ektedir. Soruşturma döneminde sözleşmeye ek olarak herhangi bir protokol olup olmadığı konusu taraflara sorulmuş , ancak buna yönelik herhangi bir bilgi ve belge taraflarca sunulmamıştır. Ancak belgedeki ifadeler, yapılması öngörülen protokolün rakipsiz tek firma olmasına yönelik hazırlanacağı hususu, Tekhnelogos un il bazında hakim duruma gelmek istemesi ve bu konumunu ana sözleşmeye ek olarak yapılan ayrı bir protokol ile garanti altına almaya çalışması şeklinde değerlendirilebilecektir. Aynı zamanda böyle bir protokolün dolaylı olarak bir münhasırlık anlaşmasına hizmet edebileceği kanısına ulaşılmakla birlikte, bu yönde herhangi bir tespit e ulaşılamamıştır. (100) İlgili pazara dijital proje gönderim hizmeti olarak Gasline markasının girmesi sonrasında kısmen re kabetçi baskının yaşandığı dönemde gerçekleştiği anlaşılan Belge 7 deki yazı içeriğinin, yapılacak yeni indirim kampanyasına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Önceki dönemlerde Tekhnelogos rakipsiz ve bir proje gönderim bedeli ( ..) TL+KDV seviyesindeyken, G asLine markasının pazara girerek fiyatını ( ..) TL belirlemesi neticesinde yeni bir indirim yapılması nın öngörül düğü anlaşılmaktadır. Ancak , bu indirim koşullu bir indirim olarak tasarlanmakta ve kendilerinden sigorta poliçesi kesilmesi şartına bağlanmakta dır. Bu bakımdan Tekhnelogos un, getirilen koşul ile birlikte rakip teşebbüsleri dışla yarak, hakim durumunu kötüye kullandığı sonucu na varılmıştır. J. SAVUNMALAR VE DEĞER LEND İRİLMES İ (101) Tekhnelogos un savunma sında aşağıdaki hususlara yer verilmiştir: - Firmala rı tarafından geliştirilen özel yazılımların hız, etkinlik ve tasarruf sağladığı , - Başkentgaz tarafından DİPOS PLUS ve MOBILE ın tercih edilmesinin sebebinin de hızlı, güvenli ve basılı evrakların azlığı olduğu , - Dijital proje onay sisteminde sisteme gönderi len evraklardan birinin de doğal gaz tesisat sigorta poliçesi olduğu, bu poliçenin gaz açımı için gerekli ve zorunlu olduğu. - Firmalarının sigorta poliçesi kapsamında Üç Elma dan hizmet almasının sebebinin teknik bir zorunluluk olduğu, zira gaz arzının başl ayabilmesi için proje gibi sigorta poliçesinin de dijital olmasının arandığı, bunun için ise sistem entegrasyonu ve veri tabanı yönetiminin gerekli ve zorunlu olduğu , - Teknik zorunlulukların Üç Elma tarafından çözüldüğü, Üç Elma nın farklı sigorta firmaları ndan acentelik aldığı ve poliçe düzenleme sistemini DİPOS PLUS/MOBILE ile uyumlu hale getirdiği, böylece tüm evrakların online hazırlanıp gönderilebildiği, 14-33/666 -292 27/41 - Buna karşılık , sistem entegrasyonundan yoksun uygulamalarda, yani evrakların faks ve/veya tarama yo luyla eklenmesinin güvenlik ve denetleme aç ılarından sıkıntı yaratabildiği, - Sisteme faks, tarama yoluyla gönderilmeye çalışılan poliçelerden bazılarının boş oldukları, bazılarının okunamadığı, bazılarının zorunlu bilgileri ihtiva etmediği, bazı poliçelerin gerçek olmayan (aynı numarayı birden fazla kez kullanarak) numaralarla gönderildiği, poliçelerden bazılarının sahte olduğu , - DİPOS PLUS ve MOBILE versiyonlarında Üç Elma firmasından alınan hizmet dolayısıyla poliçelerin anlık olarak online üretildiği, üret ilen bu poliçenin sigorta firmasının sunucularından anlık olarak doğrulanabilecek bilgileri haiz olmasından dolayı yukarıdaki aksaklıkları bertaraf edebildiği , - DİPOS PLUS/MOBILE versiyonu kullanılırken taranmış sigorta poliçesini sisteme yükleme veya faks yoluyla gönderme esnasında abonelik sözleşmesi ve projesine dair 15 ayrı parametrenin sisteme girişinin akıllı kod marifetiyle otomatik olarak doğrulanmasının mümkün olmadığı, bu imkanın yalnızca online kesilmiş sigorta poliçelerinde mevcut olduğu , - Gelinen aşamada bazı sigorta firmalarının rahatsızlıklarından dolayı Başkentgaz ın talebi üzerine 10.06.2013 tarihinde aralarında imzalanmış olan Dijital Proje Onay ve Tesisat Kontrol İşbirliği Sözleşmesi ne aykırı olmasına rağmen 30.09.2013 tarihinden itibaren d ileyenin dilediği yerden yaptırdığı sigorta poliçesini sisteme faks yoluyla entegre edebildiği ve bu bağlamda şikayete konu herhangi bir eylemin kalmadığı , - Her halükarda manuel proje ve poliçe imkanının da uygulamada olduğu, DİPOS PLUS/MOBILE versiyonunun kullanıldığı süre zarfında dileyen tesisatçının manuel yöntemlerle yani ozalit çizimlerle proje hazırlayıp , sigorta poliçesi ve diğer evraklarla birlikte Başkentgaz a teslim edebildiği, - Kendilerinin manuel proje teslimi ve bunun geciktirilmesi ile ilgili h erhangi bir etkilerinin olamayacağı , zira firmalarının yalnızca dijital sistem ile ilgilenmekte olduğu, - 01.10.2013 tarihinden itibaren Prizma tarafından geliştirilen GasLine adlı yeni bir dijital onay sisteminin daha devreye girdiği. - Başkentgaz ın faaliyet gösterdiği Ankara ilinde dijital sistemin devreye girmesiyle sigorta poliçe sayısının belli bir hacme ulaştığı, rekabetin arttığı ve beher poliçe bedelinin ( ..) TL den ( ..) TL ye indiği ve bu bedelin Türkiye genel ortalaması nın altında bir seviyede olduğu , - Başkentgaz dan alınan bilgilere göre 01.10.2013 ila 19.12.2013 tarihleri arasında kesilen toplam 16.822 poliçenin 6.063 ünün manuel olduğu ve bunun toplam poliçelerin %36 sının manuel o larak düzenlendiğini gösterdiği, - Ayrıca , üç aylık dönem aylık peryot lara bölünüp incelenirse manuel poliçe düzenlemesinin artış trendinde olduğunun gözlemleneceği (ilgili dönemde aylar itibarıyla manuel düzenlemeler sırayla toplam poliçelerin %15, %4 3 ve %56 sına tekabül etmiştir), - Firmalarınca geliştirilen dijital onay s isteminin arka planında yüksek Ar -Ge maliyetlerine katlanılmış yeni bir ürün ve hizmete ilişkin olduğu, tüketicinin bundan yarar sağladığı ve ilgili piyasada rekabetin devam ettiği ve dolayısıyla 4054 sayılı Ka nun a aykırılık teşkil etmediği, 14-33/666 -292 28/41 - Firmalarının geliştirdiği uygulamanın zorunlu olmadığı, hem manuel proje ve poliçe uygulamasının devam etmekte olduğu hem de GasLine dijital onay sisteminin kullanılabildiği. (102) Üç Elma nın savunma sında aşağıdaki hususlara yer verilmiştir: - Firmalarının bir sigorta acent esi olduğu ve pek çok konuda sigorta poliçesi hizmeti sunduğu, doğal gaz tesisat sigorta poliçesi hizmeti de verdiği , - Bahse konu tesisat sigorta poliçelerinin dijital olarak hazırlanabilmesi ve online olarak Tekhnelogos un hizmet verdiği sertifikalı tesisa tçı firmalarınca hazırlanan projelere eklenmesi yönünde Tekhnelogos ile işbirliği yaptıkları , - Üç Elma ve Tekhnelogos un maliyetli olan bu entegre yazılım ve donanım altyapısını kurdukları , - Üç Elma nın Türkiye de faal tüm sigorta firmalarına çalışma teklif i sunduğu ve bu teklifleri kabul eden firmalarla sistem entegrasyonu yapıldığı, her bir sistem entegrasyonunun yazılım ve donanım maliyetinin yüksek olduğu , - Üç Elma nın bu şekilde sistem entegrasyonunu sağladıktan sonra sertifikalı tesisatçı firmalara diji tal sigorta pol içesi hizmeti vermeye başladığı, - Üç Elma tarafından verilen bu hizmet sayesinde DİPOS PLUS/MOBILE onay sistemine gönderilen dijital projelere dijital sigorta poliçesi ekleme imkanının doğduğu , - Poliçe bedellerinin makul seviyelerde belirlener ek tüketici yararına hareket edildiği , - Güve nliğin sağlanması amacıyla sigorta poliçesinde bulunması gerekli bilgiler olan on beş ayrı parametrenin onay mercii, gaz açma mühendisi tarafından da incelenip sorgulanabilecek şekilde sisteme entegrasyonunun sağl andığı , - Faks ile poliçe gönderildiğinde ise aynı poliçe numarasının kullanılarak geçersiz poliçe veya bo ş poliçe ile karşılaşılabildiği, - Piyasada aynı zamanda manuel proje teslimi ve manuel sigorta poliçesi teslimi de yapılabildiği ve dijital teslim sistem inin hiçbir zaman manuel yöntemleri engellemediği, - ZetaCad ile bütünleşik online poliçe sisteminin uygun fiyatlı (2013 Aralık itibarıyla ( ..) TL), minimum sayıda evrak gerektiren ve hızlı bir sistem olduğu , - Sigorta poliçesinin dijital oluşunun şu yararları sağladığı ; poliçe evraklarının proje dosyasında düzenli olarak saklanabilmesi; poliçedeki adres, firma, sigortalı bilgilerinin projeden otomatik olarak alınabilmesi sayesinde hata riskinin en aza indirgenmesi; dijital poliçe yapılma süresi 5 -10 saniye ike n manuel poliçe düzenlemede ciddi süre harcanması; dijital poliçelerin başlangıç ve bitiş tarihleri sistem tarafından otomatik olarak okunmakta olduğundan poliçe tarihi ve gaz açım işlemlerinin uyumunun birlikte kontrol edilebilmesi; poliçe süresi biten pr ojenin gaz açımı için poliçenin uzatılmasının otomatik olarak istenmesi; dijital poliçenin söz konusu olduğu bir projede poliçenin yapıldığından ve değerlerin herhangi bir şekilde değiştirilmediğinden emin olunabilmesi; proje onaylandıktan sonra dijital po liçeye müdahalenin söz konusu olmaması , - Sistem ile ilgili gerekli anlaşmaların Tekhnelogos tarafından yapıldığı; kendilerinin dağıtım şirketleriyle ya da tesisatçı firmalarla muhata p olmadıkları, - Üç Elma nın sisteminin Tekhnelogos un sistemi ile entegre o lması sayesinde gelen dijital poliçe taleplerine cevap verdiği ve bu bağlamda manuel proje/poliçe teslimi ile ilgisinin bulunmadığı; zaten manuel proje ve poliçe teslim ve onaylama işlemlerinin tamamen dağıtım şirketlerince yapıldığı. 14-33/666 -292 29/41 (103) Yukarıda yer verildiğ i üzere, t araflar ilk yazılı savunmalarda iddiaları genel olarak reddederek bu tür uygulamaların vuku bulmadığını ifade etmişlerdir. Bu genel değerlendirmelerine ek olarak Üç Elma firması ayrıca ilgili dönem de manuel poliçe düzenlenme imka nlarının hiçbir z aman engellenmediği iddiasını da dile getirmiştir. Yerinde incelemede bulunan ve yukarıda yer verilen muhtelif belgelerdeki bilgi ve değerlendirmeler bu savunma ifadesi ile çelişir niteliktedir. (104) Soruşturma taraflarının savunmalarında ön e çıkan bir başka husus , DİPOS sisteminin teknolojik bir yenilik olduğu ve kolaylık sağladığı, getirilen yeni DİPOS versiyonlarının bu kolaylığı artırdığı, meydana gelen problemlerin bu yeniliklerden kaynaklandığı şeklindedir. Ancak , uygulamaların geneline bakıldığında, Tekh nelogos ve Üç Elma firmalarının daha önce yer verilen Rekabet Kurulu kararlarına rağmen Ankara ilinde yeni uygulanmaya başlanmış olan dijital gönderim piyasasında önceki uyarılara konu olan benzer uygulamalarını tekrar başlattıkları görülmektedir. Ayrıca, söz konusu uygulamaların şikayetlere ve bazı sıkıntılara neden olduğu durumlarda da çeşitli yöntemlerle uygulamalarını dolaylı olarak sürdürmeye çalıştıkları anlaşılmaktadır. (105) Savunmalarda sadece dijital poliçe gönderimi şeklindeki uygulamalarının 30. 09.2013 tarihinden sonra Ankara ili bakımından son bulduğu ifade edilmektedir. Ancak , Tekhnelogos ve Üç Elma ya daha önce farklı zamanlarda bu uygulamaların kaldırılması gerektiği Rekabet Kurulu tarafından ifade edildiği halde , bu durumu Ankara da da tekrar uygulamaya koymuş ve 30.09.2013 tarihine kadar da uygulamaya devam etmiş lerdir. Bununla birlikte, uygulamaların sonlandığı bilgisi aslında kağıt üzerinde olup, esasen detaylarına yukarıda yer verilen yöntemlerle dijital poliçeleri n dolaylı ve teknik yöntemler le sistemlerinden sil inerek, engelle nerek veya zorlaştır ılarak, arka planda bu uygulamaların sürdürülmeye çalışıldığı anlaşılmaktadır. (106) Savunmalarda yapılan uygulamaların kaynağının dağıtım şirketi olduğu vurgusu yapılmaktadır. Ancak , Tekhnelogos yetkililer inin Başkentgaz ile yaptığı yazışmalarda, getirilen düzenlemelerde kendi görüş ve uygulamalarını dayatmaya çalıştıkları elde edilen bilgi ve belgelerde görülebilmekte , bu uygulamalarda belirleyici rol almaya çalıştıkları anlaşılmaktadır. (107) Öte yandan , soruş turmaya konu her iki firma tarafından getirilen savunmalarda doğal gaz tesisatının sigortalanması pazarının son derece dar ve düşük kazanç marjına sahip olduğu değerlendirme si yapıl maktadır. Ancak Tekhnelogos ve Üç Elma nın gelir tablolarından örneğin , 2012 yılı net kar rakamlarına bakıldığında , Tekhnelogos un ( ..) TL nin üzerinde bir değere , Üç Elma nın ise yaklaşık ( ..) TL gibi Tekhnelogos un yarısına yakın bir rakama ulaştığı gö rülmektedir. Bu rakamlar çerçevesinde savunmalarda yer alan dar ve düşük ka r marjına sahip bir sektör olduğu savun masının geçerli olmadığı anlaşılmıştır . (108) Diğer yandan , tarafların İstanbul ve İzmir illerinde faaliyetlerinin bulunmamasının hakim durumda bulunmadıklarının bir kanıtı olduğu, dolayısıyla hakim durumda değilken bu uygu lamaların sonuçlarından sorumlu olmadıkları ifade edilmektedir. Yukarıda yer verildiği üzere , ilgili pazar tespiti il bazında yapılmıştır. İlgili pazarın yapısı gereği her il ayrı bir pazar olarak ele alınabilmekte ve hakim durum d a buna göre belirlenmekte dir. Bu çerçevede , soruşturmaya ko nu firmaların faaliyetlerinin ha lihazırda İstanbul da ve İzmir de bulunmaması , Ankara ili özelindeki e

• Rekabet Kurumu · D.2003 -3-148 (Muafiyet) Karar Sayısı : 05-7/63-28 K · K.05-7/63-28 Karar Tarihi : 3.2.2005 A. TOPLANTIYA K
• Rekabet Kurumu · D.2007 -2-6 (Devralma) Karar Sayısı : 07-27/252 -87 · K.07-27/252 -87 Karar Tarihi : 22.3.2007 A-TOPLANTIY
• Rekabet Kurumu · D.2008-4-263 (Devralma ) Karar Sayısı : 09-02/19-12 · K.09-02/19-12 Karar Tarihi : 14.1.2009 A. TOPLANTIYA
• Rekabet Kurumu · D.2009 -3-87 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-41/988 · K.09-41/988 -250 Karar Tarihi : 9.9.2009 A. TOPLANTI