T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/1789 KARAR NO : 2025/1599 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 13.08.2025 tarihli ek karar. NUMARASI : 2025/865 D.İş - 2025/869 K. DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerle ihtiyati haciz …
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/1789 KARAR NO : 2025/1599 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 13.08.2025 tarihli ek karar. NUMARASI : 2025/865 D.İş - 2025/869 K. DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerle ihtiyati haciz talebinin kabulü kararına borçlu vekilince yapılan itirazın kabulüne dair verilen 13.08.2025 tarihli ek karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; borçlu ... ... İletişim Elektronik Teknoloji San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkili olan alacaklı ... Teknolojileri San. ve Tic. AŞ'ye, Türkiye ... Bankası AŞ'nin Beşevler Konak Şubesine ait olan 1.228.327,07 TL bedelli çek verildiğini, müvekkili tarafından, ... çek numaralı çekin 07.07.2025 tarihinde ... Bankasının ... Ticari Şubesine ibraz edildiğini, çekin karşılıksız çıktığını, borçlunun ödeme güçlüğü içerisinde olduğunu, borçlunun mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali bulunduğunu ileri sürerek, borçlunun menkul ve gayrimenkul mallarıyla üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talebinin değerlendirdiği 14.07.2025 tarihli değişik iş kararıyla; " ...İhtiyati haciz, İİK'nin 257 vd. maddelerinde yazılmış olup, 257. madde uyarınca, ihtiyati haciz vadesi gelmiş bir para borcu için istenebilecektir. Aynı maddeye göre vadesi gelmemiş borçtan dolayı ihtiyati haciz istenebilmesi için borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisinin kaçmaya hazırlanması, yahut kaçmış olması veya bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması gereklidir. Yukarıda yazılı sebeplere, dosya kapsamına ve borçlunun durumuna göre şartları oluştuğundan alacaklı vekilinin talebinin kabulü ile İİK.'nun 257 ve müteakip maddeleri gereğince % 15 teminat karşılığında borçlunun 1.228.327,07L borcuna ve masraflarına yeterli miktarda taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, alacaklı vekilinin talebinin kabulü ile İİK'nın 257 ve müteakip maddeleri gereğince borçlu ...'nin 1.228.327,07 TL borcuna ve masraflarına yeterli miktarda taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına, karar verilmiştir.Bu karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından, İİK'nın 265. maddesi uyarınca, süresinde itiraz edilmiştir.İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, itiraz dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, ihtiyati haciz kararının dayandığı çekin kambiyo senedi olduğunu, kambiyo senetlerine karşı ihtiyatı haciz karar verme yetkisinin yetkili mahkemeye ait olduğunu, genel yetkili yer olan borçlunun yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu, muhatap bankanın bulunduğu yerin ödeme yeri olduğunu, yetkili mahkemenin Bursa mahkemeleri olduğunu, ayrıca müvekkilinin çek sebebiyle talep edene borcu bulunmadığını, takibe dayanak olarak ileri sürülen çekte yer alan imzaların müvekkiline ait olmadığını, davalının uyuşmazlık konusu olarak ileri sürdüğü 02.07.2025 keşide tarihli, ... seri no'lu çeke istinaden icra takibi başlatılmışsa da söz konusu çek metninde yer alan imzaların müvekkiline ait olmadığını, söz konusu imzalara ilişkin bilirkişi incelemesi gerçekleştirilmesi hâlinde sabit hale geleceğini, bunun ispatı açısından İstanbul Anadolu 13. İcra Hukukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla borca ve imzaya itiraz talepli dava açıldığını ileri sürerek, ihtiyati hacze itiraz etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince, ihtiyati hacze itirazın değerlendirdiği 13.08.2025 tarihli ek kararla; "...Mahkememizce ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkin talebin mürafaalı olarak incelenmesine karar verilmiş, duruşma günü verilerek taraflara tebliğ edilmiştir.Mahkememizin 13.08.2025 tarihli mürafaa duruşmasında taraf vekilleri hazır bulunmuştur.Müterrizler vekil 13.08.2025 tarihli celsede :'' itiraz dilekçemizi tekrar ediyoruz, yetkili mahkeme yeri Bursa mahkemeleridir, müvekkil mal kaçıracak değildir, ihtiyati haciz kararı verilmesi yerinde değildir, ihtiyati haciz kararı kaldırılsın dedi talep ederiz'' şeklinde beyanda bulunmuştur.İhtiyati haciz talep eden vekili itiraz eden borçlunun itirazları yerinde değildir, çek bankaya ibraz edilerek karşılıksız çıkmıştır , bu nedenle götürülecek borç haline getirilmiştir , yetki konusundan mahkeme yetkilidir , bölge adliye mahkemesi ve Yargıta'ın emsal kararları bu yöndedir dedi ' şeklinde beyanda bulunmuştur.Tüm dosya kapsamından; Davacı şirket ... Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. (VKN: ...) tarafından davalı şirket ... ... İletişim Elektronik Teknoloji San. ve Tic. Ltd. Şti (VKN:...) aleyhine çeke dayalı alacağın ödenmediği iddiası ile ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edildiği, Mahkememizin 14.07.2025 Tarih 2025/865 D.iş 2025 869 Karar sayılı kararı ile teminat mukabilinde talebin kabulüne karar verildiği görülmüştür. İstanbul Bam 14. HD 2025/1044 Esas 2025/1145 Karar; "...İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanun'un 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması hâlinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK'nın 89. maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme hâline gelir...." belirtilmiştir.İhtiyati haciz talebine konu edilen ... çek seri numaralı 1.278.327.07-TL bedelli çek çekin; Türkiye ... Bankası AŞ Beşevler Konak şubesin ait çit çekin ... -... keşideli tarafından... - ... vergi nolu şirkete ciro edildiği ve ciro yolu ile ihtiyati haciz talebinde bulunan alacaklıya geçtiği, çeke karşılıksız işlemi yapıldığı görülmüştür.Tüm bunlardan; Çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edildiği, karşılıksız işlemine tabi tutulması nedeniyle borcun "aranacak borç" vasfını yitirdiği ve "götürülecek borç" hâline dönüştüğü, alacaklı şirket işyeri adresinin " ... Nilüfer / BURSA " olduğu bu kapsamda alacaklının belirtilen yerleşim birimleri yetki sınırları dahilinde olan Mahkemelerden ihtiyati haciz talebinde bulunabilecek iken seçim hakkını doğru şekilde kullanmadığı, belirtilen adreslerin Mahkememiz yetki sınırları içinde bulunmadığı, bu kapsamda müterrizler vekili tarafından usulüne uygun şekilde ileri sürüldüğü görülen yetki itirazının kabulü gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla Mahkememizin 14.07.2025 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir." gerekçesiyle, borçlu vekilinin mahkemenin yetkisi yönünden yapmış olduğu itirazın kabulü ile 14.07.2025 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilince istinaf başvurusunda bulunmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalının keşidecisi olduğu Türkiye ... Bankası AŞ, Beşevler Konak Şubesinin ... seri numaralı, 02.07.2025 keşide tarihli, keşide yeri Bursa olan 1.228.327,07 TL bedelli çekin 07.07.2025 tarihinde T.C. ... Bankası AŞ ... Ticari şubesine ibraz edildiğini, ancak ilgili çekin karşılıksız çıktığını, dava konusu çeke ilişkin alacaklı müvekkilinin yerleşim yeri olan İstanbul Anadolu mahkemesinden ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazandığını, HMK'nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK'nın 89. maddesine göre alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme hâline geldiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin, 25.4.2024 tarihli 2024/572 E. 2024/717 K.sayılı kararında dan bu hususun belirtildiğini, mahkemenin ek kararında çekin karşılıksız işlemi görmesiyle götürülecek borç hâline geldiği ve alacaklının yerleşim yerinin de yetkili olduğunu, ancak müvekkilinin adresinin de Bursa olması sebebiyle seçim hakkının doğru kullanılmadığı hüküm altına alındığını, ancak kararda müvekkiline ait olduğu belirtilen "... Nilüfer / BURSA " adresinin müvekkiline değil, karşı taraf-borçluya ait olduğunu, müvekkilinin adresinin "...Plaza No...." olduğunu, yetki bölgesinin de İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, buna rağmen mahkeme tarafından hatalı tespit ile karar verildiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati hacze itirazın reddi ile ihtiyati haciz kararının devamına karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 257 ve devamı hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine; istinaf başvurusu ile ihtiyati haciz kararına borçlu tarafın yaptığı itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına dair ek karara ilişkindir.İlk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararına borçlu vekilince yapılan itirazın kabulüne dair verilen ek karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya kapsamından, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından, keşidecisi borçlu şirket olan ve ihtiyati haciz talep eden alacaklı emrine düzenlenen Türkiye ... Bankası AŞ, Beşevler Konak Şubesinin ... seri numaralı, 02.07.2025 keşide tarihli, keşide yeri Bursa olan 1.228.327,07 TL bedelli çekinin 07.07.2025 tarihinde T.C. ... Bankası AŞ ... Ticari şubesine ibraz edildiğini, ancak ilgili çekin karşılıksız çıktığı görülmektedir.İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini ... altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme İİK'nın 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır. Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır. Müeccel alacaklarda ise kural olarak ihtiyati haciz istenemeyecek ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması halinde vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir. İİK'nın 265/1. maddesi hükmü uyarınca ise borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haciz kararına, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Yasa'nın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için TBK'nın 89/1 hükmü uygulanamaz. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması hâlinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde (6102 sayılı TTK'nın 781/2 fıkrası uyarınca çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır. Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir. Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın bulunduğu yer de ödeme yeri sayılır) ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ayrıca, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK'nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme hâline gelir. İlk derece mahkemesinin hukuki değerlendirmesi de bu yöndedir.Somut olayda, ihtiyati hacze konu çekin keşidecisi borçlu ... ... Ltd. Şti. olup Beşevler Konak Şubesinin ... seri numaralı, 02.07.2025 keşide tarihli, keşide yeri Bursa olan 1.228.327,07 TL bedelli çekin 07.07.2025 tarihinde T.C. ... Bankası AŞ ... Ticari şubesine ibraz edildiği, ancak ilgili çekin karşılıksız çıktığı, çekin gününde ibraz edilerek karşılıksız çıkması üzerine, çekten kaynaklanan alacağın çek borçlusu bakımından götürülecek borca dönüştüğü anlaşılmaktadır. Alacaklının yerleşim yerinin ticaret sicil kayıtlarına göre İstanbul/Ümraniye Beykoz olduğu, ihtiyati haciz talebine dayanak yapılan çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edilerek karşılıksız işlemine tabi tutulması nedeniyle aranacak borç vasfını yitirip götürülecek borç hâline dönüştüğü, dolayısıyla alacaklının yerleşim yerinin bulunduğu yer olan İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olduğu ve muaccel olan para borcu için İİK'nın 258. maddesindeki yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmakla, ilk derece mahkemesinin yazılı gerekçesi ile ihtiyati hacize yöneltilen yetki itirazının kabulü kararı isabetli olmayıp, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.2 ve İİK'nın 265/5. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair verdiği 13.08.2025 tarihli ek kararının kaldırılmasına, ihtiyati hacze itiraz hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine ve neticede itirazın kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir. KARAR : Yukarıda açıklanan gerekçelerle; HMK'nın 353/1.b.2 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair verdiği 13.08.2025 tarihli ek kararın kaldırılmasına, ihtiyati hacze itiraz hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda;1-Borçlu vekilinin ihtiyati hacze yönelik itirazının İİK'nın 265. maddesi uyarınca reddine; Dairemizin iş bu kararıyla birlikte ilk derece mahkemesinin 14.07.2025 tarihli ihtiyati haciz kararı borçlu yönünden avdet ettiğinden, yeniden ihtiyati haciz kararı verilmesine yer olmadığına,2-Alacaklı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; istinaf peşin karar harcının talep hâlinde alacaklıya iadesine, 3-Alacaklı tarafından istinaf aşamasında sarfedilen 1.683,10 TL istinaf başvuru harcı gideri ile 15,00 TL posta giderinin -ileride başlatılacak esasa ilişkin takip veya açılacak esasa dair dava sonucuna bağlı olmak üzere- borçluya tahmiline,4-Yürürlükteki AAÜT uyarınca hesaplanan 7.500,00 TL vekalet ücretinin, ileride başlatılacak esasa ilişkin takip veya açılacak esasa dair dava sonucuna bağlı olmak üzere- borçluya tahmiline, 5-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine tebliğine dair; HMK'nın 353/1.b.2 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 09.10.2025 tarihinde, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.