Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2016-1-76 (Devralma) Karar Sayısı : 16-45/714-321 Karar Tarihi : 28.12.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK B. RAPORTÖRLER : Zeynep ŞENGÖREN ÖZCAN, Başak TEKÇAM, Hakan EREK, İbrahim KUŞÇU, Musa ÇOKUR C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Limak Yatırım Enerji Üretim İşletme Hizmetleri ve İnşaat A.Ş. Hafta Sok. No: 9 GOP Çankaya/Ankara (1) D. DOSYA KONU
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2016-1-76 (Devralma) Karar Sayısı : 16-45/714-321 Karar Tarihi : 28.12.2016 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK B. RAPORTÖRLER : Zeynep ŞENGÖREN ÖZCAN, Başak TEKÇAM, Hakan EREK, İbrahim KUŞÇU, Musa ÇOKUR C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Limak Yatırım Enerji Üretim İşletme Hizmetleri ve İnşaat A.Ş. Hafta Sok. No: 9 GOP Çankaya/Ankara (1) D. DOSYA KONUSU: Cengiz Holding A.Ş., Limak Holding A.Ş. ve Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin ortak kontrolünde bulunan Uluğ Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri A.Ş. nin tek kontrolünün Limak Yatırım Enerji Üretim İşletme Hizmetleri ve İnşaat A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 15.12.2016 tarihinde giren yazıyla tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 26.12.2016 tarih ve 2016-1-76/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Taraflar G.1.1. Devralan: Limak Yatırım Enerji Üretim İşletme Hizmetleri ve İnşaat A.Ş. (LİMAK YATIRIM) (4) LİMAK YATIRIM, Limak Holding A.Ş. nin (LİMAK) dolaylı iştiraklerinden birisi olarak 2008 yılında kurulmuş olup; enerji üretim, dağıtım ve toptan ticareti ile ulaştırma ve lojistik altyapı sektörlerinde yatırım, işletme ve yönetim hizmetleri faaliyetlerinde bulunmaktadır. G.1.2. Devre konu: Uluğ Enerji Dağıtım ve Perakende Satış Hizmetleri A.Ş. (ULUĞ ENERJİ) (5) ULUĞ ENERJİ; Cengiz Holding A.Ş (CENGİZ), LİMAK ve Kolin İnşaat Turizm San. ve Tic. A.Ş. nin (KOLİN) ortak kontrolünde kurulmuş olup, enerji sektöründe elektriğin dağıtımı ve perakende satışı alanlarında doğrudan kontrol sahibi olduğu Uludağ Elektrik Dağıtım A.Ş. (ULUDAĞ EDAŞ) ve CLK Uludağ Elektrik Perakende Satış A.Ş. (CLK ULUDAĞ) aracılığıyla faaliyet göstermektedir. 16-45/714-321 2/5 G.2. Değerlendirme (6) Bildirim konusu işlem; CENGİZ, LİMAK ve KOLİN in ortak kontrolünde bulunan ULUĞ ENERJİ deki CENGİZ ve KOLİN e ait hisselerin LİMAK YATIRIM tarafından devralınması ve bu suretle teşebbüs üzerinde tek kontrole sahip olunmasına ilişkindir. (7) Şirketin işlem öncesi ve sonrası hissedarlık yapısı aşağıda gösterilmiştir: Tablo: ULUĞ ENERJİ İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı Hissedarlar İşlem Öncesi Pay Oranı (%) İşlem Sonrası Pay Oranı (%) KOLİN ( ..) - Veysel Akın KOLOĞLU1 ( ..) - Naci KOLOĞLU ( ..) - Celal KOLOĞLU ( ..) - CENGİZ ( ..) - Limak İnşaat ve Sanayi Ticaret A.Ş. ( ..) 0,02 LİMAK YATIRIM ( ..) 99,98 TOPLAM 100,00 100,00 (8) Tablodan görüleceği üzere, işlem öncesinde ULUĞ ENERJİ hisseleri; LİMAK, KOLİN ve CENGİZ arasında bölüşülmüştür. Ayrıca, Şirket Ana Sözleşmesi nin 9. maddesinde yer alan yönetim kurulu üye sayılarına ilişkin düzenlemeler, 10. maddesinde yer alan yönetim kurulu toplantı ve karar yeter sayıları ile 18. maddesinde yer alan genel kurul toplantı ve karar yeter sayılarından ULUĞ ENERJİ nin işlem öncesinde CENGİZ, LİMAK ve KOLİN in ortak kontrolünde olduğu anlaşılmaktadır. Devralma sonucunda, ULUĞ ENERJİ de kontrol sahibi üç hissedardan ikisinin ayrılması neticesinde ortak kontrolden tek kontrole geçiş olacaktır. Bu suretle bildirim konusu işlemin, devre konu teşebbüs üzerindeki kontrol yapısında kalıcı bir değişiklik meydana getirdiği ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu kanaatine varılmıştır. (9) Dosyada yer verilen bilgiler çerçevesinde; tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan ciro eşiklerini aşması nedeniyle işlem Rekabet Kurulundan izin alınması gereken bir devralmadır. (10) İşlemin değerlendirilmesi açısından etkilenen pazarların belirlenmesi önem taşımaktadır. Etkilenen pazarlar, 2010/4 sayılı Tebliğ de işlemden etkilenme ihtimali olan ve işlem taraflarının faaliyette bulunduğu yatay veya dikey ilişkideki pazarlar olarak tanımlanmıştır. Devre konu ULUĞ ENERJİ Türkiye de, elektrik enerjisinin dağıtımı ve perakende satışından oluşan faaliyetlerini, hisselerinin tamamına sahip olduğu ULUDAĞ EDAŞ ve CLK ULUDAĞ şirketleri vasıtası ile yürütmektedir. ULUĞ ENERJİ nin bahsi geçen şirketler haricinde herhangi bir iştiraki veya bağlı ortaklığı bulunmamaktadır. Öte yandan devralan LİMAK YATIRIM ın içinde bulunduğu ekonomik bütünlüğün (LİMAK), elektrik dağıtımı ile perakende satışı alanında ve elektrik perakende satışı ile dikey ilişkide bulunan elektrik üretimi alanında faaliyetleri bulunmaktadır. Bu bağlamda devre konu teşebbüs ile devralan teşebbüsün faaliyetlerinin hem yatay hem de dikey anlamda örtüşmesi nedeniyle elektriğin dağıtımı ve perakende satışı pazarı ile elektrik üretim pazarı etkilenen pazarlar olarak tanımlanmıştır. 1 Veysel Akın KOLOĞU, Naci KOLOĞLU ve Celal KOLOĞLU, KOLİN in hissedarlarıdır. 16-45/714-321 3/5 (11) Yatay anlamda etkilenen pazar olan elektriğin dağıtımı ve perakende satışı pazarlarında LİMAK YATIRIM, CENGİZ ve KOLİN ile bir ortak girişim grubu kurmuştur. Bu grup, ULUĞ ENERJİ nin faaliyet gösterdiği Uludağ elektrik dağıtım bölgesi dışında, Akdeniz, Boğaziçi ve Çamlıbel dağıtım bölgelerindeki dağıtım ve görevli tedarik şirketlerinin (GTŞ) kontrolünü de elinde bulundurmaktadır. Bununla birlikte, bildirim konusu işlemle eşanlı olarak, LİMAK YATIRIM Akdeniz, Boğaziçi ve Çamlıbel dağıtım bölgelerinde faaliyet gösteren dağıtım şirketleri ile GTŞ lerdeki hisselerini CENGİZ ve KOLİN e devredecektir. Bu nedenle işlem sonucunda LİMAK YATIRIM ın sadece Uludağ bölgesindeki dağıtım ve GTŞ hisselerine sahip olacağı; işlem sonrasında elektriğin dağıtımı pazarında sadece ULUĞ ENERJİ vasıtasıyla Uludağ elektrik dağıtım bölgesinde faaliyette bulunacağı; elektriğin perakende satışı pazarında ise hem ULUĞ ENERJİ hem de LİMAK YATIRIM ile aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan Limak Enerji Ticareti A.Ş. (LİMAK ENERJİ) vasıtasıyla faaliyet göstereceği anlaşılmaktadır. (12) Tarafların elektriğin perakende satışı alanındaki konumlarına ilişkin yapılacak değerlendirmede iki ölçüt dikkate alınmıştır. Bunlardan ilki satılan toplam elektrik miktarıyken, ikincisi satış yapılan sayaç sayısıdır. Elektrik Piyasaları İşletme A.Ş. verilerine göre, tüketim bakımından 2016 Eylül ayında Türkiye deki serbest tüketiciler2 tarafından yapılan 60.792.100,53 MWh lik tüketimin3 ( ..) MWh lik kısmı ULUĞ ENERJİ nin kontrolünde bulunan CLK ULUDAĞ (K24) tarafından gerçekleştirilmiştir. Öte yandan, devralan LİMAK YATIRIM ile aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan LİMAK ENERJİ ise tüketicilerine ( ..) MWh lik elektrik tedarik etmiştir. Bu çerçevede CLK ULUDAĞ 2016 Eylül ayında %( ..), LİMAK ENERJİ ise aynı dönemde %( ..) lik paya sahip durumdadır. Aynı dönem için tarafların sahip olduğu sayaç sayılarına bakılacak olursa, ikili anlaşma ile elektrik alan 2.416.783 serbest tüketicinin ( ..) si elektriğini CLK ULUDAĞ dan, ( ..) sı ise LİMAK ENERJİ den tedarik etmektedir. Bu bağlamda CLK ULUDAĞ %( ..), LİMAK ENERJİ ise %( ..) lük bir paya sahiptir. (13) Söz konusu pay ve veriler Türkiye geneli dikkate alınarak hesaplanmış olup, yapılacak değerlendirmede ULUDAĞ EDAŞ ile CLK ULUDAĞ ın görevli/yerleşik olduğu Uludağ elektrik bölgesindeki verilere dayanarak işlem taraflarının elektrik perakende satış piyasasındaki konumlarının da göz önünde bulundurulması yararlı olacaktır. (14) 2016 Eylül dönemi için Uludağ elektrik dağıtım bölgesindeki toplam tüketim miktarı 5.425.302,55 MWh olarak gerçekleşmiş, bu miktarın ( ..) MWh si CLK ULUDAĞ, ( ..) MWh si ise LİMAK ENERJİ tarafından tedarik edilmiş durumdadır. Bu bağlamda, Uludağ bölgesindeki elektriğin perakende tedariki pazarında CLK ULUDAĞ %( ..), LİMAK ENERJİ ise %( ..) oranında paya sahiptir. Sayaç sayısı bazında bakıldığında ise, elektriğini ikili anlaşma ile tedarik eden 140.652 sayacın ( ..) sı elektriğini CLK ULUDAĞ dan, ( ..) ü ise LİMAK ENERJİ den tedarik etmektedir. Bu kapsamda CLK ULUDAĞ %( ..); LİMAK ENERJİ ise %( ..) oranında paya sahiptir. 2 Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen yıllık tüketimin üzerinde tüketime sahip olan tüketicilere serbest tüketici denilmektedir. Söz konusu tüketiciler talep ederlerse piyasada yer alan herhangi bir tedarikçi ile ikili anlaşma yaparak indirimli elektrik alabilmektedirler, eğer söz konusu tüketiciler herhangi bir tedarikçi ile ikili anlaşma yapmak istemezlerse EPDK tarafından belirlenen tarifeler üzerinden ilgili elektrik dağıtım bölgesinde yer alan GTŞ den elektrik almaktadırlar. 3 Sadece serbest tüketici hakkını kullanarak tedarikçilerle ikili anlaşma yaparak elektrik tedarik eden tüketicilerin tüketimleri dikkate alınmıştır. 4 CLK ULUDAĞ, Uludağ elektrik dağıtım bölgesinde bulunan GTŞ dir. Bu sebeple EPDK tarafından belirlenen limitin altında kalan veya bu limiti geçip ikili anlaşma yapma hakkını kullanmayan tüketicilere elektrik tedarik etmekle yükümlüdür. CLK ULUDAĞ, bu tip tüketicileri K1 portföyünde bulundurmaktadır. Öte yandan CLK ULUDAĞ ın Uludağ bölgesi içinde veya dışında ikili anlaşma yaptığı tüketiciler ise K2 portföyünde yer almaktadır. 16-45/714-321 4/5 (15) Yukarıdaki veriler incelendiğinde, Türkiye bakımından yapılan hesaplamalarda LİMAK YATIRIM ın elektriğin perakende satışı pazarındaki payının işlem sonrasında %( ..) aralığında gerçekleşeceği anlaşılmaktadır. Uludağ dağıtım bölgesinde ise devre konu şirketin halihazırda %( ..) lik bir pazar payı bulunmakta, devralan LİMAK YATIRIM ın payı %( ..) in altında kalmaktadır. Söz konusu pazar payları devralmanın ortak kontrolden tek kontrole geçiş niteliğinde olması ile birlikte değerlendirildiğinde, işlemin pazardaki mevcut rekabet seviyesi üzerinde önemli bir etki doğurmayacağı, bu nedenle hâkim durum yaratılması veya güçlendirilmesi anlamında rekabetçi bir risk taşımayacağı kanaatine varılmıştır. Ayrıca söz konusu işlemin, elektrik dağıtımı ve perakende pazarında CENGİZ- LİMAK-KOLİN ortak girişim grubu ile üç şirketin birleştirilmiş olan faaliyetlerinin ayrılması anlamına geldiği, böylelikle etkilenen pazarlarda LİMAK YATIRIM ve CENGİZ-KOLİN olmak üzere iki farklı oyuncunun ortaya çıkmasıyla daha rekabetçi bir yapının olabileceği değerlendirilmektedir. (16) Dosya kapsamında, dikey olarak örtüşen ve bu bağlamda etkilenen pazar olarak tanımlanabilecek pazar ise elektrik üretim faaliyetidir. ULUĞ ENERJİ nin elektrik üretimi alanında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Öte yandan, devralan taraf olan LİMAK YATIRIM ın içinde bulunduğu LİMAK ın elektrik üretim faaliyeti ile iştigal eden iştirakleri ve bağlı ortaklıkları bulunmaktadır. Mevcut durumda LİMAK, faal olan ( ..) MW lık bir kurulu gücü doğrudan veya dolaylı olarak kontrol etmektedir. Söz konusu büyüklüğün Türkiye nin toplam kurulu gücü olan ( ..) MW ın içinde temsil ettiği oran %( ..) dir. Öte yandan LİMAK ın kontrolündeki üretim varlıklarının 2015 yılında gerçekleştirdikleri ( ..) KWh lik üretim miktarı ise sadece lisanslı üretim tesisleri tarafından yapılan 259.690.300.000 KWh lik 2015 yılındaki Türkiye toplam üretiminin %( ..) sini oluşturmaktadır. (17) Söz konusu verilere bakıldığında LİMAK ın doğrudan veya dolaylı olarak kontrol ettiği şirketlerin elektrik üretim alanındaki faaliyetleri, hem kurulu güç hem de üretim miktarı açısından Türkiye toplamının içinde küçük bir yer işgal etmektedir. Bu nedenle, bildirim konusu devralma işleminin dikey örtüşme yoluyla pazardaki rekabetin kısıtlanmasına yol açmayacağı anlaşılmıştır. (18) Yukarıda yer verilen tespitler ışığında, bildirime konu devralma işleminin etkilenen pazarlardaki mevcut rekabet seviyesi üzerinde önemli bir değişikliğe yol açmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. 16-45/714-321 5/5 H. SONUÇ (19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.