T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 45. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/152 KARAR NO : 2025/1551 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 14/07/2023 ESAS NO: 2022/320 KARAR NO : 2023/373 DAVANIN KONUSU: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 31/12/2025 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA Davac…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 45. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/152 KARAR NO : 2025/1551 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 14/07/2023 ESAS NO: 2022/320 KARAR NO : 2023/373 DAVANIN KONUSU: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 31/12/2025 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 24.10.2021 Tarihinde site sakini ...'a ait motosikletin çalınmış olduğunu, bu ihmale sebep olan güvenlik personeli ... 'nin iş akdinin, “işçinin işverenini zarara uğratması ve bu zararın işçinin aylık brüt ücretinden fazla olması halinde, işveren İş Kanunu'nun 25. maddesine dayanarak iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilecektir." maddesi gereği tazminatsız fesih edildiği, dava dışı işçi tarafından Bakırköy 53. İş Mahkemesi 2021/675 Esas sayılı dava dosyası ile davacı aleyhinde işçi tazminat alacakları için dava açıldığı belirtilerek fazlaya ilişkin haklarının saklı tutularak, şimdilik 10.000,00 TL olmak üzere, üçüncü şahsın uğramış olduğu zararın dava konusu Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesinden karşılanması ile yargılama gideri ve ücret-i vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketten talep edilen hasarın, davalı şirket nezdinde tanzim edilen poliçe teminatı kapsamında yer almaması sebebiyle, davalı şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, meydana gelen hasarların tanzim edilen sigorta poliçesi teminat kapsamı içerisinde yer alıp almadığının belirlenmesi açısından Özel Güvenlik Zorunlu Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının geçerli olacağını, davalı şirketin anılan ve açıklanan sebeplere istinaden dava kapsamında herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince''... somut olay incelendiğinde; ... Sitesinde meydana gelen ve dava konusu sigorta poliçesinde sigorta ettiren konumundaki davacı ... Sitesi Yönetimine yöneltilen zarar talebinin, davalı ... A.Ş. tarafından tanzim edilen Özel Güvenlik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altına alınmadığı, bu nedenle dava konusu olay nedeniyle ... A.Ş.'nin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı ve ... A.Ş.'nden tazminat talebinde bulunulamayacağı anlaşıldığından davalı ... yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Diğer davalı ... ... LTD' nin ise taraflar arasındaki sözleşmede herhangi bir sıfatı olmadığı, sözleşmenin kurulmasına aracılık eden acente konumunda bulunduğu bu nedenle kendisinin dava konusu olayda taraf sıfatı bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle onun yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine" karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili tarafından süresinde sunulan istinaf dilekçesinde özetle, tazminat talebinin kabul edilmemiş olmasının hukuka aykırılık teşkil ettiği, 1.000 TL yönünden harçlandırma yapılmış iken 9.200 TL harç miktarına hükmedilmesinin yerinde olmadığı, davalı acente yönünden husumetin reddi kararının hukuka aykırılık teşkil ettiği belirtilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının davacı ile davalılardan ... A.Ş. arasında düzenlenen zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında davalılardan tahsili istemine ilişkindir. Bakırköy 53. İş Mahkemesi 2021/675 Esas sayılı dava dosyasının dosya arasına alınana tutanakları incelendiğinde, dava dışı ... tarafından ... Site Yönetimine karşı açılan işçi alacağı davasında, ...'nin davalı site nezdinde meydana gelen motosiklet hırsızlık olayı nedeniyle tarafından işten haksız olarak çıkarıldığı belirtilerek kıdem tazminatı ,ihbar tazminatı ,fazla mesai ücreti ,genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti alacağı ödenmeyen son aya ait ücret alacağının tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.... Site Yönetiminin ''işveren'' sıfatıyla ... ile düzenlediği 01.01.2021 tarihli özel güvenlik hizmet sözleşmesinde, Gökevler Mahallesi 2312. Sokak ...Esenyurt/İstanbul adresindeki sitede güvenlik gözetim hizmetinin 24 saat kesintisiz yürütülmesi ve organize edilmesine ilişkindir. 08/11/2021-21/06/2022 dönemlerini kapsar şekilde düzenlenen Özel Güvenlik Zorunlu Sorumluluk Sigorta Poliçesi'nin incelenmesinde, sigortalı ..., sigorta ettiren ise ...Site Yönetimi olarak belirtilmiştir. Poliçede genel şartlar gereğince , sigortanın kapsamı , sigorta bedelinin kapsamı, ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilecek haller ve kayıplar belirlenmiştir. Sigorta konusu olarak , 5188 sayılı özel güvenlik hizmetlerine dair kanuna istinaden istihdam edilen özel güvenlik görevlilerinin , özel güvenlik hizmetine dair mevzuat çerçevesindeki görevlerini yerine getirmeleri sırasında üçüncü şahıslara verecekleri zararları sigorta poliçesinde belirtilen tutara kadar teminat altına alındığı, poliçe priminin BSMVdahil 52,50 TL olduğu, uyuşmazlık konusu olay sonrasında ve konumundaki güvenlik personeli ...'nin işten ayrılışı nedeniyle , 8.11.2021 tarihinde 1 no nlu ek belge ile iptal edildiği ve iptal nedeniyle 08.11.2021 tarihinden poliçe bitiş tarihine kadar işleyecek süreye ilişkin 32,30 TL brüt prim iadesi yapıldığı anlaşılmaktadır. 06.04.2023 tarihli bilirkişi raporunda, Özel Güvenlik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın teminat dışında kalan hallere ilişkin A.5 maddesi uyarınca dava konusu olay nedeniyle davalı ... A.Ş. Den herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacağı belirtilmiştir. Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda, davalı ... A.Ş. yönünden davanın reddine , davalı ... ... LTD yönünden ise davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair karar verilmiş olup, davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi: Davalı ... A.Ş. yönünden inceleme:Bakırköy 53.İş Mahkemesi'nden 2012/675 E sayılı dosya yönünden inceleme izni istenilmiş ve yapılan incelemede mahkeme tarafından 27/10/2023 tarih , 2023/353 K sayılı ilam ile, 4.852,16 TL fazla mesai ücreti, 986,46 TL UBGT alacağı, 301,37 TL ücret alacağının faiziyle birlikte dava dışı işçiye ödenmesine, fazlaya dair istemin ise reddine dair karar verilmiştir. Somut davada, dava dışı ... tarafından güvenlik hizmetinin verildiği site nezdinde yaşanan hırsızlık olayı neticesinde işten çıkarıldığı ve işçilik alacaklarının tahsili talebiyle istinafa konu iş bu davanın davacısı( ... Site Yönetimi) 'ne karşı açılan dava sonucunda, oluşan zararın poliçeden karşılanması talep edilmiştir. İstinafa konu iş bu davanın açıldığı 11/05/2022 tarihinde , dava dışı ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili talepli davada yargılamanın devam ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, dava konusu edilen talebin henüz istenebilir hale gelmeden yani zamanından önce davanın açıldığı sabit ise de, yargılama aşamasında bu eksikliğin tamamlandığı göz önünde bulundurularak esas yönden inceleme yapılmıştır. Özel Güvenlik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın sorumluluğu kaldıran veya azaltan halleri belirten A.4. Maddesinde , sigorta ettirenin , kendisi veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu özel güvenlik görevlilerinin kusuru bulunmaksızın , zararın meydana gelmemesi için hal ve şartların gerektirdiği dikkat ve özeni gösterdiği veya dikkat ve özeni göstermiş olsa dahi zarara sebebiyet veren olayın meydana gelmesini engelleyemeyeceğini ( zarara sebebiyet veren olayın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya başka bir üçüncü ağır kusurundan ileri gelmesi ) ispat ederse sorumluluktan kurtulacağı belirtilmiştir.Teminat dışında kalan hallerin düzenlendiği A.5 maddesinde ise, zarara sebebiyet veren bir olay sonucunda , sağlanan özel güvenlik hizmetinin eksik veya yetersiz olduğu iddiasıyla özel güvenlik görevlilerinin mesleki sorumlulukları nedeniyle sigorta ettirene yöneltilebilecek zarar ve ziyan taleplerinin sigorta teminatı dışında olduğu ifade edilmiştir. Yukarıda yer alan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, dava dışı ... tarafından güvenlik hizmetinin verildiği site nezdinde yaşanan hırsızlık olayı neticesinde işten çıkarıldığı ve işçilik alacaklarının tahsili talebiyle istinafa konu iş bu davanın davacısı( ... Site Yönetimi) 'ne karşı açılan dava sonucunda, oluşan zararın poliçeden karşılanması talep edilmiştir. Özel Güvenlik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın hükümleri nazara alındığında, zararın sebebiyet olay sonucunda, sağlanan güvenlik hizmetinin eksik veya yetersiz olduğu iddia edilen özel güvenlik görevlilerinin ki sorumlulukları nedeniyle de sigorta ettirene yöneltilebilecek zarar ve ziyan taleplerinin teminatı dışında kaldığı belirtildiğinden (A.5 madde), uyuşmazlık konusu olay nedeniyle iş bu davalıdan tazminat isteminde bulunamayacağı anlaşılmakla, aksi yöndeki istinaf sebebinin reddine karar verilmiştir. Davalı ... ... LTD yönünden inceleme: Sıfat (husumet) davanın esasına yani maddi hukuka ilişkin bir kavram olup dava konusu talep bakımından kimin hak sahibi, kimin yükümlü olduğunu ifade eder. Davada davacı ve davalı olarak yer almakla taraf olarak gösterilenlerin maddi hukuk bakımından gerçekten bu niteliği taşıyıp taşımamaları tümüyle birbirinden farklı kavramlardır. Sıfat, tarafın bir özelliği olmadığı gibi usule ilişkin bir kavram da değildir. Aksine sıfat, davanın taraflarının ihtilaflı maddi hukuk ilişkisinin gerçek süjesi olup olmadığı ile ilgilidir (Pekcanıtez Usul, Medeni Usul Hukuku, Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez, Prof.Dr. Muhammet Özekes, Doç. Dr. Hülya Taş Korkmaz, Doç. Dr. Mine Akkan, C.I, s.607). Sıfat, nihai karar verildiğinde, davanın haklı veya haksız olduğunu ifade eder. Dava takip yetkisi ve sıfatın davadaki durumunu belirtmek bakımından, davanın yürütülmesi ve karara ulaşmasındaki sürecin dava takip yetkisini, bu sürecin sonunda maddi hukuka yönelik sonucun ise sıfatı karşıladığı söylenebilir (Pekcanıtez Usul, C.I, s.612) TTK 105/2 "Bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente müvekkili namına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilir" hükmünü öngörmektedir.Yargıtay 17 Hukuk Dairesi'nin 2014724922 E 2017/6288 K sayılı ilamında ''.. Ancak her ne kadar Mahkemece, olayın gerçekleştiği tarihte ... AŞ ile davalı ... Ltd. Şti. arasında acentelik ilişkisinin bulunduğu, TTK 'nın 119/2 maddesi uyarınca acentenin müvekkili namına dava açılabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar veilmiş ise de; somut olayda uyuşmazlık, davacının sigortalısı olduğu ve sigortacı ... Şirketi nezdinde işyeri sigorta poliçesi ile sigortalı işyerinde çalışan işçinin uğradığı iş kazası nedeniyle sigortalının işçisine ödediği tazminatın, davalı acenteden rücuen tazmini istemine ilişkin olup; talep sigorta poliçesi kapsamında olup davacının rücuen tazminini istediği zarar için davalı acentanın şahsi kusurunada dayanılıp ispat edilmediğine göre davalı acentaya husumet düşmeyeceği kabul edilerek davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerekir' belirtilmiştir. Somut davada, uyuşmazlık konusu zararın poliçe kapsamında talep edildiği nazara alındığında , davalı ... ... LTD 'ye yönelik açılan davada , davalıya husumet yöneltilemeyeceği ve iş bu nedenle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair karar verilmesi gerekmektedir.6100 sayılı HMK nun 355. Maddesi gözetilerek yapılan incelemede, mahkeme tarafından iş bu davalı yönünden gerekçeli kararda ''davanın pasif husumet yokluğu''nedeniyle reddine dair karar verildiği belirtilmiş ise de , hüküm kısmında bu davalı aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği belirtilmiştir. Yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere, taraf sıfatı (husumet) yokluğu halinde davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden, usulden reddine karar verildiğinin belirtilmesi hatalı olmuştur. Ancak, davanın esasına etki edecek nitelikte olmaması ve usul ekonomisi nazara alındığında , yapılan hata açıklanarak eleştri yapmakla yenilmiştir. - Vekalet ücreti yönünden inceleme:Dava dilekçesi incelendiğinde, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL nin davalıdan tahsilinin talep edildiği belirtilmiş ve dava dilekçesinde ise ... A.Ş. Ve ... ... LTD davalı olarak belirtilmiştir. Dava dilekçesinin ''sonuç ve istem ''kısmında yer alan ''davalı''ibaresinin maddi hata ile yazıldığı açıktır.11/05/2022 tarihli sayman mutemedi alındısının incelenmesinde, 80,70 TL başvurma harcı, 11,50 TL vekalet harcı ve 80,70 TL peşin harç olmak üzere toplam 172,90 TL harç yatırıldığı belirtilmiştir.Bilindiği üzere dava konusunun parasal değerine göre nispi harç hesaplanmaktadır. Bu hesaplama şu şekildedir.-Nispi harç oranı:Binde 68,31-Peşin Ödeme :Toplam nispi harcın 1/4 ü -Karar Harcı:Peşin ödemeden bakiye kalan 3/4 miktarıdır. Somut davada, dava açılırken 80,70 TL peşin harç ödenmiş ve Uyap sisteminde yapılan incelemede yargılama aşamasında davacı vekili Av.... tarafından 17/05/2022 tarihinde ... makbuz numarasıyla 90,07 TL tamamlama harcı ödendiği anlaşılmıştır. Bu haliyle, dava değeri olarak belirtilen 10.000,00 TL (x68,31/1000/4) üzerinden hesaplanan toplam 170,77 TL peşin harcın yarıldığı anlaşılmaktadır. Davacı vekili tarafından sadece 1.000 TL üzerinden harç yatırıldığı belirtilmiş ve harçlandırılmış tevzi formu sunulmuştur. Ancak, yukarıda da açıklandığı üzere, sunulan harç formu dışında 17/05/2022 tarihli makbuz ile harç eksikliği giderildiğinden , 1.000 TL üzerinden hesaplanacak vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği yönündeki aksi yöndeki istinaf sebeplerine itibar edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b.1 gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1.Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının hazineye gelir kaydına, alınması gerekli olan 732,00 TL istinaf harcından, davacı tarafından yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 304,40 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.31/12/2025