2025/44114 İhale Kayıt Numaralı "Karayolları 5 Bölge Müdürlüğü İskenderun, Bahçe, Gaziantep Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Otokorkulukların Yapım, Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Mehmet Düzenli - Egm Otomotiv İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, İHALEYİ YAPAN İDARE: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/44114 İhale Kayıt Numaralı “ Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü İskenderun, Bahçe, Gaziantep Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Otokorkulukların Yapım, Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi ” İhalesi KURUMCA YAPILAN İNCELEME: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 18.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü İskenderun, Bahçe, Gaziantep Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Otokorkulukların Yapım, Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Düzenli - Egm Otomotiv İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 03.03.2025 tarih ve 179513 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/505 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi: İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale komisyonu kararında “TRF-66 pozu H2 Engelleme Düzeyine Sahip Köprü Koruyucu Otokorkuluk Sistemi Yapılması (Malzeme Bedeli Dâhil) (İndirme Bölgeleri Ve/Veya Geçiş Elemanları Ve/Veya Genleşme Ekleri Dahil)(Nakliye Dahil)(H2-W4-A) iş kaleminde (H2-W4-A) sehven yazılmıştır.” gerekçesine yer verilerek ihalenin iptal edildiği, ancak söz konusu iptal gerekçesinin uygun olmadığı, şöyle ki; İdarece ihalenin iptal gerekçesinin ihale dokümanı içerisindeki hataların fark edilmesi ve ihtiyacın niteliğinde ve miktarında değişiklikler gerektiği şeklinde belirtildiği, ancak ihalenin iptali işleminin gerekçelerinin hukuki olarak kesin nitelik taşıyan belgelere dayandırılmadığı, bu kapsamda idarenin ihalenin iptali işleminde yetki sınırlarını aştığı, ihalenin iptali kararının gerekçesi olarak kesin nitelik taşıyan belgelerin kendilerine iletilmediği, Bahse konu işin birim fiyatlı iş olduğu, ihalenin ön projeye/projelere göre ihale edildiği, yapım işleri ihalelerindeki sözleşme ve eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde birim fiyatlı işlere ilişkin ilave imalatların tespiti ile bunlara dair ödemeye esas birim fiyatların belirlenmesi hususu ve sözleşme kapsamında yapılabilecek ilave imalatların şartlarına yer verildiği, sözleşme aşamasında %20 oranında iş artışı ile işin tamamlanmasının mümkün olamayacağına dair ihale komisyonu tarafından teknik bir hesaplamanın ortaya konulmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri çerçevesinde somut olaya ilişkin koşulların dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği, Trf-66 pozunda sehven yazıldığı ifade edilen (H2-W4-A) otokorkuluk sisteminin güvenlik sınıfını ifade eden bir husus olmakla birlikte (W4-A) ifadesinin iş kaleminin birim fiyatını etkileyen bir unsur olmadığı, aynı pozun montaj kalemi olan ve idarenin iptal gerekçesinde bulunmayan Trf-67 pozunda da (H2-W4-A) ifadesinin bulunduğu, bu durumda işin imalat kısmını içeren Trf-66 poz numaralı iş kaleminde de (H2-W4-A) ifadesinin olmasının zorunlu olduğu, ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde Trf-60 ve Trf-61 pozlarında (H1-W4-A), Trf-63 ve Trf-64 pozlarında ise (H2-W4-A) istenirken sadece Trf-66 poz numaralı iş kaleminde (H2-W4-A)’nın sehven yazıldığı ifade edilerek ihalenin iptal edilmesinin anlaşılamadığı, (H2-W4-A)’da iş kaleminin adında da belirtilen H2’nin yapılacak olan otokorkuluk sistemine ait koruma düzeyini, W4’ün otokorkuluğun çalışma genişliğini, A’nın ise sürücüler için belirlenen en yüksek güvenlik seviyesini ifade ettiği, aktarılan nedenlerden dolayı ihalenin iptaline neden olacak bir husus bulunmadığı, bu nedenle ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir. İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü, “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü, “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır...” hükmü, “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir… ” hükmü yer almaktadır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş; a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması, b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması, Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir. Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir. İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur. Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü yer almaktadır. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Projelerin uygulanması” başlıklı 12’nci maddesinde “ (1) Sözleşme konusu işler, idare tarafından yükleniciye verilen veya yüklenici tarafından hazırlanıp idarece onaylanan uygulama projelerine uygun olarak yapılır. … (4) İdare, sözleşme konusu işlerle ilgili proje v.b. teknik belgelerde, değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir. Uygulama projelerinde değişiklik yapılması, 22 nci maddede yer alan esaslar göz önünde bulundurularak hesaplanacak bedel karşılığında, yükleniciden de istenebilir. Yüklenici, işlerin devamı sırasında gerekli görülecek bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır. Proje değişiklikleri, ilk projeye göre hazırlanmış malzemenin terk edilmesini veya değiştirilmesini veya başka yerde kullanılmasını gerektirirse, bu yüzden doğacak fazla işçilik ve giderleri idare yükleniciye öder. Proje değişiklikleri işin süresini etkileyecek nitelikte ise yüklenicinin bu husustaki süre talebi de idare tarafından dikkate alınır… ” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü İskenderun, Bahçe, Gaziantep Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Otokorkulukların Yapım, Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi b) Türü: Yapım işleri c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2023E04-207622-207623 ( - Otokorkuluk) … e) Miktarı: 180.000 metre otokorkuluk rayı montajı, 175.000 metre otokorkuluk rayı sökülmesi ve muhtelif miktarda diğer otokorkuluk malzemeleri montajı ve sökülmesi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İskenderun, Bahçe, Gaziantep Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri sorumluluk ağındaki yollar ile muhtelif kesimler” düzenlemesi, “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi, “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. 34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale konusu işin “Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü İskenderun, Bahçe, Gaziantep Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Otokorkulukların Yapım, Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi” olduğu, açık ihale usulüyle 18.02.2025 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 35 istekli tarafından teklif sunulduğu, idare tarafından 24 isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda yeterlik belgelerinin tamamının sunulmadığının, 11 isteklinin ise yeterlik bilgileri tablosunda yeterlik belgelerinin sunulduğunun tespit edildiği, 24.02.2025 tarihli ihale komisyonu kararında “… İsteklilerce sunulan tekliflerin ihale komisyonunca değerlendirilmesi aşamasında İşletmeler Başmühendisliği tarafından İhale Komisyonumuza yazılan 24.02.2025 tarih ve E.27290676- 755.02/3231957 sayılı yazıda; “2025/44114 İhale Kayıt Nolu “Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü İskenderun, Bahçe, Gaziantep Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Otokorkulukların Yapım, Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi” işinde TRF-66 pozu H2 Engelleme Düzeyine Sahip Köprü Koruyucu Otokorkuluk Sistemi Yapılması (Malzeme Bedeli Dâhil) (İndirme Bölgeleri Ve/Veya Geçiş Elemanları Ve/Veya Genleşme Ekleri Dahil)(Nakliye Dahil)(H2-W4-A) iş kaleminde (H2-W4-A) sehven yazılmıştır.” şeklinde bildirimde bulunmuştur. İhale komisyonumuzca yapılan değerlendirmede ihalenin iptal edilmesi uygun görülerek ihale yetkilisinin onayına sunulmuştur.” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır. Başvuruya konu ihalenin birim fiyat teklif cetveli ve yaklaşık maliyet icmali incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında 68 adet iş kalemine yer verildiği, söz konusu iş kalemlerinden; - Otokorkuluk sitemi yapılmasına yönelik hazırlanan Trf-60 numaralı iş kaleminde ve bu iş kaleminin montaj kalemi olan Trf-61 numaralı iş kaleminde H1-W4-A, - Otokorkuluk sitemi yapılmasına yönelik hazırlanan Trf-63 numaralı iş kaleminde ve bu iş kaleminin montaj kalemi olan Trf-64 numaralı iş kaleminde H2-W4-A, - İhalenin iptal edilmesine gerekçe gösterilen ve otokorkuluk sistemi yapılmasına yönelik hazırlanan Trf-66 numaralı iş kaleminde ve bu iş kaleminin montaj kalemi olan Trf-67 numaralı iş kaleminde H2-W4-A belirlemesinin yapıldığı görülmüştür. Bu bağlamda idare tarafından otokorkuluk sistemi yapılmasına yönelik hazırlanan Trf-60, Trf-63 ve Trf-66 numaralı iş kalemlerinden sadece Trf-66 numaralı iş kaleminde H2-W4-A ifadesinin sehven yer almasının ihalenin iptal edilmesine gerekçe gösterildiği anlaşılmıştır. İdare tarafından ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin 300.505.992,93 TL olarak hesaplandığı, yaklaşık maliyet hesaplama cetvelinde iptal gerekçesi olarak gösterilen Trf-66 numaralı iş kaleminin yaklaşık maliyetinin ise 3.831.135,00 TL olarak belirlendiği, bu bağlamda Trf-66 numaralı iş kaleminin toplam yaklaşık maliyet içerisindeki oranının %1,28’e tekabül ettiği, Trf-66 pozunun montaj kalemi olan ve 689.205,00 TL maliyet öngörülen Trf-67 pozunun da bu hesaplamaya dahil edilmesi durumunda ise bu oranın %1,50 olacağı anlaşılmıştır. Diğer taraftan başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyet üzerinde teklif sunan 23 istekliden 22 isteklinin teklif bedellerinin yaklaşık maliyetin %120 sınırında (359.583.176,00 TL ila 359.996.533,00 TL aralığında) yoğunlaştığı, bu durumda idare tarafından ihalenin iptal edilme gerekçesi olarak yer verilen ve sehven yazıldığı ifade edilen Trf-66 numaralı iş kalemi tutarının (3.831.135,00 TL) idarenin değişen ihtiyaçları doğrultusunda yaklaşık maliyet hesaplanmasından çıkartılması durumunda, yaklaşık maliyetin %120 sınırında yoğunlaşan 22 teklifin yeni duruma göre sınır değer hesabına dahil edilmeyeceği dikkate alındığında Trf-66 numaralı iş kalemindeki değişikliğin sınır değer hesaplamasını değiştirebilecek etkisinin olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan Kanun hükümlerinden idare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvurularının idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak inceleneceği, ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bir hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği anlaşılmaktadır. Ayrıca anılan Kanun’un 5’inci maddesinde, Kanun kapsamında yapılacak ihalelerde, idarelerin rekabeti ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlamakla yükümlü olduğu hüküm altına alınmış olup, bu bağlamda bahse konu Kanun hükmüyle idarelere ayrıca bir sorumluluk yüklendiği anlaşılmaktadır. İdarelerin, kendilerine Kanun’la verilen bu sorumluluğu yerine getirilebilmesi için, ihale süreci içerisinde ihale işlemleri ile ilgili olarak alınacak kararlarda takdir haklarının bulunduğu, ancak bu takdir haklarının mutlak ve sınırsız olmadığı ve kamu yararı gerektiren durumlarda kullanılması gerektiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde, idare tarafından ihalenin iptal edilme gerekçesi olarak yer verilen ve sehven yazıldığı ifade edilen Trf-66 numaralı iş kaleminin yaklaşık maliyet içerisindeki payının %1.28 olduğu görülmekle birlikte, söz konusu iş kaleminde oluşabilecek değişiklik neticesinde, ihaledeki yaklaşık maliyet üzerindeki 22 adet teklifin sınır değer hesabına dâhil edilmeyeceği dikkate alındığında, söz konusu iş kalemindeki değişikliğin ihaledeki sınır değerini değiştireceği, bu durumda aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak istekli sayısının da değişeceği anlaşıldığından idarenin ihaleyi iptal etmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.